5.1 Farmakodynamika
Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwbakteryjne do stosowania ogólnego, karbapenemy, kod ATC: J01DH52
Mechanizm działania
Mechanizm działania bakteriobójczego meropenemu polega na hamowaniu syntezy peptydoglikanu ściany komórkowej bakterii w wyniku wiązania z podstawowymi białkami wiążącymi penicyliny (ang. penicillin-binding proteins, PBPs) i hamowania ich aktywności.
Waborbaktam jest nie-beta-laktamowym inhibitorem serynowych beta-laktamaz klasy A i klasy C, w tym karbapenemazy Klebsiella pneumoniae (KPC). Jego działanie polega na tworzeniu z beta-laktamazami kowalencyjnego adduktu i jest on stabilny wobec hydrolizy przez beta-laktamy. Waborbaktam nie hamuje enzymów klasy B (metalo-beta-laktamaz) ani karbapenemaz klasy D. Waborbaktam nie posiada właściwości przeciwbakteryjnych.
Oporność
Do mechanizmów oporności bakterii Gram-ujemnych, o których wiadomo, że wpływają na meropenem/waborbaktam należą drobnoustroje wytwarzające metalo-beta-laktamazy lub oksycylinazy o aktywności karbapenemaz.
Do mechanizmów oporności bakterii, które mogłyby zmniejszać przeciwbakteryjną aktywność meropenemu/waborbaktamu należą mutacje puryn wpływające na przepuszczalność błony zewnętrznej bakterii i zwiększoną ekspresję pomp usuwających lek z wnętrza komórki.
Aktywność przeciwbakteryjna w skojarzeniu z innymi lekami przeciwbakteryjnymi
W badaniach in vitro nie wykazano działania antagonistycznego pomiędzy meropenemem/waborbaktamem a lewofloksacyną, tygecykliną, polimyksyną, amikacyną, wankomycyną, azytromycyną, daptomycyną ani linezolidem.
Wartości graniczne badania wrażliwości
Kryteria interpretacyjne MIC (minimalnego stężenia hamującego) dla badania wrażliwości zostały ustanowione przez European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST) dla meropenemu/waborbaktamu. Są one wymienione pod adresem: https://www.ema.europa.eu/documents/other/minimum-inhibitory-concentration-mic-breakpoints_en.xlsx
Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne
Wykazano, że przeciwbakteryjna aktywność meropenemu najlepiej koreluje z odsetkiem przerwy między dawkami, w czasie której stężenie wolnego meropenemu w osoczu przewyższa minimalne stężenie hamujące meropenemu. W przypadku waborbaktamu wskaźnik PK-PD związany z aktywnością przeciwbakteryjną określany jest jako stosunek wartości AUC wolnego waborbaktamu w osoczu do minimalnego stężenia hamującego (MIC) meropenemu/waborbaktamu.
Skuteczność kliniczna wobec konkretnych patogenów
Skuteczność działania wykazano w badaniach klinicznych wobec następujących patogenów, które wykazywały wrażliwość na meropenem/waborbaktam w warunkach in vitro.
Powikłane zakażenia układu moczowego, w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek Drobnoustroje Gram-ujemne:
- Escherichia coli
- Klebsiella pneumoniae
- Enterobacter cloacae complex
Nie określono skuteczności klinicznej wobec wymienionych niżej patogenów, które są istotne dla zarejestrowanych wskazań, choć badania in vitro wskazują, że drobnoustroje te mogą być wrażliwe na meropenem/waborbaktam, jeśli nie wystąpi oporność nabyta.
Drobnoustroje Gram-ujemne:
- Citrobacter freundii
- Citrobacter koseri
- Klebsiella aerogenes
- Klebsiella oxytoca
- Morganella morganii
- Proteus mirabilis
- Providencia spp.
- Pseudomonas aeruginosa
- Serratia marcescens
Drobnoustroje Gram-dodatnie:
- Staphylococcus saprophyticus
- Staphylococcus aureus (wyłącznie szczepy wrażliwe na metycylinę)
- Staphylococcus epidermidis (wyłącznie szczepy wrażliwe na metycylinę)
- Streptococcus agalactiae
Drobnoustroje beztlenowe:
-
Bacteroides fragilis
-
Bacteroides thetaiotaomicron
-
Clostridium perfringens
-
Peptoniphilus asaccharolyticus
-
Gatunki Peptostreptococcus (w tym P. micros, P. anaerobius, P. magnus)
-
Bacteroides caccae
-
Prevotella bivia
-
Prevotella disiens
Dzieci i młodzież
Europejska Agencja Leków wstrzymała obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego Vaborem w jednej lub kilku podgrupach populacji dzieci i młodzieży w leczeniu zakażeń wywołanych bakteriami Gram-ujemnymi (stosowanie u dzieci i młodzieży, patrz punkt 4.2)
5.2 Farmakokinetyka
Dystrybucja
Meropenem wiąże się z białkami osocza w około 2%. Waborbaktam wiąże się z białkami osocza w około 33%.
