Shingrix
Proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań
Podmiot odpowiedzialny: Glaxosmithkline biologicals s.a.
Shingrix
Refundacja · 50%
dopłata od 375,58 zł
Opakowania i refundacja
Shingrix
CENdomięśniowa| Opakowanie | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 fiol. 50 mcg proszku, 1 fiol. 0,5 ml zawiesiny | 751,16 zł | 751,16 zł | 375,58 zł | 50% | S | |
| 10 fiol. 50 mcg proszku, 10 fiol. 0,5 ml zawiesiny | — | — | — | Pełna odpłatność | — | — |
| 1 amp.-strzyk. 0,5 ml | — | — | — | Pełna odpłatność | — | — |
| 10 amp.-strzyk. 0,5 ml | — | — | — | Pełna odpłatność | — | — |
Standardowe dawkowanie
Dorośli
Dorośli: schemat podstawowy to 2 dawki po 0,5 ml podawane domięśniowo (najlepiej w mięsień naramienny) — dawka początkowa oraz druga dawka 2 miesiące później (w razie potrzeby elastycznie 2–6 miesięcy po pierwszej dawce).
Charakterystyka Produktu Leczniczego
Po rekonstytucji jedna dawka (0,5 ml) zawiera: Glikoproteina E – antygen2,3 wirusa Varicella zoster1 50 mikrogramów
1 Wirus Varicella zoster = VZV
2 związany z adiuwantem AS01B zawierającym: ekstrakt roślinny Quillaja saponaria Molina, frakcja 21 (QS-21) 50 mikrogramów 3-O-deacylo-4’-monofosforylolipid A (MPL) uzyskiwany z Salmonella minnesota 50 mikrogramów 3 glikoproteina E (gE) wytwarzana w komórkach jajnika chomika chińskiego (CHO) metodą rekombinacji DNA
Pełny wykaz substancji pomocniczych, patrz punkt 6.1.
Substancje pomocnicze o znanym działaniu
Każda dawka zawiera 0,08 miligrama polisorbatu 80 (E 433) (patrz punkt 4.4).
Proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań
Proszek ma biały kolor. Zawiesina jest opalizującym płynem, bezbarwnym do lekko brązowawego.
Szczepionka Shingrix jest wskazana do profilaktyki półpaśca (herpes zoster, HZ) oraz neuralgii półpaścowej (ang. post-herpetic neuralgia, PHN) u:
- osób w wieku 50 lat i starszych
- osób w wieku 18 lat i starszych, o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec.
Szczepionkę Shingrix należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.
Dawkowanie
Schemat szczepienia podstawowego składa się z dwóch dawek po 0,5 ml: dawki początkowej oraz drugiej dawki podanej 2 miesiące później. Jeśli jest konieczność zastosowania elastycznego schematu szczepienia, druga dawka może być podana w okresie 2 do 6 miesięcy po podaniu pierwszej dawki (patrz punkt 5.1).
U osób, u których występuje lub może wystąpić niedobór odporności lub obniżenie odporności związane z chorobą lub stosowaną terapią, i dla których korzystne byłoby zastosowanie skróconego schematu szczepienia, druga dawka szczepionki może być podana w okresie 1 do 2 miesięcy po podaniu pierwszej dawki (patrz punkt 5.1).
Konieczność podawania dawek przypominających po szczepieniu podstawowym nie została określona (patrz punkt 5.1).
Szczepionka Shingrix może być podawana zgodnie z tym samym schematem szczepienia osobom wcześniej zaszczepionym żywą atenuowaną szczepionką przeciw półpaścowi (patrz punkt 5.1).
Szczepionka Shingrix nie jest wskazana do stosowania w celu zapobiegania ospie wietrznej jako pierwotnej infekcji wirusem VZV.
Dzieci i młodzież
Nie określono profilu bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania szczepionki Shingrix u dzieci i młodzieży. Dane nie są dostępne.
Sposób podawania
Wyłącznie do wstrzykiwania domięśniowego, najlepiej w mięsień naramienny.
Instrukcja dotycząca rekonstytucji produktu leczniczego przed podaniem, patrz punkt 6.6.
Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1.
Identyfikowalność
W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu.
Przed podaniem szczepionki
Tak jak w przypadku wszystkich szczepionek podawanych we wstrzyknięciu, należy zawsze zapewnić możliwość odpowiedniego leczenia i nadzoru na wypadek wystąpienia reakcji anafilaktycznej po szczepieniu.
Tak jak w przypadku wszystkich szczepionek, podanie szczepionki Shingrix należy odroczyć u pacjentów z ciężką chorobą przebiegającą z gorączką. Występowanie łagodnego zakażenia, na przykład przeziębienia, nie powinno być powodem odroczenia szczepienia.
Tak jak w przypadku każdej szczepionki, ochronna odpowiedź immunologiczna może nie wystąpić u wszystkich zaszczepionych.
Szczepionka ta jest przeznaczona wyłącznie do profilaktyki i nie jest przeznaczona do leczenia choroby stwierdzonej klinicznie.
Szczepionki Shingrix nie należy podawać donaczyniowo ani śródskórnie.
Podawanie podskórne nie jest zalecane. Omyłkowe podanie drogą podskórną może prowadzić do nasilenia przejściowych, miejscowych reakcji.
Szczepionka Shingrix powinna być ostrożnie stosowana u osób z trombocytopenią lub innymi zaburzeniami krzepnięcia, ponieważ po domięśniowym podaniu szczepionki może u nich wystąpić krwawienie.
Do krótkotrwałej utraty przytomności (omdlenia) - jako reakcji psychogennej na wkłucie igły - może dojść po, a nawet przed podaniem jakiejkolwiek szczepionki. Może temu towarzyszyć szereg objawów neurologicznych, takich jak przejściowe zaburzenia widzenia, zaburzenia czucia (parestezje) oraz toniczno-kloniczne ruchy kończyn podczas powracania przytomności. Ważne jest, aby być przygotowanym i postępować w sposób pozwalający uniknąć obrażeń w wyniku omdlenia.
Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa, immunogenności oraz skuteczności, które uzasadniałyby zastąpienie dawki szczepionki Shingrix dawką innej szczepionki przeciw półpaścowi.
Substancje pomocnicze o znanym działaniu
Polisorbat 80
Ta szczepionka zawiera 0,08 mg polisorbatu 80 na dawkę. Polisorbaty mogą powodować reakcje alergiczne.
Sód
Ta szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy szczepionkę uznaje się za „wolną od sodu”.
Potas
Ta szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol (39 mg) potasu na dawkę, to znaczy szczepionkę uznaje się za „wolną od potasu”.
Szczepionka Shingrix może być podawana równocześnie ze szczepionką przeciw grypie sezonowej (inaktywowaną, bez adiuwantu), 23-walentną polisacharydową szczepionką przeciwko pneumokokom (PPV23), 13-walentną skoniugowaną szczepionką przeciw pneumokokom (PCV13), szczepionką przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkową) o zmniejszonej zawartości antygenów (dTpa), szczepionką mRNA (informacyjne RNA, ang. messenger ribonucleic acid) przeciw chorobie wywoływanej przez koronawirusa (COVID-19) lub szczepionką przeciw syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV) (rekombinowaną, z adiuwantem). Szczepionki te należy podawać w różne miejsca wstrzyknięcia.
Działania niepożądane w postaci gorączki i dreszczy występowały częściej w przypadku równoczesnego podania szczepionki Shingrix ze szczepionką PPV23 (odpowiednio: 16% i 21%) w porównaniu do podania samej szczepionki Shingrix (7% dla obu działań niepożądanych).
U osób w wieku 50 lat i starszych, ogólnoustrojowe działania niepożądane, które po podaniu samej szczepionki Shingrix zgłaszano bardzo często (patrz Tabela 1; takie jak ból mięśni 32,9%, uczucie zmęczenia 32,2% i ból głowy 26,3%) oraz ból stawów zgłaszany niezbyt często, w przypadku równoczesnego podania szczepionki Shingrix ze szczepionką mRNA przeciw COVID-19 zgłaszano ze zwiększoną częstością (ból mięśni 64%, uczucie zmęczenia 51,7%, ból głowy 39%, ból stawów 30,3%).
