Aklidynium

Lek przeciwcholinergiczny stosowany w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych (kod ATC R03BB05). Kompetycyjny, selektywny antagonista receptorów muskarynowych, o dłuższym czasie pozostawania w receptorach M3 niż w receptorach M2. Receptory M3 pośredniczą w skurczu mięśni gładkich dróg oddechowych. Wziewnie działa miejscowo w płucach jako antagonista receptorów M3 mięśni gładkich dróg oddechowych, wywołując rozkurcz oskrzeli. W badaniach nieklinicznych in vitro i in vivo wykazano szybkie, zależne od dawki i długotrwałe hamowanie skurczu oskrzeli wywołanego acetylocholiną. Szybko rozkładany w osoczu, przez co ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych o charakterze przeciwcholinergicznym jest małe.

Podtrzymujące leczenie rozszerzające oskrzela w celu złagodzenia objawów u dorosłych pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP).

Droga podania wziewna. Zalecana dawka: jedna inhalacja 322 µg aklidyny dwa razy na dobę. Pominięcie dawki: pominiętą dawkę należy przyjąć jak najszybciej; jeśli zbliża się pora kolejnej dawki, dawkę pominiętą się opuszcza. Populacje szczególne: bez konieczności modyfikacji dawki u osób w podeszłym wieku; bez modyfikacji dawki w zaburzeniach czynności nerek; bez modyfikacji dawki w zaburzeniach czynności wątroby. Dzieci i młodzież: stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat w POChP nie jest właściwe.

Bezwzględne przeciwwskazania: - brak (poza nadwrażliwością na substancję) Ostrożnie: - możliwość wywołania paradoksalnego skurczu oskrzeli - niewłaściwe stosowanie doraźne do zniesienia objawów ostrych epizodów skurczu oskrzeli - zaburzenia rytmu serca, ich wywiad lub czynniki ryzyka arytmii - współistniejące choroby układu sercowo-naczyniowego, na które może wpływać mechanizm przeciwcholinergiczny - objawowy rozrost gruczołu krokowego lub zwężenie szyi pęcherza moczowego - jaskra z wąskim kątem przesączania

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z innymi produktami leczniczymi zawierającymi substancje o działaniu przeciwcholinergicznym – takiego skojarzenia nie badano. W POChP stosowany wziewnie w skojarzeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela z grupy sympatykomimetyków, z metyloksantynami oraz ze steroidami doustnymi i wziewnymi, bez klinicznych dowodów na interakcje pomiędzy tymi substancjami. Wg badań in vitro nie przewiduje się interakcji aklidyny ani jej metabolitów w dawkach terapeutycznych z substratami glikoproteiny P (P-gp) ani z substancjami metabolizowanymi przez izoenzymy cytochromu P450 (CYP450) i esterazy.

Najczęściej: ból głowy (6,6%) oraz zapalenie jamy nosowo-gardłowej (5,5%). Często: zapalenie zatok; kaszel; biegunka; nudności. Niezbyt często: zawroty głowy; niewyraźne widzenie; zaburzenia rytmu serca, w tym migotanie przedsionków i częstoskurcz napadowy; tachykardia; kołatanie; dysfonia; suchość w jamie ustnej; zapalenie błony śluzowej jamy ustnej; wysypka; świąd; zatrzymanie moczu. Rzadko: nadwrażliwość. Częstość nieznana: obrzęk naczynioruchowy; reakcja anafilaktyczna.

Brak dostępnych danych dotyczących stosowania bromku aklidyny u kobiet w ciąży. W badaniach na zwierzętach toksyczność dla płodu obserwowano jedynie przy dawkach znacznie większych od maksymalnych dawek stosowanych u ludzi. Stosowanie w ciąży dopuszczalne wyłącznie w przypadkach, jeśli spodziewane korzyści przewyższają potencjalne zagrożenia. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy metabolity bromku aklidyny przenikają do mleka ludzkiego. W badaniach na zwierzętach wykazano przenikanie niewielkich ilości metabolitów do mleka. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/dzieci. Decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu leczenia podejmuje się z uwzględnieniem korzyści z karmienia dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki. Płodność: w badaniach na szczurach nieznaczne zmniejszenie płodności przy dawkach znacznie większych od maksymalnych dawek stosowanych u ludzi. Uważa się za mało prawdopodobne, aby podawanie w zalecanych dawkach wpływało na płodność u ludzi.

Niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ból głowy, zawroty głowy lub niewyraźne widzenie mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie: po inhalacji szybko wchłaniany z płuc; maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 5 min od inhalacji u zdrowych ochotników, zwykle w ciągu pierwszych 15 min u chorych na POChP. Frakcja przenikająca do krążenia ogólnego w postaci niezmienionej – bardzo mała, <5%. Cmax w stanie stacjonarnym po inhalacji 400 µg suchego proszku ok. 224 pg/ml. Stan stacjonarny osiągany w ciągu siedmiu dni podawania dwóch dawek na dobę. Dystrybucja: średnie gromadzenie w płucach ok. 30% dawki odmierzonej z dozownika. Wiązanie z białkami osocza dotyczy głównie metabolitów wskutek szybkiej hydrolizy: 87% dla pochodnej kwasu karboksylowego, 15% dla pochodnej alkoholu. Główne białko wiążące – albumina. Metabolizm: szybka i znaczna hydroliza do farmakologicznie nieaktywnych pochodnych alkoholu i kwasu karboksylowego. Zachodzi nieenzymatycznie (chemicznie) oraz enzymatycznie z udziałem esteraz, głównie butyrylocholinoesterazy. Stężenia metabolitu kwasowego w osoczu ok. 100-krotnie większe niż metabolitu alkoholowego i niezmienionej substancji po podaniu wziewnym. Eliminacja: okres półtrwania ok. 14 h, efektywny okres półtrwania ok. 10 h po inhalacji 400 µg dwa razy na dobę u chorych na POChP. Po podaniu dożylnym ok. 1% dawki wydalane w postaci niezmienionej z moczem; do 65% jako metabolity z moczem i do 33% jako metabolity z kałem. Wydalanie niezmienionej substancji z moczem po podaniu wziewnym bardzo niskie (ok. 0,1%), co wskazuje na mniejszą rolę klirensu nerkowego w klirensie całkowitym. Liniowość: kinetyka liniowa, farmakokinetyka niezależna od czasu w zakresie dawek terapeutycznych. Podeszły wiek: właściwości farmakokinetyczne podobne u chorych na POChP w wieku 40–59 i ≥70 lat, bez konieczności dostosowania dawki. Zaburzenia czynności wątroby: nie prowadzono badań; nie ma konieczności dostosowania dawki. Zaburzenia czynności nerek: brak istotnych różnic względem pacjentów z prawidłową czynnością nerek; bez konieczności dostosowania dawki i dodatkowego monitorowania. Rasa: ekspozycja ogólnoustrojowa podobna u pacjentów japońskich i rasy kaukaskiej. Zależność PK/PD: wskutek miejscowego działania w płucach i szybkiego rozkładu w osoczu brak bezpośredniej zależności farmakokinetyczno-farmakodynamicznej.