# Corynebacterium spp.

Inne nazwy: Maczugowce, Corynebacterium, Corynebacterium striatum, Corynebacterium jeikeium, Corynebacterium amycolatum, Corynebacterium urealyticum, Corynebacterium pseudodiphtheriticum

Rozdział EUCAST: Corynebacterium spp. (strona 100)

Źródło: „Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026” (16.0, obowiązuje od 2026-01-01), prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej. Dokument źródłowy: https://korld.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/05/Tabele-interpretacji-lekowrazliwosci-wg-EUCAST-wersja-16.0-styczen-2026-r.pdf

Wersja HTML: https://lekify.pl/drobnoustroj/corynebacterium-spp

- inne niż C. diphtheriae i C. ulcerans Wartości graniczne dla C. diphtheriae oraz C. ulcerans znajdują się w oddzielnej tabeli.

## Wartości graniczne

MIC S = wrażliwy przy MIC ≤ wartości, MIC R = oporny przy MIC > wartości. Strefa S = wrażliwy przy strefie ≥ wartości, strefa R = oporny przy strefie < wartości. ATU = obszar niepewności technicznej.

### Różne leki

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ryfampicyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,06 mg/L | > 0,06 mg/L | ≥ 30 mm | < 30 mm | — |

### Fluorochinolony

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Moksyfloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 25 mm | < 25 mm | — |
| Cyprofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 1 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 25 mm | — |

### Makrolidy i linkozamidy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Klindamycyna | bez wskazanej drogi | 2 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 20 mm | < 20 mm | 1 |

### Glikopeptydy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Wankomycyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 17 mm | < 17 mm | A |

Przypisy:

- A: Podczas opracowywania metody dyfuzyjno-krążkowej szczepy inne niż dzikie nie były dostępne.

### Tetracykliny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tetracyklina | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 24 mm | < 24 mm | — |

### Oksazolidynony

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Linezolid | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 25 mm | < 25 mm | — |

### Penicyliny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Penicylina benzylowa | bez wskazanej drogi | 1 jednostka µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 1 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 12 mm | — |

### Aminoglikozydy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gentamycyna | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |

Ze względu na brak danych klinicznych o skuteczności terapii związanych z wartościami MIC drobnoustrojów wywołujących zakażenie, EUCAST nie był w stanie określić właściwych klinicznych wartości granicznych dla miejscowego stosowania antybiotyków. W celu odróżnienia izolatów z nabytymi mechanizmami i bez mechanizmów oporności laboratoriom zaleca się stosowanie standardowych wartości granicznych lub wartości punktów odcięcia wymienionych poniżej (więcej informacji w zakładce Guidance Documents na stronie www.eucast.org). Raportując lekowrażliwość antybiotyków do stosowania miejscowego, należy poinformować, że podane wyniki odnoszą się tylko do stosowania miejscowego.

## Dawkowanie

### Penicylina benzylowa
- Dawka standardowa: 0,6 g (1 mln.j.m.) co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 1,2 g (2 mln.j.m.) co 4 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2,4 g (4 mln.j.m.) co 4 godz. iv
### Cyprofloksacyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv
### Moksyfloksacyna
- Dawka standardowa: 0,4 g co 24 godz. doustnie; 0,4 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 24 godz. iv
### Gentamycyna
- Dawka standardowa: 6–7 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Wankomycyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. dożylnie; 1 g co 12 godz. dożylnie; 2 g co 24 godz. bez wskazanej drogi we wlewie ciągłym
- Dawka wysoka: Brak
- : W zależności od masy ciała. Wskazane monitorowanie stężenia terapeutycznego leku w surowicy w celu dostosowania dawkowania.
### Klindamycyna
- Dawka standardowa: 0,3 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- : Stosowanie wyższych dawek jest zależne od przebiegu i typu zakażenia lub ekspozycji na lek w miejscu zakażenia.
### Tetracyklina
- Dawka standardowa: 0,25 g co 6 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Linezolid
- Dawka standardowa: 0,6 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,6 g co 12 godz. iv
### Ryfampicyna
- Dawka standardowa: 0,6 g co 24 godz. doustnie; 0,6 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak

- Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie.
- Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących.
- Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).

## Metodyka oznaczania

### Oznaczanie MIC
Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1)
- Podłoże: Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów + 5% lizowanej krwi końskiej i 20 mg/L β-NAD (bulion MH-F)
- Inokulum: 5x10^5 CFU/mL
- Hodowla: zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz. (dla glikopeptydów 24 godz.); izolaty wykazujące niewystarczający wzrost po 16-20 godzinach powinny być niezwłocznie reinkubowane, a wartości MIC odczytane po 40-44 godzinach inkubacji.
- Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które całkowicie hamuje widoczny wzrost drobnoustroju. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination).
- Kontrola jakości: Streptococcus pneumoniae ATCC 49619. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.

### Metoda dyfuzyjno-krążkowa
Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST
- Podłoże: Mueller-Hinton agar + 5% odwłókniona krew końska i 20 mg/L β-NAD (MH-F)
- Inokulum: zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda
- Hodowla: 5% CO2, 35±1 ºC, 18±2 godz.; izolaty wykazujące niewystarczający wzrost po 16-20 godzinach powinny być niezwłocznie reinkubowane, a wartości MIC odczytane po 40-44 godzinach inkubacji.
- Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, od przodu płytki, po zdjęciu wieczka, w świetle odbitym; odczytywać wielkość całkowitej strefy zahamowania wzrostu bakterii. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje eucast/).
- Kontrola jakości: Streptococcus pneumoniae ATCC 49619. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.

---

Lekify odtwarza treść dokumentu EUCAST/KORLD i nie tworzy własnych zaleceń. Źródłem rozstrzygającym jest oryginalny dokument. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji lekarza ani diagnosty.