Sultamicylina

Antybiotyk beta-laktamowy; połączenie penicyliny z inhibitorem beta-laktamazy. Podwójny ester łączący ampicylinę z sulbaktamem. Składnik przeciwbakteryjny: ampicylina – działa bakteriobójczo na szczepy wrażliwe, hamując namnażanie bakterii poprzez zaburzenie biosyntezy mukopeptydu ściany komórkowej. Sulbaktam: nieodwracalny inhibitor większości istotnych beta-laktamaz wytwarzanych przez drobnoustroje oporne na penicylinę. Chroni penicyliny i cefalosporyny przed rozkładem przez bakterie oporne; wobec szczepów opornych wykazuje istotny synergizm z penicylinami i cefalosporynami. Wiąże się także z białkami wiążącymi penicyliny, dzięki czemu niektóre wrażliwe szczepy są bardziej wrażliwe na skojarzenie niż na sam antybiotyk beta-laktamowy. Własne działanie przeciwbakteryjne sulbaktamu jest ograniczone – obejmuje jedynie szczepy Neisseriaceae. Spektrum: obejmuje liczne bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, m.in. Staphylococcus aureus i S. epidermidis (w tym szczepy penicylinooporne oraz niektóre metycylinooporne), Streptococcus pneumoniae, Streptococcus faecalis i inne paciorkowce, Haemophilus influenzae i H. parainfluenzae (szczepy wytwarzające i niewytwarzające beta-laktamazy), Moraxella catarrhalis, bakterie beztlenowe (w tym Bacteroides fragilis), Escherichia coli, Klebsiella, Proteus, Enterobacter, Morganella morganii, Citrobacter, Neisseria meningitidis i Neisseria gonorrhoeae.

Zakażenia wywołane drobnoustrojami wrażliwymi. Zakażenia górnych dróg oddechowych: zapalenie zatok, zapalenie ucha środkowego, zapalenie migdałków; zakażenia dolnych dróg oddechowych: bakteryjne zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli; zakażenia dróg moczowych i odmiedniczkowe zapalenie nerek; zakażenia skóry i tkanek miękkich; zakażenia rzeżączkowe. Kontynuacja leczenia: u pacjentów wymagających leczenia sulbaktamem i ampicyliną, po początkowej terapii postaciami domięśniowymi lub dożylnymi tych leków.

Droga podania: doustnie. Dorośli (w tym w podeszłym wieku): 375–750 mg (1 lub 2 tabletki) dwa razy na dobę. Czas trwania: zwykle 5–14 dni, z możliwością przedłużenia w razie konieczności. Leczenie kontynuuje się zwykle przez 48 godzin po ustąpieniu gorączki i innych objawów chorobowych. W zakażeniach paciorkowcami hemolizującymi co najmniej 10 dni, aby zapobiec ostrej gorączce reumatycznej lub kłębuszkowemu zapaleniu nerek. Niepowikłana rzeżączka: jednorazowo 2,25 g (6 tabletek) doustnie; jednocześnie 1 g probenecydu w celu wydłużenia utrzymywania się wysokich stężeń sulbaktamu i ampicyliny w surowicy. Przy podejrzeniu jednoczesnego zakażenia kiłą przed podaniem należy wykonać badanie wydzieliny w ciemnym polu widzenia, a następnie co miesiąc przez co najmniej 4 miesiące przeprowadzać testy serologiczne. Dzieci i niemowlęta: przy masie ciała poniżej 30 kg – 25–50 mg/kg mc./dobę w dwóch dawkach podzielonych doustnie, zależnie od ciężkości zakażenia i oceny lekarza; powyżej 30 kg – dawkowanie jak u dorosłych. Niewydolność nerek: przy ciężkiej niewydolności (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) zaburzenia eliminacji dotyczą w równym stopniu sulbaktamu i ampicyliny, więc stosunek ich stężeń w osoczu pozostaje niezmieniony; podawanie rzadsze, analogicznie do postępowania z ampicyliną.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na penicyliny w wywiadzie Ostrożnie: - nadwrażliwość na liczne alergeny w wywiadzie - ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości po cefalosporynach u osób z uprzednią nadwrażliwością na penicyliny - skłonność do ciężkich reakcji skórnych, w tym toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka, zespołu Stevensa-Johnsona, złuszczającego zapalenia skóry i rumienia wielopostaciowego - biegunka związana z zakażeniem Clostridium difficile, mogąca przebiegać od postaci lekkiej do zapalenia okrężnicy zakończonego zgonem - polekowe uszkodzenie wątroby, w tym cholestatyczne zapalenie wątroby z żółtaczką - mononukleoza zakaźna, w której podanie ampicyliny często wywołuje wysypkę skórną - noworodki, u których czynność nerek nie jest w pełni rozwinięta - długotrwałe leczenie, wymagające okresowej kontroli czynności nerek, wątroby i układu krwiotwórczego - ryzyko nadkażenia opornymi drobnoustrojami, w tym grzybami

