- Krążek
- 15 µg
- MIC wrażliwy
- ≤ 0,06 mg/L
- MIC oporny
- > 0,06 mg/L
- Strefa wrażliwy
- ≥ 24 mm
- Strefa oporny
- < 24 mm
Dawka standardowa: 0,5 g co 6–12 godz. doustnie · 0,5 g co 6–12 godz. dożylnie
Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
Corynebacterium diphtheriae i C. ulcerans
Wartości graniczne na podstawie dokumentu Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026, wersja 16.0, obowiązuje od 2026-01-01.
Wartości graniczne
| Lek | Krążek | MIC wrażliwy | MIC oporny | Strefa wrażliwy | Strefa oporny |
|---|---|---|---|---|---|
| Makrolidy i linkozamidy | |||||
| ErytromycynaDawka standardowa: Dawka wysoka: | |||||
| KlindamycynaC. diphtheriaeTyp dziki C. ulcerans jest mniej wrażliwy na klindamycynę.Dawka standardowa: Dawka wysoka: Uwaga: | |||||
| Różne leki | |||||
| RyfampicynaDawka standardowa: Dawka wysoka: | |||||
| Trimetoprim-sulfametoksazolTrimetoprim-sulfametoksazol w stosunku 1:19. Stężenia graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu.Dawka standardowa: Dawka wysoka: Niepowikłane ZUM: Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: | |||||
| Karbapenemy | |||||
| MeropenemDawka standardowa: Dawka wysoka: Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: | |||||
| Tetracykliny | |||||
| DoksycyklinaDawka standardowa: Dawka wysoka: | — | ||||
| TetracyklinaDawka standardowa: Dawka wysoka: | |||||
| Penicyliny | |||||
| AmoksycylinaDawka standardowa: Dawka wysoka: Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: Dawka standardowa: Dawka wysoka: Niepowikłane ZUM: | — | ||||
| Penicylina benzylowaDawka standardowa: Dawka wysoka: Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: | |||||
| Oksazolidynony | |||||
| LinezolidDawka standardowa: Dawka wysoka: Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: | |||||
| Cefalosporyny | |||||
| CefotaksymDawka standardowa: Dawka wysoka: Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: S. aureus: | |||||
| Fluorochinolony | |||||
| CyprofloksacynaDawka standardowa: Dawka wysoka: Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: | |||||
Makrolidy i linkozamidy
C. diphtheriae
- Krążek
- 2 µg
- MIC wrażliwy
- ≤ 0,5 mg/L
- MIC oporny
- > 0,5 mg/L
- Strefa wrażliwy
- ≥ 15 mm
- Strefa oporny
- < 15 mm
1Typ dziki C. ulcerans jest mniej wrażliwy na klindamycynę.
Dawka standardowa: 0,3 g co 12 godz. doustnie · 0,6 g co 8 godz. dożylnie
Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
Uwaga: Stosowanie wyższych dawek jest zależne od przebiegu i typu zakażenia lub ekspozycji na lek w miejscu zakażenia.
Różne leki
- Krążek
- 5 µg
- MIC wrażliwy
- ≤ 0,06 mg/L
- MIC oporny
- > 0,06 mg/L
- Strefa wrażliwy
- ≥ 24 mm
- Strefa oporny
- < 24 mm
Dawka standardowa: 0,6 g co 24 godz. doustnie · 0,6 g co 24 godz. dożylnie
Dawka wysoka: Brak
- Krążek
- 1,25-23,75 µg
- MIC wrażliwy
- ≤ 0,5 mg/L
- MIC oporny
- > 0,5 mg/L
- Strefa wrażliwy
- ≥ 23 mm
- Strefa oporny
- < 23 mm
1Trimetoprim-sulfametoksazol w stosunku 1:19. Stężenia graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu.
Dawka standardowa: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie · trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. dożylnie
Dawka wysoka: trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. doustnie · trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. bez wskazanej drogi
Niepowikłane ZUM: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: (5 mg/kg, max 0,48 g trimetoprimu + 25 mg/kg, max 2,4 g sulfametoksazolu) co 8 godz. iv
Karbapenemy
- Krążek
- 10 µg
- MIC wrażliwy
- ≤ 0,25 mg/LIzolaty „wrażliwe, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako wrażliwe na meropenem. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na meropenem lub raportować jako oporne.
- MIC oporny
- > 0,25 mg/LIzolaty „wrażliwe, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako wrażliwe na meropenem. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na meropenem lub raportować jako oporne.
- Strefa wrażliwy
- ≥ 24 mmIzolaty „wrażliwe, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako wrażliwe na meropenem. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na meropenem lub raportować jako oporne.
- Strefa oporny
- < 24 mmIzolaty „wrażliwe, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako wrażliwe na meropenem. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na meropenem lub raportować jako oporne.
Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 30 min.
Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 8 godz. iv w ciągu 30 min. (lub w ciągu 3 godz.)
Tetracykliny
- MIC wrażliwy
- ≤ 0,5 mg/LIzolaty wrażliwe na tetracyklinę mogą być raportowane jako wrażliwe na doksycyklinę. Izolaty oporne na tetracyklinę należy zbadać pod kątem wrażliwości na doksycyklinę lub raportować jako oporne.
- MIC oporny
- > 0,5 mg/LIzolaty wrażliwe na tetracyklinę mogą być raportowane jako wrażliwe na doksycyklinę. Izolaty oporne na tetracyklinę należy zbadać pod kątem wrażliwości na doksycyklinę lub raportować jako oporne.
- Strefa
- Izolaty wrażliwe na tetracyklinę mogą być raportowane jako wrażliwe na doksycyklinę. Izolaty oporne na tetracyklinę należy zbadać pod kątem wrażliwości na doksycyklinę lub raportować jako oporne.
