Podmiot odpowiedzialny: Nova laboratories ireland limited

Qaialdo

Zawiesina doustna

Spironolakton

Sprawdź interakcje

Zamienniki

Opakowania i refundacja

Opakowania są niedostępne dla tego produktu.

Standardowe dawkowanie

Z posiłkiem

Przed użyciem dokładnie wstrząsnąć butelką, a każdą dawkę popić wodą.

Dorośli

Zastoinowa niewydolność serca z obrzękiem: zwykle 100 mg doustnie na dobę, w ciężkich przypadkach do 200 mg na dobę.

Dzieci

Niemowlęta i dzieci od 1 miesiąca do 18 lat (leczenie moczopędne): 1–3 mg/kg mc. doustnie na dobę w 1–2 dawkach podzielonych, maksymalnie 200 mg na dobę.

Charakterystyka Produktu Leczniczego

Dawkowanie

Dorośli

Zastoinowa niewydolność serca z obrzękiem

Zwykle stosowana dawka wynosi 100 mg na dobę. W trudnych lub ciężkich przypadkach dawka może być stopniowo zwiększana do 200 mg na dobę. Jeśli obrzęk jest kontrolowany, zwykle dawka podtrzymująca wynosi od 75 mg na dobę do 200 mg na dobę.

Ciężka niewydolność serca w skojarzeniu ze standardową terapią (klasy III–IV według klasyfikacji NYHA)

Na podstawie danych uzyskanych w randomizowanym badaniu dotyczącym oceny leku Aldactone (ang. randomized aldactone evaluation study, RALES), należy rozpocząć leczenie spironolaktonem w dawce 25 mg raz na dobę w skojarzeniu ze standardową terapią, jeżeli stężenie potasu w surowicy wynosi ≤5 mEq/L, a stężenie kreatyniny w surowicy wynosi ≤ 220 µmol/L. Jeżeli jest to klinicznie wskazane, u pacjentów tolerujących dawkę 25 mg raz na dobę, dawkę można zwiększyć do 50 mg raz na dobę. U pacjentów, którzy nie tolerują dawki 25 mg raz na dobę, dawkę można zmniejszyć do 25 mg podawanych co drugą dobę. Zalecenia dotyczące kontrolowania stężenia potasu i kreatyniny w surowicy, patrz punkt 4.4.

Marskość wątroby z wodobrzuszem i obrzękiem

Jeżeli stosunek jonów Na⁺/K⁺ w moczu ma wartość większą niż 1,0, należy zastosować dawkę 100 mg na dobę. Jeżeli stosunek ten ma wartość mniejszą niż 1,0 zaleca się dawkę 200 mg na dobę do 400 mg na dobę. Dawkę podtrzymującą należy wyznaczyć indywidualnie dla każdego pacjenta.

Wodobrzusze w przebiegu nowotworu złośliwego

Zwykle stosowana dawka początkowa wynosi od 100 mg na dobę do 200 mg na dobę. W ciężkich przypadkach dawkę można stopniowo zwiększać do 400 mg na dobę. Gdy obrzęki są odpowiednio kontrolowane, dawkę podtrzymującą należy wyznaczyć indywidualnie dla każdego pacjenta.

Zespół nerczycowy

Zwykle stosowana dawka wynosi od 100 mg na dobę do 200 mg na dobę. Nie wykazano, by spironolakton posiadał działanie przeciwzapalne ani też wpływał na proces patologiczny. Stosowanie spironolaktonu jest zalecane jedynie w przypadku, gdy leczenie glikokortykosteroidami nie jest wystarczająco skuteczne.

Diagnostyka i leczenie pierwotnego hiperaldosteronizmu

Spironolakton może być stosowany w ramach początkowej procedury diagnostycznej w celu dostarczenia wstępnych dowodów na występowanie hiperaldosteronizmu pierwotnego w czasie, gdy pacjenci stosują normalną dietę.

Test długotrwały: Spironolakton stosuje się w dawce dobowej wynoszącej 400 mg przez trzy do czterech tygodni. Wyrównanie hipokaliemii i nadciśnienia tętniczego dostarcza wstępnych dowodów do diagnozy pierwotnego hiperaldosteronizmu.
Test krótkotrwały: Spironolakton stosuje się w dawce dobowej wynoszącej 400 mg przez cztery dni. Jeżeli podczas podawania spironolaktonu stężenie potasu w surowicy wzrasta, a po odstawieniu maleje, należy rozważyć wstępną diagnozę pierwotnego hiperaldosteronizmu.