Allopurynol: jednoczesne przyjmowanie allopurynolu i ampicyliny wiąże się ze znacząco większą częstością wysypki niż przy stosowaniu samej ampicyliny. Leki przeciwzakrzepowe: penicyliny mogą wywoływać zmiany w agregacji płytek i testach koagulacyjnych, co może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych. Leki bakteriostatyczne (chloramfenikol, erytromycyna, sulfonamidy, tetracykliny): mogą zaburzać bakteriobójcze działanie penicylin, dlatego lepiej unikać jednoczesnego stosowania. Doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny: opisywano zmniejszenie ich skuteczności u pacjentek przyjmujących ampicylinę (przypadki nieplanowanego zajścia w ciążę). Wpływ nie został dostatecznie udowodniony, jednak wskazana jest inna lub dodatkowa metoda antykoncepcji. Metotreksat: penicyliny zmniejszają klirens jednocześnie podawanego metotreksatu i zwiększają jego toksyczność. Wymaga to dokładnego kontrolowania pacjentów. Przy równoczesnym leczeniu leukoworyną może być konieczne zwiększenie jej dawek lub wydłużenie czasu podawania. NLPZ (kwas acetylosalicylowy, indometacyna, fenylobutazon): mogą wydłużać eliminację penicylin, gdyż podczas jednoczesnego stosowania wydłuża się ich okres półtrwania. Probenecyd: zmniejsza wydzielanie cewkowe ampicyliny i sulbaktamu, co zwiększa ich stężenie w surowicy, wydłuża okres półtrwania w fazie eliminacji i zwiększa ryzyko toksyczności. Wpływ na badania laboratoryjne: fałszywie dodatnie wyniki oznaczania glukozy w moczu odczynnikami Benedicta, Fehlinga lub zestawem Clinitest. U kobiet w ciąży po podaniu ampicyliny obserwowano przemijające zmniejszenie stężenia całkowitego związanego estriolu, glukuronianu estriolu, związanego estronu i estradiolu; działanie takie może wystąpić także po podaniu sulbaktamu sodowego z ampicyliną sodową domięśniowo lub dożylnie.

Przewód pokarmowy: bardzo często biegunka; często wymioty, nudności i bóle brzucha; niezbyt często zapalenie języka i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej; rzadko zapalenie okrężnicy. Częstość nieznana: krwawe wymioty, krwotok z jelita cienkiego i (lub) okrężnicy, suchość w ustach, bóle w nadbrzuszu, zaburzenia smaku, wzdęcia, czarny włochaty język oraz odbarwienie języka. Zakażenia: często kandydoza; z częstością nieznaną rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz nadmierny wzrost bakterii chorobotwórczych. Układ nerwowy: często ból głowy; niezbyt często senność; rzadko zawroty głowy; z częstością nieznaną drgawki i objawy neurotoksyczności. Skóra i tkanka podskórna: często wysypka i świąd; rzadko złuszczające zapalenie skóry. Z częstością nieznaną: toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona), rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, zapalenie skóry, rumień oraz ostra uogólniona osutka krostkowa. Krew i układ chłonny (częstość nieznana): niedokrwistość aplastyczna, wydłużony czas krzepnięcia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, plamica małopłytkowa, leukopenia, neutropenia, eozynofilia, niedokrwistość oraz małopłytkowość. Układ immunologiczny (częstość nieznana): wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktoidalne, zespół Kounisa oraz reakcje nadwrażliwości. Wątroba i drogi żółciowe: niezbyt często hiperbilirubinemia; z częstością nieznaną cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, żółtaczka oraz zaburzenia czynności wątroby. Inne: z częstością nieznaną jadłowstręt; z częstością nieznaną alergiczne zapalenie naczyń; z częstością nieznaną duszność. Niezbyt często bóle stawów; rzadko cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek. Niezbyt często zmęczenie i złe samopoczucie; z częstością nieznaną zapalenie błony śluzowej. W badaniach diagnostycznych z częstością nieznaną: zaburzenie agregacji płytek krwi, zwiększona aktywność aminotransferazy alaninowej oraz zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej.

Ciąża: w badaniach na zwierzętach po podaniu sultamycyliny nie stwierdzono zaburzeń płodności ani szkodliwego wpływu na płód. sulbaktam i ampicylina przenikają przez łożysko; brak badań bezpieczeństwa u ciężarnych – nie zaleca się stosowania w ciąży, chyba że spodziewana korzyść przewyższa ryzyko. Laktacja: przeciwwskazany – sulbaktam i ampicylina przenikają do mleka kobiecego w niewielkich ilościach. u karmionego dziecka możliwe uczulenie, biegunka, kandydoza oraz wysypka – stosowanie w okresie karmienia piersią nie jest zalecane.

Należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zawrotów głowy.

Prolek; po podaniu doustnym w trakcie wchłaniania hydrolizowany do sulbaktamu i ampicyliny, osiągając w krążeniu ogólnym stosunek molarny obu substancji 1:1. Biodostępność doustna wynosi 80% równoważnej dawki sulbaktamu i ampicyliny podanej dożylnie. Podanie po posiłku nie wpływa na układową biodostępność. Maksymalne stężenie ampicyliny w surowicy jest około dwukrotnie wyższe niż po podaniu doustnym takiej samej dawki samej ampicyliny. Eliminacja: okresy półtrwania w fazie eliminacji wynoszą 45 min dla sulbaktamu i 1 godzinę dla ampicyliny; 50–75% każdej z substancji usuwane z moczem w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wydłuża się u osób w podeszłym wieku oraz w zaburzeniach czynności nerek. Interakcje farmakokinetyczne: probenecyd zmniejsza wydzielanie cewkowe sulbaktamu i ampicyliny, a jego jednoczesne stosowanie zwiększa stężenia i wydłuża utrzymywanie się obu substancji we krwi.