Bromfenak

Niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), pochodna kwasu fenylooctowego spokrewniona z diklofenakiem; kod ATC S01BC11 (leki oftalmologiczne). Działanie przeciwzapalne wynika prawdopodobnie ze zdolności do hamowania syntezy prostaglandyn, głównie poprzez hamowanie cyklooksygenazy 2 (COX-2); cyklooksygenaza 1 (COX-1) hamowana jest w bardzo małym stopniu. W badaniach in vitro hamował syntezę prostaglandyn w ciele rzęskowym tęczówki u królików, z niższymi wartościami IC50 (1,1 μM) niż indometacyna (4,2 μM) i pranoprofen (11,9 μM). W eksperymentalnym modelu zapalenia błony naczyniowej oka u królików hamował niemal wszystkie przedmiotowe objawy zapalenia w stężeniach 0,02%, 0,05%, 0,1% i 0,2%.

Pooperacyjne zapalenie gałki ocznej u dorosłych po zabiegu usunięcia zaćmy.

Podanie miejscowe do worka spojówkowego. Dorośli, w tym pacjenci w podeszłym wieku: jedna kropla do leczonego oka dwa razy na dobę, począwszy od dnia następującego po operacji zaćmy i przez pierwsze dwa tygodnie okresu pooperacyjnego. Nie zaleca się kontynuowania terapii ponad 2 tygodnie ze względu na brak danych o bezpieczeństwie dłuższego stosowania. Zaburzenia czynności wątroby i nerek: brak danych z badań w tych populacjach. Dzieci i młodzież: bezpieczeństwo i skuteczność bromfenaku nieustalone; brak dostępnych danych. Przy jednoczesnym stosowaniu kilku miejscowych leków okulistycznych zachować odstęp co najmniej 5 minut między nimi.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne - napady astmy, pokrzywki lub ostrego nieżytu błony śluzowej nosa wywoływane przez kwas acetylosalicylowy lub inne inhibitory syntetazy prostaglandyn Ostrożnie: - wcześniejsza nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, pochodne kwasu fenylooctowego lub inne NLPZ z uwagi na ryzyko reakcji krzyżowej - osoby predysponowane, u których przewlekłe stosowanie miejscowe może prowadzić do uszkodzenia nabłonka, ścieńczenia, nadżerki, owrzodzenia lub perforacji rogówki zagrażających widzeniu - jednoczesne stosowanie z kortykosteroidami do oczu u pacjentów z grupy ryzyka - stan po powikłanych operacjach okulistycznych, odnerwienie rogówki, uszkodzenia nabłonka rogówki, cukrzyca oraz choroby powierzchni oka (zespół suchego oka, reumatoidalne zapalenie stawów) lub powtórne operacje oka w krótkim czasie - rozpoznana skłonność do krwawień oraz jednoczesne stosowanie leków wydłużających czas krwawienia z uwagi na ryzyko nasilonego krwawienia z tkanek oka - ostre zakażenie gałki ocznej, które może być maskowane przez działanie przeciwzapalne

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji. Nie zgłaszano interakcji z kroplami do oczu zawierającymi antybiotyk, stosowanymi w połączeniu z zabiegiem chirurgicznym.

Ogólnie działania niepożądane występowały u niewielkiego odsetka pacjentów – na podstawie dostępnych danych klinicznych ogółem u 3,4% pacjentów wystąpiło jedno lub więcej działanie niepożądane. Do najczęstszych lub najważniejszych reakcji należały: nieprawidłowe odczucia dotyczące oka (0,5%), nadżerki rogówki – łagodne lub umiarkowane (0,4%), świąd oka (0,4%), ból oka (0,3%) oraz zaczerwienienie oka (0,3%). Reakcje ze strony rogówki obserwowano wyłącznie w populacji japońskiej. Zaburzenia oka. Niezbyt często: ograniczenie ostrości wzroku, retinopatia krwotoczna, ubytek nabłonka rogówki (obserwowany po dawkowaniu cztery razy na dobę), nadżerka rogówki (łagodna lub umiarkowana), zaburzenia nabłonka rogówki, obrzęk rogówki, wysięk siatkówkowy, ból oka, krwawienie z powieki, nieostre widzenie, światłowstręt, obrzęk powieki, wydzielina z oka, świąd oka, podrażnienie oka, zaczerwienienie oka, przekrwienie spojówki, nieprawidłowe odczucia dotyczące oka oraz dyskomfort oka; rzadko (ciężkie, ze zgłoszeń po wprowadzeniu do obrotu): perforacja rogówki, owrzodzenie rogówki, ciężka nadżerka rogówki, rozmiękanie twardówki, nacieki rogówki, zaburzenia rogówki oraz blizna rogówki. Po miejscowym zastosowaniu bromfenaku opisano u pacjentów ciężkie rozmiękanie (owrzodzenie) rogówki, które ustępowało po odstawieniu leku, a analogiczne obserwacje odnotowano także przy stosowaniu innych NLPZ w postaci okulistycznej. Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia. Niezbyt często: krwawienia z nosa, kaszel, wyciek z zatok obocznych nosa; rzadko (ciężkie): astma. Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania. Niezbyt często: obrzęk twarzy. Odstawienie leczenia z powodu działań niepożądanych było rzadkie – działania niepożądane rzadko powodowały wycofanie się z badania; ogółem 8 (0,8%) pacjentów przedwcześnie przerwało leczenie w ramach badania z powodu działań niepożądanych. W tej liczbie było 3 (0,3%) pacjentów z łagodną nadżerką rogówki, 2 (0,2%) pacjentów z obrzękiem powieki oraz po 1 (0,1%) pacjencie z nieprawidłowymi odczuciami dotyczącymi oka, obrzękiem rogówki lub świądem oka.