Gdy diagnoza hiperaldosteronizmu zostanie potwierdzona na podstawie ostatecznych procedur diagnostycznych, spironolakton można stosować w dawce dobowej wynoszącej 100–400 mg jako przygotowanie do zabiegu chirurgicznego. U pacjentów niezakwalifikowanych do leczenia operacyjnego spironolakton można stosować jako długotrwałe leczenie podtrzymujące w najmniejszej skutecznej dawce, określonej indywidualnie dla każdego pacjenta.

Pierwotne nadciśnienie tętnicze

Zazwyczaj stosowana dawka wynosi od 50 mg na dobę do 100 mg na dobę, a w przypadkach skomplikowanych lub ciężkich dawka może być stopniowo zwiększana w dwutygodniowych odstępach maksymalnie do 200 mg na dobę. Leczenie należy kontynuować przez 2 tygodnie lub dłużej, ponieważ odpowiednia reakcja może nie wystąpić wcześniej. Później dawkę można dostosować w zależności od reakcji pacjenta.

Szczególne grupy pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Zalecane jest rozpoczęcie leczenia od najmniejszej dawki, a następnie jej stopniowe zwiększanie w razie konieczności, aż do uzyskania maksymalnych korzyści. Należy zachować ostrożność w przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby i nerek, ponieważ u tych pacjentów metabolizm i wydalanie produktu leczniczego mogą być zmienione.

Zaburzenia czynności nerek i (lub) wątroby

U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (współczynnik filtracji kłębuszkowej (GFR) 60–90 mL/min) leczenie należy rozpocząć od najniższej dawki. Należy bardzo dokładnie monitorować stężenie potasu w surowicy oraz czynność nerek.

Spironolakton jest przeciwwskazany u dorosłych pacjentów z ciężkimi (GFR <30 mL/min) zaburzeniami czynności nerek (patrz punkt 4.3).

Spironolakton jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży z umiarkowanymi (GFR od 30 do <60 mL/min) i ciężkimi (GFR <30 mL/min) zaburzeniami czynności nerek (patrz punkty 4.3 i 4.4).

Ze względu na to, że zaburzenia czynności wątroby mogą prowadzić do zmniejszonej eliminacji spironolaktonu i jego metabolitów, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby leczenie należy rozpocząć od najniższej dawki i powoli zwiększać dawkę. Pacjentów należy obserwować pod kątem występowania działań niepożądanych zależnych od dawki (patrz punkt 4. 4).

Dzieci i młodzież

Leczenie należy rozpocząć od najmniejszej dawki, a następnie dawkę dostosować w zależności od odpowiedzi i tolerancji przez pacjenta (patrz punkty 4.3 i 4.4).

Diureza w zastoinowej niewydolności serca, wodobrzuszu, obrzęku i zespole nerczycowym;

Noworodki: 1–2 mg/kg mc. na dobę w 1–2 dawkach podzielonych.
Niemowlęta lub dzieci w wieku od 1 miesiąca do 18 lat: 1–3 mg/kg mc. na dobę w 1–2 dawkach podzielonych (maksymalnie 200 mg na dobę).

Pierwotny hiperaldosteronizm; wodobrzusze oporne na leczenie.

Noworodki: można stosować dawkę wynoszącą maksymalnie 7 mg/kg mc. na dobę.
Niemowlęta lub dzieci w wieku od 1. miesiąca życia do 18 lat: można stosować dawkę wynoszącą maksymalnie 9 mg/kg mc. na dobę (łącznie maksymalnie 400 mg na dobę).

Leczenie noworodków, dzieci i młodzieży należy prowadzić wyłącznie pod nadzorem lekarza pediatry. Dostępne dane dotyczące stosowania u dzieci i młodzieży są ograniczone (patrz punkty 5.1 i 5.2).

W poniższej tabeli przedstawiono zasady przeliczania dawki (mg) na objętość (mL) u dzieci przy użyciu dwóch strzykawek doustnych dla różnych przedziałów wiekowych, przedziałów masy ciała i dawek.

Tabela 1: Przeliczenie dawki (mg) na objętość (mL) przy użyciu strzykawki doustnej. Pokazano dawki dobowe.

