# Enterobacterales

Inne nazwy: Pałeczki jelitowe, Enterobakterie, Enterobacteriaceae, Morganellaceae, Yersiniaceae, Hafniaceae, Escherichia, Klebsiella, Enterobacter, Citrobacter, Serratia, Proteus, Providencia, Morganella, Salmonella, Shigella, Yersinia, Raoultella, Hafnia, Edwardsiella, Cronobacter, Plesiomonas, Escherichia coli, Pałeczka okrężnicy, Klebsiella pneumoniae, Pałeczka zapalenia płuc, Klebsiella oxytoca, Klebsiella aerogenes, Enterobacter cloacae, Citrobacter freundii, Citrobacter koseri, Serratia marcescens, Proteus mirabilis, Proteus vulgaris, Morganella morganii, Providencia stuartii, Salmonella enterica, Salmonella Typhi, Pałeczka duru brzusznego, Shigella sonnei, Shigella flexneri, Yersinia enterocolitica, Yersinia pestis, Pałeczka dżumy

Rozdział EUCAST: Enterobacterales (strona 21)

Źródło: „Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026” (16.0, obowiązuje od 2026-01-01), prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej. Dokument źródłowy: https://korld.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/05/Tabele-interpretacji-lekowrazliwosci-wg-EUCAST-wersja-16.0-styczen-2026-r.pdf

Wersja HTML: https://lekify.pl/drobnoustroj/enterobacterales

Najnowsze badania taksonomiczne zawęziły definicję rodziny Enterobacteriaceae. Niektóre gatunki zaliczane wcześniej do tej rodziny należą teraz do innych rodzin w rzędzie Enterobacterales.

- Poniższe wartości graniczne mają zastosowanie do wszystkich Enterobacterales.

## Wartości graniczne

MIC S = wrażliwy przy MIC ≤ wartości, MIC R = oporny przy MIC > wartości. Strefa S = wrażliwy przy strefie ≥ wartości, strefa R = oporny przy strefie < wartości. ATU = obszar niepewności technicznej.

### Fluorochinolony

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Cyprofloksacyna Salmonella spp. | bez wskazanej drogi | — | ≤ 0,06 mg/L | > 0,06 mg/L | Komentarz | Komentarz | 1, A |
| Cyprofloksacyna (inne niż ZOMR) | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,25 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 25 mm | < 22 mm | ATU MIC 0,5 mg/L, ATU strefa 22–24 mm |
| Cyprofloksacyna (ZOMR) | bez wskazanej drogi | — | ≤ 0,125 mg/L | > 0,125 mg/L | Komentarz | Komentarz | 2, B |
| Delafloksacyna E. coli | bez wskazanej drogi | — | ≤ 0,125 mg/L | > 0,125 mg/L | Komentarz | Komentarz | D |
| Lewofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 23 mm | < 19 mm | — |
| Moksyfloksacyna Enterobacterales z wyjątkiem Morganella morganii, Proteus spp i Serratia spp. | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,25 mg/L | > 0,25 mg/L | ≥ 22 mm | < 22 mm | 3 |
| Norfloksacyna (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 24 mm | < 24 mm | — |
| Ofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,25 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 24 mm | < 22 mm | — |
| Pefloksacyna (wyłącznie badanie przesiewowe) | bez wskazanej drogi | 5 µg | nie dotyczy | nie dotyczy | ≥ 24 mm | < 24 mm | A, B, C |
| Kwas nalidyksowy (wyłącznie badanie przesiewowe) | bez wskazanej drogi | — | nie dotyczy | nie dotyczy | nie dotyczy | nie dotyczy | — |

Przypisy:

- 1: Istnieją dane kliniczne potwierdzające słaby efekt terapeutyczny leczenia ciprofloksacyną zakażeń układowych wywołanych przez szczepy Salmonella spp., posiadające jakiekolwiek wykrywalne mechanizmy oporności na fluorochinolony. Dostępne dane dotyczą przede wszystkim Salmonella Typhi, ale pojawiają się także doniesienia opisujące słaby efekt terapeutyczny w przypadku innych serotypów Salmonella.
- A: Użycie krążka z ciprofloksacyną 5 µg nie daje wiarygodnych wyników umożliwiających wykluczenie wszystkich mechanizmów oporności na fluorochinolony u Salmonella spp. Aby określić wrażliwość na ciprofloksacynę, należy wykonać oznaczenie wartości MIC albo przewidzieć wrażliwość szczepu na podstawie wyniku badania przesiewowego z użyciem krążka z pefloksacyną 5 µg.
- 2/B: W przypadku ZOMR, dla którego trzeba wykluczyć występowanie w szczepie jakichkolwiek mechanizmów oporności na fluorochinolony, należy wykonać oznaczenie wartości MIC albo przewidzieć wrażliwość szczepu na podstawie wyniku badania przesiewowego z użyciem krążka z pefloksacyną 5 µg.
- D: Test do oznaczeń metodą dyfuzyjno-krążkową oczekuje na działania po stronie producenta.
- 3: Wartości graniczne fluorochinolonów są dostępne dla innych leków
- C: Badanie przesiewowe z użyciem krążka z pefloksacyną 5 µg może być stosowane także do wykrywania mechanizmów oporności na fluorochinolony u innych Enterobacterales, takich jak E. coli, K. pneumoniae i Shigella spp.

