Foclivia

Antygeny powierzchniowe (hemaglutynina i neuraminidaza)* wirusa grypy szczepu:

A/Vietnam/1194/2004 (H5N1) 7,5 mikrograma** w dawce 0,5 ml

• namnażany w zalężonych jajach kur ze zdrowych stad ** wyrażone w mikrogramach hemaglutyniny.

Adiuwant MF59C.1 zawierający: Skwalen 9,75 miligrama Polisorbat 80 1,175 miligrama Trioleinian sorbitanu 1,175 miligrama Sodu cytrynian 0,66 miligrama Kwas cytrynowy 0,04 miligrama

Szczepionka jest zgodna z zaleceniami WHO i decyzją UE w przypadku pandemii.

Foclivia może zawierać śladowe pozostałości jaj i białka kurzego, albuminy jaja kurzego, siarczanu kanamycyny, siarczanu neomycyny, formaldehydu, hydrokortyzon oraz bromku cetylotrimetyloamoniowego, które stosuje się w procesie wytwarzania (patrz punkt 4.3).

Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.

Zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Mleczno-biały płyn.

Profilaktyka grypy w przypadku oficjalnie ogłoszonej pandemii. Szczepionkę Foclivia należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.

Dawkowanie Dzieci i młodzież w wieku od 6 miesięcy oraz osoby dorosłe: należy podać dwie dawki (każda po 0,5 ml) w odstępie co najmniej 3 tygodni. Dane dotyczące trzeciej dawki (przypominającej) podanej po upływie 6 miesięcy od podania pierwszej dawki są ograniczone (patrz punkty 4.8 i 5.1).

Dzieci i młodzież Nie ma dostępnych danych dotyczących stosowania u dzieci w wieku poniżej 6 miesięcy.

Sposób podawania Szczepionkę podaje się we wstrzyknięciu domięśniowym, najlepiej w przednio-boczną część uda u niemowląt lub w mięsień naramienny u starszych dzieci i młodzieży.

Reakcja anafilaktyczna (tzn. zagrażająca życiu) w wywiadzie po którymkolwiek ze składników lub pozostałościach śladowych (jaj, białka kurzego, albuminy jaja kurzego, siarczanu kanamycyny, siarczanu neomycyny, formaldehydu, hydrokortyzon i bromku cetylotrimetyloamoniowego) tej szczepionki.

W przypadku pandemii może być jednak wskazane podanie szczepionki osobom, u których wystąpiła wyżej opisana reakcja anafilaktyczna, pod warunkiem, że będzie niezwłocznie dostępny sprzęt do reanimacji w razie potrzeby. Patrz punkt 4.4.

Identyfikowalność W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu.

Należy zachować ostrożność podczas podawania szczepionki osobom, u których stwierdzono nadwrażliwość na substancję czynną, którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1 i śladowe pozostałości (jaj, białka kurzego, albuminy jaja kurzego, siarczanu kanamycyny, siarczanu neomycyny, formaldehydu, hydrokortyzon i bromku cetylotrimetyloamoniowego).

Ze względu na rzadkie przypadki występowania reakcji anafilaktycznych po podawaniu szczepionki, podobnie jak po wszystkich innych szczepionkach w formie iniekcji, należy zapewnić możliwość udzielenia natychmiastowej pomocy lekarskiej i podjęcia odpowiedniego leczenia.

Jeśli sytuacja podczas pandemii na to pozwala, należy przełożyć termin szczepienia u pacjentów z chorobą z gorączką, aż do ustąpienia gorączki.

Osoby z obniżoną odpornością U osób z obniżoną odpornością, czy z powodu stosowania terapii immunosupresyjnej, wady genetycznej, zakażenia wirusem HIV czy z innych przyczyn, może wystąpić zmniejszona odpowiedź immunologiczna na czynne uodpornienie.

W żadnym wypadku nie wolno podawać szczepionki donaczyniowo lub śródskórnie. Brak danych dotyczących podskórnego podania produktu Foclivia. W przypadku trombocytopenii lub zaburzenia krwotocznego, które stanowiłoby przeciwwskazanie do podania domięśniowego, personel medyczny musi dokonać oceny i ustalić, czy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko wystąpienia krwawień.

Ochrona przeciw grypie Nie ma ustalonej korelacji między odpowiedzią immunologiczną a ochroną przeciwko grypie A (H5N1).

Nie u wszystkich zaszczepionych osób możliwe jest uzyskanie ochronnego poziomu odpowiedzi immunologicznej.

Zaobserwowano pewien stopień odpowiedzi immunologicznej o charakterze krzyżowym przeciwko wirusom H5N1 kladów innych niż klady szczepu szczepionkowego. Jednak stopień ochrony, który może być wywołany wobec szczepów H5N1 innych kladów, jest nieznany (patrz punkt 5.1).

Nie istnieją żadne dane na temat bezpieczeństwa, immunogenności lub skuteczności potwierdzające możliwość zamiennego stosowania szczepionki Foclivia z innymi monowalentnymi szczepionkami przeciwko grypie H5N1.

Nie ma danych dotyczących stosowania szczepionki Foclivia, ale u osób, którym podano szczepionkę Focetria (szczepionkę pandemiczną H1N1 z adiuwantem MF59.1) podobną do szczepionki Foclivia, zgłaszano przypadki drgawek przebiegających z gorączką lub bez.

Większość przypadków drgawek gorączkowych występowała u dzieci i młodzieży. Część tych przypadków dotyczyła osób chorych na epilepsję. Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z epilepsją. Lekarz powinien poinformować tych pacjentów (lub ich rodziców) o możliwości wystąpienia drgawek (patrz punkt 4.8).

Omdlenie (utrata przytomności) może wystąpić po każdym szczepieniu lub nawet przed podaniem szczepionki jako reakcja psychogenna na ukłucie igłą. Może temu towarzyszyć kilka objawów neurologicznych, takich jak przemijające zaburzenia widzenia, parestezje i toniczno-kloniczne ruchy kończyn podczas odzyskiwania przytomności. Ważne jest zachowanie odpowiednich procedur, aby uniknąć urazów podczas omdleń.

Substancje pomocnicze o znanym działaniu Sód Szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy szczepionkę uznaje się za „wolną od sodu”.

Potas Szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol (39 mg) sodu na dawkę, to znaczy szczepionkę uznaje się za „wolną od potasu”.

Szczepionkę Foclivia można podawać jednocześnie ze szczepionkami przeciw grypie sezonowej bez adiuwantów, lecz szczepienia należy wykonywać w różne kończyny.

Nie istnieją dane na temat jednoczesnego podania szczepionki Foclivia ze szczepionkami innymi niż szczepionki przeciw grypie sezonowej bez adiuwantów. Jeśli rozważa się równoczesne podanie innej szczepionki, szczepienie należy wykonać w różne kończyny. Należy pamiętać, że działania niepożądane mogą być nasilone.

Ciąża Ograniczone dane dotyczące kobiet, które zaszły w ciążę w trakcie badań klinicznych nad szczepionką Foclivia lub innymi pandemicznymi szczepionkami z adiuwantem MF59C.1, były niewystarczające do informowania o związanych ze szczepionką zagrożeniach w okresie ciąży.

