# Kalkulator konwersji opioidów

Dawka dobowa nowego opioidu z ekwiwalentu morfiny p.o. i redukcji o 25–75%.

Kategoria: Dawkowanie leków. Data weryfikacji: 2026-10-29.

Wersja HTML z formularzem: https://lekify.pl/kalkulatory/kalkulator-konwersji-opioidow

## Interpretacja

### Zakres kalkulatora

Przeliczane są wyłącznie rotacje między morfiną p.o. i s.c., oksykodonem, hydromorfonem i tapentadolem, zaliczanymi do opioidów III stopnia drabiny analgetycznej, oraz oksymorfonem. Dawki równoważne wobec 10 mg morfiny p.o.: oksykodon 5–6,67 mg (przelicznik 2:1 wg ChPL OxyContin, 1,5:1 wg PTBB); hydromorfon 2 mg; oksymorfon 1,5 mg; tapentadol 25–30 mg.

### Redukcja dawki

Przy zamianie na opioid dotąd niestosowany obliczoną dawkę redukuje się o 25–75%, a przy zamianie na oksykodon o 50% lub 75% — leczenie oksykodonem rozpoczyna się od 50–75% dawki obliczonej przelicznikiem 10 mg oksykodonu p.o. = 20 mg morfiny p.o. (ChPL Oxydolor, Reltebon). Rotacja jednorazowa lub „3 steps” (po 1/3 dawki).

### Zmiana drogi podania

Przeliczenie morfiny między drogą doustną a podskórną nie jest rotacją na nowy opioid, dlatego kalkulator nie stosuje wtedy redukcji: 60 mg p.o. odpowiada 20–30 mg s.c. (1/3–1/2 dawki doustnej wg PTBB), a 20 mg s.c. odpowiada 30–40 mg p.o. (dawka dobowa zwiększona o 50–100% wg ChPL MST Continus i Oramorph). Morfina s.c. jako opioid wyjściowy jest przeliczana na ekwiwalent morfiny p.o. w ten sam sposób także przy rotacji na inne opioidy.

## Informacje dodatkowe

- Kodeina, dihydrokodeina i tramadol nie są przeliczane w kalkulatorze.
- Metadon nie jest przeliczany w kalkulatorze. Leczenie metadonem powinien rozpocząć lekarz specjalista medycyny paliatywnej lub z doświadczeniem w zakresie medycyny bólu.
- Fentanyl przezśluzówkowy nie jest przeliczany w kalkulatorze. Dawkę miareczkuje się indywidualnie, rozpoczynając od najniższej dawki danego produktu fentanylu.
- Fentanyl i buprenorfina w systemach transdermalnych oraz buprenorfina podjęzykowa nie są przeliczane w kalkulatorze. Dawka maksymalna buprenorfiny podjęzykowej wynosi 2,4 mg na dobę.
- Morfina s.c. stanowi 1/3–1/2 dawki doustnej, a przy zamianie z drogi podskórnej na doustną dawkę dobową zwiększa się o 50–100%, dlatego wynik w tej konwersji podawany jest jako zakres.
- U pacjentów z obrzękami obwodowymi i/lub wodobrzuszem nie należy przeliczać dawkowania morfiny na inne lipofilne opioidy, gdyż wysoka dawka morfiny może wynikać z dużej objętości dystrybucji. Z uwagi na niepełną tolerancję krzyżową należy zachować ostrożność przy przeliczaniu dawek różnych opioidów i stosować raczej niższe przeliczniki, niż wynikające z tabel równoważnych dawek opioidów.
- Im wyższa jest dawka podlegająca konwersji, tym ostrożniej należy dokonywać zamiany.
- Wynik jest orientacyjną dawką początkową i wymaga dalszego miareczkowania na podstawie skuteczności oraz działań niepożądanych.

## Źródła

- Wordliczek J, Kotlińska-Lemieszek A, Leppert W, et al. Farmakoterapia bólu u chorych na nowotwory – zalecenia PTBB, PTMP, PTO, PTMR, PTAiIT. Ból. 2017;18(3):11–53. doi:10.5604/01.3001.0010.8160, tabela V. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 17
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OxyContin, 5, 10, 20, 40, 80 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Mundipharma A/S; 02/2025 — konwersja z morfiny: 10 mg oksykodonu p.o. odpowiada 20 mg morfiny p.o. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/19282/characteristic, strona 2
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oxydolor, 5, 10, 20, 40, 80 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. G.L. Pharma GmbH; 06/2025 — zamiana z innych opioidów: leczenie rozpoczyna się od 50–75% obliczonej dawki oksykodonu. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/24006/characteristic, strona 3
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oxydolor, 5, 10, 20, 40, 80 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. G.L. Pharma GmbH; 06/2025 — zamiana morfiny na oksykodon: 10 mg oksykodonu p.o. odpowiada 20 mg morfiny p.o. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/24006/characteristic, strona 2
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reltebon, 5, 10, 20, 40, 80 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Actavis Group PTC ehf.; 06/2025 — zmiana terapii z innych opioidów: leczenie rozpoczyna się od 50–75% wyliczonej dawki oksykodonu; przejście z morfiny: 10 mg oksykodonu p.o. odpowiada 20 mg morfiny p.o. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/32341/characteristic, strona 3
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — przykład konwersji drogi podania i na formy transdermalne. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 17
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — zasada redukcji dawki nowego opioidu o 25–75%, sposoby rotacji i przeliczanie morfiny u pacjentów z obrzękami lub wodobrzuszem. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 17
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — niepełna tolerancja krzyżowa: stosować raczej niższe przeliczniki niż wynikające z tabel równoważnych dawek. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 17
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — tabela IV: morfina s.c. 1/3–1/2 dawki doustnej. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 15
- Charakterystyka Produktu Leczniczego MST Continus, 10, 30, 60, 100, 200 mg, tabletki powlekane o zmodyfikowanym uwalnianiu. Mundipharma A/S — zamiana morfiny parenteralnej na doustną: dawkę dobową zwiększyć o 50–100%. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/9305/characteristic, strona 2
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oramorph, 2 mg/ml, roztwór doustny. L. Molteni & C. dei F.lli Alitti Società di Esercizio S.p.A.; 12/2023 — zamiana morfiny s.c. na doustną: współczynnik ×2. https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/42874/characteristic, strona 2
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — tabela IV: dawka maksymalna tapentadolu 500 mg/d. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 16
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — tabela IV: metadon. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 16
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — tabela IV: fentanyl przezśluzówkowy. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 16
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — tabela IV: dawka maksymalna buprenorfiny podjęzykowej 2,4 mg/d. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 16
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — opioidy III stopnia drabiny analgetycznej; hydromorfon niedostępny w Polsce. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 9
- Wordliczek J, et al. Ból. 2017;18(3):11–53 — algorytm 3: rotacja opioidu III stopnia i miareczkowanie dawki. https://leczbol.pl/wydruk/farmakoterapia-bolu-u-chorych-na-nowotwory-zalecenia-2017.pdf, strona 12
- Caraceni A, Hanks G, Kaasa S, et al. Use of opioid analgesics in the treatment of cancer pain: evidence-based recommendations from the EAPC. Lancet Oncol. 2012;13(2):e58–e68.