Nie przeprowadzono badań dotyczących równoczesnego stosowania szczepionki Shingrix ze szczepionkami innymi niż te wymienione powyżej.
Ciąża
Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania szczepionki Shingrix u kobiet w ciąży. Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni ani pośredni szkodliwy wpływ na ciążę, rozwój zarodka/płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy (patrz punkt 5.3).
Jako środek ostrożności zaleca się unikanie stosowania szczepionki Shingrix podczas ciąży.
Karmienie piersią
Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu stosowania szczepionki Shingrix u matki na dziecko karmione przez nią piersią. Nie jest wiadomo, czy szczepionka Shingrix przedostaje się do ludzkiego mleka.
Płodność
Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni lub pośredni wpływ na płodność u osobników płci męskiej ani żeńskiej (patrz punkt 5.3).
Szczepionka Shingrix może mieć niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w okresie 2 do 3 dni po szczepieniu. Po podaniu szczepionki może wystąpić zmęczenie i złe samopoczucie (patrz punkt 4.8).
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
U osób dorosłych w wieku 50 lat i starszych, najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: ból w miejscu wstrzyknięcia (łącznie u 68,1% po podaniu dawki; silny u 3,8% po podaniu dawki), ból mięśni (łącznie u 32,9% po podaniu dawki; silny u 2,9% po podaniu dawki), uczucie zmęczenia (łącznie u 32,2% po podaniu dawki; nasilone u 3% po podaniu dawki) oraz ból głowy (łącznie u 26,3% po podaniu dawki; silny u 1,9% po podaniu dawki). Większość tych działań nie była długotrwała (średni czas trwania 2 do 3 dni). Działania niepożądane określone jako silne trwały 1 do 2 dni.
U osób dorosłych w wieku ≥ 18 lat z niedoborem odporności lub obniżoną odpornością w związku z chorobą lub stosowaną terapią (określanych jako pacjenci z upośledzoną odpornością, ang. immunocompromised, IC), profil bezpieczeństwa był zgodny z profilem obserwowanym u dorosłych pacjentów w wieku 50 lat i starszych. Istnieją ograniczone dane dotyczące dorosłych w wieku 18–49 lat o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec, u których nie występuje upośledzenie odporności.
Generalnie, częstość występowania niektórych działań niepożądanych była większa u pacjentów w młodszych grupach wiekowych:
- badania dotyczące osób w wieku ≥ 18 lat z upośledzoną odpornością (analiza zbiorcza): ból w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie, ból mięśni, ból głowy, dreszcze oraz gorączka występowały częściej u osób w wieku 18-49 lat w porównaniu do osób w wieku 50 lat i starszych.
- badania dotyczące osób w wieku ≥ 50 lat (analiza zbiorcza): ból mięśni, zmęczenie, ból głowy, dreszcze, gorączka oraz objawy żołądkowo-jelitowe występowały częściej u osób w wieku 50 69 lat w porównaniu do osób w wieku 70 lat i starszych.
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Przedstawiony poniżej profil bezpieczeństwa opiera się na zbiorczej analizie danych uzyskanych w badaniach klinicznych z grupą kontrolną otrzymującą placebo, obejmujących 5 887 osób dorosłych w wieku 50-69 lat oraz 8 758 dorosłych w wieku ≥ 70 lat. Spośród tych 14 645 osób dorosłych, 7 408 osób wzięło udział w długoterminowym uzupełniającym badaniu obserwacyjnym, z okresem obserwacji wynoszącym około 11 lat od szczepienia.
W badaniach klinicznych dotyczących osób w wieku ≥ 18 lat z upośledzoną odpornością (1 587 pacjentów), profil bezpieczeństwa był zgodny z informacjami zawartymi w Tabeli 1 poniżej.
W tabeli poniżej przedstawiono również działania niepożądane zgłaszane w ramach monitorowania po wprowadzeniu do obrotu.
Zgłaszane działania niepożądane wymieniono zgodnie z następującymi kategoriami częstości: Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Bardzo rzadko (<1/10 000)
W obrębie każdej kategorii częstości, działania niepożądane wymieniono w kolejności zgodnie ze zmniejszającym się stopniem ciężkości.
Tabela 1: Działania niepożądane
| Klasyfikacja układów i narządów1 | Częstość | Działania niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | uogólnione powiększenie węzłów chłonnych |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy2 |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | ból głowy |
| Bardzo rzadko | zespół Guillain-Barré3 | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | objawy żołądkowo-jelitowe (w tym: nudności, wymioty, biegunka i/lub ból brzucha) |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bardzo często | ból mięśni |
| Niezbyt często | ból stawów | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | reakcje w miejscu wstrzyknięcia (takie jak ból, zaczerwienienie, obrzęk), uczucie zmęczenia, dreszcze, gorączka |
| Często | świąd w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie | |
| Niezbyt często | stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia |
1 Zgodnie z terminologią MedDRA (ang. medical dictionary for regulatory activities)
2 Działania niepożądane ze spontanicznych zgłoszeń
3 Patrz „Opis wybranych działań niepożądanych”
Opis wybranych działań niepożądanych
Badania obserwacyjne po wprowadzeniu do obrotu dotyczące ryzyka wystąpienia zespołu Guillain Barré
W dwóch podobnych badaniach obserwacyjnych po wprowadzeniu do obrotu przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych i dotyczących osób w wieku 65 lat i starszych zaobserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu Guillain-Barré (szacunkowy wzrost o 3 do 7 przypadków na milion podanych dawek) w ciągu 42 dni po podaniu szczepionki Shingrix. W dalszych analizach zaobserwowano zwiększone ryzyko po podaniu pierwszej dawki szczepionki Shingrix (szacunkowy wzrost o 6 do 12 przypadków zespołu Guillain-Barré na milion podanych dawek), jednak nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka po podaniu drugiej dawki.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem krajowego systemu zgłaszania wymienionego w załączniku V.
Nie zgłoszono przypadków przedawkowania.
5.1 Farmakodynamika
Grupa farmakoterapeutyczna: szczepionki, szczepionki przeciw Varicella zoster, kod ATC: J07BK03
Mechanizm działania
Szczepionka Shingrix, poprzez połączenie antygenu swoistego dla VZV (gE) z systemem adiuwantowym (AS01B), jest przeznaczona do wywoływania specyficznej antygenowo odpowiedzi immunologicznej (komórkowej i humoralnej) u osób z wcześniej istniejącą odpornością wobec VZV.
Dane niekliniczne wskazują, że AS01B powoduje miejscową i przejściową aktywację wrodzonego układu odpornościowego poprzez swoiste szlaki molekularne. Ułatwia to rekrutację i aktywację komórek prezentujących antygen, które transportują antygeny pochodzące z gE do węzła chłonnego zbierającego chłonkę z danej okolicy, co z kolei prowadzi do wytworzenia gE-swoistych limfocytów T CD4+ i przeciwciał. Działanie adiuwantowe AS01 jest wynikiem wzajemnego oddziaływania MPL B i QS-21 powstałych w liposomach.
Skuteczność kliniczna szczepionki Shingrix
Skuteczność wobec półpaśca (ang. Herpes Zoster, HZ) oraz neuralgii półpaścowej (ang. Post Herpetic Neuralgia, PHN)
Dwa badania III fazy, kontrolowane placebo, zaślepione dla obserwatora, dotyczące skuteczności szczepionki Shingrix, przeprowadzone zostały z udziałem osób dorosłych w wieku ≥ 50 lat, którym podawano 2 dawki szczepionki w odstępie 2 miesięcy:
- ZOE-50 (Zoster-006): z całkowitą zaszczepioną kohortą (ang. Total Vaccinated Cohort, TVC) liczącą 15 405 osób w wieku ≥ 50 lat, które otrzymały co najmniej jedną dawkę szczepionki Shingrix (N=7 695) albo placebo (N=7 710).
- ZOE-70 (Zoster-022): z TVC liczącą 13 900 osób w wieku ≥ 70 lat, które otrzymały co najmniej jedną dawkę szczepionki Shingrix (N=6 950) albo placebo (N=6 950).
Badania te nie były zaplanowane w celu wykazania skuteczności w podgrupach osób osłabionych, w tym osób z wieloma chorobami współistniejącymi, niemniej jednak osoby te nie były wykluczone z badań.
Dwa badania III fazy, kontrolowane placebo, zaślepione dla obserwatora, oceniające skuteczność szczepionki Shingrix, zostały przeprowadzone z udziałem osób w wieku ≥ 18 lat o upośledzonej odporności, którym podawano 2 dawki w odstępie 1-2 miesięcy:
- Zoster-002: z TVC liczącą 1 846 pacjentów po przeszczepie autologicznych krwiotwórczych komórek macierzystych (aHSCT), którzy otrzymali co najmniej jedną dawkę szczepionki Shingrix (N=922) albo placebo (N=924) w okresie 50-70 dni po przeszczepie; 21,3% (Shingrix) i 20,5% (placebo) pacjentów otrzymało co najmniej jedną terapię immunosupresyjną (IS) (trwającą co najmniej 1 dzień) w okresie od dnia przeszczepu do 30 dni po podaniu drugiej dawki (TVC). Odsetek pacjentów w podziale pod względem choroby podstawowej wynosił: 53,1% (Shingrix) i 53,4% (placebo) dla szpiczaka mnogiego (ang. multiple myeloma, MM) oraz 46,9% (Shingrix) i 46,6% (placebo) dla innej diagnozy.
- Zoster-039: z TVC liczącą 562 pacjentów z hematologicznymi nowotworami złośliwymi, którzy otrzymali co najmniej jedną dawkę szczepionki Shingrix (N=283) albo placebo (N=279) w trakcie trwania cyklu terapii przeciwnowotworowej (37%) lub po zakończeniu pełnego cyklu terapii przeciwnowotworowej (63%). Odsetek pacjentów w podziale pod względem choroby podstawowej wynosił: 70,7% (Shingrix) i 71,3% (placebo) dla szpiczaka mnogiego i innych chorób, 14,5% (Shingrix) i 14% (placebo) dla chłoniaka nieziarniczego z komórek B (ang. non-Hodgkin B-cell lymphoma, NHBCL) oraz 14,8% (Shingrix) i 14,7% (placebo) dla przewlekłej białaczki limfocytowej (ang. chronic lymphocytic leukaemia, CLL). Badania te nie miały na celu oceny wpływu jednoczesnego stosowania terapii IS na skuteczność szczepionki ani oceny wpływu określonych terapii IS na skuteczność szczepionki. Większość osób otrzymujących szczepionkę nie była w trakcie terapii immunosupresyjnej w czasie podawania szczepionki (patrz wyżej). Nie wszystkie rodzaje terapii IS były stosowane w badanych populacjach.
Występowanie HZ oraz PHN, a także skuteczność szczepienia były oceniane w zmodyfikowanej Całkowitej Zaszczepionej Kohorcie (ang. modified Total Vaccinated Cohort, mTVC), tj. po wyłączeniu z badania osób, które nie otrzymały drugiej dawki szczepionki lub u których stwierdzono HZ w ciągu jednego miesiąca po podaniu drugiej dawki.
Szczepionka Shingrix znacząco zmniejszała zapadalność na HZ w porównaniu do placebo u:
- osób w wieku ≥ 50 lat (ZOE-50): 6 w porównaniu do 210 przypadków;
- osób w wieku ≥ 70 lat (analiza zbiorcza badań klinicznych ZOE-50 i ZOE-70): 25 w porównaniu do 284 przypadków;
- osób w wieku ≥ 18 lat po aHSCT (Zoster-002): 49 w porównaniu do 135 przypadków;
- osób w wieku ≥ 18 lat z hematologicznymi nowotworami złośliwymi (Zoster-039): 2 w porównaniu do 14 przypadków. Skuteczność szczepionki określono w analizie post-hoc.
Dane dotyczące skuteczności szczepionki wobec półpaśca przedstawiono w Tabeli 2.
Tabela 2: Skuteczność szczepionki Shingrix wobec półpaśca (mTVC).
| Wiek (lata) | Shingrix | Placebo | Skuteczność szczepionki (%) [95% CI] | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Liczba osób spełniają cych kryteria oceny | Liczba przypad ków HZ | Zapadal ność (częstość na 1000 osób na rok) | Liczba osób spełniają cych kryteria oceny | Liczba przypad ków HZ | Zapadal ność (częstość na 1000 osób na rok) | ||
| ZOE-50* | |||||||
| ≥ 50 | 7 344 | 6 | 0,3 | 7 415 | 210 | 9,1 | 97,2 [93,7; 99,0] |
| 50-59 | 3 492 | 3 | 0,3 | 3 525 | 87 | 7,8 | 96,6 [89,6; 99,4] |
| ≥ 60 | 3 852 | 3 | 0,2 | 3 890 | 123 | 10,2 | 97,6 [92,7; 99,6] |
| 60-69 | 2 141 | 2 | 0,3 | 2 166 | 75 | 10,8 | 97,4 [90,1; 99,7] |
| Dane zbiorcze ZOE-50 i ZOE-70** | |||||||
| ≥ 70 | 8 250 | 25 | 0,8 | 8 346 | 284 | 9,3 | 91,3 [86,8; 94,5] |
| 70-79 | 6 468 | 19 | 0,8 | 6 554 | 216 | 8,9 | 91,3 [86,0; 94,9] |
| ≥ 80 | 1 782 | 6 | 1,0 | 1 792 | 68 | 11,1 | 91,4 [80,2; 97,0] |
| Zoster-002*** (pacjenci po aHSCT#) | |||||||
| ≥ 18 | 870 | 49 | 30,0 | 851 | 135 | 94,3 | 68,2 [55,5; 77,6] |
| 18-49 | 213 | 9 | 21,5 | 212 | 29 | 76,0 | 71,8 [38,7; 88,3] |
| ≥ 50 | 657 | 40 | 33,0 | 639 | 106 | 100,9 | 67,3 [52,6; 77,9] |
| Zoster-039 (pacjenci z hematologicznymi nowotworami złośliwymi#) | |||||||
| ≥ 18 | 259 | 2 | 8,5 | 256 | 14 | 66,2 | 87,2**** [44,2; 98,6] |
CI Przedział ufności
- W średnim okresie obserwacji wynoszącym 3,1 lat ** W średnim okresie obserwacji wynoszącym 4 lata Dane od osób w wieku ≥ 70 lat pochodzą z zaplanowanych z góry zbiorczych analiz badań klinicznych ZOE-50 i ZOE-70 (mTVC), gdyż te analizy dostarczają najbardziej miarodajnych szacunków dotyczących skuteczności szczepionki w tej grupie wiekowej. *** W średnim okresie obserwacji wynoszącym 21 miesięcy **** Określenie skuteczności szczepienia przeprowadzono post hoc; średni okres obserwacji wynosił 11,1 miesięcy # dopuszczalna była profilaktyka przeciwwirusowa zgodna z lokalnymi standardami opieki
W badaniach klinicznych ZOE-50 i ZOE-70 wzięło udział około 13 000 osób z zaburzeniami zdrowotnymi, w tym ze schorzeniami zwiększającymi ryzyko wystąpienia HZ. Analiza retrospektywna (post hoc) dotycząca skuteczności w zapobieganiu potwierdzonemu HZ u osób z typowymi schorzeniami (przewlekła choroba nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, choroba wieńcowa, depresja lub cukrzyca) wykazała, że skuteczność szczepionki w tej grupie jest zgodna z ogólną skutecznością w zapobieganiu HZ.
Szczepionka Shingrix znacząco zmniejsza zapadalność na PHN w porównaniu do placebo u:
- osób w wieku ≥ 50 lat (ZOE-50): 0 w porównaniu do 18 przypadków;
- osób w wieku ≥ 70 lat (analiza zbiorcza dla badań ZOE-50 i ZOE-70): 4 w porównaniu do 36 przypadków;
- osób w wieku ≥ 18 lat po aHSCT (Zoster-002): 1 w porównaniu do 9 przypadków.
Dane dotyczące skuteczności szczepionki wobec PHN przedstawiono w Tabeli 3.
