Podmiot odpowiedzialny: Tarchomińskie zakłady farmaceutyczne "polfa" s.a.

Rifampicyna TZF

Kapsułki twarde

Ryfampicyna

Refundacja · Bezpłatny do limitu

dopłata od 0,00 zł

S Bezpłatnie dla seniorów 65+DZ Bezpłatnie do 18 r.ż.

Opakowania i refundacja

Dawka 150 mg

NARdoustna

Opakowania i refundacja — dawka 150 mg
Opakowanie
Dostępność w aptekach 100 kaps.	147,68 zł	141,80 zł	5,29 zł	Bezpłatny do limitu	DZS

Dawka 300 mg

NARdoustna

Opakowania i refundacja — dawka 300 mg
Opakowanie
Dostępność w aptekach 100 kaps.	283,59 zł	283,59 zł	0,00 zł	Bezpłatny do limitu	DZS

Charakterystyka Produktu Leczniczego

Ten lek ma osobne charakterystyki dla poszczególnych mocy. Wybierz moc, aby zobaczyć właściwy dokument.

Ryfampicynę należy stosować razem z innymi lekami przeciwprątkowymi.

Produkt leczniczy w dawce wyliczonej odpowiednio do masy ciała pacjenta, podaje się raz na dobę, co najmniej 30 minut przed jedzeniem lub 2 godziny po jedzeniu, popijając szklanką wody.

Dawkowanie

Gruźlica

Dorośli Zwykle podaje się 8 do 12 mg/kg mc./dobę. Pacjentom o masie ciała poniżej 50 kg podaje się 450 mg/dobę. Pacjentom o masie ciała powyżej 50 kg podaje się co najmniej 600 mg/dobę.

Dzieci Zwykle podaje się 10 do 20 mg/kg mc./dobę. Nie należy podawać dawki większej niż 600 mg/dobę.

Trąd

Zwykle podaje się dawkę 600 mg ryfampicyny raz w miesiącu lub, alternatywnie, 10 mg/kg mc. raz na dobę. Pacjentom o masie ciała poniżej 50 kg podaje się 450 mg/dobę. Pacjentom o masie ciała powyżej 50 kg podaje się 600 mg/dobę. W leczeniu trądu ryfampicynę należy zawsze stosować w skojarzeniu z co najmniej jednym innym lekiem przeciwtrądowym.

Bruceloza, legionelloza, ciężkie zakażenia wywołane przez gronkowce

Dorośli Zwykle podaje się 600 do 1200 mg/dobę, w 2–4 dawkach podzielonych, w skojarzeniu z innym odpowiednim antybiotykiem, aby zapobiec powstawaniu opornych szczepów bakterii, która wywołała zakażenie.

Zapobieganie meningokowemu zapaleniu opon mózgowych

Dorośli 600 mg dwa razy na dobę przez 2 dni.

Dzieci Dzieci w wieku od 1 do 12 lat: 10 mg/kg mc. dwa razy na dobę przez 2 dni. Dzieci w wieku od 3 do 12 miesięcy: 5 mg/kg mc. dwa razy na dobę przez 2 dni.

Zapobieganie zakażeniom wywoływanym przez Haemophilus influenzae

Dorośli i dzieci Jeśli zakażenie Haemophilus influenzae występuje w rodzinie, w której jest dziecko w wieku 4 lat lub młodsze, zaleca się podawanie wszystkim członkom rodziny (w tym dziecku) ryfampicynę w dawce 20 mg/kg mc. raz na dobę (maksymalnie 600 mg na dobę) przez 4 dni. Podawanie leku należy rozpocząć przed wypisaniem osoby zakażonej ze szpitala.

Noworodki (1. miesiąc) 10 mg/kg mc. na dobę przez 4 dni.

Pacjenci z zaburzoną czynnością wątroby

U pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby nie należy przekraczać dawki 8 mg/kg mc./dobę.

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku wydalanie ryfampicyny zmniejsza się proporcjonalnie do fizjologicznego osłabienia wydolności nerek; ze względu na zwiększenie kompensacyjnego wydalania wątroby, okres półtrwania we krwi jest podobny jak u młodszych pacjentów. W jednym badaniu notowano zwiększone stężenie ryfampicyny we krwi u pacjentów w podeszłym wieku. Należy więc zachować ostrożność w stosowaniu ryfampicyny w tej grupie pacjentów, szczególnie jeśli występuje niewydolność wątroby.

Podczas stosowania leku pacjent powinien pozostawać pod kontrolą pulmonologa lub innego lekarza odpowiedniej specjalności.

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność, jeśli dawka jest większa 600 mg/dobę.

U każdego pacjenta z gruźlicą należy przed rozpoczęciem leczenia ryfampicyną oznaczyć w surowicy aktywność enzymów wątrobowych, stężenie bilirubiny i kreatyniny, zbadać morfologię krwi i liczbę płytek.

Nie jest konieczne na początku leczenia wykonanie takich badań u dzieci, chyba że występują lub są spodziewane jakieś powikłania.

