Przejdź do treści

Pasteurella spp.

Wartości graniczne na podstawie dokumentu Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026, wersja 16.0, obowiązuje od 2026-01-01.

Pełna macierz lekowrażliwości

Wartości graniczne

Cefalosporyny

Cefotaksym

Krążek
5 µg
MIC wrażliwy
≤ 0,03 mg/L
MIC oporny
> 0,03 mg/L
Strefa wrażliwy
≥ 26 mm
Strefa oporny
< 26 mm

Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 6 godz. iv

S. aureus: tylko wysoka dawka

Fluorochinolony

Cyprofloksacyna

Krążek
5 µg
MIC wrażliwy
≤ 0,06 mg/L
MIC oporny
> 0,06 mg/L
Strefa wrażliwy
≥ 27 mmKrążek z kwasem nalidyksowym może być stosowany w badaniach przesiewowych w celu oznaczenia oporności na fluorochinolony, patrz komentarz B.B: Izolaty klasyfikowane jako wrażliwe na kwas nalidyksowy mogą być raportowane jako wrażliwe na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Dla izolatów klasyfikowanych jako niewrażliwe na kwas nalidyksowy należy wykonać oznaczenie wrażliwości na poszczególne leki z tej grupy albo raportować je jako oporne.
Strefa oporny
< 27 mmKrążek z kwasem nalidyksowym może być stosowany w badaniach przesiewowych w celu oznaczenia oporności na fluorochinolony, patrz komentarz B.B: Izolaty klasyfikowane jako wrażliwe na kwas nalidyksowy mogą być raportowane jako wrażliwe na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Dla izolatów klasyfikowanych jako niewrażliwe na kwas nalidyksowy należy wykonać oznaczenie wrażliwości na poszczególne leki z tej grupy albo raportować je jako oporne.

Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie · 0,4 g co 12 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie · 0,4 g co 8 godz. dożylnie

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv

Lewofloksacyna

Krążek
5 µg
MIC wrażliwy
≤ 0,06 mg/L
MIC oporny
> 0,06 mg/L
Strefa wrażliwy
≥ 27 mmKrążek z kwasem nalidyksowym może być stosowany w badaniach przesiewowych w celu oznaczenia oporności na fluorochinolony, patrz komentarz B.B: Izolaty klasyfikowane jako wrażliwe na kwas nalidyksowy mogą być raportowane jako wrażliwe na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Dla izolatów klasyfikowanych jako niewrażliwe na kwas nalidyksowy należy wykonać oznaczenie wrażliwości na poszczególne leki z tej grupy albo raportować je jako oporne.
Strefa oporny
< 27 mmKrążek z kwasem nalidyksowym może być stosowany w badaniach przesiewowych w celu oznaczenia oporności na fluorochinolony, patrz komentarz B.B: Izolaty klasyfikowane jako wrażliwe na kwas nalidyksowy mogą być raportowane jako wrażliwe na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Dla izolatów klasyfikowanych jako niewrażliwe na kwas nalidyksowy należy wykonać oznaczenie wrażliwości na poszczególne leki z tej grupy albo raportować je jako oporne.

Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie · 0,5 g co 24 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie · 0,5 g co 12 godz. dożylnie

Kwas nalidyksowy

wyłącznie badanie przesiewowe

Krążek
30 µg
MIC wrażliwy
nie dotyczy
MIC oporny
nie dotyczy
Strefa wrażliwy
≥ 23 mmIzolaty klasyfikowane jako wrażliwe na kwas nalidyksowy mogą być raportowane jako wrażliwe na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Dla izolatów klasyfikowanych jako niewrażliwe na kwas nalidyksowy należy wykonać oznaczenie wrażliwości na poszczególne leki z tej grupy albo raportować je jako oporne.
Strefa oporny
< 23 mmIzolaty klasyfikowane jako wrażliwe na kwas nalidyksowy mogą być raportowane jako wrażliwe na ciprofloksacynę i lewofloksacynę. Dla izolatów klasyfikowanych jako niewrażliwe na kwas nalidyksowy należy wykonać oznaczenie wrażliwości na poszczególne leki z tej grupy albo raportować je jako oporne.

Penicyliny

Penicylina benzylowa

Krążek
1 jednostka µg
MIC wrażliwy
≤ 0,5 mg/L
MIC oporny
> 0,5 mg/L
Strefa wrażliwy
≥ 17 mm
Strefa oporny
< 17 mm

Dawka standardowa: 0,6 g (1 mln.j.m.) co 6 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 1,2 g (2 mln.j.m.) co 4 godz. dożylnie

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2,4 g (4 mln.j.m.) co 4 godz. iv

Ampicylina

MIC wrażliwy
≤ 1 mg/L
MIC oporny
> 1 mg/L
Strefa
Wrażliwość wywnioskowana z oznaczenia wrażliwości na penicylinę benzylową.

Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv

Amoksycylina

MIC wrażliwy
≤ 1 mg/L
MIC oporny
> 1 mg/L
Strefa
Wrażliwość wywnioskowana z oznaczenia wrażliwości na penicylinę benzylową.