Tabela 3: Skuteczność szczepionki Shingrix wobec PHN (mTVC)
| Wiek (lata) | Shingrix | Placebo | Skuteczność szczepionki (%) [95% CI] | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Liczba osób spełniają cych kryteria oceny | Liczba przypad ków PHN* | Zapadal ność (częstość na 1000 osób na rok) | Liczba osób spełniają cych kryteria oceny | Liczba przypad ków PHN* | Zapadal ność (częstość na 1000 osób na rok) | ||
| ZOE-50** | |||||||
| ≥ 50 | 7 340 | 0 | 0,0 | 7 413 | 18 | 0,6 | 100 [77,1; 100] |
| 50-59 | 3 491 | 0 | 0,0 | 3 523 | 8 | 0,6 | 100 [40,8; 100] |
| ≥ 60 | 3 849 | 0 | 0,0 | 3 890 | 10 | 0,7 | 100 [55,2; 100] |
| 60-69 | 2 140 | 0 | 0,0 | 2 166 | 2 | 0,2 | 100§ [< 0; 100] |
| Dane zbiorcze ZOE-50 i ZOE-70*** | |||||||
| ≥ 70 | 8 250 | 4 | 0,1 | 8 346 | 36 | 1,2 | 88,8 [68,7; 97,1] |
| 70-79 | 6 468 | 2 | 0,1 | 6 554 | 29 | 1,2 | 93,0 [72,4; 99,2] |
| ≥ 80 | 1 782 | 2 | 0,3 | 1 792 | 7 | 1,1 | 71,2§ [< 0; 97,1] |
| Zoster-002**** (pacjenci po aHSCT #) | |||||||
| ≥ 18 | 870 | 1 | 0,5 | 851 | 9 | 4,9 | 89,3 [22,5; 99,8] |
| 18-49 | 213 | 0 | 0,0 | 212 | 1 | 2,2 | 100,0§ [< 0; 100,0] |
| ≥ 50 | 657 | 1 | 0,7 | 639 | 8 | 5,8 | 88,0 [10,4; 99,8] |
- PHN zdefiniowano jako ból powiązany z półpaścem, oceniony na stopień ≥3 (w skali od 0 do 10), utrzymujący się lub pojawiający się ponad 90 dni po wystąpieniu wysypki półpaścowej, z wykorzystaniem Kwestionariusza Oceny Bólu dla półpaśca (Zoster Brief Pain Inventory, ZBPI) CI Przedział ufności ** w średnim okresie obserwacji wynoszącym 4,1 lat *** w średnim okresie obserwacji wynoszącym 4 lata Dane od osób w wieku ≥ 70 lat pochodzą z zaplanowanych z góry zbiorczych analiz dla badań ZOE-50 i ZOE-70 (mTVC), gdyż te analizy dostarczają najbardziej miarodajnych szacunków dotyczących skuteczności szczepionki w tej grupie wiekowej. **** W średnim okresie obserwacji wynoszącym 21 miesięcy
§ Statystycznie nieistotne. # dopuszczalna była profilaktyka przeciwwirusowa zgodna z lokalnymi standardami opieki
Korzystny efekt szczepionki Shingrix w zapobieganiu PHN można przypisać efektowi szczepionki w zapobieganiu HZ. Z uwagi na ograniczoną liczbę przypadków HZ w grupie osób zaszczepionych, nie było możliwe wykazanie dalszej redukcji zapadalności na PHN u osób z potwierdzonym HZ.
W czwartym roku po szczepieniu, skuteczność profilaktyki HZ wynosiła: 93,1% (95% CI: 81,2; 98,2) i 87,9% (95% CI: 73,3; 95,4), odpowiednio u osób dorosłych w wieku ≥ 50 lat (ZOE-50) i osób dorosłych w wieku ≥ 70 lat (analiza zbiorcza dla badań ZOE-50 i ZOE-70).
W badaniu Zoster-002, w okresie obserwacji rozpoczynającym się 1 miesiąc po podaniu 2. dawki szczepionki (co odpowiada około 6 miesiącom po aHSCT) i trwającym do 1 roku po aHSCT, w którym ryzyko zachorowania na HZ jest największe, skuteczność szczepionki wobec HZ wynosiła 76,2% (95% CI: 61,1; 86,0).
Skuteczność wobec powikłań związanych z półpaścem innych niż neuralgia półpaścowa (PHN)
Ocenianymi powikłaniami związanymi z półpaścem (innymi niż PHN) były: zapalenie naczyń na tle HZ, choroba o przebiegu rozsianym, powikłania oczne, powikłania neurologiczne (w tym udar) oraz powikłania trzewne. W analizie zbiorczej dla ZOE-50 i ZOE-70, szczepionka Shingrix wpływała na znaczące zmniejszenie częstości występowania tych powikłań związanych z półpaścem o 93,7% (95% CI: 59,5; 99,9) i 91,6% (95% CI: 43,3; 99,8), odpowiednio u osób w wieku ≥ 50 lat (1 w porównaniu do 16 przypadków) i osób w wieku ≥ 70 lat (1 w porównaniu do 12 przypadków). W badaniach tych nie stwierdzono żadnego przypadku wystąpienia powikłań trzewnych lub udaru.
W badaniu Zoster-002, szczepionka Shingrix znacząco ograniczyła występowanie powikłań związanych z HZ, o 77,8% (95% CI: 19,0; 96,0) w grupie pacjentów po aHSCT w wieku ≥ 18 lat (3 w porównaniu do 13 przypadków).
Dodatkowo, w badaniu Zoster-002 szczepionka Shingrix znacząco zmniejszyła liczbę hospitalizacji w związku z HZ, o 84,7% (95% CI: 32,1; 96,6) (2 w porównaniu do 13 przypadków).
Wpływ szczepionki Shingrix na ból związany z półpaścem
Generalnie, w badaniach ZOE-50 i ZOE-70 obserwowano ogólną tendencję do występowania mniej nasilonego bólu związanego z HZ u osób zaszczepionych preparatem Shingrix w porównaniu z placebo. Ze względu na wysoką skuteczność szczepionki w zapobieganiu półpaścowi odnotowano niewielką liczbę przypadków zachorowań przełamujących, nie było zatem możliwe wyciągnięcie jednoznacznych wniosków dotyczących tego obszaru badań.
U osób w wieku ≥ 70 lat z co najmniej jednym potwierdzonym epizodem HZ (analiza zbiorcza badań ZOE-50 i ZOE-70), szczepionka Shingrix znacząco zmniejszała wykorzystanie i czas przyjmowania leków przeciwbólowych w związku z HZ, odpowiednio o 39,0% (95% CI: 11,9; 63,3) i 50,6% (95% CI: 8,8; 73,2). Mediana czasu przyjmowania leków przeciwbólowych w grupie osób zaszczepionych szczepionką Shingrix i w grupie placebo wynosiła odpowiednio 32 i 44 dni.
U osób z co najmniej jednym potwierdzonym epizodem półpaśca, szczepionka Shingrix znacząco zmniejszała, w porównaniu do placebo, maksymalną punktację przy ocenie nasilenia przeciętnego bólu podczas całego epizodu półpaśca (średnia = 3,9 w porównaniu do 5,5, wartość P = 0,049 oraz średnia = 4,5 w porównaniu do 5,6, wartość P = 0,043 odpowiednio u osób w wieku ≥ 50 lat (ZOE-50) i w wieku ≥ 70 lat (analiza zbiorcza badań ZOE-50 i ZOE-70)). Ponadto, u osób w wieku ≥ 70 lat (analiza zbiorcza badań ZOE-50 i ZOE-70), szczepionka Shingrix znacząco zmniejszyła w porównaniu do placebo maksymalną punktację przy ocenie najsilniejszego bólu podczas całego epizodu półpaśca (średnia = 5,7 w porównaniu do 7, wartość P = 0, 032).
Ocena uciążliwości choroby (ang. burden-of-illness, BOI) uwzględnia częstość występowania półpaśca oraz nasilenie i czas trwania ostrego i przewlekłego bólu związanego z półpaścem w okresie 6 miesięcy po wystąpieniu wysypki. Skuteczność w redukcji BOI wynosiła 98,4% (95% CI: 92,2; 100) u osób w wieku ≥ 50 lat (ZOE-50) i 92,1% (95% CI: 90,4; 93,8) u osób w wieku ≥ 70 lat (analiza zbiorcza badań ZOE-50 i ZOE-70).
W badaniu Zoster-002, szczepionka Shingrix znacząco ograniczyła czas trwania silnego, „najgorszego” bólu związanego z HZ o 38,5% (95% CI: 11,0; 57,6) w grupie pacjentów po aHSCT w wieku ≥ 18 lat, u których potwierdzono co najmniej jeden epizod półpaśca. Szczepionka Shingrix znacząco zmniejszyła maksymalną punktację przy ocenie nasilenia przeciętnego bólu podczas całego epizodu półpaśca, w porównaniu do placebo (średnia = 4,7 w porównaniu do 5,7; wartość P = 0,018) oraz maksymalną punktację przy ocenie najsilniejszego bólu podczas całego epizodu półpaśca, w porównaniu do placebo (średnia = 5,8 w porównaniu do 7,1; wartość P = 0,011).
Odsetek pacjentów z co najmniej jednym potwierdzonym epizodem HZ w badaniu Zoster-002, którzy przyjęli co najmniej jeden lek przeciwbólowy wynosił 65,3% i 69,6%, odpowiednio: w grupie otrzymującej szczepionkę Shingrix i placebo. Mediana czasu przyjmowania leków przeciwbólowych w grupie osób zaszczepionych szczepionką Shingrix i w grupie placebo wynosiła odpowiednio 21,5 i 47,5 dni.
Dodatkowo, skuteczność w redukcji wartości BOI w badaniu Zoster-002 wynosiła 82,5% (95% CI: 73,6%, 91,4%).
Długoterminowa skuteczność wobec półpaśca, PHN oraz innych niż PHN powikłań związanych z półpaścem
Przeprowadzono otwarte, długoterminowe badanie kontrolne fazy IIIb dotyczące szczepionki Shingrix (Zoster-049) z udziałem osób dorosłych w wieku ≥ 50 lat, które wcześniej uczestniczyły w badaniach ZOE-50 i ZOE-70. Uczestnicy zostali włączeni do badania po około 5 latach od otrzymania szczepionki Shingrix w ramach badań ZOE-50 i ZOE-70. Do badania nie włączono osób dorosłych, u których w wyniku choroby lub leczenia wykształciły się niedobór odporności lub immunosupresja. TVC dla badania skuteczności stanowiło 7 408 uczestników badania (tj. 50,6% z 14 645 uczestników stanowiących TVC dla badania skuteczności w ramach ZOE-50 i ZOE-70). Utrzymywanie się skuteczności w populacji osób z obniżoną odpornością/immunosupresją pozostaje nieznane.
Skuteczność szczepionki wobec półpaśca, PHN oraz powikłań półpaśca innych niż PHN obliczono opisowo dla zmodyfikowanej TVC (tj. z wyłączeniem osób, które w pierwotnych badaniach nie otrzymały 2. dawki szczepionki, lub u których wystąpił potwierdzony przypadek półpaśca w okresie do jednego miesiąca po otrzymaniu drugiej dawki). Ponieważ skuteczność szacowano w odniesieniu do wystąpienia pierwszego lub jedynego przypadku, osoby, u których półpasiec, PHN lub powikłanie półpaśca (inne niż PHN) wystąpiły w trakcie trwania badań ZOE-50 i ZOE-70 były wyłączone z odpowiednich analiz skuteczności w ramach badania Zoster-049. Szacunkowe wskaźniki zachorowalności w grupie kontrolnej wykorzystane dla oceny skuteczności szczepionki w badaniu Zoster-049 były historyczne i pochodziły z grup placebo uczestniczących w badaniach ZOE-50 i ZOE-70. Dane dotyczące długoterminowej skuteczności szczepionki Shingrix wobec półpaśca, w okresie od około 5 lat do około 11 lat po szczepieniu, przedstawiono w Tabeli 4.
Tabela 4: Długoterminowa skuteczność szczepionki Shingrix wobec półpaśca (mTVC) w okresie od około 5 do około 11 lat po szczepieniu.
| Wiek w momencie szczepienia (lata) | Shingrix | Placebo / Kontrola historyczna* | Skuteczność szczepionki** (%) [95% CI] | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Liczba osób uwzględ nionych w ocenie | Liczba przypadków półpaśca | Współczyn nik zapadalności na 1 000 osobolat | Liczba osób uwzględ nionych w ocenie | Liczba przypadków półpaśca | Współczyn nik zapadalności na 1 000 osobolat | ||
| W trakcie badania Zoster-049 | |||||||
| ≥ 50 | 7 258 | 69 | 1,8 | 7 258 | 341 | 8,7 | 79,8 [73,7; 84,6] |
| 50-59 | 2 043 | 12 | 1,0 | 2 043 | 90 | 7,7 | 86,7 [75,6; 93,4] |
| 60-69 | 1 242 | 9 | 1,3 | 1 242 | 70 | 10,1 | 87,1 [74,2; 94,4] |
| ≥ 70 | 3 973 | 48 | 2,4 | 3 973 | 179 | 8,8 | 73,2 [62,9; 80,9] |
CI Przedział ufności
- Do analizy przeprowadzonej dla okresu od roku 1. do 4. oraz do określenia historycznych danych kontrolnych dla roku 6. i kolejnych wykorzystano dane z grupy placebo z badań ZOE 50 / ZOE-70 ** Opisowa analiza skuteczności Zmodyfikowana TVC dla badania Zoster-049, z początkową medianą okresu po szczepieniu w ramach badań ZOE-50 i ZOE-70 wynoszącą 5,6 lat i końcową medianą wynoszącą 11,4 lat po szczepieniu.
W jedenastym roku po szczepieniu, skuteczność wobec półpaśca wynosiła: 82,0% (95% CI: 63,0; 92,2) w grupie osób w wieku ≥ 50 lat (grupa otrzymująca Shingrix: N=5 849), 86,7% (95% CI: 42,7; 98,5) u osób w wieku 50-59 lat (grupa otrzymująca Shingrix: N=1 883), 100,0% (95% CI: 65,1; 100,0) u osób w wieku 60-69 lat (grupa otrzymująca Shingrix: N=1 075) i 72,0% (95% CI: 33,4; 89,8) u osób w wieku ≥ 70 lat (grupa otrzymująca Shingrix: N=2 891).
Dane dotyczące długoterminowej skuteczności szczepionki Shingrix wobec PHN, w okresie od około 5 lat do około 11 lat po szczepieniu, przedstawiono w Tabeli 5.
Tabela 5: Długoterminowa skuteczność szczepionki Shingrix wobec PHN (mTVC) w okresie od około 5 do około 11 lat po szczepieniu.
| Wiek w momencie szczepienia (lata) | Shingrix | Placebo / Kontrola (historyczna)* | Skuteczność szczepionki** (%) [95% CI] | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Liczba osób uwzględ nionych w ocenie | Liczba przypadków PHN** | Współczyn nik zapadalności na 1 000 osobolat | Liczba osób uwzględ nionych w ocenie | Liczba przypadków PHN** | Współczyn nik zapadalności na 1 000 osobolat | ||
| W trakcie badania Zoster-049 | |||||||
| ≥ 50 | 7 271 | 4 | 0,1 | 7 271 | 32 | 0,8 | 87,5 [64,8; 96,8] |
| 50-59 | 2 046 | 0 | 0,0 | 2 046 | 7 | 0,6 | 100 [46,6; 100] |
| 60-69 | 1 243 | 1 | 0,1 | 1 243 | 2 | 0,3 | 50,0 [< 0; 99,2] |
| ≥ 70 | 3 982 | 3 | 0,1 | 3 982 | 23 | 1,1 | 87,0 [56,8; 97,5] |
CI Przedział ufności
- Do analizy przeprowadzonej dla okresu od roku 1. do 4. oraz do określenia historycznych danych kontrolnych dla roku 6. i kolejnych wykorzystano dane z grupy placebo z badań ZOE 50 / ZOE-70 ** PHZ zdefiniowano jako ból związany z półpaścem oceniony jako ≥ 3 (w skali od 0 do 10), utrzymujący się lub pojawiający się przez więcej niż 90 dni po wystąpieniu wysypki półpaścowej, według kwestionariusza Zoster Brief Pain Inventory (ZBPI) *** Opisowa analiza skuteczności Zmodyfikowana TVC dla badania Zoster-049, z początkową medianą okresu po szczepieniu w ramach badań ZOE-50 i ZOE-70 wynoszącą 5,6 lat i końcową wynoszącą 11,4 lat po szczepieniu.