Pacjentom z zaburzoną czynnością wątroby należy podawać ryfampicynę tylko w razie konieczności i z zachowaniem ostrożności oraz, w dawkach dostosowanych do wydolności wątroby, pod ścisłą kontrolą lekarską. U tych pacjentów zaleca się podawanie mniejszych dawek, kontrolowanie czynności wątroby, zwłaszcza aktywności aminotransferazy asparaginianowej i alaninowej. Badanie te należy wykonać przed rozpoczęciem leczenia, co tydzień przez pierwsze 2 tygodnie, a następnie co dwa tygodnie podczas kolejnych 6 tygodni leczenia. Jeśli wystąpią objawy świadczące o uszkodzeniu komórek wątrobowych, lek należy odstawić.

Ryfampicynę należy również odstawić, jeśli pojawią się klinicznie istotne objawy, świadczące o niewydolności wątroby. Należy rozważyć alternatywną metodę leczenia gruźlicy i inny schemat leczenia oraz niezwłocznie skonsultować się z lekarzem specjalizującym się w leczeniu gruźlicy. Jeśli ponownie rozpoczyna się stosowanie ryfampicyny po normalizacji czynności wątroby, zaleca się codzienne kontrolowanie parametrów czynności wątroby.

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, pacjentów w podeszłym wieku, pacjentów niedożywionych, dzieci poniżej drugiego roku życia, zaleca się szczególną ostrożność podczas wdrażania schematu leczenia, w którym izoniazyd ma być stosowany jednocześnie z ryfampicyną. Jeśli pacjent ma prawidłową czynność wątroby i nie występowały u niego przed leczeniem zaburzenia czynności wątroby, testy czynności wątroby należy powtórzyć tylko wtedy, gdy wystąpi gorączka, wymioty, żółtaczka lub inne objawy pogorszenia stanu pacjenta.

W czasie leczenia lekarz powinien kontrolować stan pacjenta co najmniej raz na miesiąc, szczególnie zwracając uwagę na objawy związane z działaniami niepożądanymi.

U niektórych pacjentów może w pierwszych dniach leczenia wystąpić hiperbilirubinemia, w związku z konkurencyjnym wydzielaniem ryfampicyny i bilirubiny przez wątrobę.

Pojedyncze publikowane wyniki badań świadczą o niewielkim zwiększaniu się stężenia bilirubiny i (lub) aktywności aminotransferaz, co nie jest wskazaniem do przerwania leczenia. Decyzje należy podjąć po powtórzeniu testów, biorąc pod uwagę tendencję zmian wartości tych parametrów w powiązaniu ze stanem klinicznym pacjenta.

Należy ściśle obserwować pacjenta ze względu na możliwość wystąpienia reakcji immunologicznej, w tym wstrząsu anafilaktycznego (patrz punkt 4.8), występujących w terapii przerywanej (rzadziej niż 2– 3 razy na tydzień). Pacjenta należy przestrzec przed przerwaniem leczenia.

Ryfampicyna ma właściwości indukowania niektórych enzymów, które mogą nasilać metabolizm endogennych substratów, w tym hormonów nadnerczy, hormonów tarczycy i witaminy D. W pojedynczych doniesieniach informowano o zaostrzeniu się porfirii u pacjentów z porfirią leczonych ryfampicyną.

Ryfampicyna może powodować zabarwienie czerwonawe moczu, potu, łez oraz śliny, o czym należy pacjenta uprzedzić. Publikowano także doniesienia o trwałym zabarwieniu miękkich soczewek kontaktowych (patrz punkt 4.8).

Paradoksalna reakcja na lek W trakcie terapii TM, po początkowej poprawie, objawy gruźlicy mogą ponownie się nasilić. U pacjentów z reakcją paradoksalną stwierdzano w obrazie klinicznym lub radiologicznym nasilenie się występujących zmian gruźliczych bądź powstawanie nowych zmian. Takie reakcje obserwowano w ciągu pierwszych kilku tygodni lub miesięcy od rozpoczęcia terapii gruźlicy. Wyniki posiewu są zwykle ujemne, a pojawienie się takich reakcji zazwyczaj nie wskazuje na niepowodzenie leczenia. Przyczyna powstawania reakcji paradoksalnej jest nadal niejasna, ale podejrzewa się, że możliwą przyczyną jest nasilona reakcja immunologiczna. Jeśli podejrzewa się wystąpienie reakcji paradoksalnej, należy w razie konieczności zastosować leczenie objawowe w celu zahamowania nasilonej reakcji immunologicznej. Ponadto zaleca się kontynuację planowanej skojarzonej terapii przeciwgruźliczej. W razie nasilenia się objawów należy pacjentowi zalecić niezwłoczne zwrócenie się o pomoc lekarską. Występujące objawy są zwykle swoiste dla tkanek dotkniętych procesem chorobowym. Możliwe objawy ogólne obejmują kaszel, gorączkę, zmęczenie, brak tchu, ból głowy, utratę apetytu, utratę masy ciała lub osłabienie (patrz punkt 4.8).