Szacuje się jednak, że podczas pandemii H1N1 w 2009 r. szczepionką Focetria (szczepionką pandemiczną przeciwko H1N1, podobną do szczepionki Foclivia), zawierającą taką samą ilość adiuwanta MF59C.1 jak szczepionka Foclivia, zaszczepionych zostało ponad 90 000 kobiet ciężarnych. Dane uzyskane ze spontanicznych zgłoszeń działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu oraz badania interwencyjnego nie wskazują na bezpośrednie lub pośrednie szkodliwe działanie szczepionki Focetria na ciążę. Ponadto, dwa duże badania obserwacyjne mające na celu ocenę bezpieczeństwa stosowania szczepionki Focetria u kobiet w ciąży nie wykazały zwiększenia częstości występowania przypadków cukrzycy ciężarnych, stanu przedrzucawkowego, poronień, porodu martwego płodu, niskiej wagi urodzeniowej, wcześniactwa, zgonów noworodków i wad wrodzonych wśród prawie 10 000 zaszczepionych kobiet w ciąży i ich dzieci w porównaniu z niezaszczepionymi badanymi kobietami.

Personel medyczny musi ocenić korzyści i potencjalne zagrożenia związane z podaniem szczepionki Foclivia kobietom w ciąży, biorąc pod uwagę oficjalne zalecenia.

Karmienie piersią Brak danych dotyczących podania szczepionki Foclivia kobietom w okresie laktacji. Przed podaniem szczepionki Foclivia należy rozważyć wszystkie korzyści i zagrożenia dla matki i dziecka.

Płodność Brak danych dotyczących płodności u ludzi. Badanie przeprowadzone z udziałem samic królików nie wykazało toksycznego wpływu szczepionki Foclivia na rozrodczość i rozwój (patrz punkt 5.3). Nie oceniano płodności u samców.

Foclivia nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Niektóre z działań niepożądanych wymienionych w punkcie 4.8 mogą jednak tymczasowo wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo stosowania szczepionki przeciwko H5N1 z adiuwantem MF59C.1 (7,5 lub 15 mikrogramów hemaglutyniny, HA) zawierającej szczep A/turkey/Turkey/1/2005 lub A/Vietnam/1194/2004 oceniano u zdrowych osób w siedmiu badaniach klinicznych z udziałem 5055 osób dorosłych, osób w podeszłym wieku i dzieci. W badaniu wzięło udział 4041 osób dorosłych w wieku od 18 do 60 lat i 540 osób w podeszłym wieku w wieku 61 lat i starszych. Populacja dzieci i młodzieży obejmowała 214 pacjentów w wieku od 6 do 35 miesięcy, 167 pacjentów w wieku od 3 do 8 lat i 93 pacjentów w wieku od 9 do 17 lat.

Ogólny profil bezpieczeństwa był podobny w populacjach dorosłych, osób w podeszłym wieku oraz dzieci i młodzieży.

Badania kliniczne z udziałem 383 osób otrzymujących szczepionkę z adiuwantem MF59C.1, ze szczepem H1N1, H5N3 lub H9N2 wykazały podobny profil bezpieczeństwa jak w badaniach szczepu H5N1.

Niezależnie od dawki antygenu, podtypu antygenu lub grupy wiekowej, miejscowe i ogólnoustrojowe działania niepożądane po podaniu były w większości krótkotrwałe, występowały wkrótce po szczepieniu i miały nasilenie łagodne lub umiarkowane. We wszystkich badaniach stwierdzono ogólną tendencję do zmniejszania się liczby zgłoszeń miejscowych działań niepożądanych po drugim szczepieniu w porównaniu z pierwszym.

Tabelaryczny wykaz działań niepożądanych

U dorosłych w wieku od 18 do 60 lat najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥10%) były: ból w miejscu wstrzyknięcia (59%), ból mięśni (34%), ból głowy (26%), rumień w miejscu wstrzyknięcia (24%), zmęczenie (24%) , stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia (21%), obrzęk w miejscu wstrzyknięcia (15%), dreszcze (13%) i złe samopoczucie (13%).

U osób w podeszłym wieku (≥61 lat) najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥10%) były: ból w miejscu wstrzyknięcia (35%), ból mięśni (24%), rumień w miejscu wstrzyknięcia (17%), ból głowy (16%), dreszcze (12%), zmęczenie (10%) i złe samopoczucie (10%).

U dzieci i młodzieży w wieku od 3 do 17 lat najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥10%) były: ból w miejscu wstrzyknięcia (95%), ból głowy (61%), ból mięśni (60%), zmęczenie (41%), rumień w miejscu wstrzyknięcia (60%), stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia (34%), obrzęk w miejscu wstrzyknięcia (34%), złe samopoczucie (32%), nudności (25%), pocenie się (18%), dreszcze (19%), biegunka (18%) i wybroczyny w miejscu wstrzyknięcia (16%).

U niemowląt i dzieci w wieku od 6 do 35 miesięcy najczęściej zgłaszanymi (≥10%) działaniami niepożądanymi były: rumień w miejscu wstrzyknięcia (62%), drażliwość (57%), tkliwość dotykowa (55%), nietypowa płaczliwość (48%), senność (45%), stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia (38%), obrzęk w miejscu wstrzyknięcia (37%) zmiana nawyków żywieniowych (36%), biegunka (34%), gorączka (27%), wybroczyny w miejscu wstrzyknięcia (19%), wymioty (10%), pocenie się (10%) i nietypowe pocenie się (10%).

Spodziewane i niespodziewane działania niepożądane zgłaszane po dowolnych dawkach szczepionki (tzn. pierwszej, drugiej lub przypominającej) u pacjentów w różnych grupach wiekowych wymieniono według częstości występowania i klasyfikacji układów i narządów MedDRA: Bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000).

Klasyfikacja układów i narządów MedDRA	Bardzo często (≥ 1/10)	Często (≥ 1/100 do < 1/10)	Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)	Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000)
Zaburzenia układu immunologicznego				anafilaksja=
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania	zmiana nawyków żywieniowych1	utrata apetytu=	=	=
Zaburzenia układu nerwowego	ból głowy=
Zaburzenia żołądka i jelit	nudności2, biegunka2, wymioty2
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej	pocenie się2, nietypowe pocenie się1		pokrzywka
Zaburzenia mięśniowo szkieletowe i tkanki łącznej	ból mięśni=	ból stawów
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, tkliwość dotykowa w miejscu wstrzyknięcia1, stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, rumień w miejscu wstrzyknięcia, wybroczyny w miejscu wstrzyknięcia2, zmęczenie, dreszcze, złe samopoczucie, senność1, drażliwość1, nietypowa płaczliwość1, gorączka3	krwawienie w miejscu wstrzyknięcia

1 Zgłaszano tylko u dzieci w wieku 6-35 miesięcy.

2 Zgłaszano w kategorii „Często” u dorosłych (18-60 lat) i osób w podeszłym wieku (≥61 lat).

3 Gorączka: zgłaszano w kategorii „Bardzo często” tylko u dzieci i młodzieży w wieku od 6 miesięcy do 8 la. Zgłaszano w

kategorii „Często” u młodzieży i dorosłych w wieku 9-60 lat i „Niezbyt często” u osób w podeszłym wieku (≥61 lat).

Większość tych reakcji zazwyczaj mija bez leczenia w ciągu 3 dni.

Badania kliniczne w szczególnych populacjach

Działania niepożądane w szczególnych populacjach oceniano w dwóch badaniach klinicznych, V87_25 i V87_26, z udziałem osób dorosłych (w wieku 18-60 lat) i w podeszłym wieku (≥ 61 lat), które były zdrowe lub u których występowały choroby współistniejące lub stany immunosupresji.

W badaniach V87_25 i V87_26 bezpieczeństwo stosowania H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005 u zdrowych osób dorosłych i w podeszłym wieku było zgodne z istniejącymi danymi dotyczącymi bezpieczeństwa z poprzednich badań klinicznych. Jednak u pacjentów z obniżoną odpornością, w wieku od 18 do 60 lat, zgłaszano nieznacznie większą częstość występowania nudności (13,0%). Ponadto u osób dorosłych i w podeszłym wieku, u których występowała obniżona odporność lub choroby współistniejące, zgłaszano większą częstość występowania bólu stawów (do 23,3%).

W tych dwóch badaniach dodatkowo zebrano następujące spodziewane działania niepożądane zgłaszane z następującymi częstościami występowania wśród osób, które otrzymały H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005, niezależnie od wieku lub stanu zdrowia: biegunka (do 11,9%), utrata apetytu (do 10,9%) i wymioty (do 1,7%). W obu badaniach osoby ze współistniejącymi chorobami i stanami immunosupresji zgłaszały większą częstość występowania biegunki, utraty apetytu i wymiotów w porównaniu z osobami zdrowymi (niezależnie od wieku).

Monitorowanie działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu

Brak doświadczenia dotyczącego stosowania szczepionki Foclivia po wprowadzeniu do obrotu.

W ramach monitorowania działań niepożądanych po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, poza działaniami niepożądanymi wymienionymi w badaniach klinicznych, zgłaszano następujące działania niepożądane dotyczące szczepionki przeciwko H1N1 (dopuszczonej do stosowania u ludzi w wieku od 6 miesięcy podczas pandemii grypy w 2009 r., zawierającej ten sam adiuwant MF59 i wytwarzanej drogą tego samego procesu technologicznego jak szczepionka Foclivia).

Zaburzenia krwi i układu chłonnego Limfadenopatia.

Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne, anafilaksja z dusznością, skurczem oskrzeli, obrzękiem krtani, w rzadkich przypadkach prowadzące do wstrząsu.

Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy, senność, omdlenia, stan przedomdleniowy, nerwobóle, parestezje, drgawki i zapalenie nerwów.

Zaburzenia serca Kołatania serca, częstoskurcz.

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Kaszel.

Zaburzenia żołądka i jelit Ból brzucha.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Uogólnione reakcje skórne, w tym świąd, nieswoista wysypka, obrzęk naczynioruchowy.

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Osłabienie mięśni, ból kończyn.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Astenia.

W trakcie monitorowania bezpieczeństwa stosowania sezonowych triwalentnych szczepionek bez adiuwantu we wszystkich grupach wiekowych oraz sezonowej, z adiuwantem MF59 podjednostkowej szczepionki przeciw grypie, zatwierdzonej do stosowania u osób powyżej 65 roku życia zaobserwowano następujące działania niepożądane:

Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość (w niektórych przypadkach odwracalny spadek liczby płytek krwi poniżej 5000/mm³).

Zaburzenia układu nerwowego Zaburzenia neurologiczne, takie jak zapalenie mózgu i rdzenia, zespół Guillaina-Barrégo.

Zaburzenia naczyniowe Zapalenie naczyń, które może być powiązane z przemijającym zajęciem nerek.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Rumień wielopostaciowy.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Rozległy obrzęk kończyny, w którą było wykonane wstrzyknięcie, trwający dłużej niż tydzień, podobna do zapalenia tkanki łącznej reakcja w miejscu wstrzyknięcia (kilka przypadków obrzęku, bólu i zaczerwienienia, obejmujących powyżej 10 cm i trwających dłużej niż 1 tydzień).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem krajowego systemu zgłaszania wymienionego w załączniku V.

Nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania.

5.1 Farmakodynamika

Grupa farmakoterapeutyczna: Szczepionka przeciw grypie, kod ATC: J07BB02

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Szczepionki zapewniające gotowość na wypadek pandemii zawierają antygeny grypy, które różnią się od tych w obecnie krążących wirusach grypy. Antygeny te można uznać za "nowe" antygeny i imitują sytuację, w której populacja docelowa szczepionych jest narażona na ich działanie po raz pierwszy. Dane uzyskane ze szczepionką zapewniającą gotowość na wypadek pandemii będą pomocne w opracowaniu strategii szczepień, która prawdopodobnie będzie miała zastosowanie dla szczepionki pandemicznej: skuteczność kliniczna i dane o bezpieczeństwie uzyskane ze szczepionkami zapewniającymi gotowość na wypadek pandemii są ważne dla szczepionek pandemicznych.

Odpowiedź immunologiczna na szczepionkę przeciwko H5N1 zawierającą adiuwant MF59C.1 i szczep A/Vietnam/1194/2004 lub A/turkey/Turkey/1/2005.

Dorośli (18-60 lat)

W badaniu klinicznym fazy II (V87P1) 312 zdrowym osobom dorosłym podano szczepionkę przeciw H5N1 zawierającą adiuwant MF59C.1 i szczep A/Vietnam/1194/2004. 156 zdrowym osobom dorosłym w odstępie trzytygodniowym podano dwie dawki szczepionki; 7,5 mikrograma hemaglutyniny (HA)/dawkę). Immunogenność została oceniona u 149 osób.

Do badania klinicznego fazy III (V87P13) włączono 2693 osoby dorosłe, a 2566 w odstępie trzytygodniowym podano dwie dawki szczepionki przeciwko H5N1 zawierającej adiuwant MF59C.1 i obejmującej szczep A/Vietnam/1194/2004 7,5 mikrograma HA/dawkę. Immunogenność została oceniona na próbie N=197 osób.

W trzecim badaniu klinicznym (V87P11) 194 osobom dorosłym w odstępie trzytygodniowym podano dwie dawki szczepionki przeciwko H5N1 zawierającej adiuwant MF59C.1 i szczep A/turkey/Turkey/1/2005 7,5 mikrograma HA/dawkę. Immunogenność została oceniona u 182 osób.

Wskaźnik seroprotekcji*, wskaźnik serokonwersji** i współczynnik serokonwersji*** dla przeciwciał antyHA przeciw H5N1 A/Vietnam/1194/2004 i H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005 u osób dorosłych, oznaczonych metodą hemolizy radialnej (SRH, ang. Single Radial Haemolysis) są następujące:

Przeciwciała antyHA (SRH)	Badanie V87P1= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=149=	Badanie V87P13= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=197=	Badanie V87P11 A/turkey/Turkey/1/2005 21 dni po podaniu drugiej dawki N=182=
Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)*=	85% (79J91)=	91% (87J95)=	91% (85J94)=
Wskaźnik serokonwersji (95%CI)**	85% (78-90)	78% (72-84)	85% (79-90)
Współczynnik serokonwersji (95%CI)***	7.74 (6.6-9.07)	4.03 (3.54-4.59)	6 (5,2-6,93)
Przeciwciała antyHA (SRH)	Badanie V87P13= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=69=	Badanie V87P13= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=128=	J=
Wyjściowy status serologiczny=	<=4=mm2=	≥=4=mm2=	J=
Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)*=	87% (77J94)=	94% (88J97)=	J=
Wskaźnik serokonwersji (95%CI)**	87% (77-94)	73% (65-81)	-
Współczynnik serokonwersji (95%CI)***	8.87 (7.09-11)	2.71 (2.38-3.08)	-

• Seroprotekcja: obszar SRH ≥ 25 mm2 ** Serokonwersja była zdefiniowana jako obszar SRH ≥ 25 mm2 dla osób seronegatywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. ≤ 4 mm2) lub znaczny (co najmniej 50%) wzrost obszaru SRH dla osób seropozytywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. > 4 mm2) *** średnia geometryczna (GMR) SRH

Wskaźniki seroprotekcji i serokonwersji uzyskane metodą mikroneutralizacji (MN) dla szczepu A/Vietnam/1194/2004 (badania V87P1 i V87P13) wynoszą odpowiednio od 67% (60-74) do 85% (78-90) i od 65% (58-72) do 83% (77-89). Odpowiedź immunologiczna na szczepionkę sprawdzana metodą MN jest zgodna z wynikami uzyskanymi metodą SRH.

