# Acinetobacter spp.

Inne nazwy: Acinetobacter, Acinetobacter baumannii, Acinetobacter calcoaceticus, Acinetobacter pittii, Acinetobacter nosocomialis, Acinetobacter lwoffii, Acinetobacter calcoaceticus-baumannii complex, ACB complex

Rozdział EUCAST: Acinetobacter spp. (strona 36)

Źródło: „Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026” (16.0, obowiązuje od 2026-01-01), prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej. Dokument źródłowy: https://korld.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/05/Tabele-interpretacji-lekowrazliwosci-wg-EUCAST-wersja-16.0-styczen-2026-r.pdf

Wersja HTML: https://lekify.pl/drobnoustroj/acinetobacter-spp

- Rodzaj ten składa się z kilku gatunków. Do gatunków Acinetobacter najczęściej izolowanych z materiałów klinicznych należą te zaliczające się do grupy A. baumannii (A. baumannii, A. nosocomialis, A. pittii, A. dijkshoorniae i A. seifertii). Inne gatunki to: A. haemolyticus, A. junii, A. lwoffii, A. ursingii i A. variabilis. W tabelach EUCAST Acinetobacter są określane jako Acinetobacter spp., ponieważ badania, na których opierają się wartości graniczne EUCAST, różniły się w zdolności do rozróżnienia między gatunkami.

## Wartości graniczne

MIC S = wrażliwy przy MIC ≤ wartości, MIC R = oporny przy MIC > wartości. Strefa S = wrażliwy przy strefie ≥ wartości, strefa R = oporny przy strefie < wartości. ATU = obszar niepewności technicznej.

### Fluorochinolony

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Lewofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 23 mm | < 20 mm | — |
| Cyprofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 1 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 21 mm | — |
| Delafloksacyna | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |
| Kwas nalidyksowy (wyłącznie badanie przesiewowe) | bez wskazanej drogi | — | nie dotyczy | nie dotyczy | nie dotyczy | nie dotyczy | — |
| Moksyfloksacyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Norfloksacyna (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ofloksacyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

Testy przesiewowe:

- Lewofloksacyna: krążek 5 µg · MIC > 0,5 mg/L · strefa < 23 mm
- Cyprofloksacyna: krążek 5 µg · MIC > 1 mg/L · strefa < 21 mm
- Ofloksacyna: MIC > 1 mg/L

### Różne leki

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trimetoprim-sulfametoksazol | bez wskazanej drogi | 1,25-23,75 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 16 mm | < 16 mm | 4 |
| Kolistyna | bez wskazanej drogi | — | (≤ 2 mg/L) | (> 2 mg/L) | Komentarz | Komentarz | 1, 2, A |
| Fosfomycyna (iv) | dożylnie | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 3, B |
| Chloramfenikol | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Daptomycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Fosfomycyna (forma doustna) | doustnie | — | — | — | — | — | — |
| Kwas fusydowy | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Lefamulina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Metronidazol | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Nitrofurantoina (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Nitroksolina (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ryfampicyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Spektynomycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Trimetoprim (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

Przypisy:

- 4: Trimetoprim:sulfametoksazol w stosunku 1:19. Wartości graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu.
- 1: Wartości MIC dla kolistyny powinny być oznaczane metodą mikrorozcieńczeń w bulionie. Kontrola jakości powinna być wykonywana z 2 szczepami wzorcowymi: wrażliwym na kolistynę (E. coli ATCC 25922 lub P. aeruginosa ATCC 27853) i opornym na kolistynę E. coli NCTC 13846 (mcr-1 dodatni).
- 2: Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: http://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/
- A: Należy oznaczyć wartości MIC (wyłącznie metodą mikrorozcieńczeń w bulionie).
- 3/B: Odradza się wykonywania badania lekowrażliwości. Informacje na temat stosowania fosfomycyny dożylnie w terapii skojarzonej patrz: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/.