Produkt leczniczy Rifampicyna TZF o mocy 150 mg lub o mocy 300 mg zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Ryfampicyna jest silnym induktorem niektórych enzymów cytochromu P450. Podawanie ryfampicyny z lekami, które są metabolizowane przez te enzymy cytochromu P450 może przyspieszać metabolizm tych leków i zmniejszać ich aktywność. Dlatego należy zachować ostrożność przy zastosowaniu ryfampicyny z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450. Aby utrzymać optymalne stężenie terapeutyczne tych leków po rozpoczęciu lub zakończeniu jednoczesnego podawania ryfampicyny, może być konieczna odpowiednia zmiana ich dawkowania.

Leki metabolizowane z udziałem enzymów cytochromu P450:

leki przeciwdrgawkowe (np. fenytoina),
przeciwarytmiczne (np. dyzopiramid, meksyletyna, chinidyna, tokainid, propafenon),
antagoniści hormonów (antyestrogeny, np. tamoksyfen, toremifen, gestynon),
leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol, aripiprazol),
leki przeciwzakrzepowe (np. pochodne kumaryny); podczas jednoczesnego podawania ryfampicyny i tych leków wskazane jest codzienne oznaczanie czasu protrombinowego i odpowiednia modyfikacja dawki leku,
leki przeciwgrzybicze pochodne azolowe (np. flukonazol, itrakonazol, ketokonazol, worykonazol),
leki przeciwwirusowe (np. zydowudyna, sakwinawir, indynawir, nelfinawir, atazanawir, lopinawir, newirapina, efawirenz, amprenawir),
barbiturany,
leki blokujące receptory ß-adrenergiczne (np. bisoprolol, propanolol),
antagoniści wapnia (np. diltiazem, nifedypina, werapamil, nikardypina, nizoldypina, nimodypina, izradypina),
leki anksjolityczne i nasenne (np. benzodiazepiny, zolpidem, zopiklon),
leki przeciwbakteryjne (np. chloramfenikol, klarytromycyna, dapson, doksycyklina, fluorochinolony, telitromycyna),
kortykosteroidy,
glikozydy nasercowe (np. digitoksyna, digoksyna),
klofibrat,
hormonalne środki antykoncepcyjne; pacjentki stosujące doustne środki antykoncepcyjne podczas leczenia ryfampicyną należy poinformować o konieczności stosowania alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji,
estrogen,
leki przeciwcukrzycowe (np. chlorpropamid, tolbutamid, doustne pochodne sulfonylomocznika, rozyglitazon); u pacjentów z cukrzycą przyjmujących ryfampicynę mogą pojawić się trudności z uzyskaniem prawidłowych wartości stężenia glukozy we krwi (normoglikemii),
leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna, syrolimus, takrolimus),
irynotekan,
hormony tarczycy (np. lewotyroksyna),
losartan,
leki przeciwbólowe (np. metadon, narkotyczne leki przeciwbólowe),
progestageny,
chinina,
riluzol,
selektywni antagoniści receptorów 5-HT3 (np. ondansetron),
statyny metabolizowane przez CYP 3A4 (np. symwastatyna),
trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, nortryptylina),
teofilina,
leki cytotoksyczne (np. imatynib),
diuretyki (np. eplerenon),
prazykwantel. Jednoczesne stosowanie ryfampicyny z wyżej podanymi lekami, może wiązać się z koniecznością zwiększenia ich dawki w celu utrzymania efektu terapeutycznego.

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie ryfampicyny z lekami, takimi jak lurazydon, sofosbuwir, leki przeciwretrowirusowe: kabotegrawir, fostemsawir i lenakapawir, na które w znacznym stopniu wpływa potencjał ryfampicyny do indukowania enzymów metabolizujących lek i transporterów. Obserwuje się znaczne zmniejszenie stężenia tych leków w osoczu z powodu silnej indukcji CYP 3A4, P-gp, UGT1A1 przez ryfampicynę, co prawdopodobnie może skutkować utratą ich skuteczności terapeutycznej.

Inne interakcje

Leków sakwinawir i rytonawir nie wolno stosować jednocześnie z ryfampicyną z powodu znacznego zwiększenia ryzyka uszkodzenia wątroby (patrz punkt 4.3).

Jednoczesne stosowanie kwasu para-aminosalicylowego (PAS) i ryfampicyny powoduje zmniejszenie stężenia ryfampicyny we krwi. Dlatego zaleca się zachowanie 8 godzinnej przerwy między podaniem obu leków.

Leki zobojętniające kwas solny (np. wodorowęglan sodu, wodorotlenek glinu, trójkrzemian magnezu) zmniejszają wchłanianie ryfampicyny. Zaleca się przyjmowanie tych leków nie wcześniej niż godzinę po przyjęciu ryfampicyny.

Jednoczesne stosowanie ryfampicyny i enalaprylu zmniejsza stężenie enalprylatu – czynnego metabolitu enalaprylu we krwi. W zależności od objawów klinicznych pacjenta może być konieczne zwiększenie dawki enalaprylu.