Wiek (lata)	Masa ciała* (kg)	Dawka†
		1 mg/kg		2 mg/kg		3 mg/kg
		mg	mL	mg	mL	mg	mL
0	3,3	3,3	0,3	6,6	0,7	9,9	1,0
1 miesiąc	4,5	4,5	0,5	9,0	0,9	13,5	1,4
2 miesiące	5,6	5,6	0,6	11,2	1,1	16,8	1,7
3 miesiące	6,4	6,4	0,6	12,8	1,3	19,2	1,9
4 miesiące	7,0	7,0	0,7	14,0	1,4	21,0	2,1
5 miesięcy	7,5	7,5	0,8	15,0	1,5	22,5	2,3
6 miesięcy	7,9	7,9	0,8	15,8	1,6	23,7	2,4
1,0	9,6	9,6	1,0	19,2	1,9	28,8	2,9
1,5	10,9	10,9	1,1	21,8	2,2	32,7	3,3
2,0	12,2	12,2	1,2	24,4	2,4	36,6	3,7
3,0	14,3	14,3	1,4	28,6	2,9	42,9	4,3
4,0	16,3	16,3	1,6	32,6	3,3	48,9	4,9
5,0	18,3	18,3	1,8	36,6	3,7	54,9	5,5
6,0	20,5	20,5	2,1	41,0	4,1	61,5	6,2
7,0	22,9	22,9	2,3	45,8	4,6	68,7	6,9
8,0	25,4	25,4	2,5	50,8	5,1	76,2	7,6
9,0	28,1	28,1	2,8	56,2	5,6	84,3	8,4

*50. percentyl dla chłopców z tabel norm rozwoju fizycznego WHO (dzieci w wieku 0–10 lat) †Dawki mniejsze lub równe 10 mg do pobrania przy użyciu strzykawki doustnej o pojemności 1 mL. Dawki powyżej 10 mg do pobrania przy użyciu strzykawki doustnej o pojemności 5 mL lub połączenia obu strzykawek (komórki zacienione).

Sposób podawania

Spironolakton należy przyjmować podczas posiłku.

Ten produkt leczniczy jest przeznaczony do stosowania doustnego. Przed użyciem należy dokładnie wstrząsnąć butelkę, aby ponownie rozproszyć zawiesinę.

W celu dokładnego odmierzenia zaleconej dawki zawiesiny doustnej załączone są dwie strzykawki dozujące (strzykawka o pojemności 1 mL oraz strzykawka o pojemności 5 mL).

Mniejsza strzykawka o pojemności 1 mL służy do odmierzania dawek mniejszych lub równych 10 mg. Strzykawka jest oznaczona co 0,1 mL, co pozwala na dawkowanie w przyrostach co 1 mg.

Większa strzykawka o pojemności 5 mL służy do odmierzania dawek większych niż 10 mg. Strzykawka ma podziałkę co 0,2 mL (2 mg) i jest oznaczona co 1 mL i co 2,5 mL.

Każdy 1 mL zawiera 10 mg spironolaktonu.

Przedstawiciel fachowego personelu medycznego powinien doradzić pacjentowi lub opiekunowi, której strzykawki należy użyć, aby mieć pewność, że podana zostanie właściwa objętość.

Przedstawiciel fachowego personelu medycznego powinien doradzić pacjentowi lub opiekunowi, aby umieścił końcówkę strzykawki w ustach skierowaną w stronę wewnętrznej powierzchni policzka i delikatnie uwolnił zawartość. Każdą dawkę spironolaktonu należy popić wodą, co pomoże precyzyjnie i jednolicie dostarczyć ją do żołądka.

U osób dorosłych, które nie mają problemów z przełykaniem, odpowiedniejsze i dogodniejsze mogą być stałe postaci produktu podawane doustnie.

Kontrola płynów i elektrolitów

Pacjenci leczeni tym produktem leczniczym wymagają stałego nadzoru z kontrolą poziomu płynów i stężeń elektrolitów. Zaleca się okresową ocenę stężeń elektrolitów w surowicy ze względu na możliwość wystąpienia hiperkaliemii, hiponatremii i możliwego przejściowego wzrostu stężenia azotu mocznikowego we krwi (ang. blood urea nitrogen, BUN), zwłaszcza u osób w podeszłym wieku i (lub) u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.

Produkt leczniczy należy stosować wyłącznie ze szczególną ostrożnością u pacjentów w podeszłym wieku lub z potencjalną niedrożnością dróg moczowych lub z zaburzeniami zagrażającymi równowadze elektrolitowej.

Jednoczesne stosowanie spironolaktonu z innymi diuretykami oszczędzającymi potas, inhibitorami konwertazy angiotensyny (ang. angiotensin-converting enzyme, ACE), niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), antagonistami receptora angiotensyny II, antagonistami aldosteronu, heparyną, heparyną drobnocząsteczkową lub z innymi lekami, o których wiadomo, że powodują hiperkaliemię, suplementami potasu, zamiennikami soli kuchennej zawierającymi potas lub w przypadku stosowania diety z dużą zawartością potasu, może spowodować ciężką hiperkaliemię (patrz punkt 4.5).