Skuteczność szczepionki Shingrix wobec innych niż PHN powikłań związanych z półpaścem w okresie objętym badaniem Zoster-049 wynosiła 91,7% (95% CI: 43,7; 99,8) i 88,9% (95% CI: 19,8; 99,8) odpowiednio, dla osób dorosłych w wieku ≥ 50 lat (1 w porównaniu do 12 przypadków) i osób dorosłych w wieku ≥ 70 lat (1 w porównaniu do 9 przypadków).
Osoby z półpaścem przebytym przed szczepieniem
W randomizownym, kontrolowanym placebo, zaślepionym dla obserwatora, wieloośrodkowym badaniu klinicznym III fazy (Zoster-062), uczestników badania stanowiących osoby w wieku ≥ 50 lat, które uprzednio przebyły półpasiec (choroba zakończona ponad 6 miesięcy przed włączeniem do badania) przydzielono losowo do grupy mającej otrzymać 2 dawki szczepionki Shingrix lub placebo, podane w odstępie 2-6 miesięcy. W badaniu wzięło udział 1 426 osób, które otrzymały co najmniej jedną dawkę szczepionki Shingrix (N = 714) lub placebo (N = 712), a 1 286 osób ukończyło badanie z minimalnym okresem obserwacji wynoszącym 26 miesięcy.
Występowanie nawrotów półpaśca (Shingrix w porównaniu do placebo) oceniono dla zmodyfikowanego zestawu badanych (ang. modified Exposed Set, mES; N = 1 350), obejmującego osoby, które otrzymały dwie dawki szczepionki Shingrix (N = 668) lub placebo (N = 682) i u których nie stwierdzono potwierdzonego półpaśca w ciągu 30 dni po podaniu drugiej dawki. Dane z tego badania nie wskazują na istnienie zwiększonego ryzyka nawrotu półpaśca po szczepieniu szczepionką Shingrix u osób z wcześniejszą historią choroby (0 przypadków półpaśca w grupie otrzymującej Shingrix w porównaniu do 8 przypadków półpaśca w grupie placebo; współczynnik częstości nawrotów półpaśca [Shingrix w porównaniu do placebo] wyniósł 0,00 [95% CI: 0,00; 0,46]).
Immunogenność szczepionki Shingrix
Ponieważ nie ustalono immunologicznego korelatu ochrony, nie jest znany poziom odpowiedzi immunologicznej zapewniającej ochronę przed półpaścem.
U osób w wieku ≥ 50 lat, odpowiedź immunologiczna na szczepionkę Shingrix podaną w dwóch dawkach w odstępie 2 miesięcy, była oceniana w podgrupie osób uczestniczących w badaniach III fazy dotyczących skuteczności ZOE-50 [odporność humoralna i odporność komórkowa (ang. cell mediated immunity, CMI)] i ZOE-70 (odporność humoralna). Dane dotyczące odpowiedzi immunologicznej specyficznej dla gE (humoralnej i CMI) uzyskanej po podaniu szczepionki Shingrix, przedstawiono odpowiednio w Tabelach 6 i 7.
Tabela 6: Odpowiedź humoralna na szczepionkę Shingrix u osób w wieku ≥ 50 lat (kohorta ATP dla immunogenności)
| Odpowiedź immunologiczna wobec gE ^ | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupa wieko wa (lata) | Miesiąc 3* | Miesiąc 38** | ||||
| N | GMC (mIU/ml) (95% CI) | Mediana krotności wzrostu stężeń w porównaniu do stanu sprzed szczepienia (Q1; Q3) | N | GMC (mIU/ml) (95% CI) | Średnia krotność wzrostu stężenia w porównaniu do stanu przed szczepieniem (Q1; Q3) | |
| ZOE-50 | ||||||
| ≥ 50 | 1 070 | 52 376,6 (50 264,1; 54 577,9) | 41,9 (20,8; 86,9) | 967 | 11 919,6 (11 345,6; 12 522,7) | 9,3 (4,9; 19,5) |
| Analiza zbiorcza badań ZOE-50 i ZOE-70 | ||||||
| ≥ 70 | 742 | 49 691,5 (47 250,8; 52 258,2) | 34,3 (16,7; 68,5) | 648 | 10 507,7 (9 899,2; 11 153,6) | 7,2 (3,5; 14,5) |
ATP Zgodnie z protokołem (ang. According-To-Protocol) ^ Odpowiedź immunologiczna wobec gE = poziom przeciwciał anty-gE, mierzony za pomocą testu immunoenzymatycznego dla anty-gE (gE ELISA)
- Miesiąc 3. = 1 miesiąc po podaniu 2. dawki ** Miesiąc 38. = 3 lata po podaniu 2. dawki N Liczba osób kwalifikujących się do oceny w określonym punkcie czasowym (dla GMC) CI Przedział ufności GMC Średnia geometryczna stężenia Q1; Q3 Pierwszy i trzeci kwartyl
Tabela 7: Odpowiedź komórkowa na szczepionkę Shingrix u osób w wieku ≥ 50 lat (kohorta ATP dla immunogenności)
| Odpowiedź komórek T CD4[2+] swoista dla gE | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Grupa wiekowa (lata) | Miesiąc 3* | Miesiąc 38** | ||||
| N | Średnia częstotliwość (Q1; Q3) | Mediana krotności wzrostu częstości występowania w porównaniu do stanu sprzed szczepienia (Q1; Q3) | N | Średnia częstotliwość (Q1; Q3) | Mediana krotności wzrostu częstości występowania w porównaniu do stanu sprzed szczepienia (Q1; Q3) | |
| ZOE-50 | ||||||
| ≥ 50 | 164 | 1 844,1 (1 253,6; 2 932,3) | 24,6 (9,9; 744,2) | 152 | 738,9 (355,7; 1 206,5) | 7,9 (2,7; 31,6) |
| ≥ 70*** | 52 | 1 494,6 (922,9; 2 067,1) | 33,2 (10,0; 1 052,0) | 46 | 480,2 (196,1; 972,4) | 7,3 (1,7; 31,6) |
ATP Zgodnie z protokołem (ang. According-To-Protocol) ^ odpowiedź w zakresie komórek T CD4[2+] swoistych dla gE = aktywność komórek T CD4[2+] swoistych dla gE mierzona w teście wewnątrzkomórkowego barwienia cytokin (ang. intracellular cytokine staining (ICS) assay) (komórki T CD4[2+] = komórki T CD4+ zawierające/prezentujące co najmniej 2 z 4 wybranych markerów immunologicznych)
- Miesiąc 3 = 1 miesiąc po podaniu 2. dawki ** Miesiąc 38 = 3 lata po podaniu 2. dawki N Liczba osób kwalifikujących się do oceny w określonym punkcie czasowym dla średniej częstotliwości Q1; Q3 Pierwszy i trzeci kwartyl *** Dane dotyczące CD4[2+] swoistych dla gE w grupie wiekowej ≥70 lat zostały uzyskane tylko w badaniu ZOE-50, gdyż w badaniu ZOE-70 nie oceniano aktywności komórek T CD4+.
U pacjentów w wieku ≥ 18 lat z upośledzoną odpornością, odpowiedź humoralną i CMI na szczepionkę Shingrix po podaniu dwóch dawek w odstępie 1-2 miesięcy, oceniano w:
- jednym badaniu I/II fazy: Zoster-015 (pacjenci zakażeni HIV, większość (76,42%) ustabilizowanych w ramach terapii przeciwretrowirusowej (przez co najmniej jeden rok) z liczbą limfocytów T CD4 ≥ 200 /mm3);
- jednym badaniu II/III fazy: Zoster-028 (pacjenci z guzami litymi w trakcie chemioterapii);
- trzech badaniach III fazy: Zoster-002 (pacjenci po aHSCT poddani szczepieniu po przeszczepie), Zoster-039 (pacjenci z hematologicznymi nowotworami złośliwymi zaszczepieni w trakcie trwania cyklu terapii przeciwnowotworowej lub po zakończeniu pełnego cyklu terapii przeciwnowotworowej) oraz Zoster-041 (pacjenci po przeszczepie nerki poddawani szczepieniu w trakcie długotrwałej terapii immunosupresyjnej).
