# Bacteroides spp. Inne nazwy: Bacteroides, Beztlenowce, Grupa Bacteroides fragilis, Bacteroides fragilis, Bacteroides thetaiotaomicron, Bacteroides ovatus, Bacteroides vulgatus Rozdział EUCAST: Bakterie beztlenowe (strona 90) Źródło: „Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026” (16.0, obowiązuje od 2026-01-01), prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej. Dokument źródłowy: https://korld.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/05/Tabele-interpretacji-lekowrazliwosci-wg-EUCAST-wersja-16.0-styczen-2026-r.pdf Wersja HTML: https://lekify.pl/drobnoustroj/bacteroides-spp - Bakterie beztlenowe W przypadku gatunków niewymienionych poniżej, patrz wytyczne EUCAST dotyczące sposobu badania i interpretacji wyników, gdy nie ma wartości granicznych. - Wartości graniczne dla Bacteroides spp. są ważne również dla Parabacteroides spp. oraz dla Phocaeicola dorei/vulgatus (poprzednia nazwa Bacteroides dorei/vulgatus). ## Wartości graniczne MIC S = wrażliwy przy MIC ≤ wartości, MIC R = oporny przy MIC > wartości. Strefa S = wrażliwy przy strefie ≥ wartości, strefa R = oporny przy strefie < wartości. ATU = obszar niepewności technicznej. ### Penicyliny | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Piperacylina-tazobaktam | bez wskazanej drogi | 30-6 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 24 mm | < 24 mm | 3, 4 | | Ampicylina-sulbaktam | bez wskazanej drogi | 10-10 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 25 mm | < 25 mm | 1 | | Amoksycylina-kwas klawulanowy | bez wskazanej drogi | 2-1 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 14 mm | < 14 mm | 2 | Przypisy: - 3: Izolaty wrażliwe na ampicylinę z sulbaktamem i amoksycylinę z kwasem klawulanowym mogą być oporne na piperacylinę z tazobaktamem. - 4: Do celów oznaczania lekowrażliwości stężenie tazobaktamu ustala się na 4 mg/L. - 1: Do celów oznaczania lekowrażliwości stężenie sulbaktamu ustala się na 4 mg/L. - 2: Do celów oznaczania lekowrażliwości stężenie kwasu klawulanowego ustala się na 2 mg/L. ### Karbapenemy | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Imipenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 29 mm | < 29 mm | — | | Meropenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 28 mm | < 28 mm | — | | Ertapenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | (≤ 2 mg/L) | (> 2 mg/L) | (≥ 23 mm) | (< 23 mm) | 5, A | Przypisy: - 5/A: Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach, patrz https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/ ### Różne leki | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Metronidazol | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 4 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 25 mm | < 25 mm | — | ### Makrolidy i linkozamidy | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Klindamycyna | bez wskazanej drogi | 2 µg | (≤ 4 mg/L) | (> 4 mg/L) | (≥ 10 mm) | (< 10 mm) | 5, A, B | Przypisy: - 5/A: Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach, patrz https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/ - B: Należy dokładnie zbadać strefy zahamowania wzrostu pod kątem występowania w nich kolonii. Kolonie powinny być uwzględnione podczas odczytu. Ze względu na brak danych klinicznych o skuteczności terapii związanych z wartościami MIC drobnoustrojów wywołujących zakażenie, EUCAST nie był w stanie określić właściwych klinicznych wartości granicznych dla miejscowego stosowania antybiotyków. W celu odróżnienia izolatów z nabytymi mechanizmami i bez mechanizmów oporności laboratoriom zaleca się stosowanie standardowych wartości granicznych lub wartości punktów odcięcia wymienionych poniżej (więcej informacji w zakładce Guidance Documents na stronie www.eucast.org). Raportując lekowrażliwość antybiotyków do stosowania miejscowego, należy poinformować, że podane wyniki odnoszą się tylko do stosowania miejscowego. ## Dawkowanie ### Piperacylina-tazobaktam - Dawka standardowa: (4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu) co 6 godz. iv (30-minutowe wlewy) lub co 8 godz. (przedłużone 4-godzinne wlewy) - Dawka wysoka: piperacyliny 4 g + tazobaktamu 0,5 g co 6 godz. dożylnie przedłużone 3 - godzinne wlewy - : Niższa dawka (4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu) co 8 godz. iv (30-minutowe wlewy) jest odpowiednia w niektórych zakażeniach, takich jak powikłane ZUM, zakażenia