# Pasteurella spp. Inne nazwy: Pasteurella, Pasteurella multocida, Pasteurella canis, Pasteurella dagmatis Rozdział EUCAST: Pasteurella spp. (strona 97) Źródło: „Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026” (16.0, obowiązuje od 2026-01-01), prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej. Dokument źródłowy: https://korld.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/05/Tabele-interpretacji-lekowrazliwosci-wg-EUCAST-wersja-16.0-styczen-2026-r.pdf Wersja HTML: https://lekify.pl/drobnoustroj/pasteurella-spp - Wartości graniczne EUCAST oparte są głównie na danych dotyczących Pasteurella multocida, chociaż uwzględniono również dane dotyczące innych gatunków (P. canis, P. dagmatis i P. aerogenes). ## Wartości graniczne MIC S = wrażliwy przy MIC ≤ wartości, MIC R = oporny przy MIC > wartości. Strefa S = wrażliwy przy strefie ≥ wartości, strefa R = oporny przy strefie < wartości. ATU = obszar niepewności technicznej. ### Cefalosporyny | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Cefotaksym | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,03 mg/L | > 0,03 mg/L | ≥ 26 mm | < 26 mm | — | ### Fluorochinolony | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Cyprofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,06 mg/L | > 0,06 mg/L | ≥ 27 mm | < 27 mm | A | | Lewofloksacyna | bez wskazanej drogi | 5 µg | ≤ 0,06 mg/L | > 0,06 mg/L | ≥ 27 mm | < 27 mm | A | | Kwas nalidyksowy (wyłącznie badanie przesiewowe) | bez wskazanej drogi | 30 µg | nie dotyczy | nie dotyczy | ≥ 23 mm | < 23 mm | B | Przypisy: - A: Krążek z kwasem nalidyksowym może być stosowany w badaniach przesiewowych w celu oznaczenia oporności na fluorochinolony, patrz komentarz B. - B: Izolaty klasyfikowane jako wrażliwe na kwas nalidyksowy mogą być raportowane jako wrażliwe na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Dla izolatów klasyfikowanych jako niewrażliwe na kwas nalidyksowy należy wykonać oznaczenie wrażliwości na poszczególne leki z tej grupy albo raportować je jako oporne. ### Penicyliny | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Penicylina benzylowa | bez wskazanej drogi | 1 jednostka µg | ≤ 0,5 mg/L | > 0,5 mg/L | ≥ 17 mm | < 17 mm | — | | Ampicylina | bez wskazanej drogi | — | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | Komentarz | Komentarz | A | | Amoksycylina | bez wskazanej drogi | — | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | Komentarz | Komentarz | A | | Amoksycylina-kwas klawulanowy | bez wskazanej drogi | 2-1 µg | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | ≥ 15 mm | < 15 mm | 1 | Przypisy: - A: Wrażliwość wywnioskowana z oznaczenia wrażliwości na penicylinę benzylową. - 1: Dla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie kwasu klawulanowego na 2 mg/L. ### Różne leki | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Trimetoprim-sulfametoksazol | bez wskazanej drogi | 1,25-23,75 µg | ≤ 0,25 mg/L | > 0,25 mg/L | ≥ 23 mm | < 23 mm | 1 | Przypisy: - 1: Trimetoprim:sulfametoksazol w stosunku 1:19. Wartości graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu. ### Tetracykliny | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Doksycyklina | bez wskazanej drogi | — | ≤ 1 mg/L | > 1 mg/L | Komentarz | Komentarz | A | | Tetracyklina (wyłącznie badanie przesiewowe) | bez wskazanej drogi | 30 µg | nie dotyczy | nie dotyczy | ≥ 24 mm | < 24 mm | A | Przypisy: - A: Wrażliwość na doksycyklinę może być wywnioskowana z wyniku badania przesiewowego z użyciem krążka z tetracykliną. Ze względu na brak danych klinicznych o skuteczności terapii związanych z wartościami MIC drobnoustrojów wywołujących zakażenie, EUCAST nie był w stanie określić właściwych klinicznych wartości granicznych dla miejscowego stosowania antybiotyków. W celu odróżnienia izolatów z nabytymi mechanizmami i bez mechanizmów oporności laboratoriom zaleca się stosowanie standardowych wartości granicznych lub wartości punktów odcięcia wymienionych poniżej (więcej informacji w zakładce Guidance Documents na stronie www.eucast.org). Raportując lekowrażliwość antybiotyków do stosowania miejscowego, należy poinformować, że podane wyniki odnoszą się tylko do stosowania miejscowego. ## Dawkowanie ### Penicylina benzylowa - Dawka standardowa: 0,6 g (1 mln.j.m.) co 6 