Dane dotyczące odpowiedzi immunologicznej specyficznej dla gE (humoralnej i CMI) uzyskanej po podaniu szczepionki Shingrix dla wszystkich populacji pacjentów z upośledzoną odpornością przedstawiono odpowiednio w Tabelach 8 i 9.
Tabela 8: Odpowiedź humoralna na szczepionkę Shingrix u osób w wieku ≥ 18 lat z upośledzoną odpornością (kohorta ATP dla immunogenności)
| Odpowiedź immunologiczna wobec gE ^ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Miesiąc 3 | Miesiąc 13/18/25 | ||||
| N | GMC (mIU/ml) (95% CI) | Mediana krotności wzrostu stężeń w porównaniu do stanu sprzed szczepienia (Q1; Q3) | N | GMC (mIU/ml) (95% CI) | Mediana krotności wzrostu stężeń w porównaniu do stanu sprzed szczepienia (Q1; Q3) |
| Zoster-002 (pacjenci po aHSCT) | |||||
| 82 | 12 753,2 (7 973,0; 20 399,4) | 14,1 (1,7; 137,0) | 54 | Miesiąc 13: 3 183,8 (1 869,8; 5 421,2) | Miesiąc 13: 2,7 (1,0; 24,0) |
| 39 | Miesiąc 25: 2 819,0 (1 387,1; 5 729,1) | Miesiąc 25: 1,3 (0,6; 44,7) | |||
| Zoster-028 (pacjenci z guzami litymi) | |||||
| 87 | 18 291,7 (14 432,1; 23 183,5) | 21,5 (7,0; 45,2) | 68 | Miesiąc 13: 4 477,3 (3 482,4; 5 756,3) | Miesiąc 13: 4,1 (2,1; 7,9) |
| Zoster-039 (pacjenci z hematologicznymi nowotworami złośliwymi) | |||||
| 217 | 13 445,6 (10 158,9; 17 795,6) | 17,2 (1,4; 87,4) | 167 | Miesiąc 13: 5 202,7 (4 074,8; 6 642,8) | Miesiąc 13: 5,1 (1,1; 17,0) |
| Zoster-041 (pacjenci po przeszczepie nerki) | |||||
| 121 | 19 163,8 (15 041,5; 24 416,0) | 15,1 (6,1; 35,0) | 111 | Miesiąc 13: 8 545,1 (6 753,7; 10 811,5) | Miesiąc 13: 6,5 (3,1; 13,3) |
| Zoster-015 (pacjenci zakażeni HIV) | |||||
| 53 | 42 723,6 (31 233,0; 58 441,6) | 40,9 (18,8; 93,0) | 49 | Miesiąc 18: 25 242,2 (19 618,9; 32 477,3) | Miesiąc 18: 24,0 (9,8; 39,7) |
ATP Zgodnie z protokołem (ang. According-To-Protocol) ^ Odpowiedź immunologiczna wobec gE = poziom przeciwciał anty-gE, mierzony za pomocą testu immunoenzymatycznego dla anty-gE (gE ELISA) N Liczba osób kwalifikujących się do oceny w określonym punkcie czasowym (dla GMC) CI Przedział ufności GMC Średnia geometryczna stężenia Q1; Q3 Pierwszy i trzeci kwartyl
W badaniu Zoster-028, wartości GMC 1 miesiąc po podaniu 2. dawki wynosiły: 22 974,3 (19 080,0; 27 663,5) w grupie, która pierwszą dawkę szczepionki Shingrix otrzymała co najmniej 10 dni przed cyklem chemioterapii (tzw. grupa PreChemo) oraz 9 328,0 (4 492,5; 19 368,2) w grupie, która otrzymała pierwszą dawkę szczepionki Shingrix w trakcie trwania cyklu chemioterapii (tzw. grupa OnChemo). W badaniu Zoster-039, wartości GMC 1 miesiąc po podaniu 2. dawki wynosiły: 19 934,7 (14 674,1; 27 081,2) w grupie, która otrzymała pierwszą dawkę szczepionki Shingrix po zakończeniu pełnego cyklu terapii przeciwnowotworowej oraz 5 777,4 (3 342,5; 9 985,9) w grupie, która otrzymała pierwszą dawkę szczepionki Shingrix w trakcie trwania cyklu terapii przeciwnowotworowej. Znaczenie kliniczne w kontekście wpływu na skuteczność szczepienia w krótkim i długim terminie jest nieznane.
Tabela 9: Odpowiedź komórkowa na szczepionkę Shingrix u osób w wieku ≥ 18 lat z upośledzoną odpornością (kohorta ATP dla immunogenności)
| Odpowiedź komórek T CD4[2+] swoista dla gE ^ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Miesiąc 3 | Miesiąc 13/18/25 | ||||
| N | Średnia częstotliwość (Q1; Q3) | Mediana krotności wzrostu częstości występowania w porównaniu do stanu sprzed szczepienia (Q1; Q3) | N | Średnia częstotliwość (Q1; Q3) | Mediana krotności wzrostu częstości występowania w porównaniu do stanu sprzed szczepienia (Q1; Q3) |
| Zoster-002 (pacjenci po aHSCT) | |||||
| 51 | 6 644,9 (1 438,3; 13 298,6) | 109,0 (34,4; 2 716,4) | 32 | Miesiąc 13: 1 706,4 (591,4; 5 207,0) | Miesiąc 13: 43,6 (13,1; 977,8) |
| 30 | Miesiąc 25: 2 294,4 (455,2; 3 633,2) | Miesiąc 25: 50,9 (15,3; 515,2) | |||
| Zoster-028* (pacjenci z guzami litymi) | |||||
| 22 | 778.8, (393,1; 1 098,2) | 4,9 (1,7; 33,0) | 18 | Miesiąc 13: 332,9 (114,9; 604,6) | Miesiąc 13: 2,0 (1,3; 5,2) |
| Zoster-039 (pacjenci z hematologicznymi nowotworami złośliwymi) | |||||
| 53 | 3 081,9 (1 766,2; 7 413,6) | 45,9 (16,4; 2 221,9) | 44 | Miesiąc 13: 1 006,7 (416,0; 3 284,5) | Miesiąc 13: 21,4 (7.5; 351,4) |
| Zoster-041 (pacjenci po przeszczepie nerki) | |||||
| 32 | 2 149,0 (569,4; 3 695,1) | 47,7 (14,7; 439,6) | 33 | Miesiąc 13: 1 066,3 (424,8; 1 481,5) | Miesiąc 13: 16,9 (5,9; 211,4) |
| Zoster-015 (pacjenci zakażeni HIV) | |||||
| 41 | 2 809,7 (1 554,5; 4 663,7) | 23,4 (8,5; 604,1) | 49 | Miesiąc 18: 1533,0 (770,0; 2 643,1) | Miesiąc 18: 12,0 (5,7; 507,0) |
ATP Zgodnie z protokołem (ang. According-To-Protocol) ^ Odpowiedź w zakresie komórek T CD4[2+] swoistych dla gE = aktywność komórek T CD4[2+] swoistych dla gE mierzona w teście wewnątrzkomórkowego barwienia cytokin (ang. intracellular cytokine staining (ICS) assay) (komórki T CD4[2+] = komórki T CD4+ zawierające/prezentujące co najmniej 2 z 4 wybranych markerów immunologicznych) N Liczba osób kwalifikujących się do oceny w określonym punkcie czasowym dla średniej częstotliwości
Q1; Q3 Pierwszy i trzeci kwartyl
- Krew do badania CMI pobierano wyłącznie w grupie pacjentów, którzy otrzymali pierwszą dawkę szczepionki Shingrix w okresie 8 do 30 dni przed rozpoczęciem cyklu chemioterapii (największa grupa w badaniu)
Immunogenność u osób otrzymujących 2 dawki szczepionki Shingrix w odstępie 6 miesięcy
Skuteczność szczepionki nie była oceniana dla schematu szczepienia 0, 6 miesięcy. W otwartym badaniu klinicznym III fazy (Zoster-026), w którym 238 osób w wieku ≥ 50 lat przydzielono w sposób zrandomizowany do dwóch równych grup, które otrzymały 2 dawki szczepionki Shingrix w odstępie 2 lub 6 miesięcy, odpowiedź humoralna po zastosowaniu schematu szczepienia 0, 6 miesięcy była porównywalna do odpowiedzi uzyskanej po szczepieniu według schematu 0, 2 miesiące. Miesiąc po podaniu ostatniej dawki wskaźnik GMC anty-gE wynosił 38 153,7 mIU/ml (95% CI: 34 205,8; 42 557,3) i 44 376,3 mIU/ml (95% CI: 39 697,0; 49 607,2), odpowiednio dla schematu szczepienia 0, 6 miesięcy i 0, 2 miesiące.