Hiperkaliemia może również wystąpić u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym.

U niektórych pacjentów z niewyrównaną marskością wątroby zgłaszano występowanie odwracalnej hiperchloremicznej kwasicy metabolicznej, zwykle w skojarzeniu z hiperkaliemią, nawet przy prawidłowej czynności nerek.

Podczas stosowania z innymi lekami moczopędnymi może wystąpić hiponatremia z rozcieńczenia (patrz punkt 4.5).

Hiperkaliemia u pacjentów z ciężką niewydolnością serca

Hiperkaliemia może prowadzić do zgonu. U pacjentów z ciężką niewydolnością serca stosujących spironolakton istotne jest kontrolowanie i regulowanie stężenia potasu w surowicy. Należy unikać stosowania innych leków moczopędnych oszczędzających potas. Należy również unikać stosowania doustnych suplementów potasu u pacjentów ze stężeniem potasu w surowicy >3,5 mEq/L. Zalecana częstość kontroli stężenia potasu i kreatyniny to raz w tygodniu po rozpoczęciu stosowania lub zwiększeniu dawki spironolaktonu, raz na miesiąc przez pierwsze 3 miesiące, później raz na kwartał przez rok, a następnie co 6 miesięcy. Leczenie należy odstawić lub czasowo przerwać w przypadku stwierdzenia stężenia potasu w surowicy >5 mEq/L lub stężenia kreatyniny w surowicy >350 µmol/L (patrz punkt 4.2).

Jednoczesne stosowanie z glikozydami nasercowymi lub lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze

Jednoczesne podawanie tego produktu z glikozydami nasercowymi lub lekami obniżającymi ciśnienie tętnicze może wymagać dostosowania dawek tych leków (patrz punkt 4.5).

Mocznik

Podczas stosowania spironolaktonu może wystąpić odwracalny wzrost stężenia mocznika we krwi, zwłaszcza w przypadku zaburzeń czynności nerek.

Dzieci i młodzież

Ze względu na ryzyko hiperkaliemii należy zachować ostrożność podczas stosowania leków moczopędnych oszczędzających potas u dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym i z łagodną niewydolnością nerek. Spironolakton jest przeciwwskazany do stosowania u dzieci i młodzieży z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek (patrz punkt 4.3).

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Sodu benzoesan

Ten produkt leczniczy zawiera 0,75 mg sodu benzoesanu w 1 mL, co odpowiada 112,5 mg/150 mL. Zwiększenie stężenia bilirubiny w następstwie wypierania z albuminy może zwiększać ryzyko żółtaczki u noworodków, która może rozwinąć się w żółtaczkę jąder podkorowych mózgu (złogi niesprzężonej bilirubiny w tkance mózgowej).

Sód

Ten produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w zalecanym przedziale dawek, to znaczy że lek uznaje się za „wolny od sodu”.

Sacharoza

Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy. Ponieważ ten produkt leczniczy zawiera 400 mg sacharozy na mL, należy wziąć to pod uwagę w kontekście dobowego spożycia. Należy wziąć to pod uwagę u pacjentów z cukrzycą. Produkt leczniczy Qaialdo 10 mg/mL może mieć szkodliwy wpływ na zęby.

Glikol propylenowy

Lek zawiera 1,86 mg glikolu propylenowego w każdej ml co odpowiada 279 mg/150 ml.

Jednoczesne podawanie z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków.

Interakcje mające wpływ na stosowanie tego produktu leczniczego

Interakcje wpływające na homeostazę potasu

Stosowanie produktów leczniczych powodujących hiperkaliemię (takich jak lizynopryl, walsartan, indometacyna) jednocześnie ze spironolaktonem może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie spironolaktonu z trimetoprymem/sulfametoksazolem (kotrimoksazol) może powodować istotną klinicznie hiperkaliemię.

Inhibitory ACE powodują zmniejszenie wydzielania aldosteronu, dlatego nie należy stosować ich rutynowo w skojarzeniu ze spironolaktonem, szczególnie u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności nerek.

U pacjentów, którym podawano spironolakton jednocześnie z chlorkiem amonu lub cholestyraminą, zgłaszano występowanie hiperkaliemicznej kwasicy metabolicznej.

