5.1 Farmakodynamika
Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwbakteryjne do stosowania ogólnego, aminoglikozydy. Kod ATC: J01GA01
Streptomycyna jest naturalnym antybiotykiem aminoglikozydowym wytwarzanym przez Streptomyces griseus. W lecznictwie stosowana jest głównie w postaci siarczanu. Bakteriobójczy mechanizm działania streptomycyny polega na blokowaniu biosyntezy białka poprzez nieodwracalne wiązanie z podjednostką 30S rybosomu bakteryjnego. Aktywność bakteriobójcza leku jest najwyższa w środowisku lekko zasadowym (pH 7,8) i znacznie się zmniejsza w miarę obniżania pH. Streptomycyna wykazuje synergizm z antybiotykami β-laktamowymi, szczególnie w stosunku do paciorkowców.
Streptomycyna jest jednym z leków stosowanych w leczeniu gruźlicy. Podawana jest zawsze z innymi lekami przeciwprątkowymi, jak izoniazyd, ryfampicyna, pirazynamid.
Oporność prątków gruźlicy na streptomycynę narasta szybko podczas stosowania leku w monoterapii. Natomiast, gdy jest podawana jednocześnie z innymi lekami przeciwprątkowymi, działa silnie bakteriobójczo oraz zmniejsza ryzyko selekcji szczepu opornego na leki stosowane w terapii skojarzonej. Drobnoustroje oporne na streptomycynę wykazują zwykle oporność na inne antybiotyki aminoglikozydowe, chociaż niekiedy szczepy Enterococcus oporne na gentamycynę mogą być wrażliwe na streptomycynę.
Streptomycyna w warunkach in vitro działa bakteriobójczo na wymienione niżej drobnoustroje.
Bakterie Gram-dodatnie Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium kansassi, Mycobacterium ulcerans, Enterococcus faecalis, Streptococcus viridans, Aerobacter aerogenes
Bakterie Gram-ujemne Klebsiella pneumoniae, Escherichia coli, Proteus spp., Haemophilus influenzae, Haemophilus ducreyi, Yersinia pestis, Calymmatobacterium granulomatis, Brucella spp., Francisella tularensis
5.2 Farmakokinetyka
Streptomycyna nie wchłania się z przewodu pokarmowego. Podaje się ją domięśniowo.
Po podaniu domięśniowym leku w dawce 1 g, streptomycyna osiąga w surowicy maksymalne stężenie 25 do 50 µg/ml w ciągu godziny. Stężenie to zmniejsza się powoli - po około 5 do 6 godzin wynosi 50% maksymalnego stężenia.
Z białkami osocza wiąże się w około 35%, a jej okres półtrwania wynosi 2,4 do 2,7 godzin.
Streptomycyna szybko przenika do płynów pozakomórkowych, gdzie osiąga wysokie stężenia. W płynie opłucnowym jej stężenie jest równe stężeniu w surowicy, zaś w płynie otrzewnowym osiąga stężenie równe połowie stężenia występującego we krwi. Wysokie stężenia osiąga również w jamach gruźliczych. Przenika przez łożysko, osiągając we krwi płodowej stężenie równe stężeniu we krwi matki. W niewielkich ilościach przenika do mleka matki, śliny i potu. Streptomycyna źle przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego i kości.
Streptomycyna wydalana jest głównie przez nerki, w wyniku przesączania kłębuszkowego, w ciągu 24 godzin. U pacjentów z niewydolnością nerek wydalanie jest wolniejsze, co powoduje wzrost stężenia leku we krwi.
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Brak długoterminowych badań na zwierzętach dotyczących kancerogennego i mutagennego działania leku.