wewnątrzbrzuszne i zakażenia stopy cukrzycowej, ale nie w przypadku zakażeń wywołanych przez izolaty oporne na cefalosporyny trzeciej generacji. ### Ampicylina-sulbaktam (iv) (dożylnie) - Dawka standardowa: ampicyliny 2 g + sulbaktamu 1 g co 8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: ampicyliny 2 g + sulbaktamu 1 g co 6 godz. dożylnie ### Ampicylina-sulbaktam (forma doustna) (doustnie) - Dawka standardowa: Brak - Dawka wysoka: Brak - Niepowikłane ZUM: 0,75 g co 12 godz. doustnie ### Amoksycylina-kwas klawulanowy (iv) (dożylnie) - Dawka standardowa: amoksycyliny 1 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 6–8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: amoksycyliny 2 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 8 godz. dożylnie ### Amoksycylina-kwas klawulanowy (forma doustna) (doustnie) - Dawka standardowa: amoksycyliny 0,5 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie - Dawka wysoka: amoksycyliny 0,875 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie - Niepowikłane ZUM: amoksycyliny 0,5 g + kwasu klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie - : Amoksycylina z kwasem klawulanowym ma osobne wartości graniczne dla zakażeń uogólnionych i niepowikłanych ZUM. Kiedy amoksycylina z kwasem klawulanowym jest raportowana dla niepowikłanych ZUM, należy jasno zaznaczyć, że kategoria wrażliwości odnosi się wyłącznie do niepowikłanych ZUM. ### Ertapenem - Dawka standardowa: 1 g co 24 godz. dożylnie w ciągu 30 min. - Dawka wysoka: Brak ### Imipenem - Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 30 min. - Dawka wysoka: 1 g co 6 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 30 min. ### Meropenem - Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 30 min. - Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz. - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 8 godz. iv w ciągu 30 min. (lub w ciągu 3 godz.) ### Klindamycyna - Dawka standardowa: 0,3 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania - : Stosowanie wyższych dawek jest zależne od przebiegu i typu zakażenia lub ekspozycji na lek w miejscu zakażenia. ### Metronidazol - Dawka standardowa: 0,4 g co 8 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania - Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie. - Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących. - Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych). ## Metodyka oznaczania ### Oznaczanie MIC Oznaczanie wartości MIC (metoda rozcieńczeń w agarze) - Podłoże: Fastidious Anaerobe Agar + 5% odwłókniona krew końska (FAA-HB) - Inokulum: 10 CFU/kropla - Hodowla: warunki beztlenowe, 35-37ºC, 42-48 godz. - Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, dla którego widoczna jest wyraźna różnica we wzroście pomiędzy płytką testową i kontrolną. - Kontrola jakości: Bacteroides fragilis ATCC 25285 i Clostridium perfringens ATCC 13124. Do kontroli inhibitora w połączeniach β-laktam-inhibitor, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST. Monitorowanie warunków beztlenowych z użyciem Clostridium perfringens DSM 25589 – patrz metodologia metody dyfuzyjno-krążkowej. ### Metoda dyfuzyjno-krążkowa Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST - Podłoże: Fastidious Anaerobe Agar + 5% odwłókniona krew końska (FAA-HB). Przed inokulacją płytki należy wysuszyć (w temperaturze 20-25°C przez noc lub w temperaturze 35°C, przy zdjętej pokrywce, przez 15 minut). - Inokulum: zawiesina o gęstości 1 McFarlanda - Hodowla: warunki beztlenowe, 35-37ºC, 18±2 godz. - Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, od przodu płytki, po zdjęciu wieczka, w świetle odbitym; odczytywać wielkość całkowitej strefy zahamowania wzrostu. Więcej informacji można znaleźć na ilustracjach na końcu rozdziału oraz w przewodniku EUCAST dotyczącym metody dyfuzyjno-krążkowej u bakterii beztlenowych. - Kontrola jakości: Bacteroides fragilis ATCC 25285 i Clostridium perfringens ATCC 13124. Do kontroli inhibitora dla krążków z połączeniami β-laktam-inhibitor, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST. Clostridium perfringens DSM 25589 z krążkiem metronidazolu 5 μg do monitorowania atmosfery beztlenowej. --- Lekify odtwarza treść dokumentu EUCAST/KORLD i nie tworzy własnych zaleceń. Źródłem rozstrzygającym jest oryginalny dokument. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji lekarza ani diagnosty.