Testy przesiewowe:

- Kolistyna (dla polimyksyny B): MIC > 2 mg/L

### Karbapenemy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Imipenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 24 mm | < 21 mm | — |
| Meropenem (inne niż ZOMR) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 21 mm | < 15 mm | — |
| Meropenem (ZOMR) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 21 mm | < 21 mm | — |
| Doripenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 2 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 22 mm | — |
| Imipenem-relebaktam | bez wskazanej drogi | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, A |
| Meropenem-waborbaktam | bez wskazanej drogi | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, A |
| Ertapenem | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

Przypisy:

- 1/A: Wytwarzane przez organizmy β-laktamazy albo nie modyfikują macierzystego karbapenemu, albo są niewystarczająco hamowane przez inhibitor. Dlatego dodanie inhibitora β-laktamazy nie zwiększa korzyści klinicznych.

### Aminoglikozydy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Amikacyna (zakażenia układowe) | bez wskazanej drogi | 30 µg | (≤ 8 mg/L) | (> 8 mg/L) | (≥ 19 mm) | (< 19 mm) | 1, A |
| Amikacyna (zakażenia wychodzące z układu moczowego) | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 19 mm | < 19 mm | — |
| Gentamycyna (zakażenia układowe) | bez wskazanej drogi | 10 µg | (≤ 4 mg/L) | (> 4 mg/L) | (≥ 17 mm) | (< 17 mm) | 1, A |
| Gentamycyna (zakażenia wychodzące z układu moczowego) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 4 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 17 mm | < 17 mm | — |
| Tobramycyna (zakażenia układowe) | bez wskazanej drogi | 10 µg | (≤ 4 mg/L) | (> 4 mg/L) | (≥ 17 mm) | (< 17 mm) | 1, A |
| Tobramycyna (zakażenia wychodzące z układu moczowego) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 4 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 17 mm | < 17 mm | — |
| Netylmycyna | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |

Przypisy:

- 1/A: Więcej informacji [w języku angielskim], jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments

Testy przesiewowe:

- Gentamycyna: krążek 10 µg · MIC > 4 mg/L · strefa < 17 mm
- Tobramycyna: krążek 10 µg · MIC > 4 mg/L · strefa < 17 mm

### Cefalosporyny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cefiderokol | bez wskazanej drogi | 30 µg | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, 2, A |
| Cefaklor | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefadroksyl | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefaleksyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefazolina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefepim | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefepim-enmetazobaktam | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefiksym | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefotaksym | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefoksytyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefpodoksym | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ceftarolina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ceftazydym | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ceftazydym-awibaktam | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ceftibuten | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ceftobiprol | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ceftolozan-tazobaktam | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ceftriakson | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Cefuroksym (iv) | dożylnie | — | — | — | — | — | — |
| Cefuroksym (forma doustna) | doustnie | — | — | — | — | — | — |

Przypisy:

- 1: Oznaczenie MIC w bulionie należy przeprowadzić z użyciem zubożonego w żelazo bulionu Mueller-Hinton oraz należy przestrzegać specjalnej instrukcji odczytu. Opis warunków testowania i instrukcję odczytu można znaleźć pod adresem http://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/
- 2/A: Aktywność in vitro cefiderocolu wobec Acinetobacter baumannii complex jest porównywalna do aktywności tego leku wobec Enterobacterales oraz istnieją dowody pochodzące z modeli zwierzęcych sugerujące skuteczność tego leku. Jednakże nie ma wystarczających danych klinicznych, aby określić kliniczną wartość graniczną. Izolaty o MIC ≤0,5 mg/L (średnica strefy zahamowania wzrostu ≥21 mm) są w większości pozbawione mechanizmów oporności. Izolaty o MIC 1-2 mg/L posiadają nabyte mechanizmy oporności. Istnieje niewiele danych klinicznych dotyczących wyników dla tych izolatów, leczenie może być zastosowane, jeśli dostępne opcje terapeutyczne są ograniczone. Izolaty o MIC >2 mg/L (średnica strefy zahamowania wzrostu <17 mm) prawdopodobnie będą oporne.