Jednoczesne stosowanie ryfampicyny i halotanu lub izoniazydu jest związane z zwiększonym działaniem hepatotoksycznym. Należy unikać jednoczesnego stosowania ryfampicyny i halotanu, a pacjentów otrzymujących jednocześnie ryfampicynę i izoniazyd należy ściśle obserwować w celu oceny hepatotoksyczności.

Jednoczesne stosowanie ketokonazolu i ryfampicyny powodowało zmniejszenie stężenie obu leków w surowicy.

Jednoczesne przyjmowanie atowakwonu i ryfampicyny powodowało zwiększenie stężenia w surowicy krwi ryfampicyny i zmniejszenie stężenia atowakwonu.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

U pacjentów przyjmujących ryfampicynę obserwowano fałszywie dodatnie wyniki testów wykrywających opioidy. W celu różnicowania zaleca się stosowanie metody gazowej chromatografii spektrometrycznej.

Terapeutyczne stężenia ryfampicyny w surowicy mogą maskować wyniki testów wykonywanych metodą mikrobiologiczną na oznaczanie kwasu foliowego i witaminy B . Zaleca się stosowanie 12 alternatywnych metod.

Notowano przemijające zwiększenie w surowicy stężenia bilirubiny, aktywności fosfatazy alkalicznej lub aminotransferazy. Ryfampicyna może zaburzać wydzielanie z żółcią środków cieniujących stosowanych w kontrastowych badaniach pęcherzyka żółciowego i dlatego badania te należy wykonywane rano, przed przyjęciem leku.

Poniżej przedstawiono działania niepożądane występujące podczas codziennego lub przerywanego podawania leku. Częstości występowania działań niepożądanych zgodnie z MedDRA: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) bardzo rzadko (< 1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).

Reakcje skórne Lekkie, samoistnie ustępujące reakcje skórne nie będące reakcjami uczuleniowymi. Zwykle były to uderzenia gorąca, świąd, niekiedy z wysypką. Występowała również pokrzywka i cięższe uczuleniowe reakcje skórne, ale niezbyt często. Rzadko występowało złuszczające zapalenie skóry, pęcherzyca, rumień wielopostaciowy, w tym zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella oraz zapalenie naczyń krwionośnych.

Zaburzenia żołądka i jelit Zmniejszenie łaknienia, nudności, wymioty, bóle brzucha, zgaga wzdęcia, biegunka. Podczas leczenia ryfampicyną notowano przypadki rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego.

Stosowanie ryfampicyny może spowodować zapalenie wątroby, więc należy kontrolować czynności wątroby (patrz punkt 4.4).

Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego Rzadko notowano występowanie psychoz.

Zaburzenia krwi i układu chłonnego Może wystąpić małopłytkowość, z plamicą lub bez, głównie w leczeniu przerywanym, ale objawy ustępują, jeśli lek odstawi się jak najszybciej po pojawieniu się plamicy. Jeśli nie odstawiono leku natychmiast po pojawieniu się plamicy, notowano przypadki wylewu krwi do mózgu, także ze skutkiem śmiertelnym.

Rzadko występowało rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe.

U niewielkiego procenta pacjentów leczonych ryfampicyną występowała eozynofilia, leukopenia, obrzęki, osłabienie mięśni i miopatia.

Bardzo rzadko występowała agranulocytoza.

Rzadko notowano przypadki niewydolności nadnerczy u pacjentów z zaburzeniami czynności nadnerczy.

Zaburzenia układu immunologicznego Poniższe reakcje prawdopodobnie o podłożu immunologicznym, zwykle występowały u pacjentów stosujących schemat naprzemiennego dawkowania:

objawy grypopodobne: gorączka, dreszcze, ból głowy, zawroty głowy, ból kości, objawy te najczęściej pojawiały się u pacjentów podczas trzeciego do szóstego miesiąca leczenia; ich częstość była różna, ale mogą wystąpić nawet u 50% pacjentów przyjmujących ryfampicynę raz na tydzień w dawce 25 mg/kg mc. lub większej;
trudności w oddychaniu, świszczący oddech;
spadek ciśnienia krwi, wstrząs;
reakcje rzekomoanafilaktyczne;
ostra niedokrwistość hemolityczna;
ostra niewydolność nerek wywołana ostrą martwicą kanalików nerkowych lub śródmiąższowym zapaleniem nerek.

Jeśli wystąpią ciężkie powikłania, takie jak niewydolność nerek, trombocytopenia lub niedokrwistość hemolityczna, konieczne jest przerwanie leczenia i nie należy nigdy powracać do leczenia ryfampicyną.

Sporadycznie obserwowano zaburzenia miesiączkowania podczas długotrwałego leczenia gruźlicy przy zastosowaniu schematu z ryfampicyną.