Objętości dystrybucji w stanie stacjonarnym meropenemu i waborbaktamu wynosiły u pacjentów odpowiednio 20,2 l oraz 18,6 l po podaniu dawek 2 g meropenemu/2 g waborbaktamu we wlewie trwającym 3 godziny w odstępach 8-godzinnych, co wskazuje, że objętość dystrybucji obydwu składników odpowiada objętości płynu pozakomórkowego.
Zarówno meropenem jak i waborbaktam przenikają do płynu pokrywającego nabłonek (ang. epithelial lining fluid, ELF) dróg oddechowych u ludzi, osiągając w nim stężenia wynoszące odpowiednio około 65% i 79% stężeń niezwiązanego meropenemu i waborbaktamu w osoczu. Profile zależności stężenia w czasie są podobne w płynie pokrywającym nabłonek (ELF) i osoczu.
Metabolizm
Meropenem jest wydalany głównie w postaci niezmienionej. Około 25% podanej dawki jest wydalane w postaci nieaktywnego metabolitu z otwartym pierścieniem.
Waborbaktam nie jest metabolizowany.
Eliminacja
Okres półtrwania w fazie eliminacji (t½) wynosi 2,30 godziny dla meropenemu i 2,25 godziny dla waborbaktamu.
Zarówno meropenem jak i waborbaktam są wydalane głównie przez nerki. Około 40-60% dawki meropenemu jest wydalane w postaci niezmienionej w ciągu 24-48 godzin, przy czym kolejne 25% wydalane jest w postaci mikrobiologicznie nieaktywnego produktu hydrolizy. Eliminacja meropenemu przez nerki skutkowała dużymi stężeniami terapeutycznymi w moczu. Średni klirens nerkowy dla meropenemu wynosił 7,7 l/h. Średni klirens pozanerkowy dla meropenemu wynosił 4,8 l/h, co obejmuje zarówno wydalanie z kałem (~2% dawki), jak i rozpad w wyniku hydrolizy.
Około 75-95% waborbaktamu jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 24-48 godzin. Eliminacja waborbaktamu przez nerki skutkowała dużymi stężeniami w moczu. Średni klirens nerkowy dla waborbaktamu wynosił 10,5 l/h.
Liniowość lub nieliniowość
Po podaniu pojedynczej infuzji dożylnej trwającej 3 godziny C max i AUC meropenemu i waborbaktamu są liniowe w badanym zakresie dawek (1 g do 2 g dla meropenemu i 0,25 g do 2 g dla waborbaktamu). U osób z prawidłową czynnością nerek meropenem ani waborbaktam nie kumuluje się po wielokrotnych wlewach dożylnych podawanych co 8 godzin przez okres 7 dni.
Wpływ meropenemu/ waborbaktamu na enzymy i transportery
Ani meropenem ani waborbaktam nie hamują in vitro enzymów CYP450 w stężeniach istotnych farmakologicznie.
Ani meropenem, ani waborbaktam nie hamują transporterów nerkowych i wątrobowych w stężeniach istotnych farmakologicznie.
Szczególne grupy pacjentów
Zaburzenia czynności nerek Badania właściwości farmakokinetycznych z zastosowaniem meropenemu i waborbaktamu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wykazały, że klirens osoczowy meropenemu i waborbaktamu koreluje z klirensem kreatyniny.
Zaburzenia czynności wątroby Ponieważ meropenem/waborbaktam nie są metabolizowane w wątrobie, zaburzenia czynności wątroby nie powinny wpływać na klirens ogólnoustrojowy meropenemu/waborbaktamu.
Pacjenci w podeszłym wieku Dane farmakokinetyczne uzyskane z analizy parametrów farmakokinetycznych populacji wykazały zmniejszenie klirensu osoczowego meropenemu/waborbaktamu, które można przypisywać związanemu z wiekiem zmniejszonemu klirensowi kreatyniny.
Płeć i rasa Analiza parametrów farmakokinetycznych populacji wykazała, że płeć i rasa nie wpływają na farmakokinetykę meropenemu ani waborbaktamu.
5.3 Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Meropenem
Dane niekliniczne wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, toksycznego wpływu na rozród i genotoksyczności, nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka. Nie przeprowadzono badań rakotwórczości meropenemu.
Waborbaktam
Dane niekliniczne, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, toksycznego wpływu na rozród i genotoksyczności, nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka. Nie przeprowadzono badań rakotwórczości waborbaktamu.
W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym u psów, obserwowano minimalny stan zapalny wątroby po 14 dniach i 28 dniach ekspozycji na waborbaktam w monoterapii lub w skojarzeniu z meropenemem.