5.1 Farmakodynamika
Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwbakteryjne o działaniu ogólnym, glikopeptydowe leki przeciwbakteryjne, kod ATC: J01XA04.
Mechanizm działania
Dalbawancyna to bakteriobójczy lipoglikopeptyd. Mechanizm działania dalbawancyny na wrażliwe bakterie Gram-dodatnie obejmuje przerwanie syntezy ściany komórkowej poprzez przyłączenie terminalnej D-alanylo-D-alaniny peptydu powstającego peptydoglikanu ściany komórkowej, co zapobiega wiązaniu krzyżowemu (transpeptydacji i transglikozylacji) podjednostek dwucukrów, czego wynikiem jest śmierć komórki bakteryjnej.
Mechanizm oporności
Wszystkie bakterie Gram-ujemne są oporne na dalbawancynę.
Oporność szczepów Staphylococcus spp oraz Enterococcus spp na dalbawancynę jest związana z genotypem VanA, modyfikującym docelowy peptyd w powstającej ścianie komórkowej. W badaniach in vitro stwierdzono, że geny innych klas odpowiadające za oporność na wankomycynę, nie wpływają na aktywność dalbawancyny.
Wartości MIC dalbawancyny są większe w przypadku gronkowców o pośredniej oporności na wankomycynę (VISA) niż w przypadku szczepów w pełni opornych na wankomycynę. Jeżeli izolaty o większej wartości MIC dalbawancyny wykazują stabilne fenotypy i są skorelowane z opornością na inne glikopeptydy, wtedy mechanizm działania prawdopodobnie polega na zwiększeniu liczby celów glikopeptydu w powstającym peptydoglikanie.
Nie zauważono oporności krzyżowej pomiędzy dalbawancyną a antybiotykami z innych grup w badaniach in vitro. Oporność na metycylinę nie ma wpływu na działanie dalbawancyny.
Interakcje z innymi substancjami przeciwbakteryjnymi
Podczas badań in vitro, w których przeprowadzono testy przeciw 12 gatunkom Gram-ujemnych patogenów (patrz punkt 4.5), nie zaobserwowano działania antagonistycznego pomiędzy dalbawancyną i innymi zwykle stosowanymi antybiotykami (np. cefepimem, ceftazydymem, ceftriaksonem, imipenemem, meropenemem, amikacyną, aztreonamem, cyprofloksacyną, piperacyliną/tazobaktamem i trimetoprimem/sulfametoksazolem).
Wartości graniczne badania wrażliwości Kryteria interpretacyjne MIC (minimalnego stężenia hamującego) dla badania wrażliwości zostały ustanowione przez Europejski Komitet ds. Oceny Wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe (EUCAST) dla <INN>. Są one wymienione tutaj: <https://www.ema.europa.eu/documents/other/minimum-inhibitory concentration-mic-breakpoints_en.xlsx>
Stosunek PK/PD Działanie bakteriobójcze na gronkowce in vitro jest zależne od czasu przy stężeniach dalbawancyny w surowicy podobnych do stężeń uzyskiwanych po zastosowaniu dalbawancyny w dawkach zalecanych u ludzi. Stosunek PK/PD in vivo dalbawancyny dla Staphylococcus aureus badano przy użyciu modelu neutropenicznego infekcji zwierzęcej. Wykazano, że działanie przeciwbakteryjne dalbawancyny wydaje się najlepiej korelować ze stosunkiem powierzchni pod krzywą stężenia postaci niezwiązanej w osoczu w czasie do minimalnego stężenia hamującego (fAUC/MIC).
Skuteczność kliniczna przeciwko specyficznym patogenom
W badaniach klinicznych stwierdzono skuteczność kliniczną przeciwko patogenom odpowiedzialnym za ABSSSI, które były wrażliwe na dalbawancynę in vitro:
- Staphylococcus aureus,
- Streptococcus pyogenes,
- Streptococcus agalactiae,
- Streptococcus dysgalactiae,
- Grupa Streptococcus anginosus (w tym S. anginosus, S. intermedius oraz S. constellatus),
Działanie przeciwbakteryjne na inne istotne patogeny
Skuteczność kliniczna wobec następujących patogenów nie została ustalona, chociaż badania in vitro sugerują, że patogeny te byłyby wrażliwe na dalbawancynę przy braku nabytych mechanizmów oporności:
- paciorkowce grupy G,
- Clostridium perfringens,
- Peptostreptococcus spp.
Dzieci i młodzież
Dalbawancynę oceniano u dzieci i młodzieży w wieku od urodzenia do mniej niż 18 lat z ABSSSI lub podejrzewaną lub potwierdzoną sepsą w przypadku dzieci w wieku poniżej 3 miesiąca życia wjednym otwartym, randomizowanym, kontrolowanym lekiem porównawczym badaniu klinicznym fazy 3. Badanie obejmowało 169 pacjentów leczonych dalbawancyną (91 pacjentów leczonych pojedynczą dawką dalbawancyny i 78 pacjentów, wszyscy w wieku od 3 miesięcy, leczonych dwudawkowym schematem dalbawancyny) oraz 30 pacjentów leczonych lekiem porównawczym. Siedmioro z 10 pacjentów w wieku poniżej 3 miesiąca życia włączono z podejrzeniem lub potwierdzeniem sepsy. Celem pierwszorzędowym była ocena bezpieczeństwa i tolerancji dalbawancyny, a cele drugorzędowe obejmowały ocenę skuteczności i bezpieczeństwa farmakokinetyki. Skuteczność była opisowym punktem końcowym. Współczynnik wyleczenia klinicznego przy TOC (mITT) wynosił 95,2% (79/83) w grupie pojedynczej dawki dalbawancyny, 97,3% (72/74) w grupie dwóch dawek dalbawancyny oraz 100% (30/30) w grupie leku porównawczego.
5.2 Farmakokinetyka
Farmakokinetyka dalbawancyny została scharakteryzowana u zdrowych jednostek, pacjentów i w populacjach specjalnych. Ogólnoustrojowe ekspozycje na dalbawancynę są proporcjonalne do dawki po podaniu pojedynczych dawek w zakresie od 140 mg do 1120 mg, co wskazuje na farmakokinetykę liniową dalbawancyny. Nie zaobserwowano kumulacji dalbawancyny po wielokrotnych infuzjach dożylnych stosowanych raz w tygodniu przez okres do 8 tygodni (1000 mg w dniu 1, następnie przez okres do 7 tygodni 500 mg tygodniowo) u zdrowych dorosłych.
Średni okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji (t1/2) wynosił 372 (zakres 333 do 405) godzin. Farmakokinetykę dalbawancyny najlepiej jest opisywać przy wykorzystaniu modelu trójkompartmentowego (fazy dystrybucji α i β, następnie końcowa faza eliminacji). Z tego względu, okres półtrwania w fazie dystrybucji (t1/2β), który stanowi większość istotnego pod względem klinicznym profilu zależności stężenia od czasu, wynosił od 5 do 7 dni i jest zgodny z dawkowaniem raz na tydzień.
Szacowane parametry farmakokinetyczne dalbawancyny dla schematu z dwiema dawkami oraz schematu z dawką pojedynczą przedstawiono w Tabeli 2 poniżej.
Tabela 2.
Średnie (SD) parametry farmakokinetyczne dalbawancyny u dorosłych w analizie PK populacji1
Parametr 2 dawką pojedynczą3 tamehcS z ameiwd imakwad tamehcS z Cmax (mg/L) Dzień 1: 281 (52) Dzień 1: 411 (86) Dzień 8: 141 (26) AUC0-Dzień14 (mg•h/L) 18100 (4600) 20300 (5300) CL (L/h) 0,048 (0,0086) 0,049 (0,0096)
1 Źródło: DAL-MS-01.
2 1000 mg w dniu 1 + 500 mg w dniu 8; uczestnicy badania DUR001-303 z ocenianą próbką PK. 3 1500 mg; uczestnicy badania DUR001-303 z ocenianą próbką PK. ____________________________________________________________________________________________
Stężenia dalbawancyny w osoczu w zależności od czasu dla schematu z dwiema dawkami oraz schematu z dawką pojedynczą pokazano na Rysunku 1.
Rysunek 1. Stężenie dalbawancyny w osoczu w czasie u typowego pacjenta dorosłego z ABSSSI (symulacja z użyciem modelu farmakokinetyki populacji) dla schematu z dawką pojedynczą i dwiema dawkami.
| 400 ) L (mg/ aacbyydlwnan |
003002ei001neżętS0 |
Schemat 1500 mg 1 ńeizD 1000 mg 1 500 mg 8 ńeizD + ńeizD 1 8 15 Czas (dni) |
Dystrybucja
Klirens i objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym są porównywalne u osób zdrowych i pacjentów z infekcjami. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym była podobna do objętości płynu pozakomórkowego. Dalbawancyna wiąże się w sposób odwracalny z białkami osocza ludzkiego, głównie z albuminą. Dalbawancyna wiąże się w 93% z białkami osocza i nie ulega to zmianom w zależności od stężenia leku, niewydolności nerek lub niewydolności wątroby. Po podaniu pojedynczej dawki dożylnej 1000 mg zdrowym ochotnikom, wartość AUC w płynie pęcherzowym skóry wyniosła (dalbawancyna związana i niezwiązana) około 60% wartości AUC osocza w 7. dniu po podaniu dawki.
Metabolizm
W ludzkim osoczu nie zaobserwowano znaczącej ilości metabolitów. W moczu wykryto metabolity hydroksydalbawancynę i aglikon mannozylu (mniej niż 25% podanej dawki). Szlaki metaboliczne odpowiedzialne za powstawanie tych metabolitów nie zostały zidentyfikowane; niemniej - ze względu na stosunkowo niewielki udział metabolizmu w całkowitej eliminacji dalbawancyny - nie przewiduje się interakcji między lekami w wyniku hamowania lub indukcji metabolizmu dalbawancyny. Hydroksydalbawancyna i aglikon mannozylu wykazują znacznie mniejsze działanie przeciwbakteryjne w porównaniu z dalbawancyną.
Eliminacja
Po podaniu pojedynczej dawki 1000 mg, u zdrowych osób średnio 19% do 30% podanej dawki dalbawancyny zostało wydalone z moczem w postaci dalbawancyny oraz 8% do 12%w postaci jej metabolitu - hydroksydalbawancyny. Około 20% podanej dawki zostało wydalone z kałem.
Szczególne populacje
Zaburzenia czynności nerek
Farmakokinetyka dalbawancyny została oceniona u 28 osób dorosłych z różnym stopniem zaburzeń czynności nerek oraz u 15 osób z grupy kontrolnej, u których czynność nerek była prawidłowa. Po podaniu pojedynczej dawki 500 mg lub 1000 mg dalbawancyny, średni klirens osocza (CLT) zmniejszył się odpowiednio o 11%, 35% i 47% u osób z łagodnymi (CLCR 50 - 79 mL/min), umiarkowanymi (CLCR 30 - 49 mL/min) oraz ciężkimi (CLCR < 30 mL/min) zaburzeniami czynności nerek, w porównaniu z osobami, u których czynność nerek była prawidłowa. Średnia wartość AUC u osób z klirensem kreatyniny < 30 mL/min była około dwukrotnie większa. Nie ustalono klinicznego znaczenia zmniejszenia średniego CLT osocza oraz powiązanego zwiększenia AUC0-∞ zaobserwowanego w badaniach farmakokinetycznych dalbawancyny u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Farmakokinetyka dalbawancyny u osób w schyłkowej fazie choroby nerek, które są regularnie poddawane dializie (3 razy w tygodniu), była podobna do farmakokinetyki u osób z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, a mniej niż 6% podanej dawki zostało usunięte po 3 godzinach hemodializy. Wskazówki dotyczące dawkowania u osób dorosłych z zaburzeniami czynności nerek znajdują się w punkcie 4.2.
Brak wystarczających danych do zalecenia dostosowania dawki u pacjentów w wieku od 3 miesięcy do 18 lat z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min/1,73 m2. Pacjenci w wieku < 3 miesięcy z zaburzeniami czynności nerek definiowanymi jako stężenie kreatyniny w surowicy ≥ 2-krotności górnej granicy normy lub ilość wydalanego moczu < 0,5 ml/kg/h lub konieczność dializowania zostali wyłączeni z badań klinicznych. W przypadku 18 dzieci w wieku poniżej 3 miesiąca życia włączonych do badań klinicznych zakres znormalizowanego klirensu kreatyniny (na podstawie przyłóżkowego wzoru Schwartza) wynosił od 34 do 118 ml/min/1,73 m2. Brak dostępnych danych farmakokinetycznych dotyczących dzieci i młodzieży z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Przewidywana średnia wartość AUC w przypadku dzieci i młodzieży z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (CLCR ≤ 30 mL/min/1,73 m2) była około 13-30% wyższa w porównaniu do dzieci i młodzieży z prawidłową czynnością nerek leczonych taką samą dawką na podstawie modelowania farmakokinetyki populacji.
Zaburzenia czynności wątroby
Farmakokinetyka dalbawancyny została oceniona u 17 osób z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i porównana z 9 osobami z grupy kontrolnej, u których czynność wątroby była prawidłowa. Średnie wartości AUC pozostały niezmienione u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby w porównaniu z osobami, u których czynność wątroby była prawidłowa, niemniej u osób z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby średnie wartości AUC zmniejszyły się odpowiednio o 28% i 31%. Przyczyna i kliniczne znaczenie zmniejszenia ekspozycji u osób z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie są znane. Wskazówki dotyczące dawkowania u osób z zaburzeniami czynności wątroby znajdują się w punkcie 4.2.
Płeć
Nie zaobserwowano klinicznie znaczących różnic farmakokinetyki dalbawancyny związanych z płcią u zdrowych osób, ani u osób z infekcjami. Nie zaleca się dostosowywania dawki w zależności od płci pacjenta.
Osoby w podeszłym wieku
Farmakokinetyka dalbawancyny nie ulega znacznym zmianom w zależności od wieku pacjenta; z tego względu dostosowywanie dawki nie jest konieczne w zależności od wieku (patrz punkt 4.2). Doświadczenie związane ze stosowaniem dalbawancyny u osób w podeszłym wieku jest ograniczone: w fazie 2/3 badań klinicznych wzięło udział 276 pacjentów w wieku ≥ 75 lat, w tym 173 z nich otrzymało dalbawancynę. W badaniach klinicznych uwzględniono pacjentów w wieku do 93 lat.
Dzieci i młodzież
Farmakokinetyka dalbawancyny została oceniona u 219 pacjentów pediatrycznych [w wieku od 4 dni do 17 lat, w tym u przedwcześnie urodzonego noworodka (wiek ciążowy od 32 do < 37 tygodni ; n=3) i noworodków urodzonych w terminie (wiek ciążowy od 37 do 40 tygodnia; n=5)] W modelu przewidziano średnią wartość AUC 0-120h dalbawancyny w osoczu w momencie urodzenia u noworodków przedwcześnie urodzonych (wiek ciążowy od 32 do poniżej 37 tygodni) wynoszącą około 62% wartości u pacjentów dorosłych, podczas gdy wartość AUC0-120h w grupach starszych pacjentów pediatrycznych wynosiła 84–96% wartości u pacjentów dorosłych. Jednak we wszystkich grupach wiekowych dzieci i młodzieży odsetek pacjentów osiągających wartości docelowe PK/PD związane z aktywnością leku in vivo wynosił powyżej 90% dla MIC do 0,5 mg/l.
Tabela 3.
Symulowane średnie (SD) parametry farmakokinetyczne dalbawancyny u dzieci i młodzieży oraz dorosłych w analizie PK populacji1
| Parametr |
Noworodek urodzony przedwcześnie |
Noworodek urodzony einimrwet |
Meodowlęniłm e |
Niemowlę |
Kilkulatek |
Dziecko |
Młodzież |
Dorosły |
| Zakres wieku |
Wiek ciążowy 26 – < 37 tygodni |
Urodzony – 1 miesiąc |
1 miesiąc – < 3 miesiące |
3 miesiące – < 2 lata |
2 lata – < 6 lat |
6 lat – < 12 lat |
12 lat – < 18 lat |
≥ 18 lat |
| Dawka |
22,5 mg/kg mc. |
22,5 gk/gm .cm |
22,5 gk/gm .cm |
22,5 gk/gm .cm |
22,5 gk/gm .cm |
18 gk/gm .cm |
18 gk/gm .cm |
1500 gm |
| C xam )L/gm( |
2 28 8( 8 ) |
305 )031( |
305 )031( |
306 )031( |
303 )031( |
852 )011( |
052 )011( |
4 17 1( 1 )0 |
| CUA 0 - h021 )L/h•gm( |
6 480 )0002( |
8 9 3 0 )0092( |
409 0 )0003( |
947 0 )0013( |
101 00 3( 3 )00 |
588 0 )0092( |
309 0 )0013( |
501 00 3( 1 )00 |
1 Źródło: DAL-MS-03.
We wszystkich grupach wiekowych dzieci i młodzieży odsetek pacjentów osiągających wartości docelowe PK/PD związane z aktywnością leku w warunkach in vivo wynosił 90% lub więcej dla wartości MIC do 0,125 mg/L.
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Toksyczność dalbawancyny została oceniona po codziennym podawaniu dożylnym szczurom i psom, przez okres do 3 miesięcy. Toksyczność zależna od dawki obejmowała badania chemiczne surowicy i histologiczne potwierdzenie uszkodzeń nerek i wątroby, zmniejszenie parametrów czerwonych krwinek i podrażnienie w miejscu wstrzyknięcia. Tylko u psów, reakcje po infuzji charakteryzowały się opuchnięciem i (lub) zaczerwienieniem skóry (niezwiązanym z miejscem wstrzyknięcia), bladością błon śluzowych, ślinotokiem, wymiotami, sedacją i umiarkowanymi spadkami ciśnienia krwi oraz zwiększeniem częstości akcji serca w zależności od wielkości dawki. Reakcje na infuzję były przemijające (ustępowały w ciągu 1 godziny po podaniu) i były przypisywane uwolnieniu histaminy. Profil toksyczności dalbawancyny u młodych szczurów był zgodny z profilem zaobserwowanym wcześniej u dorosłych szczurów, przy takich samych poziomach (mg/kg mc./dobę) dawki.
Testy toksyczności reprodukcyjnej prowadzone na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego. U szczurów po ekspozycji około 3 razy większej od ekspozycji klinicznej, zaobserwowano zmniejszenie płodności i zwiększenie śmiertelności embrionu, zmniejszenie masy ciała płodu, skostnienie szkieletu oraz zwiększoną umieralność noworodków. U królików wystąpiło poronienie przy toksyczności dla matki mniejszej niż w przypadku ekspozycji po zastosowaniu leku w dawkach z zakresu dawek terapeutycznych u ludzi.
Nie przeprowadzono długotrwałych badań nad rakotwórczością. Dalbawancyna nie wykazała działania mutagennego ani klastogennego w zestawie testów genotoksycznych in vitro i in vivo.