Testy przesiewowe:

- Cyprofloksacyna: krążek 5 µg · MIC > 0,125 mg/L · strefa: patrz przypis
  - 1: Antybiotyki stosowane do badania przesiewowego w kierunku oporności na fluorochinolony (pefloksacyna dla Enterobacterales, norfloksacyna dla bakterii Gram-dodatnich i kwas nalidyksowy dla H. influenzae i M. catarrhalis).
- Lewofloksacyna: krążek 5 µg · MIC > 0,25 mg/L · strefa: patrz przypis
  - 1: Antybiotyki stosowane do badania przesiewowego w kierunku oporności na fluorochinolony (pefloksacyna dla Enterobacterales, norfloksacyna dla bakterii Gram-dodatnich i kwas nalidyksowy dla H. influenzae i M. catarrhalis).
- Ofloksacyna: MIC > 0,25 mg/L · strefa: patrz przypis
  - 1: Antybiotyki stosowane do badania przesiewowego w kierunku oporności na fluorochinolony (pefloksacyna dla Enterobacterales, norfloksacyna dla bakterii Gram-dodatnich i kwas nalidyksowy dla H. influenzae i M. catarrhalis).
- Pefloksacyna (wyłącznie badanie przesiewowe): krążek 5 µg · strefa < 24 mm

### Cefalosporyny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ceftarolina | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 23 mm | < 23 mm | ATU strefa 22–23 mm |
| Ceftobiprol | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,25 mg/L | > 0,25 mg/L | ≥ 23 mm | < 23 mm | — |
| Cefepim | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 1 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 27 mm | < 24 mm | — |
| Cefiderokol | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 23 mm | < 23 mm | 4, ATU strefa 21–23 mm |
| Cefiksym (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 17 mm | < 17 mm | — |
| Cefotaksym (inne niż ZOMR) | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 1 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 20 mm | < 17 mm | — |
| Cefotaksym (ZOMR) | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 20 mm | < 20 mm | — |
| Cefpodoksym (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 21 mm | < 21 mm | — |
| Ceftazydym | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 1 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 22 mm | < 19 mm | — |
| Ceftibuten (wyłącznie zakażenia wychodzące z ukł. moczowego) | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 23 mm | < 23 mm | — |
| Ceftolozan-tazobaktam | bez wskazanej drogi | 30-10 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 22 mm | < 22 mm | 7, 8, ATU strefa 19–21 mm |
| Ceftriakson (inne niż ZOMR) | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 1 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 27 mm | < 24 mm | — |
| Ceftriakson (ZOMR) | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 27 mm | < 27 mm | — |
| Cefepim-enmetazobaktam | bez wskazanej drogi | 30-20 µg | ≤ 4 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 22 mm | < 22 mm | 3, ATU strefa 21–22 mm |
| Ceftazydym-awibaktam | bez wskazanej drogi | 10-4 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 13 mm | < 13 mm | 6 |
| Cefuroksym (forma doustna) (wyłącznie niepowikłane ZUM) E. coli, Klebsiella spp. (z wyjątkiem K. aerogenes) Raoultella spp. i P. mirabilis | doustnie | 30 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 19 mm | < 19 mm | — |
| Cefadroksyl (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 16 mg/L | > 16 mg/L | ≥ 12 mm | < 12 mm | — |
| Cefaleksyna (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 16 mg/L | > 16 mg/L | ≥ 14 mm | < 14 mm | — |
| Cefazolina (wyłącznie zakażenia wychodzące z układu moczowego) E. coli i Klebsiella spp. (z wyjątkiem K. aerogenes) | bez wskazanej drogi | 30 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 4 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 20 mm | 2, A |
| Cefoksytyna (wyłącznie badanie przesiewowe) | bez wskazanej drogi | 30 µg | Komentarz | Komentarz | ≥ 19 mm | < 19 mm | 5 |
| Cefuroksym iv, E. coli, Klebsiella spp. (z wyjątkiem K. aerogenes) Raoultella spp. i P. mirabilis | dożylnie | 30 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 8 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 19 mm | — |
| Cefaklor (wyłącznie niepowikłane ZUM) | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |

Przypisy:

- 4: Oznaczenie MIC metodą mikrorozcieńczeń należy przeprowadzić z użyciem zubożonego w żelazo bulionu Mueller-Hinton oraz należy przestrzegać określonych instrukcji odczytu. Opis warunków testowania i instrukcję odczytu można znaleźć pod adresem https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments.
- 7: Patrz tabela dawkowania dla schematów dawkowania przy różnych wskazaniach.
- 8: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie tazobaktamu na 4 mg/L.
- 3: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie enmetazobaktamu na 8 mg/L.
- 6: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie awibaktamu na 4 mg/L.
- 2/A: Izolaty wrażliwe na cefadroksyl i/lub cefaleksynę można raportować jako „wrażliwy, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na cefazolinę.
- 5: Zastosowanie epidemiologicznej wartości granicznej ECOFF cefoksytyny (8 mg/L) wykazuje wysoką czułość, ale niską specyficzność wykrywania obecności mechanizmu AmpC u Enterobacterales ze względu na fakt, że wartość MIC tego antybiotyku jest także zależna od zmian przepuszczalności osłon komórkowych oraz obecności niektórych karbapenemaz. Typowo szczepy nie wytwarzające AmpC są klasyfikowane jako dzikie. Producenci AmpC z genami plazmidowymi lub hiperproducenci AmpC z genami zlokalizowanymi chromosomalnie zaliczani są do kategorii szczepów „nie-dzikich”.