### Penicyliny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Piperacylina | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |
| Piperacylina-tazobaktam | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |
| Tikarcylina-kwas klawulanowy | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |
| Ampicylina-sulbaktam | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |
| Penicylina benzylowa | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Temocylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Fenoksymetylopenicylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Oksacylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Kloksacylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Dikloksacylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Flukloksacylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Mecylinam (forma doustna) (piwmecylinam) (wyłącznie niepowikłane ZUM) | doustnie | — | — | — | — | — | — |
| Ampicylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Amoksycylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Amoksycylina-kwas klawulanowy | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

### Tetracykliny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erawacyklina | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |
| Minocyklina | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | 1 |
| Tygecyklina | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |
| Doksycyklina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Tetracyklina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

Przypisy:

- 1: Minocyklina jest rozważana jako alternatywna terapia w zakażeniach Acinetobacter. Wpis ‘”IE” w tabeli dotyczy tylko terapii dożylnej. Podanie doustne nie zapewnia odpowiedniej ekspozycji na antybiotyk w miejscu zakażenia.

### Monobaktamy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Aztreonam | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Aztreonam-awibaktam | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

### Glikopeptydy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dalbawancyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Orytawancyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Teikoplanina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Telawancyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Wankomycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

### Makrolidy i linkozamidy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Azytromycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Klarytromycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Erytromycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Roksytromycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Klindamycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Chinupristyna-dalfopristyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

### Oksazolidynony

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Linezolid | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Tedizolid | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

Ze względu na brak danych klinicznych o skuteczności terapii związanych z wartościami MIC drobnoustrojów wywołujących zakażenie, EUCAST nie był w stanie określić właściwych klinicznych wartości granicznych dla miejscowego stosowania antybiotyków. W celu odróżnienia izolatów z nabytymi mechanizmami i bez mechanizmów oporności laboratoriom zaleca się stosowanie standardowych wartości granicznych lub wartości punktów odcięcia wymienionych poniżej (więcej informacji w zakładce Guidance Documents na stronie www.eucast.org). Raportując lekowrażliwość antybiotyków do stosowania miejscowego, należy poinformować, że podane wyniki odnoszą się tylko do stosowania miejscowego.

