Bifonazol

Pochodna imidazolu; lek przeciwgrzybiczy do stosowania zewnętrznego o szerokim zakresie działania. Spektrum: dermatofity, drożdżaki, pleśnie i inne grzyby, np. Malassezia furfur; działa również na Corynebacterium minutissimum. Wykazuje także pewną aktywność przeciwbakteryjną. Mechanizm: hamuje syntezę ergosterolu na dwóch różnych poziomach, wyróżniając się tym spośród innych pochodnych azoli oraz innych leków przeciwgrzybiczych działających tylko na jednym poziomie. Zahamowanie syntezy ergosterolu prowadzi do strukturalnej i czynnościowej niewydolności błony cytoplazmatycznej grzyba. Charakter działania: na dermatofity, szczególnie Trichophyton spp., działa grzybobójczo; efekt grzybobójczy rozpoczyna się od stężenia ok. 5 μg/ml po ekspozycji trwającej ponad 6 godzin. Na drożdżaki, np. Candida species, w stężeniu 1–4 μg/ml działa grzybostatycznie, a w stężeniu 20 μg/ml – grzybobójczo. Wartości MIC: dla wrażliwych gatunków grzybów w zakresie poniżej 0,062–16 μg/ml substratu; wobec ziarniaków Gram-dodatnich (z wyjątkiem enterokoków) 4–16 μg/ml; dla Corynebacteria 0,5–2 μg/ml. Oporność: pierwotna oporność grzybów bardzo rzadka; nie wykazano rozwoju oporności wtórnej wśród szczepów pierwotnie wrażliwych.

Miejscowo w grzybicach skóry wywołanych przez dermatofity, drożdżaki, pleśnie oraz inne gatunki grzybów: grzybica dłoni i stóp, grzybica tułowia, grzybica fałdów skórnych, łupież pstry, kandydozy powierzchowne. Miejscowo także w łupieżu rumieniowatym.

Stosowany miejscowo na skórę raz na dobę, najlepiej wieczorem, przed snem. W celu uzyskania długotrwałego działania terapeutycznego leczenie bifonazolem należy prowadzić przez odpowiednio długi czas. Czas leczenia wg wskazania: grzybice stóp, w tym grzybica międzypalcowa – 3 tygodnie; grzybica tułowia, dłoni i fałdów skórnych – 2 do 3 tygodni; łupież pstry – 2 tygodnie; łupież rumieniowaty – 2 tygodnie; kandydoza powierzchowna skóry – 2 do 4 tygodni. Nanoszony cienką warstwą na zmienioną chorobowo skórę i delikatnie wmasowywany; zwykle niewielka ilość wystarcza do pokrycia obszaru skóry wielkości dłoni. W postaci roztworu do rozpylania rozpylany na zmienioną chorobowo skórę i delikatnie wmasowywany; zwykle 1 lub 2 naciśnięcia pompki wystarczają do pokrycia obszaru skóry wielkości dłoni. Dzieci i młodzież: doświadczenie dotyczące stosowania u dzieci jest ograniczone. Na podstawie przeglądu danych klinicznych nie wykazano ryzyka szkodliwego działania po zastosowaniu u niemowląt, dzieci i młodzieży (w wieku od 1 miesiąca do 18 lat). Mimo to u niemowląt i małych dzieci (w wieku od 28 dni do 23 miesięcy) bifonazol powinien być stosowany wyłącznie pod kontrolą lekarza. Brak danych u noworodków.

Bezwzględne przeciwwskazania: - zakaz stosowania doustnego Ostrożnie: - wcześniejsza nadwrażliwość na inne przeciwgrzybicze pochodne imidazolu, np. ekonazol, klotrymazol, mikonazol - jednoczesne stosowanie warfaryny (konieczne monitorowanie) - niemowlęta i dzieci – wyłącznie pod kontrolą lekarza - noworodki (wcześniaki i urodzone w terminie) – ryzyko ciężkich reakcji miejscowych i toksyczności ogólnoustrojowej wskutek wchłaniania przez niedojrzałą skórę - kontakt z oczami - stosowanie na uszkodzoną skórę (możliwe pieczenie)

Ograniczone dane sugerują możliwość interakcji między bifonazolem stosowanym miejscowo a warfaryną, prowadzącej do wzrostu INR. Przy jednoczesnym podawaniu warfaryny i bifonazolu wskazane odpowiednie monitorowanie.

Częstość nieznana: kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, rumień, świąd, wysypka, pokrzywka, pęcherzyki, łuszczenie skóry, wyprysk, suchość skóry, podrażnienie skóry, maceracja skóry, uczucie pieczenia na skórze; ponadto ból w miejscu podania, obrzęk obrzeżny (w miejscu podania). Działania niepożądane ustępowały po zakończeniu leczenia. Opisywano też miejscowe reakcje w postaci uczucia pieczenia i świądu.

Brak danych klinicznych dotyczących stosowania w ciąży; badania przedkliniczne i farmakokinetyczne nie wykazały szkodliwego działania na matkę ani na płód, jednak nie istnieją żadne dane kliniczne. Zastosowanie w ciąży wyłącznie na zlecenie lekarza, po ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Z ostrożności zaleca się unikanie stosowania bifonazolu w pierwszym trymestrze ciąży. Laktacja: przeciwwskazany – nie wiadomo, czy bifonazol przenika do mleka kobiecego. Przenikanie badano u zwierząt – dostępne dane z badań farmakodynamicznych i toksykologicznych u zwierząt wykazały przenikanie bifonazolu i jego metabolitów do mleka samic. W trakcie leczenia należy przerwać karmienie piersią. Płodność: badania niekliniczne nie wykazały negatywnego wpływu bifonazolu na płodność samców ani samic.

Nie wpływa lub wpływa w sposób nieistotny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Dobrze przenika do zakażonych warstw skóry; po 6 godzinach od podania stężenie w skórze wynosi od 1000 μg/cm3 w warstwie rogowej naskórka do 5 μg/cm3 w warstwie brodawkowatej, czyli w zakresie aktywności przeciwgrzybiczej. Działanie przeciwgrzybicze utrzymuje się długo: w badaniu na świnkach morskich po nałożeniu kremu przez 48–72 godziny, natomiast po podaniu w postaci aerozolu przez 36–48 godzin. Wchłanianie układowe minimalne: z nieuszkodzonej ludzkiej skóry wchłania się tylko niewielka ilość (0,6–0,8% dawki), a stężenia w osoczu są poniżej granicy wykrywalności (< 1 ng/ml). Niewielkie wchłanianie obserwuje się wyłącznie po podaniu na skórę objętą procesem zapalnym (2–4% dawki). Przy tak niskich stężeniach w osoczu (zazwyczaj poniżej 5 ng/ml) nie należy spodziewać się działań ogólnoustrojowych po podaniu miejscowym. Przenika przez barierę łożyskową u szczurów.