Ryfampicyna może powodować czerwonawe zabarwienie moczu, potu, śliny i łez. Należy uprzedzić o tym pacjenta. Miękkie soczewki kontaktowe mogą zostać trwale zabarwione.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często: Paradoksalna reakcja na lek [nawrót lub pojawienie się nowych objawów podmiotowych gruźlicy oraz fizykalnych i radiologicznych objawów przedmiotowych u pacjenta, u którego wcześniej uzyskano poprawę po odpowiedniej terapii przeciwgruźliczej, nazywa się reakcją paradoksalną, którą rozpoznaje się po wykluczeniu niestosowania się pacjenta do zaleceń terapeutycznych, lekooporności, działań niepożądanych terapii przeciwgruźliczej oraz wtórnych zakażeń bakteryjnych i (lub) grzybiczych].*

Częstość występowania paradoksalnej reakcji na lek: zgłaszana dolna granica częstości wynosi 9,2% (53/573; dane z okresu od października 2007 r. do marca 2010 r.), a zgłaszana górna granica częstości — 25% (19/76, dane z lat 2000–2010).

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.

5.1 Farmakodynamika

Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwgruźlicze, antybiotyki. Kod ATC: J 04 AB 02

Ryfampicyna jest antybiotykiem przeciwgruźliczym działającym bakteriobójczo. Działa zwłaszcza na szybko namnażające się bakterie zewnątrzkomórkowe, lecz wykazuje również działanie na bakterie znajdujące się wewnątrz komórek. Ryfampicyna wykazuje działanie na powoli i średnio szybko namnażające się prątki Mycobacterium tuberculosis.

Ryfampicyna hamuje aktywność polimerazy RNA zależnej od DNA u szczepów wrażliwych. Wykazuje silne działanie na bakteryjną polimerazę RNA, jednocześnie nie hamując enzymu u ssaków. Krzyżowa oporność występuje w przypadku innych antybiotyków z grupy pochodnych ryfamycyny.

Wartości graniczne badania wrażliwości Kryteria interpretacyjne MIC (minimalnego stężenia hamującego) dla badania wrażliwości zostały ustanowione przez European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST) dla ryfampicyny. Są one wymienione tutaj: https://www.ema.europa.eu/documents/other/minimum inhibitory-concentration-mic-breakpoints_en.xlsx.

5.2 Farmakokinetyka

Ryfampicyna szybko wchłania się z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie we krwi, wynoszące około 10 µg/ml, osiąga po około 2–4 godzinach po podaniu na czczo dawki 10 mg/kg mc. Wchłanianie ryfampicyny zmniejsza się, gdy lek jest podany wraz z posiłkiem.

Farmakokinetyka (po podaniu doustnym lub dożylnym) u dzieci jest podobna jak u dorosłych.

Okres półtrwania u zdrowych osób po podaniu 600 mg ryfampicyny wynosi średnio około 3 godzin, a po podaniu 900 mg wzrasta do 5,1 godziny. Po podaniu wielokrotnym okres półtrwania zmniejsza się i osiąga średnio około 2-3 godzin. Po podaniu dawki do 600 mg na dobę okres półtrwania u pacjentów z niewydolnością nerek nie zmienia się, w związku z tym nie jest konieczna modyfikacja dawkowania.

Ryfampicyna jest szybko wydalana z żółcią, co wynika z mechanizmu krążenia jelitowo wątrobowego. Podczas tego procesu ryfampicyna podlega postępującej deacetylacji i prawie w całości jest przekształcana w tę postać w ciągu 6 godzin, przy czym metabolit ten zachowuje pełne działanie przeciwbakteryjne. Deacetylacja zmniejsza wchłanianie zwrotne w jelitach co ułatwia eliminację leku. Do 30% dawki ryfampicyny wydalane jest z moczem, w tym około połowa w postaci niezmienionej.

Ryfampicyna jest rozmieszczana po całym organizmie. Skuteczne stężenia stwierdza sie w wielu narządach i płynach ustrojowych, także w płynie mózgowowo-rdzeniowym. Ryfampicyna wiąże się w 80% z białkami, Większość niezwiązanej frakcji nie jest zjonizowana, dlatego łatwo przenika do tkanek.

5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Brak danych.

Ryfampicynę należy stosować razem z innymi lekami przeciwprątkowymi.

Produkt leczniczy w dawce wyliczonej odpowiednio do masy ciała pacjenta, podaje się raz na dobę, co najmniej 30 minut przed jedzeniem lub 2 godziny po jedzeniu, popijając szklanką wody.

Dawkowanie

Gruźlica

Dorośli Zwykle podaje się 8 do 12 mg/kg mc./dobę. Pacjentom o masie ciała poniżej 50 kg podaje się 450 mg/dobę. Pacjentom o masie ciała powyżej 50 kg podaje się co najmniej 600 mg/dobę.

Dzieci Zwykle podaje się 10 do 20 mg/kg mc./dobę. Nie należy podawać dawki większej niż 600 mg/dobę.

Trąd

Bruceloza, legionelloza, ciężkie zakażenia wywołane przez gronkowce

Zapobieganie meningokowemu zapaleniu opon mózgowych

Dorośli 600 mg dwa razy na dobę przez 2 dni.