Dawka standardowa: 0,1 g co 24 godz. doustnie
Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
- Krążek
- 30 µg
- MIC wrażliwy
- ≤ 1 mg/L
- MIC oporny
- > 1 mg/L
- Strefa wrażliwy
- ≥ 24 mm
- Strefa oporny
- < 24 mm
Dawka standardowa: 0,25 g co 6 godz. doustnie
Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania
Penicyliny
- MIC wrażliwy
- ≤ 1 mg/LIzolaty „wrażliwe, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako wrażliwe na amoksycylinę. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na amoksycylinę lub raportować jako oporne.
- MIC oporny
- > 1 mg/LIzolaty „wrażliwe, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako wrażliwe na amoksycylinę. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na amoksycylinę lub raportować jako oporne.
- Strefa
- Izolaty „wrażliwe, zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako wrażliwe na amoksycylinę. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na amoksycylinę lub raportować jako oporne.
Dawka standardowa: 1 g co 6–8 godz. dożylnie
Dawka wysoka: 2 g co 4 godz. dożylnie
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv
Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. doustnie
Dawka wysoka: 0,75–1 g co 8 godz. doustnie
Niepowikłane ZUM: 0,5 g co 8 godz. doustnie
Penicylina benzylowa
- Krążek
- 1 jednostka µg
- MIC wrażliwy
- brak kategorii S (0,001 mg/L)
- MIC oporny
- > 1 mg/L
- Strefa wrażliwy
- brak kategorii S (50 mm)
- Strefa oporny
- < 12 mm
Dawka standardowa: 0,6 g (1 mln.j.m.) co 6 godz. dożylnie
Dawka wysoka: 1,2 g (2 mln.j.m.) co 4 godz. dożylnie
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2,4 g (4 mln.j.m.) co 4 godz. iv
Oksazolidynony
- Krążek
- 10 µg
- MIC wrażliwy
- ≤ 2 mg/L
- MIC oporny
- > 2 mg/L
- Strefa wrażliwy
- ≥ 25 mm
- Strefa oporny
- < 25 mm
Dawka standardowa: 0,6 g co 12 godz. doustnie · 0,6 g co 12 godz. dożylnie
Dawka wysoka: Brak
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,6 g co 12 godz. iv
Cefalosporyny
- Krążek
- 5 µg
- MIC wrażliwy
- brak kategorii S (0,001 mg/L)Izolaty w kategorii „wrażliwy zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako „wrażliwy zwiększona ekspozycja” na cefotaksym. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na cefotaksym lub raportować jako oporne.
- MIC oporny
- > 2 mg/LIzolaty w kategorii „wrażliwy zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako „wrażliwy zwiększona ekspozycja” na cefotaksym. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na cefotaksym lub raportować jako oporne.
- Strefa wrażliwy
- brak kategorii S (50 mm)Izolaty w kategorii „wrażliwy zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako „wrażliwy zwiększona ekspozycja” na cefotaksym. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na cefotaksym lub raportować jako oporne.
- Strefa oporny
- < 15 mmIzolaty w kategorii „wrażliwy zwiększona ekspozycja” (WZE lub I) na penicylinę benzylową mogą być raportowane jako „wrażliwy zwiększona ekspozycja” na cefotaksym. Izolaty oporne na penicylinę benzylową należy zbadać pod kątem wrażliwości na cefotaksym lub raportować jako oporne.
Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie
Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 6 godz. iv
S. aureus: tylko wysoka dawka
Fluorochinolony
- Krążek
- 5 µg
- MIC wrażliwy
- brak kategorii S (0,001 mg/L)
- MIC oporny
- > 0,5 mg/L
- Strefa wrażliwy
- brak kategorii S (50 mm)
- Strefa oporny
- < 24 mm
Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie · 0,4 g co 12 godz. dożylnie
Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie · 0,4 g co 8 godz. dożylnie
Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv
Metodyka oznaczania
Oznaczanie MIC
Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1)
- Podłoże
- Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów + 5% lizowanej krwi końskiej i 20 mg/L β-NAD (bulion MH-F)
- Inokulum
- 5x10^5 CFU/mL
- Hodowla
- zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.; izolaty wykazujące niewystarczający wzrost po 16-20 godzinach powinny być niezwłocznie reinkubowane, a wartości MIC odczytane po 40-44 godzinach inkubacji.
- Odczyt
- jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które całkowicie hamuje widoczny wzrost drobnoustroju. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination).
- Kontrola jakości
- Streptococcus pneumoniae ATCC 49619. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.
Metoda dyfuzyjno-krążkowa
Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST
- Podłoże
- Mueller-Hinton agar + 5% odwłókniona krew końska i 20 mg/L β-NAD (MH-F)
- Inokulum
- zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda
- Hodowla
- 5% CO2, 35±1 ºC, 18±2 godz.; izolaty wykazujące niewystarczający wzrost po 16-20 godzinach powinny być niezwłocznie reinkubowane, a wartości MIC odczytane po 40-44 godzinach inkubacji.
- Odczyt
- jeśli nie zaznaczono inaczej, od przodu płytki, po zdjęciu wieczka, w świetle odbitym; odczytywać wielkość całkowitej strefy zahamowania wzrostu bakterii. Więcej informacji można znaleźć w dokumencie „EUCAST Reading Guide for disc diffusion”
- Kontrola jakości
- Streptococcus pneumoniae ATCC 49619. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.
Źródło
- Wersja
- 16.0, obowiązuje od 2026-01-01
- Rozdział
- Corynebacterium diphteriae i C. ulcerans (str. 102)
- Redakcja
- prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej