Monografia substancji czynnej
Amiodaron
Amiodaronum
Monografia
Lek przeciwarytmiczny klasy III, dwujodowa pochodna benzofuranu; wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego serca w miocytach przedsionkowych i komorowych poprzez hamowanie kanałów potasowych K+ (głównie szybkiego komponentu opóźnionego prądu prostującego, IKr). Wydłuża okres refrakcji potencjału czynnościowego, hamując arytmie ektopowe i nawrotne oraz wydłużając odstęp QTc w EKG. Ponadto hamuje kanały sodowe Na+ (efekt klasy I) oraz kanały wapniowe Ca2+ (efekt klasy IV), co może prowadzić do spowolnienia przewodzenia w węźle zatokowo-przedsionkowym i przedsionkowo-komorowym. Podczas długotrwałego podawania amiodaron hamuje również migrację kanałów jonowych z retikulum endoplazmatycznego do błony komórkowej w kardiomiocytach, wykazując działanie elektrofizjologiczne w terapii przewlekłej. Właściwości hemodynamiczne: niekompetycyjny antagonista receptorów beta- i alfa-adrenergicznych; rozszerza tętnice wieńcowe i naczynia obwodowe, prowadząc do obniżenia ciśnienia tętniczego. Właściwości beta-adrenolityczne odpowiadają za ujemne działanie inotropowe, chronotropowe i dromotropowe. Zwolnienie przewodzenia na poziomie węzła zatokowo-przedsionkowego, przedsionków i węzła przedsionkowo-komorowego jest tym bardziej nasilone, im szybszy jest rytm serca; brak wpływu na przewodzenie śródkomorowe. Zwalnia czynność serca na skutek obniżenia automatyzmu węzła zatokowego, a działanie to nie jest znoszone przez atropinę. Zmniejsza częstotliwość akcji serca, wydłuża odcinek PR i QT, powoduje spłaszczenie fali T, pojawienie się odcinka U i zmianę kształtu załamka T. Wpływ na tarczycę: niektóre działania przypominają skutki niedoczynności tarczycy, co może wynikać z zahamowania syntezy hormonu tarczycy; amiodaron jest silnym inhibitorem 5’-monodejodynazy jodotyroniny (głównego enzymu konwertującego T4–T3). U szczurów obserwowano zwiększenie stężenia TSH, tyroksyny (T4) i trijodotyroniny odwrotnej (rT3) oraz zmniejszenie trijodotyroniny (T3) w surowicy w wyniku zahamowania dejodynacji T4 do T3. Działanie przeciwtarczycowe może przyczyniać się do wpływu elektrofizjologicznego na serce. Główny metabolit, N-deetyloamiodaron, wykazuje wpływ elektrofizjologiczny na serce podobny do substancji macierzystej.
Ciężkie, oporne na leczenie zaburzenia rytmu serca, gdy inne leki przeciwarytmiczne są nieskuteczne, przeciwwskazane lub niewskazane. Postać dożylną stosuje się, gdy konieczne jest uzyskanie szybkiego działania leku lub gdy podanie doustne nie jest możliwe; roztwór do wstrzykiwań podaje się wyłącznie w szpitalu, jedynie do rozpoczęcia leczenia. Tachyarytmie komorowe: poważne, objawowe tachyarytmie komorowe; zagrażające życiu arytmie komorowe, w tym trwały lub nietrwały częstoskurcz komorowy oraz epizody migotania komór. Tachyarytmie nadkomorowe wymagające leczenia: częstoskurcz węzłowy przedsionkowo-komorowy, tachykardia nadkomorowa w zespole Wolffa-Parkinsona-White'a oraz napadowe migotanie przedsionków; arytmie przedsionkowe, w tym migotanie lub trzepotanie przedsionków, oraz arytmie węzła przedsionkowo-komorowego i nawrotny częstoskurcz węzłowy. Przed kardiowersją elektryczną. Wskazania dotyczą pacjentów dorosłych, którzy nie reagują na inne leki przeciwarytmiczne lub u których inne leki przeciwarytmiczne nie są wskazane; leczenie należy rozpoczynać i monitorować wyłącznie w warunkach szpitalnych lub pod nadzorem specjalisty.
Podanie doustne. Dawka nasycająca: zwykle 600 mg na dobę (3 razy po 200 mg) w pierwszym tygodniu leczenia. Dawka podtrzymująca: należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę umożliwiającą kontrolowanie zaburzeń rytmu serca, ustalaną indywidualnie zależnie od potrzeb i odpowiedzi terapeutycznej. Zależnie od indywidualnej wrażliwości wynosi od 100 mg do 200 mg na dobę; można stosować 200 mg co drugi dzień lub 100 mg codziennie, bądź z przerwami (dwa dni w tygodniu). Podanie dożylne. W leczeniu początkowym lub w napadzie możliwe jest wstrzyknięcie dożylne lub infuzja dożylna; na ogół nie zaleca się wstrzyknięcia, preferowana jest infuzja. Leczenie rozpoczyna się i monitoruje wyłącznie w warunkach szpitalnych lub pod nadzorem specjalisty, gdy dostępne są urządzenia do monitorowania czynności serca, defibrylacji i stymulacji. Infuzja dożylna – dawka początkowa lub w napadzie: zwykle 5 mg/kg masy ciała w infuzji trwającej od 20 minut do 2 godzin, w postaci roztworu rozcieńczonego w 250 ml 5% roztworu glukozy. Efekt terapeutyczny pojawia się w ciągu pierwszych minut i stopniowo słabnie, dlatego w celu jego przedłużenia kontynuuje się podawanie w infuzji. Dawka podtrzymująca: do 1200 mg (10–20 mg/kg masy ciała) w infuzji w 250–500 ml glukozy 5% na dobę, z szybkością dostosowaną do reakcji klinicznej. Infuzję można powtarzać 2 do 3 razy na dobę. Dawka podtrzymująca zazwyczaj 600 do 800 mg na 24 godziny, do 1200 mg na 24 godziny, w infuzji przez kilka dni. Powolne wstrzyknięcie dożylne (wyłącznie w stanach nagłych, według uznania lekarza): dawka 150–300 mg (5 mg/kg masy ciała) w 10–20 ml glukozy 5%, trwające co najmniej 3 minuty. Kolejnego wstrzyknięcia nie należy powtarzać wcześniej niż po 15 minutach, nawet jeśli w pierwszym podano tylko roztwór z jednej ampułki, ze względu na ryzyko zapaści krążeniowej. Jeżeli konieczne są następne dawki, podaje się je w infuzji dożylnej. Pacjentów wymagane jest bardzo dokładne monitorowanie, np. na oddziale intensywnej terapii. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (migotanie komór/częstoskurcz komorowy bez tętna, oporny na defibrylację): dawka początkowa 300 mg (lub 5 mg/kg masy ciała) rozcieńczona w 20 ml glukozy 5% w szybkim wstrzyknięciu. Przy utrzymywaniu się migotania komór można rozważyć dodatkową dawkę 150 mg dożylnie (lub 2,5 mg/kg masy ciała). Zmiana podawania dożylnego na doustne: niezwłocznie po uzyskaniu właściwej reakcji równolegle rozpoczyna się leczenie doustne, podając zazwyczaj stosowaną dawkę nasycającą (3 x 200 mg na dobę). Odstawianie powinno być stopniowe. Sposób podania: wykazuje niezgodność z fizjologicznym roztworem chlorku sodu i może być stosowany wyłącznie z 5% roztworem glukozy. Roztwór o stężeniu mniejszym niż 300 mg w 500 ml 5% roztworu glukozy nie jest stabilny i nie należy go stosować. W przypadku infuzji ciągłej lub powtarzanej podaje się przez centralny dostęp żylny, aby uniknąć niepożądanych reakcji w miejscu podania. Nie należy mieszać innych leków z amiodaronem w tej samej strzykawce ani wstrzykiwać innych leków w ten sam dostęp żylny. Podanie dożylne służy tylko do rozpoczęcia leczenia, nie dłużej niż przez tydzień. Dzieci i młodzież: nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności; brak zaleceń dotyczących dawkowania. Nie zaleca się stosowania u tych pacjentów. Pacjenci w podeszłym wieku: ważne jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki; pacjenci ci mogą być bardziej podatni na bradykardię i zaburzenia przewodzenia w przypadku zastosowania zbyt dużej dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie czynności tarczycy. Zaburzenia czynności wątroby i nerek: podczas długotrwałego stosowania doustnego nie stwierdzono konieczności dostosowania dawkowania, jednak należy ściśle monitorować stan kliniczny pacjentów w podeszłym wieku, np. na oddziale intensywnej terapii.
Bezwzględne przeciwwskazania: - zaburzenia czynności tarczycy lub takie zaburzenia w wywiadzie - bradykardia zatokowa i blok zatokowo-przedsionkowy - zespół chorego węzła zatokowo-przedsionkowego u pacjentów bez wszczepionego stymulatora - blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia bez wszczepionego stymulatora - blok dwu- lub trójwiązkowy bez wszczepionego stymulatora lub tymczasowego układu stymulacyjnego - zespół Brugadów - wcześniej istniejące wydłużenie odstępu QT - hipokaliemia - jednoczesne stosowanie leków mogących wywołać torsade de pointes - jednoczesne leczenie inhibitorami MAO - obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, dziedziczny lub idiopatyczny, np. po wcześniejszym leczeniu amiodaronem - ciężka niewydolność oddechowa, zapaść krążeniowa lub ciężkie niedociśnienie tętnicze; niedociśnienie, niewydolność serca i kardiomiopatia jako przeciwwskazanie do bolusa dożylnego - ciężkie zaburzenia przewodzenia lub choroba węzła zatokowego, poza wyspecjalizowanymi ośrodkami i wyłącznie u pacjentów z wszczepionym rozrusznikiem - dożylne podanie u wcześniaków, noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 3. roku życia (zawartość alkoholu benzylowego) - ciąża oraz okres karmienia piersią Ostrożnie: - niemowlęta i dzieci poniżej 3. roku życia - niedociśnienie, ciężka niewydolność oddechowa oraz niewyrównana lub ciężka niewydolność serca - niewyrównana kardiomiopatia - pacjenci w podeszłym wieku lub z zaburzeniami czynności węzła zatokowego (ryzyko cięższej bradykardii) - pacjenci w podeszłym wieku lub leczeni glikozydami nasercowymi (ryzyko ciężkiej bradykardii i zaburzeń przewodzenia) - schematy zawierające sofosbuwir – ryzyko zagrażającej życiu bradykardii i bloku serca; tylko gdy inne leki przeciwarytmiczne są przeciwwskazane lub nietolerowane - biorcy oczekujący na przeszczep serca (ryzyko pierwotnej dysfunkcji przeszczepu) - znieczulenie ogólne lub tlenoterapia w dużych dawkach - pacjenci z ciężkimi chorobami płuc (gorsze rokowanie w toksyczności płucnej) - zaburzenia czynności wątroby – konieczność monitorowania aminotransferaz i zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia przy wzroście ponad 3-krotnie powyżej normy - pacjenci z wszczepionym kardiowerterem-defibrylatorem lub stymulatorem (możliwy wzrost progu defibrylacji lub stymulacji) - ciąża – alkohol benzylowy przenika przez łożysko - duże objętości alkoholu benzylowego u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (ryzyko kumulacji i kwasicy metabolicznej)
Skojarzenie z lekami wywołującymi torsade de pointes jest przeciwwskazane ze względu na sumujące się ryzyko tego zaburzenia rytmu; należą do nich leki przeciwarytmiczne z grupy Ia: chinidyna, dyzopiramid, prokainamid; leki przeciwarytmiczne z grupy III: sotalol, bretylium, beprydyl; erytromycyna podawana dożylnie, kotrimoksazol lub pentamidyna; leki przeciwpsychotyczne, takie jak chloropromazyna, tiorydazyna, flufenazyna, pimozyd, haloperydol, amisulpiryd, sertindol; produkty litu i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (doksepina, maprotylina, amitryptylina); niektóre leki przeciwhistaminowe: terfenadyna, astemizol, mizolastyna; leki przeciwmalaryczne: chinina, chlorochina, meflochina, halofantryna; winkamina; cyzapryd; moksyfloksacyna. Część leków przeciwpsychotycznych ma działanie arytmogenne i (lub) hamuje aktywność CYP3A4 oraz może zwiększać stężenie amiodaronu w osoczu. Do listy zalicza się także inhibitory MAO. Łączenie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT (np. klarytromycyna) musi być oparte na ostrożnej ocenie ryzyka i korzyści dla każdego pacjenta, ponieważ może wzrosnąć ryzyko zaburzeń rytmu serca typu torsades de pointes; pacjenta należy monitorować pod kątem wydłużenia odstępu QT. U pacjentów przyjmujących amiodaron jednocześnie z fluorochinolonami zgłaszano rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QTc z wystąpieniem zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes lub bez tych zaburzeń; należy unikać jednoczesnego podawania amiodaronu i fluorochinolonów, a jednoczesne stosowanie z moksyfloksacyną jest przeciwwskazane. Nie zaleca się łączenia z lekami zwalniającymi czynność serca lub zaburzającymi jego automatyzm i przewodzenie: leki beta-adrenolityczne oraz niektórzy antagoniści wapnia (werapamil, diltiazem) mogą spowodować zaburzenia automatyzmu węzła (znaczna bradykardia) i zaburzać przewodzenie. Jednoczesne stosowanie z sofosbuwirem może prowadzić do ciężkiej objawowej bradykardii; jeśli nie można uniknąć jednoczesnego podawania, zaleca się monitorowanie czynności serca. Ryzyko hipokaliemii/hipomagnezemii sprzyjającej arytmii: nie zaleca się jednoczesnego stosowania amiodaronu z drażniącymi lekami przeczyszczającymi wywołującymi hipokaliemię, gdyż zwiększa to ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca typu torsades de pointes; inne leki przeczyszczające mogą być stosowane. Ostrożności wymaga jednoczesne stosowanie leków mogących wywołać hipokaliemię i (lub) hipomagnezemię: leków moczopędnych, kortykosteroidów stosowanych ogólnoustrojowo, tetrakozaktydu, amfoterycyny B podawanej dożylnie. Nie należy dopuszczać do rozwoju hipokaliemii oraz wyrównać istniejącą hipokaliemię; należy monitorować odstęp QT; w przypadku wystąpienia zaburzeń rytmu typu torsades de pointes nie należy stosować leków przeciwarytmicznych, lecz założyć stymulator oraz można podać dożylnie magnez. Znieczulenie ogólne: zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu oraz pacjentów otrzymujących duże dawki tlenu. U pacjentów leczonych amiodaronem, u których planowana jest narkoza, istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, takich jak oporna na atropinę bradykardia, niedociśnienie, zaburzenia przewodzenia i zmniejszenie pojemności minutowej serca. Obserwowano kilka bardzo rzadkich przypadków ciężkich zaburzeń oddechowych (zespół ostrej niewydolności oddechowej u dorosłych), czasami kończących się zgonem, występujących zwykle tuż po zakończeniu zabiegu operacyjnego; może być to związane z interakcją z tlenem podawanym w dużym stężeniu. Wpływ amiodaronu na inne leki: amiodaron i jego metabolit desetylamiodaron hamują CYP1A1, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C9, CYP2D6 oraz glikoproteinę P i mogą zwiększać ekspozycję na ich substraty; z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia. Substraty glikoproteiny P – amiodaron jest inhibitorem glikoproteiny P i jednoczesne stosowanie z jej substratami zwiększa ekspozycję organizmu pacjenta na ich działanie. Digoksyna: mogą pojawić się zaburzenia czynności węzła zatokowego, automatyzmu (nadmierna bradykardia) oraz przewodzenia przedsionkowo-komorowego (działanie synergistyczne); dodatkowo możliwy jest wzrost stężenia digoksyny w osoczu ze względu na spadek klirensu digoksyny. Należy monitorować EKG oraz stężenie digoksyny w osoczu, obserwować pacjenta pod kątem klinicznych objawów toksyczności glikozydów naparstnicy; może być konieczne dostosowanie dawki glikozydów naparstnicy. Dawkę digoksyny należy zmniejszyć o połowę. Dabigatran – ostrożność z uwagi na ryzyko krwawienia; może być konieczne dostosowanie dawki dabigatranu. Substraty CYP2C9 – amiodaron zwiększa stężenie w osoczu substratów CYP2C9, takich jak warfaryna lub fenytoina, przez hamowanie CYP2C9. Doustne leki przeciwzakrzepowe: połączenie warfaryny i amiodaronu może nasilać działanie doustnego leku przeciwzakrzepowego, stąd ryzyko krwawienia; konieczne jest regularne monitorowanie czasu protrombinowego (INR), aby dostosować dawki, zarówno podczas, jak i po zakończeniu leczenia amiodaronem. Połączenie fenprokumonu z amiodaronem może również nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych i zwiększać ryzyko krwawienia. Fenytoina: połączenie z amiodaronem może prowadzić do przedawkowania fenytoiny z objawami neurologicznymi; należy ściśle obserwować pacjenta i po wystąpieniu objawów zmniejszyć dawkę fenytoiny oraz oznaczyć jej stężenie w osoczu. Substraty CYP2D6 – flekainid: amiodaron może zwiększać stężenie flekainidu w osoczu przez hamowanie CYP2D6; zaleca się zmniejszenie dawki flekainidu o 50% i monitorowanie stanu pacjenta, aby nie przeoczyć działań niepożądanych, oraz kontrolę stężenia flekainidu w osoczu. Substraty CYP3A4 – jednoczesne stosowanie leków metabolizowanych przez CYP3A4 z amiodaronem może zwiększać ich stężenie w surowicy i nasilać toksyczność. Cyklosporyna – stężenie w osoczu może wzrosnąć nawet dwukrotnie; należy dostosować dawkę cyklosporyny. Statyny – przy statynach metabolizowanych przez CYP3A4 (symwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna) rośnie ryzyko działania toksycznego na układ mięśniowy; zaleca się stosowanie statyn niemetabolizowanych przez CYP3A4. Fentanyl – jednoczesne stosowanie z amiodaronem może nasilać działanie fentanylu i zwiększać ryzyko jego toksycznego działania. Inne leki metabolizowane przez CYP3A4: lidokaina, syrolimus, takrolimus, syldenafil, fentanyl, midazolam, triazolam, antybiotyki makrolidowe (klarytromycyna), dihydroergotamina, ergotamina i kolchicyna. Poprzez główny metabolit amiodaron może również hamować CYP1A2 i CYP2D6, a także CYP2C19, zwiększając stężenie leków, których metabolizm zależy od CYP1A2, CYP2C19 i CYP2D6. Wpływ innych leków na amiodaron: inhibitory CYP3A4 i CYP2C8 mogą hamować metabolizm amiodaronu i zwiększać ekspozycję na niego; zaleca się unikanie inhibitorów CYP3A4 podczas leczenia amiodaronem. Do inhibitorów CYP3A4 należą m.in. inhibitory proteazy HIV, cymetydyna i sok grejpfrutowy. Sok grejpfrutowy hamuje CYP3A4 i może zwiększać stężenie amiodaronu w osoczu; podczas doustnego stosowania amiodaronu należy unikać jego spożywania. Induktory enzymatyczne, takie jak ryfampicyna i fenytoina, mogą zmniejszać stężenie amiodaronu.
Działania niepożądane amiodaronu są częste, w znacznej części zależne od dawki i odwracalne po jej zmniejszeniu; ze względu na długi okres półtrwania ustępowanie może być powolne, a objawy mogą pojawić się nawet po zakończeniu leczenia. Szczególnie istotne jest toksyczne uszkodzenie serca, płuc i wątroby. Serce i naczynia: często bradykardia, zazwyczaj umiarkowana. Często również obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, zwykle umiarkowane i przemijające; donoszono o przypadkach ciężkiego niedociśnienia tętniczego lub zapaści krążeniowej w następstwie przedawkowania leku lub zbyt szybkiego podania. Niezbyt często zaburzenia przewodzenia (blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy), wystąpienie lub nasilenie zaburzeń rytmu serca, czasami z zatrzymaniem czynności serca. Bardzo rzadko ciężka bradykardia, zatrzymanie czynności węzła zatokowego wymagające przerwania leczenia amiodaronem, szczególnie u pacjentów z zaburzeniem czynności węzła zatokowego i (lub) u pacjentów w podeszłym wieku. Z częstością nieznaną zaburzenia rytmu typu torsades de pointes; zgłaszano pojedyncze przypadki migotania/trzepotania komór. Bardzo rzadko zapalenie naczyń oraz uderzenia gorąca. Płuca: często zapalenie płuc z nadwrażliwości, zapalenie pęcherzyków płucnych lub śródmiąższowe zapalenie płuc lub zwłóknienie, czasami prowadzące do zgonu, a także zapalenie opłucnej, zarostowe zapalenie oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc. Bardzo rzadko ciężkie powikłania oddechowe (zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych), czasami zakończone zgonem, zwłaszcza bezpośrednio po zabiegu chirurgicznym (możliwa interakcja z tlenem w dużym stężeniu), skurcz oskrzeli i (lub) bezdech w przypadku ciężkiej niewydolności oddechowej, zwłaszcza u pacjentów z astmą. Z częstością nieznaną krwotok płucny. Wątroba: bardzo często izolowane i często umiarkowane zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy (1,5 do 3 razy powyżej zakresu wartości prawidłowych) występujące na początku leczenia, mogące powrócić do wartości prawidłowych po zmniejszeniu dawki leku lub samoistnie. Często ostre zaburzenia czynności wątroby z wysoką aktywnością aminotransferaz w surowicy i (lub) żółtaczką, w tym niewydolność wątroby, czasami prowadzące do zgonu. Bardzo rzadko przewlekła choroba wątroby (w pojedynczych przypadkach zakończona zgonem), marskość wątroby. Tarczyca i endokrynologia: często nadczynność i niedoczynność tarczycy; zgłaszano przypadki ciężkiej nadczynności tarczycy (w pojedynczych przypadkach zakończonych zgonem). Bardzo rzadko zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Oko: bardzo często mikrozłogi na przedniej powierzchni rogówki (rogówka wirowata), zwykle ograniczone do obszaru poniżej źrenicy, mogące powodować zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, widzenie kolorowych otoczek wokół źródła światła); składają się ze złożonych złogów lipidowych i zanikają zwykle 6-12 miesięcy po odstawieniu leku. Bardzo rzadko neuropatia / zapalenie nerwu wzrokowego, które może powodować ślepotę. Skóra: bardzo często nadwrażliwość na światło ze zwiększoną skłonnością do oparzeń słonecznych, co może prowadzić do rumienia i wysypki skórnej. Często wyprysk oraz, przy długotrwałym leczeniu, przebarwienia skóry o barwie czarnofioletowej do stalowoszarej (sinica rzekoma), szczególnie w miejscach narażonych na słońce, powoli znikające w ciągu 1-4 lat od odstawienia leku. Bardzo rzadko pocenie się, rumień podczas zabiegu radioterapii, rumień guzowaty, złuszczające zapalenie skóry, łysienie. Z częstością nieznaną pokrzywka oraz ciężkie reakcje skórne, jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) / zespół Stevensa-Johnsona (SJS), pęcherzowe zapalenie skóry, wysypka polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS). Układ nerwowy i psychika: często drżenia pochodzenia pozapiramidowego, koszmary senne, zaburzenia snu. Niezbyt często czuciowe obwodowe neuropatie i (lub) miopatie, zwykle przemijające po zakończeniu leczenia amiodaronem, zawroty głowy, problemy z koordynacją i parestezja. Bardzo rzadko nieznaczne zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego (rzekomy guz mózgu), ataksja móżdżkowa, ból głowy. Z częstością nieznaną parkinsonizm, zaburzenia węchu oraz majaczenie (w tym splątanie), omamy. Często zmniejszone libido. Przewód pokarmowy: bardzo często nudności, wymioty, zaburzenia smaku na początku leczenia (zwykle występujące podczas stosowania dawki nasycającej i ustępujące po zmniejszeniu dawki). Niezbyt często ból brzucha, wzdęcia, zaparcia, jadłowstręt. Z częstością nieznaną zapalenie trzustki / ostre zapalenie trzustki. Krew: bardzo rzadko trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna lub aplastyczna. Z częstością nieznaną neutropenia, agranulocytoza. Układ immunologiczny: bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny; z częstością nieznaną obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quinckego), reakcja anafilaktyczna. Pozostałe: często osłabienie mięśni, z częstością nieznaną ból pleców. Rzadko przejściowe zaburzenia czynności nerek, a bardzo rzadko zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi. Bardzo rzadko zapalenie najądrza, zaburzenie erekcji. Z częstością nieznaną ziarniniak, zahamowanie czynności szpiku oraz pierwotna dysfunkcja przeszczepu po przeszczepie serca. Reakcje miejscowe (podanie dożylne): często reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból, rumień, obrzęk, martwica, wynaczynienie, naciek, stan zapalny, stwardnienie, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zapalenie tkanki łącznej, zakażenie, zmiany pigmentacji. Rzadko reakcje nadwrażliwości na alkohol benzylowy.
Przeciwwskazany w ciąży ze względu na wpływ na tarczycę płodu, stosowanie w okresie ciąży jest przeciwwskazane; dopuszczalny wyłącznie w szczególnych okolicznościach zagrażających życiu. Należy wówczas ocenić, czy ryzyko nawrotu arytmii zagrażających życiu przeważa nad możliwym zagrożeniem dla płodu. Dane o narażeniu w ciąży nieliczne. Amiodaron i N-desetyloaminodaron przenikają przez barierę łożyskową i osiągają u niemowląt stężenie odpowiadające 10–25% stężenia w osoczu matki. Najczęstsze powikłania to zaburzenia wzrostu, poród przedwczesny i zaburzenia czynności tarczycy u noworodków. U około 10% noworodków obserwowano niedoczynność tarczycy, bradykardię i wydłużenie odstępu QT. W pojedynczych przypadkach stwierdzono powiększenie tarczycy lub szmery sercowe. Częstość występowania wad wrodzonych nie wydaje się zwiększona, należy jednak pamiętać o możliwości wystąpienia wad serca. Z uwagi na długi okres półtrwania kobiety w wieku rozrodczym powinny planować zajście w ciążę co najmniej pół roku po zakończeniu leczenia, aby uniknąć narażenia zarodka/płodu podczas wczesnego okresu ciąży. Laktacja: przeciwwskazany – przeciwwskazana. Zarówno amiodaron, jak i jego czynny metabolit przenikają do mleka matki w znacznych ilościach. Jeśli konieczne jest leczenie w okresie laktacji lub jeśli amiodaron był przyjmowany w czasie ciąży, należy przerwać karmienie piersią. Płodność: u mężczyzn po długotrwałym leczeniu stwierdzono podwyższone stężenia hormonu luteinizującego (LH) i hormonu folikulotropowego (FSH) w surowicy, co wskazuje na zaburzenie czynności jąder.
Może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, m.in. ze względu na możliwość występowania zaburzeń widzenia. Nawet stosowany zgodnie z przeznaczeniem może wydłużać czas reakcji w stopniu zaburzającym aktywne uczestnictwo w ruchu drogowym, obsługę maszyn i bezpieczną pracę. Ryzyko to dotyczy zwłaszcza rozpoczynania leczenia, zwiększania dawki, zmiany leku oraz jednoczesnego spożycia alkoholu.
Wchłanianie z przewodu pokarmowego powolne i częściowe, z biodostępnością po podaniu doustnym ok. 35–55%, wskutek powolnego i częściowego wchłaniania z przewodu pokarmowego; znaczący efekt pierwszego przejścia; rozległość i szybkość wchłaniania zwiększane przez pokarm. Doustnie maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 3–7 h. Po podaniu dożylnym maksymalne działanie po 15 minutach, po czym dystrybucja do tkanek i szybkie zmniejszanie stężenia w osoczu w ciągu 4 h; efekt utrzymuje się 1–3 h. Silne wiązanie z białkami osocza: 97%, z wyraźną kumulacją w tkance tłuszczowej i mięśniowej – stosunek stężenia w komórkach mięśniowych do surowicy >20:1, a w tkance tłuszczowej 300:1. Rozległa dystrybucja tkankowa, gromadzenie zwłaszcza w tłuszczu, mięśniach szkieletowych oraz silnie ukrwionych narządach – wątrobie, płucach i śledzionie. Bardzo duża objętość dystrybucji przy stosunkowo niewielkiej objętości kompartmentu centralnego; objętość dystrybucji centralnej ok. 0,2 l/kg, a w fazie stacjonarnej 40–84 l/kg (dla aktywnego metabolitu 68–168 l/kg). Stan równowagi dynamicznej osiągany w okresie od jednego do kilku miesięcy, co wymaga podania dawki nasycającej. Metabolizm wątrobowy: głównie przez CYP3A4, a także CYP2C8. Powstaje aktywny metabolit – deetyloamiodaron (DEA), który w jeszcze większym stopniu odkłada się w tkankach; w badaniach na zwierzętach wykazuje działanie farmakologiczne podobne do amiodaronu. Amiodaron i deetyloamiodaron in vitro hamują CYP1A1, CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, CYP2A6, CYP2B6 i 2C8 oraz niektóre transportery – glikoproteinę P i transporter kationów organicznych OCT2. Eliminacja głównie wątrobowa: wydalanie głównie przez wątrobę z żółcią, ok. 10% z moczem; bardzo małe wydalanie nerkowe, z możliwym krążeniem jelitowo-wątrobowym. Ze względu na niewielką eliminację nerkową pacjentom z niewydolnością nerek można podawać zazwyczaj stosowaną dawkę; czynność nerek nie wpływa na wydalanie amiodaronu. Wiek, płeć oraz zaburzenia czynności nerek lub wątroby nie mają znaczącego wpływu na dystrybucję amiodaronu i jego metabolitu. Długi, zmienny osobniczo okres półtrwania: 20–100 dni. Eliminacja dwufazowa: najpierw z tkanek dobrze ukrwionych (spadek stężenia w surowicy o połowę w ciągu 2,5–10 dni), następnie znacznie wolniej (26–107 dni) wraz z uwalnianiem ze słabo ukrwionych tkanek, np. tłuszczowej. Okres półtrwania po podaniu doustnym 14–30 dni, a metabolitu ok. 61 dni; po dożylnym bolusie 400 mg wynosił w przybliżeniu 11 h. Wartości po dawce dożylnej 5 mg/kg w ciągu 15 min: klirens 90–158 ml/h/kg i t½ 20–47 dni, a dla metabolitu klirens 197–290 ml/h/kg. Po odstawieniu u pacjentów leczonych wiele lat stężenie zmniejsza się przez wiele tygodni lub miesięcy. Amiodaron i deetyloamiodaron przenikają przez łożysko (ok. 10–15%) i przenikają do mleka matki. Mimo małej eliminacji nerkowej istnieje możliwość kumulacji jodu w niewydolności nerek. Dzieci i młodzież: brak kontrolowanych badań; ograniczone dane nie wykazują różnic względem dorosłych.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.