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania bromfenaku u kobiet w okresie ciąży; badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. Mimo bardzo niskiej ekspozycji ogólnoustrojowej po podaniu do oczu nie wiadomo, czy taka ekspozycja może być szkodliwa dla zarodka/płodu. W I i II trymestrze nie należy stosować, chyba że jest to bezwzględnie konieczne; w takim przypadku dawka powinna być jak najmniejsza, a czas leczenia jak najkrótszy. W trzecim trymestrze ogólnoustrojowe stosowanie inhibitorów syntetazy prostaglandyn może wywołać szkodliwy wpływ na układ krążenia i oddechowy oraz nerki płodu. Pod koniec ciąży może wystąpić wydłużenie czasu krwawienia zarówno u matki, jak i dziecka, a poród może ulec opóźnieniu, dlatego nie zaleca się stosowania w ostatnim trymestrze ciąży. Laktacja: dozwolony – nie wiadomo, czy bromfenak lub jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Badania na zwierzętach wykazały przenikanie bromfenaku do mleka samic szczurów po doustnym podaniu bardzo dużych dawek. Nie należy spodziewać się wpływu na organizm noworodków/dzieci karmionych piersią, ponieważ ekspozycja ogólnoustrojowa u kobiet karmiących jest minimalna; może być stosowany podczas karmienia piersią. Płodność: w badaniach na zwierzętach nie wykazano szkodliwego wpływu na płodność, a ekspozycja ogólnoustrojowa jest pomijalna. Nie jest konieczne wykonywanie testów ciążowych ani stosowanie antykoncepcji.

Niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Po zakropleniu może wystąpić przejściowe niewyraźne widzenie. W razie pogorszenia ostrości wzroku po zakropleniu nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do chwili ustąpienia tych objawów.

Chemicznie pochodna kwasu fenylooctowego, spokrewniona z diklofenakiem, należąca do NLPZ. Wchłanianie: skutecznie przenika przez rogówkę u pacjentów z zaćmą – pojedyncza dawka pozwala na osiągnięcie średniego szczytowego stężenia w cieczy wodnistej 79±68 ng/ml po 150–180 min. Stężenia utrzymują się w cieczy wodnistej przez 12 h, a wartości mierzalne – do 24 h w głównych tkankach gałki ocznej, w tym w siatkówce. Po podaniu do oczu dwa razy na dobę stężenia w osoczu nie są oznaczalne. Dystrybucja: w dużym stopniu wiąże się z białkami osocza – in vitro 99,8% występuje w postaci związanej z białkami ludzkiego osocza. In vitro nie obserwowano biologicznie znaczącego wiązania z melaniną. Po podaniu miejscowym (króliki) najwyższe stężenia w rogówce, następnie w spojówce i cieczy wodnistej; w soczewce i ciele szklistym tylko niskie stężenia. Metabolizm: głównie przez CYP2C9, którego nie ma w ciele rzęskowym źrenicy ani w siatkówce/naczyniówce, a jego aktywność w rogówce wynosi mniej niż 1% w porównaniu z wątrobą. Po podaniu doustnym głównym elementem w osoczu jest niezmieniony związek macierzysty. Zidentyfikowano kilka skoniugowanych i nieskoniugowanych metabolitów; głównym wydalanym z moczem jest cykliczny amid. Eliminacja: okres półtrwania w cieczy wodnistej po podaniu do oka wynosi 1,4 h, co wskazuje na bardzo szybką eliminację. Po podaniu doustnym wydalanie z moczem stanowi główną drogę eliminacji (ok. 82%), a z kałem ok. 13% dawki.