Wskaźniki seroprotekcji i serokonwersji oznaczone w badaniu V87P11 metodą MN dla homologicznego szczepu A/turkey/Turkey/1/2005 wynoszą odpowiednio 85% (79-90) i 93% (89-96). Odpowiedź immunologiczna na szczepionkę sprawdzana metodą MN jest podobna do wyników uzyskanych metodą SRH.

Utrzymywanie się przeciwciał po szczepieniu podstawowym w tej populacji oznaczano metodami zahamowania hemaglutynacji (HI), SRH i MN. W porównaniu do poziomu przeciwciał oznaczonego w 43 dniu po zakończeniu szczepienia podstawowego, poziom przeciwciał w dniu 202 zmniejszył się od 1/5 do 1/2 w stosunku do poziomu poprzedniego.

Osoby w podeszłym wieku (≥ 61 lat)

Wskaźnik seroprotekcji*, wskaźnik serokonwersji** i współczynnik serokonwersji*** dla przeciwciał antyHA podaniu szczepionki przeciw H5N1 zawierającej adiuwant MF59C.1 (A/Vietnam/1194/2004 i A/turkey/Turkey/1/2005) u osób w wieku 61 lat i starszych (przy ograniczonej liczbie badanych osób w wieku powyżej 70 lat, N=123), oznaczane w ramach dwóch badań klinicznych metodą SRH, są następujące:

Przeciwciała antyHA (SRH)	Badanie V87P1= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=84 a=	Badanie V87P13= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=210 b=		Study V87P11= A/turkey/Turkey/1/2005 21 dni po podaniu drugiej dawki N=132c=
Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)*=	80% (70J88)=	82% (76J87)=		82% (74J88)=
Wskaźnik serokonwersji (95%CI)**	70% (59-80)	63% (56-69)		70% (61-77)
Współczynnik serokonwersji (95%CI)***	4.96 (3.87-6.37)	2.9 (2.53-3.31)		3,97 (3,36-4,69)
Przeciwciała antyHA (SRH)	Badanie V87P13= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=66=		Badanie V87P13= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=143=
Wyjściowy status serologiczny=	<=4=mm2=		≥=4=mm2=
Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)*=	82% (70J90)=		82% (75J88)=
Wskaźnik serokonwersji (95%CI)**	82% (70-90)		54% (45-62)
Współczynnik serokonwersji (95%CI)***	8.58 (6.57-11)		1.91 (1.72-2.12)

a Wiek 62-88 lat; b Wiek 61-68 lat; c Wiek 61-89 lat

• Seroprotekcja: obszar SRH ≥ 25 mm2 ** Serokonwersja była zdefiniowana jako obszar SRH ≥ 25 mm2 dla osób seronegatywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. ≤ 4 mm2) lub znaczny (co najmniej 50%) wzrost obszaru SRH dla osób seropozytywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. > 4 mm2) *** GMR dla SRH

Wskaźniki seroprotekcji i serokonwersji uzyskane metodą MN dla szczepu A/Vietnam/1194/2004 (badania V87P1 i V87P13) wynoszą odpowiednio od 57% (50-64) do 79% (68-87) i od 55% (48-62) do 58% (47-69). Wyniki uzyskane na podstawie badania MN, podobne do wyników uzyskanych na podstawie badania SRH, wskazują na występowanie silnej reakcji immunologicznej po zakończeniu serii szczepień populacji osób starszych.

Wskaźniki seroprotekcji i serokonwersji oznaczone w badaniu V87P11 metodą MN dla homologicznego szczepu A/turkey/Turkey/1/2005 wynoszą odpowiednio 68% (59-75) i 81% (74-87). Odpowiedź immunologiczna na szczepionkę sprawdzana metodą MN jest podobna do wyników uzyskanych metodą SRH.

Utrzymujący się poziom przeciwciał po szczepieniu podstawowym w tej populacji oznaczany metodami HI, SRH i MN w dniu 202 zmniejszył się od 1/2 do 1/5 w stosunku do poziomu oznaczanego tymi samymi metodami HI, SRH i MN w dniu 43 po zakończeniu cyklu szczepienia podstawowego. Do 50% (N=33) osób w podeszłym wieku 62-88 lat, którym podano szczepionkę przeciwko H5N1 zawierającą adiuwant MF59C.1 i szczep A/Vietnam/1194/2004 w badaniu V87P1, było uodpornionych przez 6 miesięcy.

Trzecią (przypominającą) dawkę szczepionki H5N1 z adiuwantem MF59C.1 podano po 6 miesiącach od szczepienia podstawowego. Wyniki oznaczono metodą SRH.

Wskaźnik seroprotekcji*, wskaźnik serokonwersji** i współczynnik serokonwersji*** dla przeciwciał antyHA przeciwko H5N1 A/Vietnam/1194/2004, oznaczane metodą SRH, są następujące:

	Badanie V87P1=–=osoby dorosłe A/Vietnam/1194/2004 dawka przypominająca po podaniu drugiej dawki	Badanie V87P2 – osoby dorosłe A/Vietnam/1194/2004 dawka przypominająca po podaniu drugiej dawki	Badanie V87P1 – osoby w podeszłym wieku A/Vietnam/1194/2004 dawka przypominająca po podaniu drugiej dawki
SRH	N=71	N=13	N=38
Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)*	89% (79-95)	85% (55-98)	84% (69-94)
Wskaźnik serokonwersji (95%CI)**	83% (72-91)	69% (39-91)	63% (46-78)
Współczynnik serokonwersji (95%CI)***	5.96 (4.72-7.53)	2,49 (1,56-3,98)	5.15 (3.46-7.66)

• Seroprotekcja: obszar SRH ≥ 25 mm2 ** Serokonwersja była zdefiniowana jako obszar SRH ≥ 25 mm2 dla osób seronegatywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. ≤ 4 mm2) lub znaczny (co najmniej 50%) wzrost obszaru SRH dla osób seropozytywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. > 4 mm2) *** GMR dla SRH
• Dane dodatkowe dotyczące osób dorosłych i w podeszłym wieku

W dwóch badaniach dotyczących ustalania dawki, 80 osób dorosłych otrzymało szczepionkę zapewniającą gotowość na wypadek pandemii (H5N3 lub H9N2) z adiuwantem. Dwie dawki szczepionki ze szczepem H5N3 (A/Duck/Singapore/97) zawierające 7,5; 15 i 30 mikrogramów HA/dawkę podano w odstępie trzech tygodni.

