5.1 Farmakodynamika
Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwbakteryjne do stosowania ogólnego, cefalosporyna I generacji, kod ATC: J01DB04
Cefazolina jest półsyntetyczną cefalosporyną I generacji, przeznaczoną do podawania domięśniowego i dożylnego. Mechanizm działania bakteriobójczego polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii.
Zakres działania Bakterie Gram-dodatnie: Staphylococcus aureus, w tym szczepy wytwarzające penicylinazy (tylko szczepy metycylinowrażliwe), Staphylococcus epidermidis, Streptococcus pyogenes - paciorkowce β-hemolizujące grupy A, Streptococcus pneumoniae (tylko szczepy wrażliwe na penicylinę), Streptococcus viridans.
Bakterie Gram-ujemne: Escherichia coli, Klebsiella spp., Proteus mirabilis, Enterobacter aerogenes, Haemophilus influenzae.
Cefazolina nie działa na gronkowce metycylinooporne, enterokoki, indolo-dodatnie szczepy Proteus (np. P. vulgaris), Enterobacter cloacae, Morganella morganii, Providencia rettgeri oraz Serratia spp., Pseudomonas spp., Acinetobacter calcoaceticus.
Szczepy Streptococcus pneumoniae oporne na penicylinę wykazują oporność krzyżową na cefazolinę.
5.2 Farmakokinetyka
Maksymalne stężenie cefazoliny występuje między 1. a 2. godziną po podaniu domięśniowym. Okres półtrwania t0,5 w surowicy wynosi średnio 1,4 godziny. W niewydolności nerek t0,5 wydłuża się do 20-40 godzin.
Stężenia cefazoliny we krwi w zależności od dawki, czasu i drogi podania:
Stężenie cefazoliny w krwi po podaniu domięśniowym (μg/ml) 30 min 1 godz. 2 godz. 4 godz. 6 godz. 8 godz. 15,5 17 13 5,1 2,5 36,2 36,8 37,9 15,5 6,3 3 60,1 63,8 54,3 29,3 13,2 7,1
Stężenie cefazoliny w krwi po podaniu dożylnym (μg/ml) 5 min 15 min 30 min 1 godz. 2 godz. 4 godz. 188,4 135,8 106,8 73,7 45,6 16,5
Wiązanie z białkami surowicy wynosi 74%-86%. Objętość dystrybucji wynosi 9,2 l/1,73 m2.
Cefazolina osiąga duże stężenia w płynie opłucnowym, tkance kostnej i płynie stawowym oraz w żółci. Stężenie cefazoliny w żółci osiąga wartości zbliżone do stężenia w surowicy, ale cefazolina nie jest wydalana z żółcią. U pacjentów z niedrożnymi drogami żółciowymi stężenie cefazoliny w żółci jest znacznie mniejsze niż w surowicy. Cefazolina łatwo przenika przez zmienioną zapalnie błonę maziową i osiąga stężenie w płynie stawowym podobne do stężenia w surowicy. Cefazolina łatwo przenika przez łożysko do krwi pępowinowej i do płynu owodniowego. Do mleka karmiących matek przenika w niewielkiej ilości. Nie przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego.
Cefazolina nie jest metabolizowana, wydalana jest przez nerki, głównie w wyniku przesączania kłębuszkowego, w mniejszym stopniu w wyniku wydzielania kanalikowego. Klirens nerkowy cefazoliny wynosi ok. 49,1 ml/min.
Po domięśniowym podaniu dawki 500 mg od 56% do 89% produktu wydala się z moczem w ciągu pierwszych 6 godzin, 80% do 100% produktu wydala się w ciągu 24 godzin. Antybiotyk osiąga bardzo duże stężenia w moczu; po podaniu domięśniowym dawki 500 mg lub 1 g cefazoliny stężenie w moczu wynosiło odpowiednio 1 mg/ml i 4 mg/ml.
Cefazolina podawana dootrzewnowo jest dobrze tolerowana. U pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej (2 l/godz.) otrzymujących w płynie dializacyjnym dawki 50 mg/l lub 150 mg/l cefazoliny, stężenie w surowicy wynosiło po 24 godzinach odpowiednio średnio 10 µg/ml i 30 µg/ml, stężenie maksymalne wynosiło odpowiednio 29 µg/ml i 72 µg/ml. W badaniu z udziałem zdrowych ochotników otrzymujących 1 g cefazoliny 4 razy na dobę przez 10 dni nie stwierdzono zmiany stężenia enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), fosfatazy zasadowej, azotu całkowitego, kreatyniny, bilirubiny ani zmian w moczu.
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nie przeprowadzono badań oceniających mutagenność ani długoterminowych badań na zwierzętach oceniających rakotwórczość. Badania na szczurach nie ujawniły teratogenności cefazoliny ani wpływu na płodność.