### Karbapenemy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ertapenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 23 mm | < 23 mm | — |
| Doripenem | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 1 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 24 mm | < 21 mm | — |
| Imipenem Enterobacterales, z wyjątkiem Morganellaceae | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 22 mm | < 19 mm | — |
| Imipenem Morganellaceae | bez wskazanej drogi | 10 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 4 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 19 mm | 2 |
| Imipenem-relebaktam Enterobacterales, z wyjątkiem Morganellaceae | bez wskazanej drogi | 10-25 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 22 mm | < 22 mm | 3, ATU strefa 20–22 mm |
| Meropenem (inne niż ZOMR) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 22 mm | < 16 mm | — |
| Meropenem (ZOMR) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 22 mm | < 22 mm | — |
| Meropenem-waborbaktam | bez wskazanej drogi | 20-10 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 20 mm | < 20 mm | 4, A, ATU strefa 15–19 mm |

Przypisy:

- 2: Naturalny niski poziom aktywności imipenemu wobec Morganella morganii, Proteus spp. i Providencia spp. wymaga wysokiej ekspozycji na imipenem.
- 3: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie relebaktamu na 4 mg/L.
- 4: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie waborbaktamu na 8 mg/L.
- A: Dla izolatów w kategorii ATU – jeśli są oporne na meropenem należy je raportować jako oporne na meropenem-waborbaktam. Jeśli nie są oporne na meropenem, należy badać je dalej.

### Tetracykliny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erawacyklina, E. coli | bez wskazanej drogi | 20 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 17 mm | < 17 mm | — |
| Tygecyklina, E. coli i C. koseri | bez wskazanej drogi | 15 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 18 mm | < 18 mm | 2, 3, A, B |
| Doksycyklina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Minocyklina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Tetracyklina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | 1 |

Przypisy:

- 2: Do oznaczania MIC tigecykliny metodą mikrorozcieńczeń w bulionie należy stosować podłoża przygotowane w dniu wykonania oznaczeń.
- 3/A: Dla pozostałych Enterobacterales aktywność tigecykliny waha się od niewystarczającej dla Serratia spp., Proteus spp., Morganella morganii i Providencia spp. do zmiennej dla innych gatunków. Więcej informacji na www.eucast.org/eucastguidancedocuments/.
- B: Wartości graniczne stref zahamowania wzrostu zwalidowane wyłącznie dla E. coli. Dla C. koseri należy oznaczać wartość MIC.
- 1: Wrażliwość na doksycyklinę w leczeniu zakażeń Yersinia enterocolitica jest przewidywana na podstawie oznaczenia wrażliwości na tetracyklinę (MIC tetracykliny ≤4 mg/L dla szczepów dzikich). Odpowiadająca mu średnica strefy zahamowania wzrostu wokół krążka z tetracykliną 30 µg ≥19 mm.

### Różne leki

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trimetoprim-sulfametoksazol | bez wskazanej drogi | 1,25-23,75 µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 15 mm | < 15 mm | 8 |
| Trimetoprim-sulfametoksazol Serratia spp. | bez wskazanej drogi | 1,25-23,75 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 2 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 15 mm | 8 |
| Trimetoprim (wyłącznie niepowikłane ZUM) E. coli i Klebsiella spp. (z wyjątkiem K. aerogenes) | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 15 mm | < 15 mm | — |
| Trimetoprim (wyłącznie niepowikłane ZUM) Proteus spp. | bez wskazanej drogi | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 7, G |
| Fosfomycyna (iv) (zakażenia wychodzące z układu moczowego), E. coli | dożylnie | 200 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 24 mm | < 24 mm | 4, D |
| Fosfomycyna (iv) (inne wskazania), E. coli | dożylnie | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 5, E |
| Fosfomycyna (iv), inne Enterobacterales | dożylnie | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 6, F |
| Fosfomycyna (forma doustna) (wyłącznie niepowikłane ZUM) E. coli | doustnie | 200 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 24 mm | < 24 mm | 4, D |
| Gepotidacyna (wyłącznie niepowikłane ZUM) E. coli | bez wskazanej drogi | — | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | w przygotowaniu | w przygotowaniu | — |
| Nitrofurantoina (wyłącznie niepowikłane ZUM), E. coli | bez wskazanej drogi | 100 µg | ≤ 64 mg/L | > 64 mg/L | ≥ 11 mm | < 11 mm | — |
| Nitroksolina (wyłącznie niepowikłane ZUM), E. coli | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 16 mg/L | > 16 mg/L | ≥ 15 mm | < 15 mm | — |
| Chloramfenikol | bez wskazanej drogi | 30 µg | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, A |
| Kolistyna | bez wskazanej drogi | — | (≤ 2 mg/L) | (> 2 mg/L) | Komentarz | Komentarz | 2, 3, B |
| Daptomycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Kwas fusydowy | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Lefamulina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Metronidazol | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Ryfampicyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Spektynomycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

Przypisy:

- 8: Trimetoprim:sulfametoksazol w stosunku 1:19. Wartości graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu.
- 7/G: W przypadku Proteus spp. brak wystarczających dowodów klinicznych na skuteczność terapii. ECOFF można wykorzystać do wykluczenia nabytych mechanizmów oporności (obecność oporności wskazana przez wartości MIC >8 mg/l lub średnicę strefy krążka trimetoprimu 5 μg <14 mm).
- 4: Metodą referencyjną do oznaczania wrażliwości na fosfomycynę jest metoda rozcieńczeń w agarze. Do oznaczania MIC fosfomycyny podłoże musi być uzupełnione glukozo-6-fosforanem (25 mg/L w podłożu). W przypadku systemów komercyjnych należy przestrzegać zaleceń producenta.
- D: Należy ignorować pojedyncze kolonie widoczne wewnątrz strefy zahamowania wzrostu (patrz zdjęcia poniżej). EUCAST w sprawie najczęściej zgłaszanych pytań dot. stosowania rekomendacji EUCAST”, dostępna na stronie KORLD https://korld.nil.gov.pl/
- 5/E: Obecnie brakuje dowodów klinicznych dających podstawę do określenia klinicznych wartości granicznych.
- 6/F: Odradza się wykonywania badania lekowrażliwości. Informacje na temat stosowania fosfomycyny dożylnie w terapii skojarzonej u innych gatunków Enterobacterales, patrz: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/.
- 1/A: Skuteczność dla Enterobacterales jest niepewna. Mogą być używane przesiewowe wartości graniczne w celu odróżnienia szczepów dzikich od szczepów z nabytą opornością: (MIC >16 mg/L, średnica strefy zahamowania wzrostu wokół krążka z chloramfenikolem 30 µg <17 mm). Informacje o stosowaniu chloramfenikolu w leczeniu w przypadku ZOMR zawarto w tabeli Dawkowanie.
- 2: Wartości MIC kolistyny powinny być oznaczane metodą mikrorozcieńczeń w bulionie. Kontrola jakości powinna być wykonywana z 2 szczepami wzorcowymi: wrażliwym na kolistynę (E. coli ATCC 25922 lub P. aeruginosa ATCC 27853) i opornym na kolistynę E. coli NCTC 13846 (mcr-1 dodatni).
- 3: Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: http://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/
- B: Należy oznaczyć wartości MIC (wyłącznie metodą mikrorozcieńczeń w bulionie).

Testy przesiewowe:

- Chloramfenikol: krążek 30 µg · MIC > 16 mg/L · strefa < 17 mm
- Kolistyna (dla polimyksyny B): MIC > 2 mg/L

### Monobaktamy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Aztreonam | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 1 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 26 mm | < 21 mm | 1 |
| Aztreonam-awibaktam | bez wskazanej drogi | 30-20 µg | ≤ 4 mg/L | > 4 mg/L | ≥ 25 mm | < 25 mm | 2, ATU strefa 22–24 mm |

Przypisy:

- 1: Wartości graniczne aztreonamu dla Enterobacterales umożliwiają wykrycie wszystkich klinicznie istotnych mechanizmów oporności (włącznie z ESBL). Niektóre szczepy wytwarzające β-laktamazy kwalifikowane są jako wrażliwe na aztreonam na podstawie proponowanych wartości granicznych i powinny być raportowane zgodnie z uzyskanym wynikiem. Oznacza to, że zarówno wytwarzanie, jak i brak produkcji ESBL nie wpływa na zakwalifikowanie szczepu do kategorii wrażliwy. Wykrywanie i określanie typu ESBL jest zalecane dla zdrowia publicznego w kontroli zakażeń ze względów epidemiologicznych.
- 2: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie awibaktamu na 4 mg/L.

### Aminoglikozydy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gentamycyna (zakażenia układowe) | bez wskazanej drogi | 10 µg | (≤ 2 mg/L) | (> 2 mg/L) | (≥ 17 mm) | (< 17 mm) | 1, A |
| Gentamycyna (zakażenia wychodzące z układu moczowego) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 17 mm | < 17 mm | — |
| Tobramycyna (zakażenia układowe) | bez wskazanej drogi | 10 µg | (≤ 2 mg/L) | (> 2 mg/L) | (≥ 16 mm) | (< 16 mm) | 1, A |
| Tobramycyna (zakażenia wychodzące z układu moczowego) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 2 mg/L | > 2 mg/L | ≥ 16 mm | < 16 mm | — |
| Amikacyna (zakażenia układowe) | bez wskazanej drogi | 30 µg | (≤ 8 mg/L) | (> 8 mg/L) | (≥ 18 mm) | (< 18 mm) | 1, A |
| Amikacyna (zakażenia wychodzące z układu moczowego) | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 18 mm | < 18 mm | — |
| Netylmycyna | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |

Przypisy:

- 1/A: Więcej informacji (w języku angielskim), jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments

Testy przesiewowe:

- Gentamycyna: krążek 10 µg · MIC > 2 mg/L · strefa < 17 mm
- Tobramycyna: krążek 10 µg · MIC > 2 mg/L · strefa < 16 mm