Interakcje osłabiające natriuretyczne działanie spironolaktonu

Stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takich jak kwas acetylosalicylowy, indometacyna i kwas mefenamowy, może osłabiać skuteczność natriuretyczną leków moczopędnych poprzez zahamowanie wytwarzania prostaglandyn w nerkach. Wykazano także, że osłabia moczopędne działanie spironolaktonu.

Interakcje mające wpływ na stosowanie innych produktów leczniczych

Należy unikać jednoczesnego stosowania z karbenoksolonem.

Spironolakton zmniejsza klirens nerkowy litu, zwiększając tym samym ryzyko wystąpienia toksyczności litu. Podczas jednoczesnego podawania spironolaktonu należy okresowo kontrolować stężenie litu.

Spironolakton wiąże się z receptorem androgenowym i może zwiększać stężenie swoistego antygenu sterczowego (ang. prostate specific antygen, PSA) u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego leczonych abirateronem. Nie zaleca się stosowania z abirateronem.

W przypadku, gdy spironolakton zostanie dodany do schematu leczenia, może wystąpić nasilenie działania innych diuretyków oraz produktów leczniczych obniżających ciśnienie tętnicze i może być konieczne zmniejszenie ich dawki o około 50% a następnie jej dostosowanie w razie konieczności.

W razie jednoczesnego podawania z glikozydami nasercowymi może być konieczne dostosowanie dawek tych leków.

Wykazano, że spironolakton wydłuża okres półtrwania digoksyny. Stosowanie spironolaktonu wiązało się ze zwiększeniem stężenia digoksyny w surowicy i wpływało na wyniki niektórych testów oznaczania stężenia digoksyny w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie digoksynę i spironolakton należy monitorować reakcję kliniczną na digoksynę za pomocą metod innych niż oznaczanie stężenia digoksyny w surowicy, chyba że udowodniono brak wpływu leczenia spironolaktonem na metodę oznaczania digoksyny. Jeżeli konieczne jest dostosowanie dawki digoksyny, należy uważnie obserwować, czy u pacjentów nie występują objawy zwiększonego lub zmniejszonego działania digoksyny.

Spironolakton osłabia reakcję naczyń na noradrenalinę.

Należy zachować ostrożność u pacjentów leczonych spironolaktonem w przypadku znieczulenia regionalnego lub ogólnego.

Spironolakton zwiększa metabolizm antypiryny.

W analizach fluorymetrycznych, spironolakton może zakłócać oznaczanie związków o podobnych właściwościach fluorescencyjnych.

Spironolakton może zmniejszać stężenie mitotanu w osoczu u pacjentów z rakiem kory nadnerczy leczonych mitotanem i nie powinien być stosowany jednocześnie z mitotanem.

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

Do najczęstszych działań niepożądanych spironolaktonu należą: hiperkaliemia zgłaszana u 17,5% pacjentów, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub stosujących jednocześnie inhibitory ACE albo antagonistów angiotensyny II; ginekomastia i ból piersi zgłaszane u 9% mężczyzn.

Wymienione niżej działania niepożądane obserwowano w badaniach klinicznych i zgłaszano podczas leczenia spironolaktonem z następującą częstością: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000) i nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W tabeli 2 poniżej wymieniono działania niepożądane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA oraz według częstości występowania. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.

Tabela 2 Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów	Częstość występowania	Działania niepożądane
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy)	Niezbyt często	Łagodne nowotwory piersi (mężczyźni)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego	Częstość nieznana	Leukopenia, Agranulocytoza, Małopłytkowość, Niedokrwistość, Eozynofilia, Plamica
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania	Bardzo często	Hiperkaliemia***
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania	Niezbyt często	Zaburzenia równowagi elektrolitowej
Zaburzenia psychiczne	Często	Stan splątania
Zaburzenia psychiczne	Częstość nieznana	Zaburzenie popędu płciowego (libido)
Zaburzenia układu nerwowego	Często	Zawroty głowy
Zaburzenia układu nerwowego	Częstość nieznana	Ataksja, Ból głowy, Senność, Ospałość
Zaburzenia żołądka i jelit	Często	Nudności
Zaburzenia żołądka i jelit	Częstość nieznana	Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych	Niezbyt często	Nieprawidłowa czynność wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej	Często	Świąd Wysypka
	Niezbyt często	Pokrzywka
	Częstość nieznana	Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (ang. toxic epidermal necrolysis, TEN), Zespół Stevensa-Johnsona (ang. Stevens-Johnson Syndrome, SJS), Reakcja polekowa z towarzyszącą eozynofilią i objawami ogólnymi (ang. Drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms, DRESS), Pemfigoid, Łysienie, Nadmierne owłosienie
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej	Często	Skurcze mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych	Często	Ostre uszkodzenie nerek
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi	Często	Ginekomastia, Ból piersi*
	Niezbyt często	Zaburzenia miesiączkowania
	Częstość nieznana	Impotencja
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	Często	Złe samopoczucie
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	Częstość nieznana	Gorączka polekowa