## Dawkowanie

### Penicylina benzylowa
- Dawka standardowa: 0,6 g (1 mln.j.m.) co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 1,2 g (2 mln.j.m.) co 4 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2,4 g (4 mln.j.m.) co 4 godz. iv
### Piperacylina
- Dawka standardowa: 4 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 4 g co 6 godz. dożylnie przedłużone 3 - godzinne wlewy
- : Wysoka dawka w przypadku poważnych zakażeń
### Piperacylina-tazobaktam
- Dawka standardowa: (4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu) co 6 godz. iv (30-minutowe wlewy) lub co 8 godz. (przedłużone 4-godzinne wlewy)
- Dawka wysoka: piperacyliny 4 g + tazobaktamu 0,5 g co 6 godz. dożylnie przedłużone 3 - godzinne wlewy
- : Niższa dawka (4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu) co 8 godz. iv (30-minutowe wlewy) jest odpowiednia w niektórych zakażeniach, takich jak powikłane ZUM, zakażenia wewnątrzbrzuszne i zakażenia stopy cukrzycowej, ale nie w przypadku zakażeń wywołanych przez izolaty oporne na cefalosporyny trzeciej generacji.
### Tikarcylina-kwas klawulanowy
- Dawka standardowa: tikarcyliny 3 g + kw. klawulanowego 0,1–0,2 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: tikarcyliny 3 g + kw. klawulanowego 0,1 co 4 godz. dożylnie
### Temocylina
- Dawka standardowa: 2 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
- : Dawkę 2 g co 12 godz. iv stosowano w leczeniu niepowikłanego ZUM wywołanego przez bakterie z mechanizmami oporności na antybiotyki β-laktamowe.
### Fenoksymetylopenicylina
- Dawka standardowa: 0,5–2 g co 6–8 godz. doustnie (w zależności od gatunku i/lub rodzaju zakażenia)
- Dawka wysoka: Brak
### Oksacylina
- Dawka standardowa: 1 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Kloksacylina
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. doustnie; 1 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Dikloksacylina
- Dawka standardowa: 0,5–1 g co 6 godz. doustnie; 1 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Flukloksacylina
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. doustnie; 2 g co 6 godz. dożylnie; 1 g co 4 godz. dożylnie (alternatywnie)
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Mecylinam (forma doustna) (piwmecylinam) (doustnie)
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,2–0,4 g co 8 godz. doustnie
### Ampicylina (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Ampicylina-sulbaktam (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: ampicyliny 2 g + sulbaktamu 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: ampicyliny 2 g + sulbaktamu 1 g co 6 godz. dożylnie
### Ampicylina-sulbaktam (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,75 g co 12 godz. doustnie
### Amoksycylina (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: 1 g co 6–8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 4 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Amoksycylina (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. doustnie
- Dawka wysoka: 0,75–1 g co 8 godz. doustnie
- Niepowikłane ZUM: 0,5 g co 8 godz. doustnie
### Amoksycylina-kwas klawulanowy (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: amoksycyliny 1 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 6–8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: amoksycyliny 2 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 8 godz. dożylnie
### Amoksycylina-kwas klawulanowy (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: amoksycyliny 0,5 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie
- Dawka wysoka: amoksycyliny 0,875 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie
- Niepowikłane ZUM: amoksycyliny 0,5 g + kwasu klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie
- : Amoksycylina z kwasem klawulanowym ma osobne wartości graniczne dla zakażeń uogólnionych i niepowikłanych ZUM. Kiedy amoksycylina z kwasem klawulanowym jest raportowana dla niepowikłanych ZUM, należy jasno zaznaczyć, że kategoria wrażliwości odnosi się wyłącznie do niepowikłanych ZUM.
### Cefaklor
- Dawka standardowa: 0,25–0,5 g co 8 godz. doustnie (w zależności od gatunku i/lub rodzaju zakażenia)
- Dawka wysoka: 1 g co 8 godz. doustnie
- S. aureus: dawka minimalna 0,5 g co 8 godz. doustnie
### Cefadroksyl
- Dawka standardowa: 0,5–1 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,5–1 g co 12 godz. doustnie
### Cefaleksyna
- Dawka standardowa: 0,25–1 g co 8–12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,25–1 g co 8–12 godz. doustnie
### Cefazolina
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
- S. aureus: tylko wysoka dawka
### Cefepim
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie; 2 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
- Poważne zakażenia wywołane przez P. aeruginosa: 2 g co 8 godz. (przedłużone 4-godzinne wlewy)
- S. aureus: tylko wysoka dawka
### Cefepim-enmetazobaktam (szpitalne zapalenie płuc, w tym odrespiratorowe zapalenie płuc) (szpitalne zapalenie płuc, w tym odrespiratorowe zapalenie płuc)
- Dawka standardowa: (2 g cefepimu + 0,5 g enmetazobaktamu) co 8 godz. iv w ciągu 4 godzin
### Cefiderokol
- Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Cefiksym
- Dawka standardowa: 0,2–0,4 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,2–0,4 g co 12 godz. doustnie
- Niepowikłana rzeżączka: 0,4 g doustnie w dawce jednorazowej
### Cefotaksym
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 6 godz. iv
- S. aureus: tylko wysoka dawka
### Cefpodoksym
- Dawka standardowa: 0,1–0,2 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,1–0,2 co 12 godz. doustnie