Dzieci Dzieci w wieku od 1 do 12 lat: 10 mg/kg mc. dwa razy na dobę przez 2 dni. Dzieci w wieku od 3 do 12 miesięcy: 5 mg/kg mc. dwa razy na dobę przez 2 dni.

Zapobieganie zakażeniom wywoływanym przez Haemophilus influenzae

Noworodki (1. miesiąc) 10 mg/kg mc. na dobę przez 4 dni.

Pacjenci z zaburzoną czynnością wątroby

U pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby nie należy przekraczać dawki 8 mg/kg mc./dobę.

Pacjenci w podeszłym wieku

Podczas stosowania leku pacjent powinien pozostawać pod kontrolą pulmonologa lub innego lekarza odpowiedniej specjalności.

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność, jeśli dawka jest większa 600 mg/dobę.

Nie jest konieczne na początku leczenia wykonanie takich badań u dzieci, chyba że występują lub są spodziewane jakieś powikłania.

W czasie leczenia lekarz powinien kontrolować stan pacjenta co najmniej raz na miesiąc, szczególnie zwracając uwagę na objawy związane z działaniami niepożądanymi.

U niektórych pacjentów może w pierwszych dniach leczenia wystąpić hiperbilirubinemia, w związku z konkurencyjnym wydzielaniem ryfampicyny i bilirubiny przez wątrobę.

Produkt leczniczy Rifampicyna TZF o mocy 150 mg lub o mocy 300 mg zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Leki metabolizowane z udziałem enzymów cytochromu P450:

leki przeciwdrgawkowe (np. fenytoina),
przeciwarytmiczne (np. dyzopiramid, meksyletyna, chinidyna, tokainid, propafenon),
antagoniści hormonów (antyestrogeny, np. tamoksyfen, toremifen, gestynon),
leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol, aripiprazol),
leki przeciwzakrzepowe (np. pochodne kumaryny); podczas jednoczesnego podawania ryfampicyny i tych leków wskazane jest codzienne oznaczanie czasu protrombinowego i odpowiednia modyfikacja dawki leku,
leki przeciwgrzybicze pochodne azolowe (np. flukonazol, itrakonazol, ketokonazol, worykonazol),
leki przeciwwirusowe (np. zydowudyna, sakwinawir, indynawir, nelfinawir, atazanawir, lopinawir, newirapina, efawirenz, amprenawir),
barbiturany,
leki blokujące receptory ß-adrenergiczne (np. bisoprolol, propanolol),
antagoniści wapnia (np. diltiazem, nifedypina, werapamil, nikardypina, nizoldypina, nimodypina, izradypina),
leki anksjolityczne i nasenne (np. benzodiazepiny, zolpidem, zopiklon),
leki przeciwbakteryjne (np. chloramfenikol, klarytromycyna, dapson, doksycyklina, fluorochinolony, telitromycyna),
kortykosteroidy,
glikozydy nasercowe (np. digitoksyna, digoksyna),
klofibrat,
hormonalne środki antykoncepcyjne; pacjentki stosujące doustne środki antykoncepcyjne podczas leczenia ryfampicyną należy poinformować o konieczności stosowania alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji,
estrogen,
leki przeciwcukrzycowe (np. chlorpropamid, tolbutamid, doustne pochodne sulfonylomocznika, rozyglitazon); u pacjentów z cukrzycą przyjmujących ryfampicynę mogą pojawić się trudności z uzyskaniem prawidłowych wartości stężenia glukozy we krwi (normoglikemii),
leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna, syrolimus, takrolimus),
irynotekan,
hormony tarczycy (np. lewotyroksyna),
losartan,
leki przeciwbólowe (np. metadon, narkotyczne leki przeciwbólowe),
progestageny,
chinina,
riluzol,
selektywni antagoniści receptorów 5-HT3 (np. ondansetron),
statyny metabolizowane przez CYP 3A4 (np. symwastatyna),
trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, nortryptylina),
teofilina,
leki cytotoksyczne (np. imatynib),
diuretyki (np. eplerenon),
prazykwantel. Jednoczesne stosowanie ryfampicyny z wyżej podanymi lekami, może wiązać się z koniecznością zwiększenia ich dawki w celu utrzymania efektu terapeutycznego.

Inne interakcje

Leków sakwinawir i rytonawir nie wolno stosować jednocześnie z ryfampicyną z powodu znacznego zwiększenia ryzyka uszkodzenia wątroby (patrz punkt 4.3).

Jednoczesne stosowanie ketokonazolu i ryfampicyny powodowało zmniejszenie stężenie obu leków w surowicy.

Jednoczesne przyjmowanie atowakwonu i ryfampicyny powodowało zwiększenie stężenia w surowicy krwi ryfampicyny i zmniejszenie stężenia atowakwonu.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Stosowanie ryfampicyny może spowodować zapalenie wątroby, więc należy kontrolować czynności wątroby (patrz punkt 4.4).

Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego Rzadko notowano występowanie psychoz.

Rzadko występowało rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe.