Ginekomastia może pojawić się w związku ze stosowaniem spironolaktonu. Jej rozwój wydaje się być związany zarówno z dawką, jak i z czasem trwania leczenia, i zwykle jest odwracalny po odstawieniu spironolaktonu. W rzadkich przypadkach może utrzymywać się powiększenie piersi.

** W badaniach klinicznych ból piersi zgłaszano częściej u mężczyzn niż u kobiet.

*** Zaburzenia rytmu serca, ból w klatce piersiowej, nudności, biegunka, parestezje, osłabienie, porażenie wiotkie lub skurcz mięśni. Objawy kliniczne mogą być trudne do odróżnienia od hipokaliemii. Zmiany w zapisie EKG są najwcześniejszymi swoistymi oznakami zaburzenia stężenia potasu.

Dzieci i młodzież

Oczekuje się, że częstość występowania, rodzaj oraz nasilenie działań niepożądanych u dzieci będą zbliżone do obserwowanych u dorosłych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem krajowego systemu zgłaszania wymienionego w załączniku V.

5.1 Farmakodynamika

Grupa farmakoterapeutyczna: leki moczopędne, antagoniści aldosteronu i inne leki oszczędzające potas, kod ATC: C03DA01

Mechanizm działania

Spironolakton, jako kompetytywny antagonista aldosteronu, powoduje zwiększenie wydalania sodu z jednoczesnym zmniejszeniem wydalania potasu w części dystalnej kanalika nerkowego. Wykazuje stopniowe i przedłużone działanie, a maksymalna odpowiedź jest zwykle osiągana po 2–3 dniach leczenia. Połączenie spironolaktonu z konwencjonalnym, bardziej proksymalnie działającym lekiem moczopędnym zwykle nasila diurezę bez nadmiernej utraty potasu.

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Ciężka niewydolność serca

RALES było międzynarodowym badaniem prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, w którym wzięło udział 1 663 pacjentów z frakcją wyrzutową ≤35%, niewydolnością serca klasy IV według klasyfikacji NYHA stwierdzoną w ciągu minionych 6 miesięcy oraz niewydolnością serca klasy III– IV według NYHA występującą w momencie randomizacji. Wszyscy pacjenci musieli przyjmować diuretyk pętlowy oraz inhibitor ACE, jeśli był dobrze tolerowany. Pacjenci, u których wyjściowe stężenie kreatyniny w surowicy wynosiło >220 µmol/L albo zwiększyło się w ostatnim czasie o 25%, lub u których wyjściowe stężenie potasu wynosiło >5,0 mEq/L, zostali wykluczeni z badania. Pacjentów przydzielono w sposób losowy w stosunku 1:1 do grupy stosującej spironolakton doustnie w dawce 25 mg raz na dobę lub do grupy otrzymującej odpowiadające mu placebo. Jeśli było to klinicznie wskazane, u pacjentów, którzy tolerowali leczenie spironolaktonem w dawce 25 mg raz na dobę, dawkę zwiększano do 50 mg raz na dobę. U pacjentów, którzy nie tolerowali dawki 25 mg raz na dobę, zmniejszano dawkę do 25 mg stosowaną co drugi dzień. Pierwszorzędowym punktem końcowym w badaniu RALES był czas do wystąpienia zgonu ze wszystkich przyczyn. Badanie RALES zostało wcześnie zakończone, po średnim okresie obserwacji wynoszącym 24 miesiące, ponieważ podczas zaplanowanej analizy śródokresowej wykryto znaczący korzystny wpływ na śmiertelność. Stosowanie spironolaktonu związane było ze zmniejszeniem ryzyka zgonu o 30% w porównaniu z placebo (p<0,001; 95% przedział ufności 18%–40%). Stosowanie spironolaktonu związane było również ze zmniejszeniem ryzyka zgonu sercowego, głównie nagłej śmierci i śmierci z powodu postępującej niewydolności serca o 31% w porównaniu z placebo (p<0,001; 95% przedział ufności 18%–42%).