Dawka standardowa: 1 g co 6–8 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 2 g co 4 godz. dożylnie

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 4 godz. iv

Dawka standardowa: 0,5 g co 8 godz. doustnie

Dawka wysoka: 0,75–1 g co 8 godz. doustnie

Niepowikłane ZUM: 0,5 g co 8 godz. doustnie

Amoksycylina-kwas klawulanowy

Krążek
2-1 µg
MIC wrażliwy
≤ 1 mg/LDla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie kwasu klawulanowego na 2 mg/L.
MIC oporny
> 1 mg/LDla celów oznaczania lekowrażliwości ustalono stężenie kwasu klawulanowego na 2 mg/L.
Strefa wrażliwy
≥ 15 mm
Strefa oporny
< 15 mm

Dawka standardowa: amoksycyliny 1 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 6–8 godz. dożylnie

Dawka wysoka: amoksycyliny 2 g + kw. klawulanowego 0,2 g co 8 godz. dożylnie

Dawka standardowa: amoksycyliny 0,5 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie

Dawka wysoka: amoksycyliny 0,875 g + kw. klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie

Niepowikłane ZUM: amoksycyliny 0,5 g + kwasu klawulanowego 0,125 g co 8 godz. doustnie

Uwaga: Amoksycylina z kwasem klawulanowym ma osobne wartości graniczne dla zakażeń uogólnionych i niepowikłanych ZUM. Kiedy amoksycylina z kwasem klawulanowym jest raportowana dla niepowikłanych ZUM, należy jasno zaznaczyć, że kategoria wrażliwości odnosi się wyłącznie do niepowikłanych ZUM.

Różne leki

Trimetoprim-sulfametoksazol

Krążek
1,25-23,75 µg
MIC wrażliwy
≤ 0,25 mg/L
MIC oporny
> 0,25 mg/L
Strefa wrażliwy
≥ 23 mm
Strefa oporny
< 23 mm

1Trimetoprim:sulfametoksazol w stosunku 1:19. Wartości graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu.

Dawka standardowa: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie · trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. dożylnie

Dawka wysoka: trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. doustnie · trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. bez wskazanej drogi

Niepowikłane ZUM: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: (5 mg/kg, max 0,48 g trimetoprimu + 25 mg/kg, max 2,4 g sulfametoksazolu) co 8 godz. iv

Tetracykliny

Doksycyklina

MIC wrażliwy
≤ 1 mg/L
MIC oporny
> 1 mg/L
Strefa
Wrażliwość na doksycyklinę może być wywnioskowana z wyniku badania przesiewowego z użyciem krążka z tetracykliną.

Dawka standardowa: 0,1 g co 24 godz. doustnie

Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania

Tetracyklina

wyłącznie badanie przesiewowe

Krążek
30 µg
MIC wrażliwy
nie dotyczy
MIC oporny
nie dotyczy
Strefa wrażliwy
≥ 24 mmWrażliwość na doksycyklinę może być wywnioskowana z wyniku badania przesiewowego z użyciem krążka z tetracykliną.
Strefa oporny
< 24 mmWrażliwość na doksycyklinę może być wywnioskowana z wyniku badania przesiewowego z użyciem krążka z tetracykliną.

Dawka standardowa: 0,25 g co 6 godz. doustnie

Dawka wysoka: Dawki różnią się w zależności od wskazania

Metodyka oznaczania

Oznaczanie MIC

Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1)

Podłoże
Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów + 5% lizowanej krwi końskiej i 20 mg/L β-NAD (bulion MH-F)
Inokulum
5x10^5 CFU/mL
Hodowla
zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.
Odczyt
jeśli nie zaznaczono inaczej, wartości MIC należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które całkowicie hamuje widoczny wzrost drobnoustroju. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination).
Kontrola jakości
Haemophilus influenzae ATCC 49766. Do kontroli antybiotyków, których ten szczep nie obejmuje oraz do kontroli inhibitora dla połączeń β-laktam-inhibitor, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.

Metoda dyfuzyjno-krążkowa

Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST

Podłoże
Mueller-Hinton agar + 5% odwłókniona krew końska i 20 mg/L β-NAD (MH-F)
Inokulum
zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda
Hodowla
5% CO2, 35±1 ºC, 18±2 godz.
Odczyt
jeśli nie zaznaczono inaczej, od przodu płytki, po zdjęciu wieczka, w świetle odbitym; odczytywać wielkość całkowitej strefy zahamowania wzrostu. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje-eucast/).
Kontrola jakości
Haemophilus influenzae ATCC 49766. Do kontroli krążków, których ten szczep nie obejmuje oraz kontroli inhibitora dla krążków z połączeniami β-laktam-inhibitor, patrz Tabele Kontroli Jakości EUCAST.

Uwagi

Wartości graniczne EUCAST oparte są głównie na danych dotyczących Pasteurella multocida, chociaż uwzględniono również dane dotyczące innych gatunków (P. canis, P. dagmatis i P. aerogenes).

Źródło

Wersja
16.0, obowiązuje od 2026-01-01
Rozdział
Pasteurella spp. (str. 97)
Redakcja
prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej
Zobacz pełną matrycę lekowrażliwości