### Penicyliny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ampicylina iv | dożylnie | 10 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 14 mm | < 14 mm | 1, A |
| Ampicylina (forma doustna) (wyłącznie niepowikłane ZUM) | doustnie | 10 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 14 mm | < 14 mm | 1, A |
| Ampicylina-sulbaktam iv | dożylnie | 10-10 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 14 mm | < 14 mm | 1, 2, A |
| Ampicylina-sulbaktam (forma doustna) (wyłącznie niepowikłane ZUM) | doustnie | 10-10 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 14 mm | < 14 mm | 1, 2, A |
| Amoksycylina iv | dożylnie | — | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | Komentarz | Komentarz | 1, B |
| Amoksycylina (forma doustna) (zakażenia wychodzące z układu moczowego) | doustnie | — | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 8 mg/L | Komentarz | Komentarz | 1, C |
| Amoksycylina (forma doustna) (wyłącznie niepowikłane ZUM) | doustnie | — | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | Komentarz | Komentarz | 1, B |
| Amoksycylina (forma doustna) (inne wskazania) | doustnie | — | brak kategorii S (0,001 mg/L) | (> 8 mg/L) | Komentarz | Komentarz | 1, 3, D, E |
| Amoksycylina-kwas klawulanowy iv | dożylnie | 20-10 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 19 mm | < 19 mm | 1, 4, A, ATU strefa 19–20 mm |
| Piperacylina | bez wskazanej drogi | 30 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 20 mm | < 20 mm | — |
| Piperacylina-tazobaktam | bez wskazanej drogi | 30-6 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 20 mm | < 20 mm | 5, ATU MIC 16 mg/L, ATU strefa 19 mm |
| Tikarcylina-kwas klawulanowy | bez wskazanej drogi | 75-10 µg | ≤ 8 mg/L | > 16 mg/L | ≥ 23 mm | < 20 mm | 4 |
| Mecylinam (forma doustna) (piwmecylinam) (wyłącznie niepowikłane ZUM) E. coli, Citrobacter spp., Klebsiella spp., Raoultella spp., Enterobacter spp. i P. mirabilis | doustnie | 10 µg | ≤ 8 mg/L | > 8 mg/L | ≥ 15 mm | < 15 mm | 6, F |
| Amoksycylina-kwas klawulanowy (forma doustna) (zakażenia wychodzące z układu moczowego) | doustnie | 20-10 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 8 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 19 mm | 1, 4, A, ATU strefa 19–20 mm |
| Amoksycylina-kwas klawulanowy (forma doustna) (wyłącznie niepowikłane ZUM) | doustnie | 20-10 µg | ≤ 32 mg/L | > 32 mg/L | ≥ 16 mm | < 16 mm | 1, 4, A |
| Amoksycylina-kwas klawulanowy (forma doustna) (inne wskazania) | doustnie | 20-10 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | (> 8 mg/L) | brak kategorii S (50 mm) | (< 19 mm) | 1, 3, 4, A, D, ATU strefa 19–20 mm |
| Temocylina (zakażenia wychodzące z układu moczowego), E. coli, Klebsiella spp. (z wyjątkiem K. aerogenes) i P. mirabilis | bez wskazanej drogi | 30 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 16 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 17 mm | F |
| Penicylina benzylowa | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Fenoksymetylopenicylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Oksacylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Kloksacylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Dikloksacylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Flukloksacylina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

Przypisy:

- 1: Informacje, jak wprowadzić nowe wartości graniczne dla aminopenicylin https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments
- A: Należy ignorować słaby wzrost, który czasem może wystąpić w strefie zahamowania wzrostu w oznaczeniach na niektórych seriach podłoża Mueller-Hinton.
- 2: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie sulbaktamu na 4 mg/L.
- B: Wrażliwość wnioskowana z oznaczenia wrażliwości na ampicylinę – iv i formy doustnej.
- C: Izolaty wrażliwe na ampicylinę (iv i forma doustna) mogą być raportowane jako: „wrażliwy, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na „amoksycylinę (forma doustna) (zakażenia pochodzące z układu moczowego). Izolaty oporne na ampicylinę (iv i forma doustna) mogą być raportowane jako oporne na „amoksycylinę (forma doustna) (zakażenia pochodzące z układu moczowego).
- 3/D: Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments
- E: Izolaty wrażliwe na ampicylinę nie mają wykrywalnych fenotypowo mechanizmów oporności i „amoksycylina (forma doustna) (inne wskazania)” może być użyta w dużej dawce w terapii skojarzonej (patrz Komentarz 3/D). Izolaty oporne na ampicylinę mogą być raportowane jako oporne na amoksycylinę.
- 4: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie kwasu klawulanowego na 2 mg/L.
- 5: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie tazobaktamu na 4 mg/L.
- 6: Metoda rozcieńczeń w agarze jest metodą referencyjną oznaczania MIC dla mecylinamu.
- F: Należy ignorować pojedyncze kolonie widoczne wewnątrz strefy zahamowania wzrostu.

### Makrolidy i linkozamidy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Azytromycyna | bez wskazanej drogi | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, A, B |
| Klarytromycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Erytromycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Roksytromycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Klindamycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Chinupristyna-dalfopristyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

Przypisy:

- 1/A: Azytromycynę stosowano w terapii zakażeń jelitowych, głównie wywołanych przez Salmonella Typhi i Shigella spp. Mimo że wyniki dla szczepów typu dzikiego nie są jednorodne, szczepy z wynikiem MIC >16 mg/L lub średnicą stref zahamowania dla krążka azytromycyny 15 μg <12 mm posiadają z dużym prawdopodobieństwem mechanizm oporności na azytromycynę.
- B: Podczas odczytu stref zahamowania wzrostu dla azytromycyny, należy uwzględnić wzrost w postaci cienkiej wewnętrznej strefy, który pojawia się na niektórych partiach podłoża agarowego Mueller-Hinton.