Spironolakton zmniejszał także ryzyko hospitalizacji z przyczyn sercowych (definiowanych jako nasilenie niewydolności serca, dusznica, komorowe zaburzenia rytmu serca lub zawał mięśnia sercowego) o 30% (p<0,001; 95% przedział ufności 18%–41%). Zmiany w klasyfikacji NYHA były korzystniejsze w przypadku stosowania spironolaktonu: w grupie spironolaktonu klasa NYHA pod koniec badania poprawiła się u 41% pacjentów i pogorszyła u 38% w porównaniu z poprawą u 33% i pogorszeniem u 48% w grupie placebo (p<0,001).

Dzieci i młodzież

Brak istotnych informacji z badań klinicznych dotyczących stosowania spironolaktonu u dzieci. Wynika to z kilku czynników: nielicznych badań, które zostały przeprowadzone w populacji dzieci i młodzieży; stosowania spironolaktonu w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi; małej liczby pacjentów ocenianych w każdym badaniu i różnych badanych wskazań. Zalecenia dotyczące dawkowania u dzieci i młodzieży wynikają z doświadczenia klinicznego i analizy przypadków udokumentowanych w literaturze naukowej.

5.2 Farmakokinetyka

Spironolakton dobrze wchłania się po podaniu doustnym i jest metabolizowany głównie do czynnych metabolitów: metabolitów zawierających związki siarki (80%) i częściowo do kanrenonu (20%). Okres półtrwania spironolaktonu w osoczu jest krótki (1,3 godziny), jednak okresy półtrwania aktywnych metabolitów są dłuższe (od 2,8 do 11,2 godziny).

Dzieci i młodzież

Nie są dostępne dane farmakokinetyczne dotyczące stosowania produktu u dzieci i młodzieży. Zalecenia dotyczące dawkowania u dzieci i młodzieży wynikają z doświadczenia klinicznego i analizy przypadków udokumentowanych w literaturze naukowej.

5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Rakotwórczość

Wykazano, że spironolakton podawany doustnie z pokarmem w badaniach przeprowadzonych u szczurów powoduje powstawanie guzów, a jego działanie proliferacyjne widoczne było w narządach wewnątrzwydzielniczych i w wątrobie. W trwającym 18 miesięcy badaniu, w którym stosowano dawki wynoszące około 50, 150 i 500 mg/kg mc. na dobę (stanowiące odpowiednio około 1-krotność, 4-krotność i 12-krotność maksymalnej dawki dobowej zalecanej u ludzi wynoszącej 400 mg na dobę wyliczonej na podstawie powierzchni ciała), zaobserwowano statystycznie istotne zwiększenie częstości występowania łagodnych gruczolaków tarczycy i jąder, a u samców szczurów zależne od dawki zwiększenie częstości występowania zmian proliferacyjnych w wątrobie (w tym hepatocytomegalię i rozrost guzkowy). W trwających 24 miesiące badaniach, w których szczurom podawano dawki spironolaktonu wynoszące około 10, 30, 100 i 150 mg/kg mc. na dobę (stanowiące odpowiednio około 0,2-krotność, 0,7-krotność i 2-krotność maksymalnej dawki dobowej zalecanej u ludzi wynoszącej 400 mg na dobę wyliczonej na podstawie pola powierzchni ciała), zakres działań proliferacyjnych obejmował istotne zwiększenie częstości występowania gruczolaka wątrobowokomórkowego i guzów z komórek śródmiąższowych jądra u samców oraz istotne zwiększenie częstości występowania gruczolaków i raków z komórek pęcherzykowych tarczycy u obu płci. Stwierdzono także statystycznie istotne zwiększenie częstości występowania łagodnych polipów zrębu endometrium w macicy u samic.

U szczurów, którym przez 1 rok podawano codzienne karmę zawierającą kanrenonian potasu (związek chemiczny podobny do spironolaktonu, którego podstawowy metabolit – kanrenon – jest również głównym metabolitem spironolaktonu u człowieka), zaobserwowano zależną od dawki (powyżej 30 mg/kg mc. na dobę) częstość występowania białaczki szpikowej. W trwających 2 lata badaniach u szczurów doustne podawanie kanrenonianu potasu wiązało się z występowaniem białaczki szpikowej oraz nowotworów wątroby, tarczycy, jąder i sutków.