Immunogenność u osób zaszczepionych wcześniej żywą atenuowaną szczepionką przeciw półpaścowi (HZ)
W wieloośrodkowym otwartym badaniu III fazy (Zoster-048) oceniano immunogenność szczepionki Shingrix podawanej według 2-dawkowego schematu szczepienia (z odstępem 2 miesięcy między dawkami) u 215 osób dorosłych w wieku ≥ 65 lat zaszczepionych ≥ 5 lat wcześniej żywą atenuowaną szczepionką przeciw półpaścowi w porównaniu do grupy 215 osób nieszczepionych nigdy wcześniej żywą atenuowaną szczepionką przeciw półpaścowi. Wcześniejsze podanie żywej atenuowanej szczepionki przeciw półpaścowi nie miało wpływu na odpowiedź immunologiczną po podaniu szczepionki Shingrix.
Utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej
Utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej oceniono w podgrupie uczestników otwartego, długoterminowego badania kontrolnego fazy IIIb (Zoster-049), z udziałem osób dorosłych w wieku ≥ 50 lat, które wcześniej brały udział w badaniach ZOE-50 i ZOE-70. W 12. roku po szczepieniu, stężenie przeciwciał anty-gE u 435 uczestników objętych oceną było 5,8-krotnie wyższe (95% CI: 5,2; 6,4) niż przed szczepieniem (średni wzrost geometryczny). Mediana częstości występowania komórek T CD4[2+] specyficznych dla gE w 12. roku po szczepieniu u 73 uczestników objętych oceną pozostawała wyższa niż przed szczepieniem.
Utrzymywanie się odpowiedzi immunologicznej oceniono w otwartym badaniu klinicznym fazy IIIb (Zoster-073), z udziałem 68 osób w wieku ≥ 18 lat, będących po przeszczepie nerek i przyjmujących długoterminowe leczenie immunosupresyjne, które wcześniej brały udział w badaniu Zoster-041. Badanie Zoster-073 rozpoczęto 4-6 lat po zaszczepieniu w ramach badania Zoster-041. W 24. miesiącu (około 6-8 lat po podaniu 2. dawki), stężenie przeciwciał anty-gE u 49 uczestników objętych oceną było 2,4-krotnie wyższe (95% CI: 1,6; 3,7) niż przed szczepieniem (średni wzrost geometryczny). Mediana częstości występowania komórek T CD4[2+] specyficznych dla gE w 24. miesiącu u 19 uczestników objętych oceną w podgrupie CMI pozostawała wyższa niż przed szczepieniem.
Dzieci i młodzież
Europejska Agencja Leków wstrzymała obowiązek dołączania wyników badań szczepionki Shingrix w jednej lub kilku podgrupach populacji dzieci i młodzieży w zapobieganiu reaktywacji wirusa ospy wietrznej – półpaśca (stosowanie u dzieci i młodzieży, patrz punkt 4.2).
5.2 Farmakokinetyka
Nie dotyczy.
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane niekliniczne, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących toksyczności ostrej i toksyczności po podaniu wielokrotnym, tolerancji miejscowej, bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego/oddechowego oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka.
6.1 Substancje pomocnicze
Proszek (antygen gE) Sacharoza Polisorbat 80 (E 433) Sodu diwodorofosforan dwuwodny (E 339) Dipotasu fosforan (E 340)
Zawiesina (System adiuwantowy AS01B) Dioleoilofosfatydylocholina (E 322) Cholesterol Sodu chlorek Disodu fosforan bezwodny (E 339) Potasu diwodorofosforan (E 340) Woda do wstrzykiwań
Informacje dotyczące adiuwantu, patrz punkt 2.
6.2 Niezgodności farmaceutyczne
Nie mieszać tego produktu leczniczego z innymi produktami leczniczymi.
6.3 Okres ważności
42 miesiące
Po rekonstytucji
Wykazano stabilność chemiczną i fizyczną przez 24 godziny w temperaturze 30°C.
Ze względów mikrobiologicznych, szczepionkę należy zużyć niezwłocznie. Jeśli szczepionka nie zostanie niezwłocznie zużyta, za czas oraz warunki przechowywania przed użyciem odpowiada użytkownik i zwykle czas przechowywania nie powinien być dłuższy niż 6 godzin w temperaturze od 2°C do 8°C.
6.4 Specjalne środki ostrożności podczas przechowywania
Przechowywać w lodówce (2°C – 8°C). Nie zamrażać. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem.
Warunki przechowywania produktu leczniczego po rekonstytucji, patrz punkt 6.3.
6.5 Rodzaj i zawartość opakowania
-
Proszek do przygotowania 1 dawki w fiolce (szkoło typu I) z korkiem (guma butylowa)
-
Zawiesina do przygotowania 1 dawki w fiolce (szkoło typu I) z korkiem (guma butylowa).
Szczepionka Shingrix jest dostępna w opakowaniu zawierającym 1 fiolkę z proszkiem i 1 fiolkę z zawiesiną albo w opakowaniach zawierających 10 fiolek z proszkiem i 10 fiolek z zawiesiną.
Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.
6.6 Specjalne środki ostrożności dotyczące usuwania
Szczepionka Shingrix jest dostępna w postaci fiolki z brązowym korkiem typu flip-off zawierającej proszek (antygen) i fiolki z niebiesko-zielonym korkiem typu flip-off zawierającej zawiesinę (adiuwant). Przed podaniem proszek i zawiesina muszą zostać poddane rekonstytucji.
| Antygen Proszek | Adiuwant Zawiesina |
|---|
1 dawka (0,5 ml)
Proszek i zawiesinę należy obejrzeć pod kątem występowania jakichkolwiek obcych cząstek i/lub zmiany wyglądu. W przypadku zaobserwowania jakiejkolwiek z tych zmian, szczepionki nie należy poddawać rekonstytucji.
Jak przygotować szczepionkę Shingrix
Przed podaniem szczepionkę Shingrix należy poddać rekonstytucji.
-
Pobrać do strzykawki całą zawartość fiolki z zawiesiną, używając odpowiedniej igły (21G do 25G).
-
Dodać całą zawartość strzykawki do fiolki zawierającej proszek.
-
Delikatnie wstrząsać aż do całkowitego rozpuszczenia proszku.
Szczepionka po rekonstytucji jest opalizującym płynem, bezbarwnym do lekko brązowawego.
Szczepionkę po rekonstytucji należy obejrzeć pod kątem występowania jakichkolwiek obcych cząstek i/lub zmiany wyglądu. W przypadku zaobserwowania jakiejkolwiek z tych zmian, szczepionki nie należy podawać.
Po rekonstytucji, szczepionkę należy niezwłocznie zużyć; jeśli nie jest to możliwe, szczepionkę należy przechowywać w lodówce (2°C – 8°C). Jeśli szczepionka nie zostanie zużyta w ciągu 6 godzin, należy ją usunąć.
Przed podaniem
-
Pobrać do strzykawki całą zawartość fiolki ze szczepionką poddaną rekonstytucji.
-
Zmienić igłę, tak, aby do podania szczepionki została użyta nowa igła.
Usuwanie
Wszelkie niewykorzystane resztki produktu leczniczego lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.
7. Podmiot odpowiedzialny
GlaxoSmithKline Biologicals SA Rue de l’Institut 89
1330 Rixensart
Belgia
8. Numer pozwolenia
EU/1/18/1272/001 EU/1/18/1272/002
9. Data wydania lub przedłużenia pozwolenia
Data wydania pierwszego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 21. marca 2018 Data ostatniego przedłużenia pozwolenia: 5. grudnia 2022
10. Data zatwierdzenia lub aktualizacji tekstu
Szczegółowe informacje o tym produkcie leczniczym są dostępne na stronie internetowej Europejskiej Agencji Leków https://www.ema.europa.eu.