Próbki surowicy były badane pod kątem obecności przeciwciał przeciw H5N3, jak też izolatów H5N1.

Odpowiedź serologiczna była badana metodą SRH i wyniki wskazują, że 100% pacjentów uzyskało seroprotekcję i u 100% stwierdzono serokonwersję po dwóch wstrzyknięciach po 7,5 mikrograma. Ponadto stwierdzono, że szczepionka z adiuwantem indukuje przeciwciała, które chroniły krzyżowo przed szczepami H5N1 wyizolowanymi w 2003 i 2004 roku, wykazującymi przesunięcie antygenowe w porównaniu z oryginalnymi szczepami.

Dwie dawki szczepionki zawierającej szczep H9N2 (A/chicken/Hong Kong/G9/97) po 3,75; 7,5; 15 i 30 mikrogramów HA/dawkę podano w odstępie czterech tygodni. Odpowiedź serologiczna była badana metodą HI i wyniki wskazują, że 92% pacjentów uzyskało seroprotekcję i u 75% stwierdzono serokonwersję po dwóch wstrzyknięciach 7,5 mikrograma.

Reaktywność krzyżowa

Reakcja krzyżowa indukowana przez szczep H5N1 A/Vietnam/1194/2004 przeciwko szczepom A/turkey/Turkey/1/2005 i A/Indonesia/5/2005

Dorośli (18-60 lat)

Po podaniu drugiej i trzeciej dawki zaobserwowano heterologiczne odpowiedzi immunologiczne na szczepy A/turkey/Turkey/1/2005 (NIBRG23; klad 2.2) i A/Indonesia/5/2005 (klad 2.1), co wskazuje na reaktywność krzyżową kladu 1 szczepionki na szczepy kladu 2.

Wskaźnik seroprotekcji*, wskaźnik serokonwersji** i współczynnik serokonwersji*** dla przeciwciał anty-HA przeciwko H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005 po podaniu drugiej dawki dorosłym w wieku od 18 do 60 lat, oznaczane metodami SRH i HI są następujące:

	Przeciwciała anty-HA	Badanie V87P1= A/Vietnam/1194/ 2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=70=	_adanie=V87P12= =A/Vietnam/1194/ 2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=60=	_adanie=V87P3= A/Vietnam/1194/ 2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=30=	_adanie=V87P13= A/Vietnam/1194/ 2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=197=
SRH=	Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)*	70% (58-80)	65% (52-77)	90% (73-98)	59% (52-66)
	Wskaźnik serokonwersji (95%CI)**	brak danychǂ	65% (52-77)	86% (68-96)	49% (42-56)
	Współczynnik serokonwersji (95%CI)***	brak danychǂ	4,51 (3,63-5,61)	7,67 (6,09-9,67)	2,37 (2,1-2,67)
		N=69	N=60	N=30	N=197
HI	Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)°	36% (25-49)	28% (17-41)	24% (10-44)	23% (18-30)
	Wskaźnik serokonwersji (95%CI)°	brak danychǂ	28% (17-41)	21% (8-40)	19% (14-25)
	Współczynnik serokonwersji (95%CI)°°	brak danychǂ	2,3 (1,67-3,16)	1,98 (1,22-3,21)	1,92 (1,64-2,25)

• Seroprotekcja: obszar SRH ≥ 25 mm2 ** Serokonwersja była zdefiniowana jako obszar SRH ≥ 25 mm2 dla osób seronegatywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. ≤ 4 mm2) lub znaczny (co najmniej 50%) wzrost obszaru SRH dla osób seropozytywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. > 4 mm2) *** GMR dla SRH ǂ Badanie V87P1: nie sprawdzano statusu wyjściowego ° w badaniu metodą HI ≥ 40 °° GMR dla HI

Wskaźniki seroprotekcji oraz serokonwersji przeciwko szczepowi A/turkey/Turkey/2005 oznaczone w badaniach klinicznych V87P12, V87P3 and V87P13 (wskazanych w tabeli powyżej) metodą MN, wynoszą odpowiednio 10% (2-27) do 39% (32-46) oraz 10% (2-27) do 36% (29-43). GMR przeciwko szczepowi A/turkey/Turkey/2005 oznaczony metodą MN wynosi od 1,59 do 2,95.

Osoby w podeszłym wieku (≥ 61 lat)

Wskaźnik seroprotekcji*, wskaźnik serokonwersji* i współczynnik serokonwersji** dla przeciwciał anty-HA przeciwko H5N1 A/turkey/Turkey/05 po podaniu drugiej dawki osobom w podeszłym wieku (> 61 lat), oznaczone metodami SRH i HI, są następujące:

	Przeciwciała anty-HA	Badanie V87P1= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=37=	Badanie V87P13= A/Vietnam/1194/2004 21 dni po podaniu drugiej dawki N=207=
SRH	Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)*=	57% (39J73)=	20% (18J23)=
	Wskaźnik serokonwersji (95%CI)*=	brak danych***=	48% (41J55)=
	Współczynnik serokonwersji (95%CI)**=	brak danych***=	1,74=(1,57J1,94)=
=	=	N=36=	N=208=
HI	Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)°=	36%(21J54)=	25% (19J32)=
	Wskaźnik serokonwersji (95%CI)°=	brak danych***=	19% (14J25)=
	Współczynnik serokonwersji (95%CI)°°=	brak danych***=	1,79=(1,56J2,06)=

• oznaczanie metodą SRH ≥ 25 mm2 ** średnia geometryczna z SRH ° oznaczanie metodą HI ≥ 40 °° średnia geometryczna z HI *** Badanie V87P1: nie sprawdzano statusu wyjściowego

W tabeli powyżej przedstawiono uzyskane metodą MN wskaźnik seroprotekcji dla szczepu A/turkey/Turkey/05 wynoszący od 11% (3-25) (badanie V87P1) do 30% (24-37) (badanie V87P13) oraz wskaźnik serokonwersji wynoszący 25% (19-31) (badanie V87P13). GMR przeciwko szczepowi A/turkey/Turkey/05 oznaczony metodą MN w badaniu V87P13 wynosi 2,01 (1,78-2,26).

Reakcja krzyżowa indukowana przez szczep A/turkey/Turkey/1/2005 przeciwko szczepom A/Indonesia/5/2005 i A/Vietnam/1194/2004

W Badaniu V87P11 po podaniu drugiej dawki zaobserwowano heterologiczne odpowiedzi immunologiczne na szczep A/Indonesia/5/2005 (klad 2.1), co wskazuje na reaktywność krzyżową kladu 2.2.1 szczepionki na szczepy kladu 2.1.

