Przejdź do treści

Stenotrophomonas maltophilia

Wartości graniczne na podstawie dokumentu Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026, wersja 16.0, obowiązuje od 2026-01-01.

Pełna macierz lekowrażliwości

Wartości graniczne

Cefalosporyny

Cefiderokol

Krążek
30 µg
MIC i strefa
Aktywność in vitro cefiderocolu wobec Stenotrophomonas maltophilia jest porównywalna do aktywności tego leku wobec Enterobacterales oraz istnieją dowody pochodzące z modeli zwierzęcych sugerujące skuteczność tego leku. Jednakże nie ma wystarczających danych klinicznych, aby określić kliniczną wartość graniczną. Izolaty o MIC ≤0,5 mg/L (średnica strefy zahamowania wzrostu ≥28 mm) są w większości pozbawione mechanizmów oporności i wobec nich może być zastosowana terapia cefiderokolem. Izolaty o MIC 1-2 mg/L posiadają nabyte mechanizmy oporności. Istnieje niewiele danych klinicznych dotyczących rokowania dla tych izolatów, leczenie może być zastosowane, jeśli dostępne opcje terapeutyczne są ograniczone. Izolaty o MIC >2 mg/L (średnica strefy zahamowania wzrostu <22 mm) wykazują nabyte mechanizmy oporności i prawdopodobnie będą oporne.

1Oznaczenie MIC w bulionie należy przeprowadzić z użyciem zubożonego w żelazo bulionu Mueller-Hinton oraz należy przestrzegać specjalnej instrukcji odczytu. Opis warunków testowania i instrukcję odczytu można znaleźć pod adresem http://www.eucast.org/eucastguidancedocuments/

Dawka standardowa: 2 g co 8 godz. dożylnie w ciągu 3 godz.

Dawka wysoka: Brak

Cefepim

MIC wrażliwy
—
MIC oporny
—
Strefa wrażliwy
—
Strefa oporny
—

Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie · 2 g co 12 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie

Poważne zakażenia wywołane przez P. aeruginosa: 2 g co 8 godz. (przedłużone 4-godzinne wlewy)

S. aureus: tylko wysoka dawka

Ceftazydym

MIC wrażliwy
—
MIC oporny
—
Strefa wrażliwy
—
Strefa oporny
—

Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 2 g co 8 godz. dożylnie · 1 g co 4 godz. dożylnie

Fluorochinolony

Cyprofloksacyna

MIC
Fluorochinolony były używane w terapii skojarzonej. Wartość ECOFF może być użyta do wykluczenia obecności nabytych mechanizmów oporności.
Strefa
Nie są dostępne kryteria metody dyfuzyjno-krążkowej.

Dawka standardowa: 0,5 g co 12 godz. doustnie · 0,4 g co 12 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 0,75 g co 12 godz. doustnie · 0,4 g co 8 godz. dożylnie

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 0,4 g co 8 godz. iv

Lewofloksacyna

MIC
Fluorochinolony były używane w terapii skojarzonej. Wartość ECOFF może być użyta do wykluczenia obecności nabytych mechanizmów oporności.
Strefa
Nie są dostępne kryteria metody dyfuzyjno-krążkowej.

Dawka standardowa: 0,5 g co 24 godz. doustnie · 0,5 g co 24 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 0,5 g co 12 godz. doustnie · 0,5 g co 12 godz. dożylnie

Tetracykliny

Minocyklina

MIC
Tetracykliny były używane w terapii skojarzonej. Wartość ECOFF może być użyta do wykluczenia obecności nabytych mechanizmów oporności. Dotyczy terapii dożylnej. Terapia doustna nie zapewnia odpowiedniej ekspozycji w miejscu zakażenia.
Strefa
Nie są dostępne kryteria metody dyfuzyjno-krążkowej.

Dawka standardowa: 0,1 g co 12 godz. doustnie

Dawka wysoka: Brak

Tygecyklina

MIC
Tetracykliny były używane w terapii skojarzonej. Wartość ECOFF może być użyta do wykluczenia obecności nabytych mechanizmów oporności.
Strefa
Nie są dostępne kryteria metody dyfuzyjno-krążkowej.

Dawka standardowa: dawka nasycająca 0,1 g, następnie 50 mg co 12 godz. dożylnie

Dawka wysoka: Brak

Różne leki

Trimetoprim-sulfametoksazol

Krążek
1,25-23,75 µg
MIC wrażliwy
brak kategorii S (0,001 mg/L)
MIC oporny
> 2 mg/L
Strefa wrażliwy
brak kategorii S (50 mm)W obrębie strefy zahamowania wzrostu może być widoczny wzrost. Intesywność wzrostu może być różna, od mgławicowego po wyrażnie widoczne kolonie (patrz zdjęcia poniżej). Jeśli widoczna jest jakiekolwiek strefa zahamowania wzrostu, należy ignorować wzrost w obrębie strefy i odczytywać średnicę widocznej strefy.
Strefa oporny
< 16 mmW obrębie strefy zahamowania wzrostu może być widoczny wzrost. Intesywność wzrostu może być różna, od mgławicowego po wyrażnie widoczne kolonie (patrz zdjęcia poniżej). Jeśli widoczna jest jakiekolwiek strefa zahamowania wzrostu, należy ignorować wzrost w obrębie strefy i odczytywać średnicę widocznej strefy.Oporność na trimetoprim-sulfameotksazol rzadko występuje u S. maltophilia i powinna zostać potwierdzona oznaczeniem wartości MIC. iwości na trimetoprim-sulfametoksazol amowania wzrostu i interpretować zgodnie z wartościami granicznymi. o oporny.

1Trimetoprim:sulfametoksazol w stosunku 1:19. Wartości graniczne wyrażono jako stężenie trimetoprimu.

