# Kryteria ACR choroby zwyrodnieniowej stawów

Klasyfikacja choroby zwyrodnieniowej kolana, biodra i rąk według kryteriów klinicznych, laboratoryjnych i radiologicznych ACR.

Kategoria: Reumatologia. Data weryfikacji: 2026-10-25.

Wersja HTML z formularzem: https://lekify.pl/kalkulatory/kryteria-acr-choroby-zwyrodnieniowej-stawow

## Interpretacja

### Kolano, wariant kliniczny — spełnione

Ból kolana i ≥3 z 6: wiek >50 lat, sztywność poranna <30 min, trzeszczenia, bolesność kostna, pogrubienie kostne, brak wyczuwalnego ocieplenia. Czułość 95%, swoistość 69%.

### Kolano, wariant kliniczno-laboratoryjny — spełnione

Ból kolana, wykonane co najmniej jedno badanie laboratoryjne i ≥5 z 9 (6 klinicznych oraz OB <40 mm/h, RF <1:40, płyn stawowy typowy dla OA). Czułość 92%, swoistość 75%.

### Kolano, wariant kliniczno-radiologiczny — spełnione

Ból kolana, osteofity w RTG i ≥1 z 3: wiek >50 lat, sztywność poranna <30 min, trzeszczenia. Czułość 91%, swoistość 86%.

### Biodro, wariant kliniczno-radiologiczny — spełnione

Ból biodra i ≥2 z 3: OB <20 mm/h, osteofity głowy kości udowej lub panewki, zwężenie szpary stawowej. Czułość 89%, swoistość 91%.

### Biodro, wariant kliniczny — spełnione

Ból biodra oraz: rotacja wewnętrzna <15° z OB ≤45 mm/h (lub zgięciem ≤115°, gdy brak OB), albo rotacja wewnętrzna ≥15° z bólem przy rotacji, sztywnością poranną ≤60 min i wiekiem >50 lat. Czułość 86%, swoistość 75%.

### Ręce — spełnione

Ból, pobolewanie lub sztywność rąk i ≥3 z 4: twarde pogrubienie ≥2 z 10 wybranych stawów, twarde pogrubienie ≥2 stawów DIP, obrzęk <3 stawów MCP, deformacja ≥1 z 10 wybranych stawów. Czułość 94%, swoistość 87%.

### Niespełnione (każdy wariant)

Warunki wybranego wariantu nie są spełnione; kryteria klasyfikacyjne ACR nie są spełnione.

### Warunek wstępny niespełniony

Bez bólu w danym stawie kryteria nie mają zastosowania.

## Informacje dodatkowe

- Implementowany jest format tradycyjny ACR (kolano 1986, ręce 1990, biodro 1991) oraz kliniczne drzewo klasyfikacyjne biodra.
- Kolano, wariant kliniczno-laboratoryjny: oryginał wymaga wykonania co najmniej jednego badania laboratoryjnego, dlatego kalkulator pyta o to osobno; same przełączniki kryteriów laboratoryjnych nie odróżniają badania niewykonanego od wykonanego z wynikiem poza progiem.

## Źródła

- Altman R, Asch E, Bloch D, et al. Development of criteria for the classification and reporting of osteoarthritis. Classification of osteoarthritis of the knee. Arthritis Rheum. 1986;29(8):1039-49. doi:10.1002/art.1780290816. PMID: 3741515. https://assets.contentstack.io/v3/assets/bltee37abb6b278ab2c/blt7198a7245f52d480/osteoarthritis-classification-knee-excerpt-1986.pdf, strona 1
- Altman R, Asch E, Bloch D, et al. Development of criteria for the classification and reporting of osteoarthritis. Classification of osteoarthritis of the knee. Arthritis Rheum. 1986;29(8):1039-49. doi:10.1002/art.1780290816. PMID: 3741515. https://assets.contentstack.io/v3/assets/bltee37abb6b278ab2c/blt7198a7245f52d480/osteoarthritis-classification-knee-excerpt-1986.pdf, strona 2
- Altman R, Asch E, Bloch D, et al. Development of criteria for the classification and reporting of osteoarthritis. Classification of osteoarthritis of the knee. Arthritis Rheum. 1986;29(8):1039-49. doi:10.1002/art.1780290816. PMID: 3741515. https://assets.contentstack.io/v3/assets/bltee37abb6b278ab2c/blt8aed210e95d81128/osteoarthritis-classification-knee-complete-article-1986.pdf, strona 8
- Altman R, Asch E, Bloch D, et al. Development of criteria for the classification and reporting of osteoarthritis. Classification of osteoarthritis of the knee. Arthritis Rheum. 1986;29(8):1039-49. doi:10.1002/art.1780290816. PMID: 3741515. https://assets.contentstack.io/v3/assets/bltee37abb6b278ab2c/blt8aed210e95d81128/osteoarthritis-classification-knee-complete-article-1986.pdf, strona 8
- Altman R, Alarcón G, Appelrouth D, et al. The American College of Rheumatology criteria for the classification and reporting of osteoarthritis of the hip. Arthritis Rheum. 1991;34(5):505-14. doi:10.1002/art.1780340502. PMID: 2025304. https://assets.contentstack.io/v3/assets/bltee37abb6b278ab2c/blt3e9954463b142f85/osteoarthritis-classification-hip-excerpt-1991.pdf, strona 1
- American College of Rheumatology. Osteoarthritis of the hip: classification tree format (excerpt, 1991). https://assets.contentstack.io/v3/assets/bltee37abb6b278ab2c/bltb716499773ebbaab/osteoarthritis-classification-hip-tree-format-1991.pdf, strona 1
- Altman R, Alarcón G, Appelrouth D, et al. The American College of Rheumatology criteria for the classification and reporting of osteoarthritis of the hand. Arthritis Rheum. 1990;33(11):1601-10. doi:10.1002/art.1780331101. PMID: 2242058. https://assets.contentstack.io/v3/assets/bltee37abb6b278ab2c/blt531902b49af5b702/osteoarthritis-classification-hand-excerpt-1990.pdf, strona 1
- Altman R, Alarcón G, Appelrouth D, et al. The American College of Rheumatology criteria for the classification and reporting of osteoarthritis of the hand. Arthritis Rheum. 1990;33(11):1601-10. doi:10.1002/art.1780331101. PMID: 2242058. https://assets.contentstack.io/v3/assets/bltee37abb6b278ab2c/blt0a4f1c697bb19814/osteoarthritis-classification-hand-complete-article-1990.pdf, strona 6
- American College of Rheumatology. Osteoarthritis classification criteria. https://rheumatology.org/criteria