Wskaźnik seroprotekcji*, wskaźnik serokonwersji** i współczynnik serokonwersji*** dla przeciwciał anty-HA przeciwko H5N1 A/Indonesia/5/2005 i A/Vietnam/1194/2004 po podaniu drugiej dawki osobom dorosłym w wieku od 18 do 60 lat i osobom w podeszłym wieku (≥ 61 lat), oznaczane metodami SRH i HI są następujące:

Przeciwciała anty-HA		BadanieV87P11, = dorośli (18–60 lat) N=182		Badanie V87P11, osoby w podeszłym wieku (61-89 lat)a N=132=
		ALfndones= 5/2005=	iAa/VLietnam/= 1194/2004=	ALfndones= 5/2005=	iAa/VLietnam/= 1194/2004=
SRH	Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)*=	83= (77–88)=	62= (54–69)=	61= (52–69)=	45= (37–54)=
	Wskaźnik serokonwersji= (95%CI)**=	79= (72–85)=	60= (53–68)=	64= (56–73)=	44= (35–53)=
	Współczynnik serokonwersji (95%CI)***	6,24 (5,44–7,16)	4,45 (3,85–5,14)	3,87 (3,31–4,53)	3,03 (2,56–3,58)
		N=194=		N=148=
HI	Wskaźnik seroprotekcji (95%CI)°=	50= (43–57)=	47= (40–55)=	34= (26–42)=	39= (31–48)=
	Wskaźnik serokonwersji= (95%CI)°=	49= (42–56)=	44= (37–51)=	32= (25–41)=	34= (26–42)=
	Współczynnik serokonwersji (95%CI)°°=	4,71= (3,74–5,93)=	4,25= (3,36–5,37)=	2,69= (2,18–3,32)=	2,8= (2,2–3,55)=

a rzeczywisty przedział wiekowy włączonej do badania populacji

• Seroprotekcja: obszar SRH ≥ 25 mm2 ** Serokonwersja była zdefiniowana jako obszar SRH ≥ 25 mm2 dla osób seronegatywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. ≤ 4 mm2) lub znaczny (co najmniej 50%) wzrost obszaru SRH dla osób seropozytywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1. > 4 mm2) *** średnia geometryczna z SRH ° w badaniu metodą HI ≥ 40 °° średnia geometryczna z HI

Oznaczony metodą MN wskaźnik seroprotekcji przeciw A/Indonesia/5/2005 wynosi 38% (31-45) dla osób dorosłych (18–60 lat) i 14% (8–20) dla osób w podeszłym wieku (≥ 61 lat); wskaźnik serokonwersji wynosi 58% (50–65) dla osób dorosłych i 30% (23–38) dla osób w podeszłym wieku, a GMR wynosi 4,67 (3,95–5,56) dla osób dorosłych i 2,19 (1,86–2,58) dla osób w podeszłym wieku.

Oznaczony metodą MN wskaźnik seroprotekcji przeciw A/Vietnam/1194/2004 wynosi 10% (6–16) dla osób dorosłych (18–60 lat) i 6% (3–11) dla osób w podeszłym wieku (≥ 61 lat); wskaźnik serokonwersji wynosi 19% (13–25) dla osób dorosłych i 7% (4–13) dla osób w podeszłym wieku, a GMR wynosi 1,86 (1,63–2,12) dla osób dorosłych i 1,33 (1,17–1,51) dla osób w podeszłym wieku.

Dawka przypominająca przedłużająca pamięć immunologiczną:

Pojedyncza dawka szczepionki przeciwko H5N1 zawierającej adiuwant MF59C.1 i szczep A/Vietnam/1194/2004 wywołała silną i gwałtowną odpowiedź serologiczną u osób zaszczepionych 6 do 8 lat wcześniej dwiema dawkami szczepionki o tym samym składzie, jednak przy użyciu szczepu H5N3.

W badaniu klinicznym fazy I (V87P3) osobom dorosłym w wieku od 18 do 65 lat, zaszczepionym pierwotnie 6 do 8 lat wcześniej 2 dawkami szczepionki H5N3/A/Duck/Singapore/97 z adiuwantem MF59, podano 2 dawki przypominające szczepionki przeciwko H5N1 zawierającej adiuwant MF59C.1 i obejmującej szczep A/Vietnam/1194/2004. Wyniki oznaczone metodą SRH po pierwszej dawce, symulującej prepandemiczne szczepienie pierwotne i pojedynczą heterologiczną dawkę przypominającą, wykazały wskaźniki seroprotekcji i serokonwersji wynoszące 100% (74-100) oraz 18-krotny wzrost obszaru SRH (współczynnik średniej geometrycznej).

Alternatywne kalendarze szczepień:

W trakcie badań klinicznych nad 4 różnymi kalendarzami szczepień, podczas których 240 badanym w wieku od 18 do 60 lat drugą dawkę szczepionki podawano 1, 2, 3 lub 6 tygodni po podaniu pierwszej dawki szczepionki przeciwko H5N1 zawierającej adiuwant MF59C.1 i szczep A/Vietnam/1194/2004, wszystkie grupy po upływie 3 tygodni od podania 2. dawki szczepionki uzyskały wysokie poziomy przeciwciał oznaczone metodą SRH. Wskaźniki seroprotekcji SRH były w zakresie 86% do 98%, serokonwersja wynosiła 64% do 90%, a współczynnik średniej geometrycznej 2,92-4,57. Odpowiedź immunologiczna w grupie, która otrzymała drugą dawkę szczepionki tydzień po podaniu pierwszej dawki była słabsza, natomiast w grupach, w których drugą dawkę podano po dłuższym czasie – silniejsza.

Osoby ze współistniejącymi chorobami lub stanami immunosupresji:

Immunogenność H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005 u osób dorosłych (w wieku 18-60 lat) i w podeszłym wieku (≥ 61 lat) ze współistniejącymi chorobami (badanie V87_25) lub stanami immunosupresji (głównie osoby zakażone wirusem HIV) (badanie V87_26) w porównaniu ze zdrowymi osobami dorosłymi (w wieku 18-60 lat) i osobami w podeszłym wieku (≥ 61 lat) oceniano w dwóch randomizowanych, kontrolowanych badaniach klinicznych fazy III (z sezonową, triwalentną, inaktywowaną, z adiuwantem MF59 podjednostkową szczepionką przeciwko grypie, zatwierdzoną do stosowania u osób w podeszłym wieku 65 lat i starszych jako produktem porównawczym). W badaniu V87_25 i V87_26 odpowiednio 96 i 67 osób było w wieku powyżej 70 lat. W obu badaniach immunogenność H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005 została wykazana w testach HI, SRH i MN po podaniu zarówno pierwszej, jak i drugiej dawki.

Obszar średniej geometrycznej*, wskaźnik seroprotekcji*, wskaźnik serokonwersji* i współczynnik serokonwersji** dla przeciwciał anty-HA przeciwko szczepowi H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005, oznaczone w badaniach metodą SRH, 21 dni po podaniu drugiej dawki, były następujące:

Badanie V87_25=
	Dorośli (20-60 lat)a	Dorośli (19-60 lat)a	Osoby w podeszłym wieku (61-84 lat)a	Osoby w podeszłym wieku (61-79 lat)a
Przeciwciała antyJ HA (SRH)=	Choroby= N=140=	wdrowe osob=y N=57=	Choroby= N=143=	wdrowe osob=y N=57=
Obszar średniej geometrycznej (95% CI)*	31,07 (27,43-35,19)	58,02 (48,74-69,06)	29,34 (26,07-33,01)	27,78 (22,57-34,18)
Wskaźnik seroprotekcji (95% CI)*	65,00 (56,5-72,9)	89,47 (78,5-96)	58,74 (50,2-66,9)	57,89 (44,1-70,9)
Wskaźnik serokonwersji (95% CI)*	72,86 (64,7-80)	98,25 (90,6-99,96)	64,34 (55,9-72,2)	66,67 (52,9-78,6)
Współczynnik serokonwersji (95% CI)**	3,33 (2,94-3,77)	6,58 (5,53-7,83)	2,37 (2,10-2,66)	2,96 (2,41-3,64)
Badanie V87_26
	Dorośli (20-60 lat)a	Dorośli (18-59 lat)a	Osoby w podeszłym wieku (61-84 lat)a	Osoby w podeszłym wieku (61-91 lat)a
Przeciwciała anty HA (SRH)	Osoby z obniżoną odpornością N=143=	wdrowe osob=y N=57	Osoby z obniżoną odpornością N=139=	wdrowe osob=y N=62
Obszar średniej geometrycznej (95% CI)*	26,50 (22,49-31,22)	48,58 (40,01-58,99)	26,85 (23,01-31,33)	23,91 (18,89-30,26)
Wskaźnik seroprotekcji (95% CI)*	60,84 (52,3-68,9)	87,72 (76,3-94,9)	58,99 (50,3-67,3)	53,23 (40,1-66)
Wskaźnik serokonwersji (95% CI)*	61,54 (53-69,5)	89,47 (78,5-96)	64,75 (56,2-72,7)	56,45 (43,3-69)
Współczynnik serokonwersji (95% CI)**	3,16 (2,69-3,73)	7,10 (5,85-8,62)	3,15 (2,70-3,68)	2,83 (2,24-3,58)

a rzeczywisty przedział wiekowy włączonej do badania populacji

• oznaczona metodą SRH seroprotekcja: obszar SRH ≥ 25 mm2, serokonwersja: obszar SRH ≥ 25 mm2 dla osób z początkowym obszarem SRH ≤ 4 mm2 lub wzrost co najmniej o 50% obszaru SRH dla osób > 4 mm2. ** współczynniki średniej geometrycznej SRH

Wyniki uzyskane metodą HI dla dwóch badań klinicznych wykazały niższe wartości niż zgłaszane w poprzednich badaniach. Wskaźniki serokonwersji dla homologicznego szczepu A/turkey/Turkey/1/2005 wynosiły od 37,50% do 43,10% u zdrowych osób dorosłych oraz od 19,18% do 26,47% odpowiednio u dorosłych ze stanami immunosupresji lub współistniejącymi chorobami. Wskaźniki serokonwersji wynosiły od 21,43% do 30,65% u zdrowych osób w podeszłym wieku oraz od 24,49% do 27,86% u osób w podeszłym wieku ze stanami immunosupresji lub współistniejącymi chorobami. Podobne tendencje zaobserwowano w obu badaniach dla wskaźników seroprotekcji.

Wyniki uzyskane metodą MN dla homologicznego szczepu A/turkey/Turkey/1/2005 wykazują wskaźnik serokonwersji 66,67% u zdrowych osób dorosłych oraz od 33,57% do 54,14% odpowiednio u dorosłych ze stanami immunosupresji lub współistniejącymi chorobami. Wskaźniki serokonwersji wynosiły od 24,39% do 29,03% u zdrowych osób w podeszłym wieku oraz od 31,65% do 39,42% u osób w podeszłym wieku ze stanami immunosupresji lub współistniejącymi chorobami. Podobne tendencje zaobserwowano w obu badaniach dla wskaźników seroprotekcji.

W obu badaniach V87_25 i V87_26 niższe poziomy przeciwciał (badane metodami HI, SRH i MN) i mniejsze wskaźniki seroprotekcji u osób dorosłych i osób w podeszłym wieku (≥ 61 lat) ze współistniejącymi chorobami lub stanami immunosupresji wskazują, że H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005 może nie wywoływać takiego samego poziomu ochrony przeciwko szczepowi A/H5N1 jak u zdrowych osób dorosłych (patrz punkt 4.4). Badania te dostarczyły ograniczonych danych dotyczących immunogenności u osób ze współistniejącymi chorobami (zwłaszcza zaburzeniami czynności nerek i chorobą serca i naczyń obwodowych) i stanami immunosupresji (zwłaszcza u pacjentów po transplantacji i poddawanych leczeniu przeciwnowotworowemu). W tych badaniach niższe poziomy przeciwciał i mniejsze wskaźniki seroprotekcji dla homologicznego szczepu H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005 oznaczono również u zdrowych osób w podeszłym wieku w porównaniu ze zdrowymi osobami dorosłymi, jednak wcześniejsze badania wykazały indukcję wystarczającej odpowiedzi immunologicznej przeciwko szczepom H5N1 (informacje o osobach w podeszłym wieku, patrz powyżej).

Dzieci i młodzież

Immunogenność aH5N1 w populacji dzieci i młodzieży oceniano w badaniach V87P6 i V87_30.

W badaniu V87P6 471 dzieciom w wieku od 6 miesięcy do 17 lat podano szczepionkę H5N1 A/Vietnam/1194/2004 zawierającą adiuwant MF59C.1. Dwie dawki szczepionki po 7,5 mikrograma podano w odstępie trzech tygodni, natomiast trzecią dawkę podano po upływie 12 miesięcy od podania pierwszej dawki. Po 3 tygodniach od podania drugiej dawki (dzień 43) we wszystkich grupach wiekowych (tzn. od 6 do 35 miesięcy, od 3 do 8 lat i od 9 do 17 lat) uzyskano wysoki poziom przeciwciał (przeciwko A/Vietnam/1194/2004), oznaczony metodami SRH i HI. Wyniki przedstawiono w tabeli poniżej.

		Dzieci (od 6 do 35 miesięcy)	Dzieci (od 3 do 8 lat)	Młodzież (od 9 do 17 lat)
		N=134	N=91	N=89
HI	Wskaźnik seroprotekcji (95% CI)* Dzień=43=	97%= (92-99)	97% (91-99)	89% (80-94)
	Wskaźnik serokonwersji (95% CI)** Dzień=43=	97%= (92-99)	97% (91-99)	89% (80-94)
	Współczynnik serokonwersji (95% CI)*** Dzień=43=do dni=1a=	129= (109-151)	117= (97-142)	67= (51-88)
SRH		N=133	N=91	N=90
	Wskaźnik seroprotekcji (95% CI)° Dzień=43=	100%= (97-100)	100% (96-100)	100% (96-100)
	Wskaźnik serokonwersji (95% CI)°° Dzień=43=	98%= (95-100)	100% (96-100)	99% (94-100)
	Współczynnik serokonwersji (95% CI)°°° Dzień=43=do dni=1a=	16= (14-18)	15= (13-17)	14= (12-16)

• Seroprotekcja zdefiniowana jako miano oznaczone metodą HI ≥1:40 ** Serokonwersja zdefiniowana jako niewykrywalne miano do ≥1:40 lub 4-krotny wzrost w stosunku do wykrywalnego miana w dniu 1 *** Współczynniki średniej geometrycznej z HI ° Seroprotekcja: obszar SRH ≥25 mm2 °° Serokonwersja zdefiniowana jako obszar SRH ≥25 mm2 dla osób seronegatywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1 ≤4 mm2) lub znaczny (co najmniej 50%) wzrost obszaru SRH dla osób seropozytywnych w punkcie początkowym (obszar SRH w dniu 1 >4 mm2) °°° Współczynniki średniej geometrycznej dla SRH

Wskaźnik seroprotekcji oznaczany metodą MN przeciwko szczepowi A/Vietnam/1194/2004 wynosi 99% (95%CI: 94-100), wskaźnik serokonwersji – od 97% (95%CI: 91-99) do 99% (95%CI: 96-100) a GMR – od 29 (95%CI: 25-35) do 50 (95%CI: 44-58).