Genotoksyczność

Ani spironolakton, ani kanrenonian potasu nie wykazywały działania mutagennego w badaniach z wykorzystaniem komórek bakterii lub drożdży. Nie wykazano mutagenności spironolaktonu ani kanrenonianu potasu w badaniach in vitro w komórkach ssaków bez aktywacji metabolicznej. Po aktywacji metabolicznej spironolakton nie wykazywał właściwości mutagennych w niektórych badaniach mutagenności in vitro w komórkach ssaków, a w innych miał działanie mutagenne. Po aktywacji metabolicznej kanrenonian potasu wykazywał właściwości mutagenne w niektórych badaniach mutagenności in vitro w komórkach ssaków, w innych nie działał mutagennie, a wyniki jeszcze innych były niejednoznaczne.

Szkodliwy wpływ na płodność i reprodukcję

W badaniu wpływu na reprodukcję u trzech miotów szczurów, w którym samicom podawano z karmą spironolakton w dawkach wynoszących 15 i 50 mg/kg mc. na dobę (stanowiących odpowiednio około 0,4-krotność i 1-krotność maksymalnej dawki dobowej zalecanej u ludzi wynoszącej 400 mg na dobę wyliczonej na podstawie pola powierzchni ciała), nie stwierdzono wpływu na zdolność krycia i płodność, ale odnotowano niewielki wzrost częstości występowania martwych urodzeń w przypadku stosowania dawki 50 mg/kg mc. na dobę.

Spironolakton działał teratogennie u myszy. U królików otrzymujących spironolakton obserwowano zmniejszony wskaźnik poczęć, zwiększony wskaźnik resorpcji i mniejszą liczbę żywych urodzeń. Nie zaobserwowano działania embriotoksycznego u szczurów, którym podawano duże dawki, ale zgłaszano ograniczoną, zależną od dawki hiperprolaktynemię i zmniejszenie masy brzusznego płata gruczołu krokowego oraz pęcherzyków nasiennych u samców, a także zwiększone wydzielanie hormonu luteinizującego oraz zwiększenie masy jajników i macicy u samic. Feminizację zewnętrznych narządów płciowych płodów płci męskiej opisano w innym badaniu na szczurach. Wykazano, że po wstrzyknięciu samicom szczurów (dootrzewnowo w dawce 100 mg/kg mc. na dobę przez 7 dni) (stanowiącej około 2-krotność maksymalnej dawki dobowej zalecanej u ludzi wynoszącej 400 mg na dobę wyliczonej na podstawie powierzchni ciała) spironolakton wydłużał czas trwania cyklu rujowego, powodując wydłużenie fazy międzyrujowej w trakcie leczenia i wywołując nieprzerwaną fazę międzyrujową w okresie 2-tygodniowej obserwacji po leczeniu. Działania te wiązały się z opóźnionym rozwojem pęcherzyków jajnikowych i obniżeniem stężenia estrogenu we krwi, co mogłoby mieć niekorzystny wpływ na zdolność krycia, płodność i zdolność rozrodczą. Podawanie spironolaktonu (w dawce 100 mg/kg mc. na dobę) (stanowiącej około 1-krotność maksymalnej dawki dobowej zalecanej u ludzi wynoszącej 400 mg na dobę wyliczonej na podstawie powierzchni ciała) dootrzewnowo samicom myszy w trwającym 2 tygodnie okresie wspólnego przebywania w klatce z nieleczonymi samcami powodowało zmniejszenie liczby pokrytych myszy, u których doszło do zapłodnienia (wykazano, że działanie to wynikało z zahamowania owulacji), oraz zmniejszenie liczby zagnieżdżonych zarodków u samic, które zaszły w ciążę (wykazano, że działanie to wynikało z zahamowania zagnieżdżenia w macicy), a w przypadku stosowania dawki 200 mg/kg mc. (stanowiącej około 2-krotność maksymalnej dawki dobowej zalecanej u ludzi wynoszącej 400 mg na dobę wyliczonej na podstawie powierzchni ciała) powodowało również wydłużenie czasu przystąpienia do kopulacji.

Dokumenty

Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL)

Opakowania i refundacja

Standardowe dawkowanie

Charakterystyka Produktu Leczniczego

2 Skład jakościowy i ilościowy

3 Postać farmaceutyczna

4.1 Wskazania do stosowania

4.2 Dawkowanie i sposób podawania

4.3 Przeciwwskazania

4.4 Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

4.5 Interakcje z innymi produktami leczniczymi

4.6 Płodność, ciąża i laktacja

4.7 Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

4.8 Działania niepożądane

4.9 Przedawkowanie

5 Właściwości farmakologiczne

6 Dane farmaceutyczne

7–10 Pozwolenie na dopuszczenie do obrotu

Dokumenty