### Glikopeptydy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dalbawancyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Orytawancyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Teikoplanina | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Telawancyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Wankomycyna | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

### Oksazolidynony

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Linezolid | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |
| Tedizolid | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — |

### Inne

Testy przesiewowe:

- Neomycyna (framycetyna): krążek 10 µg · MIC > 8 mg/L · strefa < 12 mm

Ze względu na brak danych klinicznych o skuteczności terapii związanych z wartościami MIC drobnoustrojów wywołujących zakażenie, EUCAST nie był w stanie określić właściwych klinicznych wartości granicznych dla miejscowego stosowania antybiotyków. W celu odróżnienia izolatów z nabytymi mechanizmami i bez mechanizmów oporności laboratoriom zaleca się stosowanie standardowych wartości granicznych lub wartości punktów odcięcia wymienionych poniżej (więcej informacji w zakładce Guidance Documents na stronie www.eucast.org). Raportując lekowrażliwość antybiotyków do stosowania miejscowego, należy poinformować, że podane wyniki odnoszą się tylko do stosowania miejscowego.

## Dawkowanie

### Penicylina benzylowa
- Dawka standardowa: 0,6 g (1 mln.j.m.) co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 1,2 g (2 mln.j.m.) co 4 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2,4 g (4 mln.j.m.) co 4 godz. iv
### Ampicylina (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Ampicylina-sulbaktam (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: ampicyliny 2 g + sulbaktamu 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: ampicyliny 2 g + sulbaktamu 1 g co 6 godz. dożylnie
### Ampicylina-sulbaktam (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,75 g co 12 godz. doustnie
### Amoksycylina (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: 1 g co 6–8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 4 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Amoksycylina (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. doustnie
- Dawka wysoka: 0,75–1 g co 8 godz. doustnie
- Niepowikłane ZUM: 0,5 g co 8 godz. doustnie
### Amoksycylina-kwas klawulanowy (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: amoksycyliny 1 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 6–8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: amoksycyliny 2 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 8 godz. dożylnie
### Amoksycylina-kwas klawulanowy (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: amoksycyliny 0,5 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie
- Dawka wysoka: amoksycyliny 0,875 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie
- Niepowikłane ZUM: amoksycyliny 0,5 g + kwasu klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie
- : Amoksycylina z kwasem klawulanowym ma osobne wartości graniczne dla zakażeń uogólnionych i niepowikłanych ZUM. Kiedy amoksycylina z kwasem klawulanowym jest raportowana dla niepowikłanych ZUM, należy jasno zaznaczyć, że kategoria wrażliwości odnosi się wyłącznie do niepowikłanych ZUM.
### Piperacylina
- Dawka standardowa: 4 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 4 g co 6 godz. dożylnie przedłużone 3 - godzinne wlewy
- : Wysoka dawka w przypadku poważnych zakażeń
### Piperacylina-tazobaktam
- Dawka standardowa: (4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu) co 6 godz. iv (30-minutowe wlewy) lub co 8 godz. (przedłużone 4-godzinne wlewy)
- Dawka wysoka: piperacyliny 4 g + tazobaktamu 0,5 g co 6 godz. dożylnie przedłużone 3 - godzinne wlewy
- : Niższa dawka (4 g piperacyliny + 0,5 g tazobaktamu) co 8 godz. iv (30-minutowe wlewy) jest odpowiednia w niektórych zakażeniach, takich jak powikłane ZUM, zakażenia wewnątrzbrzuszne i zakażenia stopy cukrzycowej, ale nie w przypadku zakażeń wywołanych przez izolaty oporne na cefalosporyny trzeciej generacji.
### Tikarcylina-kwas klawulanowy
- Dawka standardowa: tikarcyliny 3 g + kw. klawulanowego 0,1–0,2 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: tikarcyliny 3 g + kw. klawulanowego 0,1 co 4 godz. dożylnie
### Temocylina
- Dawka standardowa: 2 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
- : Dawkę 2 g co 12 godz. iv stosowano w leczeniu niepowikłanego ZUM wywołanego przez bakterie z mechanizmami oporności na antybiotyki β-laktamowe.
### Fenoksymetylopenicylina
- Dawka standardowa: 0,5–2 g co 6–8 godz. doustnie (w zależności od gatunku i/lub rodzaju zakażenia)
- Dawka wysoka: Brak
### Oksacylina
- Dawka standardowa: 1 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Kloksacylina
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. doustnie; 1 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Dikloksacylina
- Dawka standardowa: 0,5–1 g co 6 godz. doustnie; 1 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Flukloksacylina
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. doustnie; 2 g co 6 godz. dożylnie; 1 g co 4 godz. dożylnie (alternatywnie)
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Mecylinam (forma doustna) (piwmecylinam) (doustnie)
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,2–0,4 g co 8 godz. doustnie
### Cefaklor
- Dawka standardowa: 0,25–0,5 g co 8 godz. doustnie (w zależności od gatunku i/lub rodzaju zakażenia)
- Dawka wysoka: 1 g co 8 godz. doustnie
- S. aureus: dawka minimalna 0,5 g co 8 godz. doustnie
### Cefadroksyl
- Dawka standardowa: 0,5–1 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,5–1 g co 12 godz. doustnie
### Cefaleksyna
- Dawka standardowa: 0,25–1 g co 8–12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,25–1 g co 8–12 godz. doustnie
### Cefazolina
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
- S. aureus: tylko wysoka dawka
### Cefepim
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie; 2 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
- Poważne zakażenia wywołane przez P. aeruginosa: 2 g co 8 godz. (przedłużone 4-godzinne wlewy)
- S. aureus: tylko wysoka dawka
### Cefepim-enmetazobaktam (szpitalne zapalenie płuc, w tym odrespiratorowe zapalenie płuc) (szpitalne zapalenie płuc, w tym odrespiratorowe zapalenie płuc)
- Dawka standardowa: (2 g cefepimu + 0,5 g enmetazobaktamu) co 8 godz. iv w ciągu 4 godzin
### Cefiderokol
- Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Cefiksym
- Dawka standardowa: 0,2–0,4 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,2–0,4 g co 12 godz. doustnie
- Niepowikłana rzeżączka: 0,4 g doustnie w dawce jednorazowej
### Cefotaksym
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 6 godz. iv
- S. aureus: tylko wysoka dawka
### Cefpodoksym
- Dawka standardowa: 0,1–0,2 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,1–0,2 co 12 godz. doustnie
### Ceftarolina
- Dawka standardowa: 0,6 g co 12 godz. dożylnie w ciągu 1 godz.
- Dawka wysoka: 0,6 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 2 godz.
- : S. aureus w powikłanych zapaleniach skóry i tkanki podskórnej: istnieją oparte o dane FK/FD dowody, że w przypadku izolatów o MIC 4 mg/L powinno się stosować wysokie dawkowanie.
### Ceftazydym
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie; 1 g co 4 godz. dożylnie
### Ceftazydym-awibaktam
- Dawka standardowa: ceftazydymu 2 g + awibaktamu 0,5 g co 8 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 2 godz.
### Ceftibuten
- Dawka standardowa: 0,4 g co 24 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
### Ceftobiprol
- Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 2 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Ceftolozan-tazobaktam (szpitalne zapalenie płuc, w tym odrespiratorowe zapalenie płuc) (szpitalne zapalenie płuc, w tym odrespiratorowe zapalenie płuc)
- Dawka standardowa: ceftolozanu 2 g + tazobaktamu 1 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 1 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Ceftriakson
- Dawka standardowa: 2 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 12 godz. dożylnie; 4 g co 24 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 12 godz. iv lub 4 g co 24 godz. iv