Dawka standardowa: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie · trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. dożylnie

Dawka wysoka: trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. doustnie · trimetoprimu 0,24 g + sulfametoksazolu 1,2 g co 12 godz. bez wskazanej drogi

Niepowikłane ZUM: trimetoprimu 0,16 g + sulfametoksazolu 0,8 g co 12 godz. doustnie

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: (5 mg/kg, max 0,48 g trimetoprimu + 25 mg/kg, max 2,4 g sulfametoksazolu) co 8 godz. iv

Monobaktamy

Aztreonam-awibaktam

MIC wrażliwy
niewystarczające dowody (IE)ECOFF można stosować w celu wykluczenia nabytych mechanizmów oporności (obecność oporności wskazana przez wartości MIC >8 mg/l lub średnicę strefy krążka dla aztreonamu-avibaktamu 30-20 μg <21 mm).
MIC oporny
niewystarczające dowody (IE)ECOFF można stosować w celu wykluczenia nabytych mechanizmów oporności (obecność oporności wskazana przez wartości MIC >8 mg/l lub średnicę strefy krążka dla aztreonamu-avibaktamu 30-20 μg <21 mm).
Strefa wrażliwy
niewystarczające dowody (IE)ECOFF można stosować w celu wykluczenia nabytych mechanizmów oporności (obecność oporności wskazana przez wartości MIC >8 mg/l lub średnicę strefy krążka dla aztreonamu-avibaktamu 30-20 μg <21 mm).
Strefa oporny
niewystarczające dowody (IE)ECOFF można stosować w celu wykluczenia nabytych mechanizmów oporności (obecność oporności wskazana przez wartości MIC >8 mg/l lub średnicę strefy krążka dla aztreonamu-avibaktamu 30-20 μg <21 mm).

Dawka standardowa: (2 g aztreonamu + 0,67 g awibaktamu) co 24 godz., a następnie (1,5 g aztreonamu + 0,5 awibaktamu) co 6 godz. w ciągu 3 godz.

Aztreonam

MIC wrażliwy
—
MIC oporny
—
Strefa wrażliwy
—
Strefa oporny
—

Dawka standardowa: 1 g co 8 godz. dożylnie

Dawka wysoka: 2 g co 6 godz. dożylnie

Poważne zakażenia wywołane przez P. aeruginosa: 2 g co 6 godz. (przedłużone 3-godzinne wlewy)

Metodyka oznaczania

Oznaczanie MIC

Oznaczanie wartości MIC (metodą mikrorozcieńczeń w bulionie zgodnie z normą ISO 20776-1)

Podłoże
Mueller-Hinton bulion z dodatkiem kationów (dla cefiderocolu link do wytycznych na stronie https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments)
Inokulum
5x10^5 CFU/mL
Hodowla
zakryte płytki, warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.
Odczyt
Wartości MIC dla trimetoprimu-sulfametoksazolu należy odczytywać jako najniższe stężenie leku, które hamuje ok. 80% wzrostu w porównaniu do kontroli. Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for broth microdilution” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/mic_determination)
Kontrola jakości
Escherichia coli ATCC 25922

Metoda dyfuzyjno-krążkowa

Metoda dyfuzyjno-krążkowa zgodnie z EUCAST

Podłoże
Mueller-Hinton agar
Inokulum
zawiesina o gęstości 0,5 McFarlanda
Hodowla
warunki tlenowe, 35±1 ºC, 18±2 godz.
Odczyt
od spodu płytki, na czarnym tle, w świetle odbitym; odczytywać wielkość całkowitej strefy zahamowania wzrostu bakterii (dokładna instrukcja odczytu poniżej). Więcej informacji w dokumencie: „EUCAST reading guide for disk diffusion” (https://www.eucast.org/ast_of_bacteria/disk_diffusion_methodology/) oraz „Oznaczenie lekowrażliwości metodą dyfuzyjno-krążkową” (https://korld.nil.gov.pl/rekomendacje/rekomendacje-eucast/)
Kontrola jakości
Escherichia coli ATCC 25922

Ilustracje ze źródła (1)

Przykłady wyglądu stref zahamowania wzrostu dla Stenotrophomonas maltophilia przy oznaczaniu wrażliwości na trimetoprim-sulfametoksazol
a-c) Widoczna zewnętrzna krawędź strefy zahamowania wzrostu. Należy odczytać średnicę widocznej strefy zahamowania wzrostu i interpretować zgodnie z wartościami granicznymi.
d) Podrost pod krążek oraz brak widocznej krawędzi strefy zahamowania wzrostu. Szczep należy raportować jako oporny.
Stenotrophomonas maltophilia — Przykłady wyglądu stref zahamowania wzrostu dla Stenotrophomonas maltophilia przy oznaczaniu wrażliwości na trimetoprim-sulfametoksazol a-c) Widoczna zewnętrzna krawędź strefy zahamowania wzrostu. Należy odczytać średnicę widocznej strefy zahamowania wzrostu i interpretować zgodnie z wartościami granicznymi. d) Podrost pod krążek oraz brak widocznej krawędzi strefy zahamowania wzrostu. Szczep należy raportować jako oporny.

Uwagi

Dodatkowe informacje można znaleźć w dokumencie EUCAST „Guidance on antimicrobial agents for Stenotrophomonas maltophilia”, dostępnym na stronie https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments

Źródło

Wersja
16.0, obowiązuje od 2026-01-01
Rozdział
Stenotrophomonas maltophilia (str. 34)
Redakcja
prof. dr hab. n. med. Walerii Hryniewicz, mgr Ewy Gabińskiej i dr n. med. Doroty Żabickiej
Zobacz pełną matrycę lekowrażliwości