U niewielkiego procenta pacjentów leczonych ryfampicyną występowała eozynofilia, leukopenia, obrzęki, osłabienie mięśni i miopatia.

Bardzo rzadko występowała agranulocytoza.

Rzadko notowano przypadki niewydolności nadnerczy u pacjentów z zaburzeniami czynności nadnerczy.

Zaburzenia układu immunologicznego Poniższe reakcje prawdopodobnie o podłożu immunologicznym, zwykle występowały u pacjentów stosujących schemat naprzemiennego dawkowania:

objawy grypopodobne: gorączka, dreszcze, ból głowy, zawroty głowy, ból kości, objawy te najczęściej pojawiały się u pacjentów podczas trzeciego do szóstego miesiąca leczenia; ich częstość była różna, ale mogą wystąpić nawet u 50% pacjentów przyjmujących ryfampicynę raz na tydzień w dawce 25 mg/kg mc. lub większej;
trudności w oddychaniu, świszczący oddech;
spadek ciśnienia krwi, wstrząs;
reakcje rzekomoanafilaktyczne;
ostra niedokrwistość hemolityczna;
ostra niewydolność nerek wywołana ostrą martwicą kanalików nerkowych lub śródmiąższowym zapaleniem nerek.

Sporadycznie obserwowano zaburzenia miesiączkowania podczas długotrwałego leczenia gruźlicy przy zastosowaniu schematu z ryfampicyną.

Ryfampicyna może powodować czerwonawe zabarwienie moczu, potu, śliny i łez. Należy uprzedzić o tym pacjenta. Miękkie soczewki kontaktowe mogą zostać trwale zabarwione.

Częstość występowania paradoksalnej reakcji na lek: zgłaszana dolna granica częstości wynosi 9,2% (53/573; dane z okresu od października 2007 r. do marca 2010 r.), a zgłaszana górna granica częstości — 25% (19/76, dane z lat 2000–2010).

5.1 Farmakodynamika

Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwgruźlicze, antybiotyki. Kod ATC: J 04 AB 02

5.2 Farmakokinetyka

Farmakokinetyka (po podaniu doustnym lub dożylnym) u dzieci jest podobna jak u dorosłych.

5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Brak danych.

Dokumenty

Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) Ulotka dla pacjenta

Lekowrażliwość

Wartości graniczne EUCAST na podstawie dokumentu Tabele interpretacji wyników oznaczania lekowrażliwości zgodnie z zaleceniami EUCAST 2026 (16.0, obowiązuje od 2026-01-01).

Dawkowanie

Dawka standardowa:

Dawka wysoka:

Wartości graniczne EUCAST odnoszą się do przedstawionych dawek leków (patrz sekcja 8 w Rationale Documents). Inne schematy dawkowania, które skutkują równoważną ekspozycją na lek, również są dopuszczalne. Poniższa tabela nie powinna być używana jako kompletny przewodnik do dawkowania w praktyce klinicznej, gdyż dawki mogą się znacznie różnić w zależności od wskazania. Nie zastępuje ona szczegółowych wytycznych krajowych, regionalnych czy lokalnych. Jeżeli wytyczne krajowe znacząco różnią się od wymienionych poniżej, wartości graniczne EUCAST mogą być nieodpowiednie. Sytuacje, w których stosowane są dawki mniejsze niż standardowe lub wysokie, powinny być omawiane lokalnie.

Niepowikłane ZUM: ostre, sporadyczne lub nawracające zakażenia dolnych dróg moczowych (niepowikłane zapalenie pęcherza moczowego) u pacjentów bez znanych, istotnych nieprawidłowości anatomicznych lub czynnościowych w obrębie dróg moczowych lub chorób towarzyszących.

Wartości graniczne EUCAST są oparte na standardowych i, tam gdzie ma to zastosowanie, na wysokich dawkach antybiotyków. Schematy dawkowania pochodzą albo z Charakterystyk Produktu Leczniczego, zatwierdzonych przez EMA, albo (szczególnie w przypadku starszych leków) są to dawki powszechnie stosowane w krajach europejskich. Dla niektórych często występujących infekcji lub w przypadku, gdy ciężkość przebiegu danego rodzaju zakażenia wymaga specjalnego postępowania, EUCAST opracował dodatkowe wytyczne dotyczące dawkowania (np. zakażenia układu moczowego) i/lub osobne wartości graniczne (np. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).

Pełna macierz EUCAST

Drobnoustrój	Krążek	MIC wrażliwy	MIC oporny	Strefa wrażliwy	Strefa oporny

Staphylococcus spp.
S. aureus
gronkowce koagulazo-ujemne
Streptococcus pneumoniae

Corynebacterium spp.

