# Bacillus spp. Inne nazwy: Laseczki, Bacillus, Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Bacillus licheniformis, Bacillus pumilus Rozdział EUCAST: Bacillus spp. (strona 114) Źródło: „Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026” (16.0, obowiązuje od 2026-01-01), prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej. Dokument źródłowy: https://korld.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/05/Tabele-interpretacji-lekowrazliwosci-wg-EUCAST-wersja-16.0-styczen-2026-r.pdf Wersja HTML: https://lekify.pl/drobnoustroj/bacillus-spp - z wyjątkiem B. anthracis Ten rodzaj obejmuje kilka gatunków. Najczęściej hodowane gatunki należą do kompleksu Bacillus cereus (B. cereus, B. thuringiensis, B. mycoides i B. weihenstephanensis). Wartości graniczne nie obowiązują dla Bacillus anthracis. Wartości graniczne dla B. anthracis zawarte są w osobnej tabeli. ## Wartości graniczne MIC S = wrażliwy przy MIC ≤ wartości, MIC R = oporny przy MIC > wartości. Strefa S = wrażliwy przy strefie ≥ wartości, strefa R = oporny przy strefie < wartości. ATU = obszar niepewności technicznej. ### Karbapenemy | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Imipenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 30 mm | < 30 mm | — | | Meropenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 0,25 mg/L | > 0,25 mg/L | ≥ 25 mm | < 25 mm | — | ### Makrolidy i linkozamidy | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Erytromycyna | bez wskazanej drogi | 15 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 24 mm | < 24 mm | — | | Klindamycyna | bez wskazanej drogi | 2 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 17 mm | < 17 mm | — | ### Glikopeptydy | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Wankomycyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 10 mm | < 10 mm | A | Przypisy: - A: Izolaty inne niż dzikie nie były dostępne podczas opracowywania metody dyfuzyjno-krążkowej. ### Oksazolidynony | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Linezolid | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 22 mm | < 22 mm | — | ### Fluorochinolony | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Cyprofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 0,5 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 23 mm | A | | Lewofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 1 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 23 mm | A | | Norfloksacyna (wyłącznie badanie przesiewowe) | bez wskazanej drogi | 10 µg | nie dotyczy | nie dotyczy | ≥ 21 mm | < 21 mm | B | Przypisy: - A: Krążek z norfloksacyną może być używany w badaniu przesiewowym w celu wykrycia oporności na fluorochinolony, patrz komentarz B. - B: Izolaty sklasyfikowane jako wrażliwe na norfloksacynę mogą być raportowane jako „wrażliwy zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Izolaty sklasyfikowane jako oporne na norfloksacynę mogą być raportowane jako oporne na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Ze względu na brak danych klinicznych o skuteczności terapii związanych z wartościami MIC drobnoustrojów wywołujących zakażenie, EUCAST nie był w stanie określić właściwych klinicznych wartości granicznych dla miejscowego stosowania antybiotyków. W celu odróżnienia izolatów z nabytymi mechanizmami i bez mechanizmów oporności laboratoriom zaleca się stosowanie standardowych wartości granicznych lub wartości punktów odcięcia wymienionych poniżej (więcej informacji w zakładce Guidance Documents na stronie www.eucast.org). Raportując lekowrażliwość antybiotyków do stosowania miejscowego, należy poinformować, że podane wyniki odnoszą się tylko do stosowania miejscowego. ## Dawkowanie ### Imipenem - Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 30 min. - Dawka wysoka: 1 g co 6 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 30 min. ### Meropenem - Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 30 min. - Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz. - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 8 godz. iv w ciągu 30 min. (lub w ciągu 3 godz.) ### Cyprofloksacyna - Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv ### Lewofloksacyna - Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie; 0,5 g co 24 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,5 g co 12 godz. dożylnie ### Norfloksacyna - Dawka standardowa: Brak - Dawka wysoka: Brak - Niepowikłane ZUM: 0,4 g co 12 godz. doustnie ### Wankomycyna - Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. dożylnie; 1 g co 12 godz. dożylnie; 2 g co 24 godz. bez wskazanej drogi we wlewie ciągłym - Dawka wysoka: Brak - : W zależności od masy ciała. Wskazane monitorowanie stężenia terapeutycznego leku w surowicy w celu dostosowania dawkowania. ### Erytromycyna - Dawka standardowa: 0,5 g co 6–12 godz. doustnie; 0,5 g co 6–12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania ### Klindamycyna - Dawka standardowa: 0,3 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania - : Stosowanie wyższych dawek jest zależne od przebiegu i typu zakażenia lub ekspozycji na lek w miejscu zakażenia. ### Linezolid - Dawka standardowa: 0,6 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: Brak - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,6 g co 12 godz. iv - Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie. - Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących. - Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych). ## Metodyka oznaczania ### Oznaczanie MIC Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1) - Podłoże: Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów - Inokulum: 5x10^5 CFU/mL - Hodowla: zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz. (dla glikopeptydów 24 godziny) - Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które całkowicie hamuje widoczny wzrost drobnoustroju. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination). - Kontrola jakości: Staphylococcus aureus ATCC 29213. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST. ### Metoda dyfuzyjno-krążkowa Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST - Podłoże: Mueller-Hinton agar - Inokulum: zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda - Hodowla: warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 - Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, od spodu płytki, na czarnym tle, w świetle odbitym; odczytywać wielkość strefy całkowitego zahamowania wzrostu bakterii. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje-eucast/). - Kontrola jakości: Staphylococcus aureus ATCC 29213. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST. --- Lekify odtwarza treść dokumentu EUCAST/KORLD i nie tworzy własnych zaleceń. Źródłem rozstrzygającym jest oryginalny dokument. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji lekarza ani diagnosty.