# Stenotrophomonas maltophilia Inne nazwy: Stenotrophomonas, Xanthomonas maltophilia, Pseudomonas maltophilia Rozdział EUCAST: Stenotrophomonas maltophilia (strona 34) Źródło: „Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026” (16.0, obowiązuje od 2026-01-01), prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej. Dokument źródłowy: https://korld.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2026/05/Tabele-interpretacji-lekowrazliwosci-wg-EUCAST-wersja-16.0-styczen-2026-r.pdf Wersja HTML: https://lekify.pl/drobnoustroj/stenotrophomonas-maltophilia - Dodatkowe informacje można znaleźć w dokumencie EUCAST „Guidance on antimicrobial agents for Stenotrophomonas maltophilia”, dostępnym na stronie https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments ## Wartości graniczne MIC S = wrażliwy przy MIC ≤ wartości, MIC R = oporny przy MIC > wartości. Strefa S = wrażliwy przy strefie ≥ wartości, strefa R = oporny przy strefie < wartości. ATU = obszar niepewności technicznej. ### Cefalosporyny | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Cefiderokol | bez wskazanej drogi | 30 µg | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, 2, A | | Cefepim | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — | | Ceftazydym | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — | Przypisy: - 1: Oznaczenie MIC w bulionie należy przeprowadzić z użyciem zubożonego w żelazo bulionu Mueller-Hinton oraz należy przestrzegać specjalnej instrukcji odczytu. Opis warunków testowania i instrukcję odczytu można znaleźć pod adresem http://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/ - 2/A: Aktywność in vitro cefiderocolu wobec Stenotrophomonas maltophilia jest porównywalna do aktywności tego leku wobec Enterobacterales oraz istnieją dowody pochodzące z modeli zwierzęcych sugerujące skuteczność tego leku. Jednakże nie ma wystarczających danych klinicznych, aby określić kliniczną wartość graniczną. Izolaty o MIC ≤0,5 mg/L (średnica strefy zahamowania wzrostu ≥28 mm) są w większości pozbawione mechanizmów oporności i wobec nich może być zastosowana terapia cefiderokolem. Izolaty o MIC 1-2 mg/L posiadają nabyte mechanizmy oporności. Istnieje niewiele danych klinicznych dotyczących rokowania dla tych izolatów, leczenie może być zastosowane, jeśli dostępne opcje terapeutyczne są ograniczone. Izolaty o MIC >2 mg/L (średnica strefy zahamowania wzrostu <22 mm) wykazują nabyte mechanizmy oporności i prawdopodobnie będą oporne. ### Fluorochinolony | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Cyprofloksacyna | bez wskazanej drogi | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, A | | Lewofloksacyna | bez wskazanej drogi | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, A | Przypisy: - 1: Fluorochinolony były używane w terapii skojarzonej. Wartość ECOFF może być użyta do wykluczenia obecności nabytych mechanizmów oporności. - A: Nie są dostępne kryteria metody dyfuzyjno-krążkowej. ### Tetracykliny | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Minocyklina | bez wskazanej drogi | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, 2, A | | Tygecyklina | bez wskazanej drogi | — | Komentarz | Komentarz | Komentarz | Komentarz | 1, A | Przypisy: - 1: Tetracykliny były używane w terapii skojarzonej. Wartość ECOFF może być użyta do wykluczenia obecności nabytych mechanizmów oporności. - 2: Dotyczy terapii dożylnej. Terapia doustna nie zapewnia odpowiedniej ekspozycji w miejscu zakażenia. - A: Nie są dostępne kryteria metody dyfuzyjno-krążkowej. ### Różne leki | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Trimetoprim-sulfametoksazol | bez wskazanej drogi | 1,25-23,75 µg | brak kategorii S (0,001 mg/L) | > 2 mg/L | brak kategorii S (50 mm) | < 16 mm | 1, A, B | Przypisy: - 1: Trimetoprim:sulfametoksazol w stosunku 1:19. Wartości graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu. - A: W obrębie strefy zahamowania wzrostu może być widoczny wzrost. Intesywność wzrostu może być różna, od mgławicowego po wyrażnie widoczne kolonie (patrz zdjęcia poniżej). Jeśli widoczna jest jakiekolwiek strefa zahamowania wzrostu, należy ignorować wzrost w obrębie strefy i odczytywać średnicę widocznej strefy. - B: Oporność na trimetoprim-sulfameotksazol rzadko występuje u S. maltophilia i powinna zostać potwierdzona oznaczeniem wartości MIC. iwości na trimetoprim-sulfametoksazol amowania wzrostu i interpretować zgodnie z wartościami granicznymi. o oporny. ### Monobaktamy | Antybiotyk | Droga | Krążek | MIC S | MIC R | Strefa S | Strefa R | Uwagi | | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | | Aztreonam-awibaktam | bez wskazanej drogi | — | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | niewystarczające dowody (IE) | 1, A | | Aztreonam | bez wskazanej drogi | — | — | — | — | — | — | Przypisy: - 1/A: ECOFF można stosować w celu wykluczenia nabytych mechanizmów oporności (obecność oporności wskazana przez wartości MIC >8 mg/l lub średnicę strefy krążka dla aztreonamu-avibaktamu 30-20 μg <21 mm). Ze względu na brak danych klinicznych o skuteczności terapii związanych z wartościami MIC drobnoustrojów wywołujących zakażenie, EUCAST nie był w stanie określić właściwych klinicznych wartości granicznych dla miejscowego stosowania antybiotyków. W celu odróżnienia izolatów z nabytymi mechanizmami i bez mechanizmów oporności laboratoriom zaleca się stosowanie standardowych wartości granicznych lub wartości punktów odcięcia wymienionych poniżej (więcej informacji w zakładce Guidance Documents na stronie www.eucast.org). Raportując lekowrażliwość antybiotyków do stosowania miejscowego, należy poinformować, że podane wyniki odnoszą się tylko do stosowania miejscowego. ## Dawkowanie ### Cefepim - Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie; 2 g co 12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie - Poważne zakażenia wywołane przez P. aeruginosa: 2 g co 8 godz. (przedłużone 4-godzinne wlewy) - S. aureus: tylko wysoka dawka ### Cefiderokol - Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz. - Dawka wysoka: Brak ### Ceftazydym - Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie; 1 g co 4 godz. dożylnie ### Aztreonam - Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie - Poważne zakażenia wywołane przez P. aeruginosa: 2 g co 6 godz. (przedłużone 3-godzinne wlewy) ### Aztreonam-awibaktam - Dawka standardowa: (2 g aztreonamu + 0,67 g awibaktamu) co 24 godz., a następnie (1,5 g aztreonamu + 0,5 awibaktamu) co 6 godz. w ciągu 3 godz. ### Cyprofloksacyna - Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie; 0,4 g co 8 godz. dożylnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv ### Lewofloksacyna - Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie; 0,5 g co 24 godz. dożylnie - Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie; 0,5 g co 12 godz. dożylnie ### Minocyklina - Dawka standardowa: 0,1 g co 12 godz. doustnie - Dawka wysoka: Brak ### Tygecyklina - Dawka standardowa: dawka nasycająca 0,1 g, następnie 50 mg co 12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: Brak ### Trimetoprim-sulfametoksazol - Dawka standardowa: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. dożylnie - Dawka wysoka: trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. doustnie; trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. bez wskazanej drogi - Niepowikłane ZUM: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie - Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: (5 mg/kg, max 0,48 g trimetoprimu + 25 mg/kg, max 2,4 g sulfametoksazolu) co 8 godz. iv - Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie. - Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących. - Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych). ## Metodyka oznaczania ### Oznaczanie MIC Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1) - Podłoże: Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów (dla cefiderocolu link do wytycznych na stronie https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments) - Inokulum: 5x10^5 CFU/mL - Hodowla: zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz. - Odczyt: Wartości MIC dla trimetoprimu-sulfametoksazolu należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które hamuje ok. 80% wzrostu w porównaniu do kontroli. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination) - Kontrola jakości: Escherichia coli ATCC 25922 ### Metoda dyfuzyjno-krążkowa Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST - Podłoże: Mueller-Hinton agar - Inokulum: zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda - Hodowla: warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz. - Odczyt: od spodu płytki, na czarnym tle, w świetle odbitym; odczytywać wielkość całkowitej strefy zahamowania wzrostu bakterii (dokładna instrukcja odczytu poniżej). Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje-eucast/) - Kontrola jakości: Escherichia coli ATCC 25922 --- Lekify odtwarza treść dokumentu EUCAST/KORLD i nie tworzy własnych zaleceń. Źródłem rozstrzygającym jest oryginalny dokument. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje decyzji lekarza ani diagnosty.