### Ceftarolina
- Dawka standardowa: 0,6 g co 12 godz. dożylnie w ciągu 1 godz.
- Dawka wysoka: 0,6 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 2 godz.
- : S. aureus w powikłanych zapaleniach skóry i tkanki podskórnej: istnieją oparte o dane FK/FD dowody, że w przypadku izolatów o MIC 4 mg/L powinno się stosować wysokie dawkowanie.
### Ceftazydym
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie; 1 g co 4 godz. dożylnie
### Ceftazydym-awibaktam
- Dawka standardowa: ceftazydymu 2 g + awibaktamu 0,5 g co 8 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 2 godz.
### Ceftibuten
- Dawka standardowa: 0,4 g co 24 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
### Ceftobiprol
- Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 2 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Ceftolozan-tazobaktam (szpitalne zapalenie płuc, w tym odrespiratorowe zapalenie płuc) (szpitalne zapalenie płuc, w tym odrespiratorowe zapalenie płuc)
- Dawka standardowa: ceftolozanu 2 g + tazobaktamu 1 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 1 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Ceftriakson
- Dawka standardowa: 2 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 12 godz. dożylnie; 4 g co 24 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 12 godz. iv lub 4 g co 24 godz. iv
- S. aureus: tylko wysoka dawka
- Niepowikłana rzeżączka: 0,5-1 g domięśniowo w dawce jednorazowej
### Cefuroksym (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: 0,75 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 1,5 g co 8 godz. dożylnie
- S. aureus: tylko wysoka dawka
### Cefuroksym (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: 0,25 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie
- Niepowikłane ZUM: 0,25 g co 12 godz. doustnie
### Doripenem
- Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 1 godz.
- Dawka wysoka: 1 g co 8 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 1 godz.
- : HAP/VAP (szpitalne zapalenie płuc/odrespiratorowe zapalenie płuc) wywołane niefermentującymi bakteriami Gram-ujemnymi (takimi jak Pseudomonas spp. i Acinetobacter spp.) należy leczyć z użyciem dawki 1 g co 8 godz. iv w ciągu 4 godzin.
### Ertapenem
- Dawka standardowa: 1 g co 24 godz. dożylnie w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: Brak
### Imipenem
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: 1 g co 6 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 30 min.
### Imipenem-relebaktam
- Dawka standardowa: imipenemu 0,5 g + relebaktamu 0,25 g co 6 godz. dożylnie w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: Brak
### Meropenem
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 8 godz. iv w ciągu 30 min. (lub w ciągu 3 godz.)
### Meropenem-waborbaktam
- Dawka standardowa: meropenemu 2 g + waborbaktamu 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.
### Aztreonam
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie
- Poważne zakażenia wywołane przez P. aeruginosa: 2 g co 6 godz. (przedłużone 3-godzinne wlewy)
### Aztreonam-awibaktam
- Dawka standardowa: (2 g aztreonamu + 0,67 g awibaktamu) co 24 godz., a następnie (1,5 g aztreonamu + 0,5 awibaktamu) co 6 godz. w ciągu 3 godz.
### Cyprofloksacyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv
### Delafloksacyna
- Dawka standardowa: 0,45 g co 12 godz. doustnie; 0,3 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Lewofloksacyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie; 0,5 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,5 g co 12 godz. dożylnie
### Moksyfloksacyna
- Dawka standardowa: 0,4 g co 24 godz. doustnie; 0,4 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 24 godz. iv
### Norfloksacyna
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,4 g co 12 godz. doustnie
### Ofloksacyna
- Dawka standardowa: 0,2 g co 12 godz. doustnie; 0,2 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 0,4 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 12 godz. dożylnie
### Amikacyna
- Dawka standardowa: 25–30 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Gentamycyna
- Dawka standardowa: 6–7 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Netylmycyna
- Dawka standardowa: 6–7 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Tobramycyna
- Dawka standardowa: 6–7 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Dalbawancyna
- Dawka standardowa: 1 g dawka jednorazowa iv w ciągu 30 min. pierwszego dnia. Jeśli trzeba, 0,5 g dawka jednorazowa iv w ciągu 30 min. ósmego dnia
- Dawka wysoka: Brak
- Przypis do tłumaczenia polskiego: Można podać w jednej dawce 1,5 g iv
### Orytawancyna
- Dawka standardowa: 1.2 g x 1 (pojedyncza dawka) iv w ciągu 3 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Teikoplanina
- Dawka standardowa: 0,4 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- Przypis do tłumaczenia polskiego: Zwykle pierwsze trzy dawki 400 mg co 12 godz. iv, a następnie 400 mg co 24 godz.
### Telawancyna
- Dawka standardowa: 10 mg/kg co 24 godz. dożylnie w ciągu 1 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Wankomycyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. dożylnie; 1 g co 12 godz. dożylnie; 2 g co 24 godz. bez wskazanej drogi we wlewie ciągłym
- Dawka wysoka: Brak
- : W zależności od masy ciała. Wskazane monitorowanie stężenia terapeutycznego leku w surowicy w celu dostosowania dawkowania.
### Azytromycyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie; 0,5 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłana rzeżączka: 2 g doustnie w dawce jednorazowej
### Klarytromycyna
- Dawka standardowa: 0,25 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- : W niektórych krajach dostępna jest klarytromycyna do podawania dożylnego (0,5 g co 12 godz.), stosowana głównie do leczenia zapalenia płuc.
### Erytromycyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6–12 godz. doustnie; 0,5 g co 6–12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Roksytromycyna
- Dawka standardowa: 0,15 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
### Klindamycyna
- Dawka standardowa: 0,3 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- : Stosowanie wyższych dawek jest zależne od przebiegu i typu zakażenia lub ekspozycji na lek w miejscu zakażenia.
### Chinupristyna-dalfopristyna
- Dawka standardowa: 7,5 mg/kg co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Doksycyklina
- Dawka standardowa: 0,1 g co 24 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Erawacyklina
- Dawka standardowa: 1 mg/kg co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Minocyklina
- Dawka standardowa: 0,1 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
### Tetracyklina
- Dawka standardowa: 0,25 g co 6 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Tygecyklina
- Dawka standardowa: dawka nasycająca 0,1 g, następnie 50 mg co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Linezolid
- Dawka standardowa: 0,6 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,6 g co 12 godz. iv
### Tedizolid
- Dawka standardowa: 0,2 g co 24 godz. doustnie; 0,2 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Chloramfenikol
- Dawka standardowa: 1 g co 6 godz. doustnie; 1 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. doustnie; 2 g co 6 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 6 godz. iv
### Kolistyna
- Dawka standardowa: 4,5 mln.j.m. co 12 godz. iv z dawką nasycającą 9 mln.j.m.
- Dawka wysoka: Brak
### Daptomycyna (cSSTI – powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich ze współistniejącą bakteriemią wywołaną przez S. aureus; prawostronne infekcyjne zapalenie wsierdzia wywołane przez S. aureus) (cSSTI – powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich ze współistniejącą bakteriemią wywołaną przez S. aureus; prawostronne infekcyjne zapalenie wsierdzia wywołane przez S. aureus)
- Dawka standardowa: 6 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- : Enterokokowe zakażenia łożyska krwi i zapalenie wsierdzia – informacje dostępne na stronie: http://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/
### Fosfomycyna iv (dożylnie)
- Dawka standardowa: 16-18 g na dzień podzielone na 3-4 dawki
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Fosfomycyna (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 3 g doustnie w dawce jednorazowej
### Kwas fusydowy
- Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,5 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Lefamulina
- Dawka standardowa: 0,15 g co 12 godz. bez wskazanej drogi; 0,6 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
### Metronidazol
- Dawka standardowa: 0,4 g co 8 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Nitrofurantoina
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 50–100 mg co 6–8 godz. doustnie
- : Dawkowanie w zależności od preparatu.
### Nitroksolina
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,25 g co 8 godz. doustnie
### Ryfampicyna
- Dawka standardowa: 0,6 g co 24 godz. doustnie; 0,6 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Spektynomycyna
- Dawka standardowa: 2 g co 24 godz. domięśniowo
- Dawka wysoka: Brak
### Trimetoprim
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,16 g co 12 godz. doustnie
### Trimetoprim-sulfametoksazol
- Dawka standardowa: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. bez wskazanej drogi
- Niepowikłane ZUM: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: (5 mg/kg, max 0,48 g trimetoprimu + 25 mg/kg, max 2,4 g sulfametoksazolu) co 8 godz. iv

- Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie.
- Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących.
- Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).

## Metodyka oznaczania

### Oznaczanie MIC
Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1)
- Podłoże: Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów (dla cefiderocolu link do wytycznych na stronie https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments)
- Inokulum: 5x10^5 CFU/mL
- Hodowla: zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.
- Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które całkowicie hamuje widoczny wzrost drobnoustroju. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination)
- Kontrola jakości: Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.

### Metoda dyfuzyjno-krążkowa
Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST
- Podłoże: Mueller-Hinton agar
- Inokulum: zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda
- Hodowla: warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.
- Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, od spodu płytki, na czarnym tle, w świetle odbitym; odczytywać wielkość strefy całkowitego zahamowania wzrostu bakterii. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje-eucast/)
- Kontrola jakości: Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853. Do kontroli krążków, których ten szczep nie obejmuje, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.

---

Lekify odtwarza treść dokumentu EUCAST/KORLD i nie tworzy własnych zaleceń. Źródłem rozstrzygającym jest oryginalny dokument. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji lekarza ani diagnosty.