Badanie V87_30 było randomizowanym, wieloośrodkowym badaniem prowadzonym metodą ślepej próby wobec obserwatora, oceniającym immunogenność i bezpieczeństwo sześciu postaci szczepionki przeciwko H5N1 z różną ilością szczepu H5N1 A/turkey/Turkey/1/2005 i adiuwanta MF59. W badaniu 420 pacjentów z populacji dzieci i młodzieży w wieku od 6 miesięcy do 8 lat podzielono na dwie kohorty wiekowe: w wieku od 6 do 35 miesięcy (N=210) i w wieku od 3 do 8 lat (N=210).

Szczepionkę podawano w dwóch oddzielnych wstrzyknięciach w odstępie 3 tygodni. Poziom przeciwciał przeciwko szczepowi A/turkey/Turkey/1/2005 oznaczano metodą HI i MN trzy tygodnie po drugim szczepieniu (dzień 43). Poniżej przedstawiono odpowiedź immunologiczną dla zarejestrowanego produktu leczniczego (7,5 mikrograma HA z adiuwantem MF59, dawka 0,5 ml) oraz dla badanego produktu leczniczego z połową zawartości antygenu (3,75 mikrograma HA i pełną zawartością adiuwanta MF59 [100%], dawka 0,5 ml).

Produkt leczniczy		7,5 mikrograma HA/ 100% adiuwanta MF59		3,75 mikrograma eA/ 100% adiuwanta MF59
Grupa wiekowa		6 do 35 miesięcy	3 do 8 lat	6 do 35 miesięcy	3 do 8 lat
		N=31	N=36	N=36	N=33
HI	Wskaźnik seroprotekcji (95% CI)* Dzień=43=	87% (70-96)	86% (71-95)	86% (71-95)	88% (72-97)
	Wskaźnik serokonwersji (95% CI)** Dzień=43=	87% (70-96)	86% (71-95)	86% (71-95)	88% (72-97)
	Współczynnik serokonwersji (95% CI)*** Dzień=43=do dni=1a=	24 (14-40)	22 (14-34)	31 (19-51)	20 (13-31)
MN	% z mianem ≥1:40 (95% CI)= Dzień 43=	100%= (89J100)=	100%= (90J100)=	100%= (90J100)=	100%= (89J100)=
	Wskaźnik serokonwersji (95% CI)** Dzień=43=	100% (89-100)	100% (90-100)	100% (90-100)	100% (89-100)
	Współczynnik serokonwersji (95% CI)*** Dzień=43=do dni=1a=	165 (117-231)	125 (92-171)	214 (156-294)	132 (95-182)

• Seroprotekcja zdefiniowana jako miano oznaczone metodą HI ≥1:40 ** Serokonwersja zdefiniowana jako niewykrywalne miano do ≥1:40 lub 4-krotny wzrost w stosunku do wykrywalnego miana w dniu 1 *** Współczynniki średniej geometrycznej miana

Wyniki immunogenności dotyczące szczepionki Focetria H1N1v (badanie V111_03): Wskaźniki seroprotekcji i serokonwersji oznaczone metodą HI i współczynnik serokonwersji wyrażony jako wskaźnik średniej geometrycznej z HI dla przeciwciał antyHA przeciwko H1N1 po podaniu jednej i dwóch dawek po 7,5 mikrograma szczepionki Focetria oceniono u 70 dzieci i młodzieży (w wieku od 9 do 17 lat), 60 dzieci (w wieku od 3 do 8 lat), 58 dzieci (w wieku od 13 do 35 miesięcy) i 49 niemowląt (w wieku od 6 do 11 miesięcy). Kryteria immunogenności ustalone przez Komitet ds. Produktów Leczniczych stosowanych u Ludzi (CHMP) dla osób dorosłych (od 18 do 60 lat) zostały spełnione po podaniu pierwszej i drugiej dawki we wszystkich wyżej opisanych grupach wiekowych (zarówno w populacji ogólnej, jak i w podgrupie osób, które na początku badania były seronegatywne).

Europejska Agencja Leków wstrzymała obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego Foclivia w jednej lub kilku podgrupach populacji dzieci i młodzieży nad uodpornieniem czynnym na podtyp H5N1 wirusa grypy typu A (stosowanie u dzieci i młodzieży, patrz punkt 4.2).

Szczepionka Foclivia została dopuszczona do obrotu zgodnie z procedurą dopuszczenia w wyjątkowych okolicznościach. Oznacza to, że ze względów naukowych nie było możliwe uzyskanie pełnej informacji dotyczącej tego produktu leczniczego. Europejska Agencja Leków dokona raz do roku przeglądu wszystkich nowych informacji i, w razie konieczności, ChPL zostanie zaktualizowana.

5.2 Farmakokinetyka

Nie dotyczy.

5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Dane niekliniczne, uzyskane w odniesieniu do szczepionki Foclivia oraz sezonowej szczepionki przeciw grypie z adiuwantem MF59C.1 i wynikające z konwencjonalnych badań dotyczących badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, miejscowej tolerancji, płodności kobiet oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa (aż do końca okresu laktacji), nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka.

6.1 Substancje pomocnicze

Sodu chlorek, Potasu chlorek, Potasu diwodorofosforan, Disodu fosforan dwuwodny, Magnezu chlorek sześciowodny, Wapnia chlorek dwuwodny, Woda do wstrzykiwań.

Informacje o adiuwancie, patrz punkt 2.

6.2 Niezgodności farmaceutyczne

Nie mieszać tego produktu leczniczego z innymi produktami leczniczymi, ponieważ nie wykonywano badań dotyczących zgodności.

6.3 Okres ważności

1 rok.

6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania

Przechowywać w lodówce (2˚C – 8˚C). Nie zamrażać. Wyrzucić, jeśli szczepionka była zamrożona. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem.

6.5 Rodzaj i zawartość opakowania

0,5 ml w ampułko-strzykawce (ze szkła typu I) z korkiem (guma bromobutylowa). Opakowania po 1 i 10 z lub bez igły. Strzykawki bez igły są wyposażone w system Luer Lock. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania

Delikatnie wstrząsnąć przed użyciem.

Prawidłowym wyglądem szczepionki Foclivia po wstrząśnięciu jest mleczno-biała zawiesina.

Wzrokowo sprawdzić wygląd zawiesiny przed podaniem. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek cząstek lub nieprawidłowego wyglądu szczepionkę należy wyrzucić.

W przypadku stosowania ampułko–strzykawki bez igły, zaopatrzonej w system Luer Lock, należy usunąć nasadkę, odkręcając ją w kierunku odwrotnym do ruchu wskazówek zegara. Po usunięciu nasadki należy przymocować igłę do strzykawki, przekręcając ją w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, aż do zablokowania. Gdy igła jest zablokowana, należy usunąć osłonkę igły i podać szczepionkę.

Wszelkie niewykorzystane resztki szczepionki lub jej odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.

7. Podmiot odpowiedzialny

Seqirus S.r.l. Via del Pozzo 3/A, S. Martino

53035 Monteriggioni (SI)

Włochy

8. Numer pozwolenia

EU/1/09/577/001-002 EU/1/09/577/005–006

9. Data wydania lub przedłużenia pozwolenia

Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 19 października 2009 r. Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 27 czerwiec 2014 r.

10. Data zatwierdzenia lub aktualizacji tekstu

Szczegółowe informacje o tym produkcie leczniczym są dostępne na stronie internetowej Europejskiej Agencji Leków http://www.ema.europa.eu.