- S. aureus: tylko wysoka dawka
- Niepowikłana rzeżączka: 0,5-1 g domięśniowo w dawce jednorazowej
### Cefuroksym (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: 0,75 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 1,5 g co 8 godz. dożylnie
- S. aureus: tylko wysoka dawka
### Cefuroksym (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: 0,25 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie
- Niepowikłane ZUM: 0,25 g co 12 godz. doustnie
### Doripenem
- Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 1 godz.
- Dawka wysoka: 1 g co 8 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 1 godz.
- : HAP/VAP (szpitalne zapalenie płuc/odrespiratorowe zapalenie płuc) wywołane niefermentującymi bakteriami Gram-ujemnymi (takimi jak Pseudomonas spp. i Acinetobacter spp.) należy leczyć z użyciem dawki 1 g co 8 godz. iv w ciągu 4 godzin.
### Ertapenem
- Dawka standardowa: 1 g co 24 godz. dożylnie w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: Brak
### Imipenem
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: 1 g co 6 godz. bez wskazanej drogi w ciągu 30 min.
### Imipenem-relebaktam
- Dawka standardowa: imipenemu 0,5 g + relebaktamu 0,25 g co 6 godz. dożylnie w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: Brak
### Meropenem
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 8 godz. iv w ciągu 30 min. (lub w ciągu 3 godz.)
### Meropenem-waborbaktam
- Dawka standardowa: meropenemu 2 g + waborbaktamu 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.
### Aztreonam
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie
- Poważne zakażenia wywołane przez P. aeruginosa: 2 g co 6 godz. (przedłużone 3-godzinne wlewy)
### Aztreonam-awibaktam
- Dawka standardowa: (2 g aztreonamu + 0,67 g awibaktamu) co 24 godz., a następnie (1,5 g aztreonamu + 0,5 awibaktamu) co 6 godz. w ciągu 3 godz.
### Cyprofloksacyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv
### Delafloksacyna
- Dawka standardowa: 0,45 g co 12 godz. doustnie; 0,3 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Lewofloksacyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie; 0,5 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,5 g co 12 godz. dożylnie
### Moksyfloksacyna
- Dawka standardowa: 0,4 g co 24 godz. doustnie; 0,4 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 24 godz. iv
### Norfloksacyna
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,4 g co 12 godz. doustnie
### Ofloksacyna
- Dawka standardowa: 0,2 g co 12 godz. doustnie; 0,2 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 0,4 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 12 godz. dożylnie
### Amikacyna
- Dawka standardowa: 25–30 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Gentamycyna
- Dawka standardowa: 6–7 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Netylmycyna
- Dawka standardowa: 6–7 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Tobramycyna
- Dawka standardowa: 6–7 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Dalbawancyna
- Dawka standardowa: 1 g dawka jednorazowa iv w ciągu 30 min. pierwszego dnia. Jeśli trzeba, 0,5 g dawka jednorazowa iv w ciągu 30 min. ósmego dnia
- Dawka wysoka: Brak
- Przypis do tłumaczenia polskiego: Można podać w jednej dawce 1,5 g iv
### Orytawancyna
- Dawka standardowa: 1.2 g x 1 (pojedyncza dawka) iv w ciągu 3 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Teikoplanina
- Dawka standardowa: 0,4 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- Przypis do tłumaczenia polskiego: Zwykle pierwsze trzy dawki 400 mg co 12 godz. iv, a następnie 400 mg co 24 godz.
### Telawancyna
- Dawka standardowa: 10 mg/kg co 24 godz. dożylnie w ciągu 1 godz.
- Dawka wysoka: Brak
### Wankomycyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6 godz. dożylnie; 1 g co 12 godz. dożylnie; 2 g co 24 godz. bez wskazanej drogi we wlewie ciągłym
- Dawka wysoka: Brak
- : W zależności od masy ciała. Wskazane monitorowanie stężenia terapeutycznego leku w surowicy w celu dostosowania dawkowania.
### Azytromycyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie; 0,5 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłana rzeżączka: 2 g doustnie w dawce jednorazowej
### Klarytromycyna
- Dawka standardowa: 0,25 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- : W niektórych krajach dostępna jest klarytromycyna do podawania dożylnego (0,5 g co 12 godz.), stosowana głównie do leczenia zapalenia płuc.
### Erytromycyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6–12 godz. doustnie; 0,5 g co 6–12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Roksytromycyna
- Dawka standardowa: 0,15 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
### Klindamycyna
- Dawka standardowa: 0,3 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- : Stosowanie wyższych dawek jest zależne od przebiegu i typu zakażenia lub ekspozycji na lek w miejscu zakażenia.
### Chinupristyna-dalfopristyna
- Dawka standardowa: 7,5 mg/kg co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Doksycyklina
- Dawka standardowa: 0,1 g co 24 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Erawacyklina
- Dawka standardowa: 1 mg/kg co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Minocyklina
- Dawka standardowa: 0,1 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
### Tetracyklina
- Dawka standardowa: 0,25 g co 6 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Tygecyklina
- Dawka standardowa: dawka nasycająca 0,1 g, następnie 50 mg co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Linezolid
- Dawka standardowa: 0,6 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,6 g co 12 godz. iv
### Tedizolid
- Dawka standardowa: 0,2 g co 24 godz. doustnie; 0,2 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Chloramfenikol
- Dawka standardowa: 1 g co 6 godz. doustnie; 1 g co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. doustnie; 2 g co 6 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 6 godz. iv
### Kolistyna
- Dawka standardowa: 4,5 mln.j.m. co 12 godz. iv z dawką nasycającą 9 mln.j.m.
- Dawka wysoka: Brak
### Daptomycyna (cSSTI – powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich ze współistniejącą bakteriemią wywołaną przez S. aureus; prawostronne infekcyjne zapalenie wsierdzia wywołane przez S. aureus) (cSSTI – powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich ze współistniejącą bakteriemią wywołaną przez S. aureus; prawostronne infekcyjne zapalenie wsierdzia wywołane przez S. aureus)
- Dawka standardowa: 6 mg/kg co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- : Enterokokowe zakażenia łożyska krwi i zapalenie wsierdzia – informacje dostępne na stronie: http://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/
### Fosfomycyna iv (dożylnie)
- Dawka standardowa: 16-18 g na dzień podzielone na 3-4 dawki
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Fosfomycyna (forma doustna) (doustnie)
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 3 g doustnie w dawce jednorazowej
### Kwas fusydowy
- Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,5 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Gepotidacyna
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 1,5 g co 12 godz. doustnie
### Lefamulina
- Dawka standardowa: 0,15 g co 12 godz. bez wskazanej drogi; 0,6 g co 12 godz. doustnie
- Dawka wysoka: Brak
### Metronidazol
- Dawka standardowa: 0,4 g co 8 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Nitrofurantoina
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 50–100 mg co 6–8 godz. doustnie
- : Dawkowanie w zależności od preparatu.
### Nitroksolina
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,25 g co 8 godz. doustnie
### Ryfampicyna
- Dawka standardowa: 0,6 g co 24 godz. doustnie; 0,6 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
### Spektynomycyna
- Dawka standardowa: 2 g co 24 godz. domięśniowo
- Dawka wysoka: Brak
### Trimetoprim
- Dawka standardowa: Brak
- Dawka wysoka: Brak
- Niepowikłane ZUM: 0,16 g co 12 godz. doustnie
### Trimetoprim-sulfametoksazol
- Dawka standardowa: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. bez wskazanej drogi
- Niepowikłane ZUM: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: (5 mg/kg, max 0,48 g trimetoprimu + 25 mg/kg, max 2,4 g sulfametoksazolu) co 8 godz. iv

- Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie.
- Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących.
- Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).

## Metodyka oznaczania

### Oznaczanie MIC
Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1 z wyjątkiem mecylinamu i fosfomycyny, dla których zastosowano metodę rozcieńczeń w agarze)
- Podłoże: Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów (dla cefiderocolu link do wytycznych na stronie internetowej EUCAST https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments)
- Inokulum: 5x10^5 CFU/mL
- Hodowla: zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.
- Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które całkowicie hamuje widoczny wzrost drobnoustroju. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination)
- Kontrola jakości: Escherichia coli ATCC 25922. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje oraz kontroli inhibitora w połączeniach β-laktam-inhibitor, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.

### Metoda dyfuzyjno-krążkowa
Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST
- Podłoże: Mueller-Hinton agar
- Inokulum: zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda
- Hodowla: warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.
- Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, od spodu płytki, na czarnym tle, w świetle odbitym; odczytywać wielkość strefy całkowitego zahamowania wzrostu bakterii. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje-eucast/)
- Kontrola jakości: Escherichia coli ATCC 25922. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje oraz kontroli inhibitora dla krążków z połączeniami β-laktam-inhibitor, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.

---

Lekify odtwarza treść dokumentu EUCAST/KORLD i nie tworzy własnych zaleceń. Źródłem rozstrzygającym jest oryginalny dokument. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji lekarza ani diagnosty.