Corynebacterium diphteriae i C. ulcerans

Aerococcus sanguinicola i A. urinae

Streptococcus grupy A, B, C i G

Neisseria meningitidis
tylko profilaktyka	—
Kingella kingae

Haemophilus influenzae
wyłącznie do profilaktyki
Helicobacter pylori
	—
Streptococcus grupa viridans
	—
Bacillus anthracis

Brucella melitensis

Enterobacterales
	—
Pseudomonas spp.
	—
Acinetobacter spp.
	—
Enterococcus spp.
	—
Moraxella catarrhalis
	—
Neisseria gonorrhoeae
	—
Stenotrophomonas maltophilia
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Bakterie beztlenowe
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Listeria monocytogenes
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Pasteurella spp.
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Campylobacter jejuni i C. coli
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Aeromonas spp.
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Achromobacter xylosoxidans
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Vibrio spp.
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Bacillus spp.
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Burkholderia pseudomallei
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Burkholderia cepacia complex
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Legionella pneumophila
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku
Mycobacterium tuberculosis
	drobnoustrój nieujęty w tabelach dla tego antybiotyku

Staphylococcus spp.

S. aureus

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 0,06 mg/L
MIC oporny: > 0,06 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 26 mm
Strefa oporny: < 26 mm

gronkowce koagulazo-ujemne

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 0,06 mg/L
MIC oporny: > 0,06 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 30 mm
Strefa oporny: < 30 mm

Streptococcus pneumoniae

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 0,125 mg/L
MIC oporny: > 0,125 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 22 mm
Strefa oporny: < 22 mm

Corynebacterium spp.

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 0,06 mg/L
MIC oporny: > 0,06 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 30 mm
Strefa oporny: < 30 mm

Corynebacterium diphteriae i C. ulcerans

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 0,06 mg/L
MIC oporny: > 0,06 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 24 mm
Strefa oporny: < 24 mm

Aerococcus sanguinicola i A. urinae

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 0,125 mg/L
MIC oporny: > 0,125 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 25 mm
Strefa oporny: < 25 mm

Streptococcus grupy A, B, C i G

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 0,25 mg/L
MIC oporny: > 0,25 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 21 mm
Strefa oporny: < 21 mm

Neisseria meningitidis

tylko profilaktyka

MIC wrażliwy: ≤ 0,25 mg/L
MIC oporny: > 0,25 mg/L
Strefa wrażliwy: —
Strefa oporny: —

Kingella kingae

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 0,5 mg/L
MIC oporny: > 0,5 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 20 mm
Strefa oporny: < 20 mm

Haemophilus influenzae

wyłącznie do profilaktyki

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: ≤ 1 mg/L
MIC oporny: > 1 mg/L
Strefa wrażliwy: ≥ 18 mm
Strefa oporny: < 18 mm

Helicobacter pylori

MIC wrażliwy: ≤ 1 mg/L
MIC oporny: > 1 mg/L
Strefa wrażliwy: —
Strefa oporny: —

Streptococcus grupa viridans

MIC i strefa: Rifampicyna była stosowana w doustnej terapii sekwencyjnej w zapaleniu wsierdzia wywołanym przez Streptococcus spp. grupy viridans. Dla rifampicyny brak jest klinicznych wartości granicznych, ale należy wykluczyć występowanie nabytej oporności (izolaty o MIC >0,25 mg/L lub strefie zahamowania wzrostu wokół krążka z rifampicyną 5 µg <21 mm). W przypadku ujemnego wyniku badania izolat należy raportować jako „pozbawiony mechanizmów oporności na rifampicynę”, ale nie jako wrażliwy na rifampicynę.

Bacillus anthracis

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: (≤ 1 mg/L)Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments
MIC oporny: (> 1 mg/L)Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments
Strefa wrażliwy: (≥ 12 mm)Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments
Strefa oporny: (< 12 mm)Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments

Brucella melitensis

Krążek: 5 µg
MIC wrażliwy: (≤ 2 mg/L)Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments
MIC oporny: (> 2 mg/L)Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocuments
Strefa wrażliwy: (≥ 20 mm)Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocumentsNależy dokładnie obejrzeć krawędzie strefy w celu wykrycia kolonii rosnących w pobliżu strefy zahamowania wzrostu. Należy wziąć pod uwagę kolonie rosnące w strefie.
Strefa oporny: (< 20 mm)Informacje, jak używać wartości granicznych w nawiasach pod adresem: https://www.eucast.org/eucastguidancedocumentsNależy dokładnie obejrzeć krawędzie strefy w celu wykrycia kolonii rosnących w pobliżu strefy zahamowania wzrostu. Należy wziąć pod uwagę kolonie rosnące w strefie.

Enterobacterales

MIC wrażliwy: —
MIC oporny: —
Strefa wrażliwy: —
Strefa oporny: —

Pseudomonas spp.

MIC wrażliwy: —
MIC oporny: —
Strefa wrażliwy: —
Strefa oporny: —

Acinetobacter spp.

MIC wrażliwy: —
MIC oporny: —
Strefa wrażliwy: —
Strefa oporny: —

Enterococcus spp.

MIC wrażliwy: —
MIC oporny: —
Strefa wrażliwy: —
Strefa oporny: —

Moraxella catarrhalis

MIC wrażliwy: —
MIC oporny: —
Strefa wrażliwy: —
Strefa oporny: —