# Listeria monocytogenes

Inne nazwy: Listeria, Listerioza

Rozdział EUCAST: Listeria monocytogenes (strona 95)

Źródło: „Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026” (16.0, obowiązuje od 2026-01-01), prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej. Dokument źródłowy: https://korld.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/05/Tabele-interpretacji-lekowrazliwosci-wg-EUCAST-wersja-16.0-styczen-2026-r.pdf

Wersja HTML: https://lekify.pl/drobnoustroj/listeria-monocytogenes

## Wartości graniczne

MIC S = wrażliwy przy MIC ≤ wartości, MIC R = oporny przy MIC > wartości. Strefa S = wrażliwy przy strefie ≥ wartości, strefa R = oporny przy strefie < wartości. ATU = obszar niepewności technicznej.

### Różne leki

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Trimetoprim-sulfametoksazol (wszystkie wskazania) | bez wskazanej drogi | 1,25-23,75 µg | ≤ 0,06 mg/L | > 0,06 mg/L | ≥ 29 mm | < 29 mm | 1 |

Przypisy:

- 1: Trimetoprim:sulfametoksazol w stosunku 1:19. Wartości graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu.

### Karbapenemy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Meropenem (wszystkie wskazania) | bez wskazanej drogi | 10 µg | ≤ 0,25 mg/L | > 0,25 mg/L | ≥ 26 mm | < 26 mm | — |

### Penicyliny

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Penicylina benzylowa (inne niż ZOMR) | bez wskazanej drogi | 1 jednostka µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 13 mm | < 13 mm | — |
| Penicylina benzylowa (ZOMR) | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |
| Ampicylina (iv) (wszystkie wskazania) | dożylnie | 2 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 16 mm | < 16 mm | — |

### Makrolidy i linkozamidy

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Erytromycyna (inne niż ZOMR) | bez wskazanej drogi | 15 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 25 mm | < 25 mm | — |

### Fluorochinolony

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Moksyfloksacyna (ZOMR) | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |

### Oksazolidynony

| Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Linezolid (ZOMR) | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | — |

Ze względu na brak danych klinicznych o skuteczności terapii związanych z wartościami MIC drobnoustrojów wywołujących zakażenie, EUCAST nie był w stanie określić właściwych klinicznych wartości granicznych dla miejscowego stosowania antybiotyków. W celu odróżnienia izolatów z nabytymi mechanizmami i bez mechanizmów oporności laboratoriom zaleca się stosowanie standardowych wartości granicznych lub wartości punktów odcięcia wymienionych poniżej (więcej informacji w zakładce Guidance Documents na stronie www.eucast.org). Raportując lekowrażliwość antybiotyków do stosowania miejscowego, należy poinformować, że podane wyniki odnoszą się tylko do stosowania miejscowego.

## Dawkowanie

### Penicylina benzylowa
- Dawka standardowa: 0,6 g (1 mln.j.m.) co 6 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 1,2 g (2 mln.j.m.) co 4 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2,4 g (4 mln.j.m.) co 4 godz. iv
### Ampicylina (iv) (dożylnie)
- Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
### Meropenem
- Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 30 min.
- Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 8 godz. iv w ciągu 30 min. (lub w ciągu 3 godz.)
### Moksyfloksacyna
- Dawka standardowa: 0,4 g co 24 godz. doustnie; 0,4 g co 24 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 24 godz. iv
### Erytromycyna
- Dawka standardowa: 0,5 g co 6–12 godz. doustnie; 0,5 g co 6–12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
### Linezolid
- Dawka standardowa: 0,6 g co 12 godz. doustnie; 0,6 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: Brak
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,6 g co 12 godz. iv
### Trimetoprim-sulfametoksazol
- Dawka standardowa: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. dożylnie
- Dawka wysoka: trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. bez wskazanej drogi
- Niepowikłane ZUM: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie
- Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: (5 mg/kg, max 0,48 g trimetoprimu + 25 mg/kg, max 2,4 g sulfametoksazolu) co 8 godz. iv

- Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie.
- Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących.
- Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).

## Metodyka oznaczania

### Oznaczanie MIC
Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1)
- Podłoże: Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów + 5% lizowanej krwi końskiej i 20 mg/L β-NAD (bulion MH-F)
- Inokulum: 5x10^5 CFU/mL
- Hodowla: zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.
- Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które całkowicie hamuje widoczny wzrost drobnoustroju. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination)
- Kontrola jakości: Streptococcus pneumoniae ATCC 49619.

### Metoda dyfuzyjno-krążkowa
Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST
- Podłoże: Mueller-Hinton agar + 5% odwłókniona krew końska i 20 mg/L β-NAD (MH-F)
- Inokulum: zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda
- Hodowla: 5% CO2, 35±1 ºC, 18±2 godz.
- Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, od przodu płytki, po zdjęciu wieczka, w świetle odbitym; odczytywać wielkość całkowitej strefy zahamowania wzrostu. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje-eucast/).
- Kontrola jakości: Streptococcus pneumoniae ATCC 49619.

---

Lekify odtwarza treść dokumentu EUCAST/KORLD i nie tworzy własnych zaleceń. Źródłem rozstrzygającym jest oryginalny dokument. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji lekarza ani diagnosty.