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 1,2 g (2 mln.j.m.) co 4 godz. dożylnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2,4 g (4 mln.j.m.) co 4 godz. iv ### Ampicylina (iv) (dożylnie) - Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv ### Amoksycylina (iv) (dożylnie) - Dawka standardowa: 1 g co 6–8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 2 g co 4 godz. dożylnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv ### Amoksycylina (forma doustna) (doustnie) - Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. doustnie - Dawka wysoka: 0,75–1 g co 8 godz. doustnie - Niepowikłane ZUM: 0,5 g co 8 godz. doustnie ### Amoksycylina-kwas klawulanowy (iv) (dożylnie) - Dawka standardowa: amoksycyliny 1 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 6–8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: amoksycyliny 2 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 8 godz. dożylnie ### Amoksycylina-kwas klawulanowy (forma doustna) (doustnie) - Dawka standardowa: amoksycyliny 0,5 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie - Dawka wysoka: amoksycyliny 0,875 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie - Niepowikłane ZUM: amoksycyliny 0,5 g + kwasu klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie - : Amoksycylina z kwasem klawulanowym ma osobne wartości graniczne dla zakażeń uogólnionych i niepowikłanych ZUM. Kiedy amoksycylina z kwasem klawulanowym jest raportowana dla niepowikłanych ZUM, należy jasno zaznaczyć, że kategoria wrażliwości odnosi się wyłącznie do niepowikłanych ZUM. ### Cefotaksym - Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 6 godz. iv - S. aureus: tylko wysoka dawka ### Cyprofloksacyna - Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv ### Lewofloksacyna - Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie; 0,5 g co 24 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,5 g co 12 godz. dożylnie ### Doksycyklina - Dawka standardowa: 0,1 g co 24 godz. doustnie - Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania ### Tetracyklina - Dawka standardowa: 0,25 g co 6 godz. doustnie - Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania ### Trimetoprim-sulfametoksazol - Dawka standardowa: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. bez wskazanej drogi - Niepowikłane ZUM: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: (5 mg/kg, max 0,48 g trimetoprimu + 25 mg/kg, max 2,4 g sulfametoksazolu) co 8 godz. iv - Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie. - Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących. - Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych). ## Metodyka oznaczania ### Oznaczanie MIC Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1) - Podłoże: Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów + 5% lizowanej krwi końskiej i 20 mg/L β-NAD (bulion MH-F) - Inokulum: 5x10^5 CFU/mL - Hodowla: zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz. - Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które całkowicie hamuje widoczny wzrost drobnoustroju. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination). - Kontrola jakości: Haemophilus influenzae ATCC 49766. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje oraz do kontroli inhibitora dla połączeń β-laktam-inhibitor, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST. ### Metoda dyfuzyjno-krążkowa Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST - Podłoże: Mueller-Hinton agar + 5% odwłókniona krew końska i 20 mg/L β-NAD (MH-F) - Inokulum: zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda - Hodowla: 5% CO2, 35±1 ºC, 18±2 godz. - Odczyt: jeśli nie zaznaczono inaczej, od przodu płytki, po zdjęciu wieczka, w świetle odbitym; odczytywać wielkość całkowitej strefy zahamowania wzrostu. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje-eucast/). - Kontrola jakości: Haemophilus influenzae ATCC 49766. Do kontroli krążków, których ten szczep nie obejmuje oraz kontroli inhibitora dla krążków z połączeniami β-laktam-inhibitor, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST. --- Lekify odtwarza treść dokumentu EUCAST/KORLD i nie tworzy własnych zaleceń. Źródłem rozstrzygającym jest oryginalny dokument. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji lekarza ani diagnosty.