Cefaklor

Półsyntetyczny antybiotyk β-laktamowy z grupy cefalosporyn (półsyntetyczny antybiotyk z grupy cefalosporyn, przeznaczony do stosowania doustnego), klasyfikowany przez część autorów jako cefalosporyna drugiej generacji. Działanie bakteriobójcze przez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii. Spektrum: aktywność przeciwbakteryjna zbliżona do cefaleksyny, lecz większa wobec bakterii Gram-ujemnych, w tym Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae i Proteus mirabilis, a zwłaszcza wobec Haemophilus influenzae. Aktywny wobec niektórych szczepów H. influenzae wytwarzających β-laktamazę. Działa in vitro m.in. na paciorkowce α- i β-hemolizujące, gronkowce (w tym szczepy koagulazo-dodatnie, koagulazo-ujemne i wytwarzające penicylinazę), Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Branhamella catarrhalis oraz Haemophilus influenzae (w tym szczepy oporne na ampicylinę). Oporność: możliwa mniejsza odporność na penicylinazę gronkowcową niż w przypadku cefaleksyny lub cefradyny; in vitro opisano wyraźny efekt inokulum. Nie działa na Pseudomonas spp. i Acinetobacter spp.; oporne pozostają gronkowce metycylinooporne i większość szczepów enterokoków (np. Streptococcus faecalis). Brak działania na większość szczepów Enterobacter spp. i Serratia spp.

Antybiotyk stosowany w zakażeniach wywołanych przez wrażliwe drobnoustroje. Drogi oddechowe: ostre zapalenie oskrzeli i zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli (Streptococcus pneumoniae – szczepy o obniżonej wrażliwości na penicylinę są oporne; Haemophilus influenzae, w tym szczepy wytwarzające β-laktamazy; Haemophilus parainfluenzae; Moraxella catarrhalis, w tym szczepy β-laktamazo-dodatnie; Staphylococcus aureus – szczepy metycylinooporne są oporne); zapalenie płuc (Streptococcus pneumoniae – szczepy o obniżonej wrażliwości na penicylinę są oporne; Haemophilus influenzae, w tym szczepy β-laktamazo-dodatnie; Moraxella catarrhalis, w tym szczepy β-laktamazo-dodatnie). Zakażenia górnych dróg oddechowych oraz dolnych dróg oddechowych, w tym z udziałem Streptococcus pyogenes (paciorkowce β-hemolizujące grupy A). Laryngologiczne: zapalenie gardła i migdałków wywołane przez Streptococcus pyogenes (paciorkowce grupy A); zapalenie zatok (Streptococcus pneumoniae – tylko szczepy wrażliwe na penicylinę; Haemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis, w tym szczepy β-laktamazo-dodatnie); zapalenie ucha środkowego (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, gronkowce, Streptococcus pyogenes, Moraxella catarrhalis). Układ moczowy: niepowikłane zakażenia dolnego odcinka układu moczowego, w tym zapalenie pęcherza i bakteriuria bezobjawowa (Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis, Staphylococcus saprophyticus); odmiedniczkowe zapalenie nerek (Escherichia coli, Proteus mirabilis, Klebsiella spp., gronkowce koagulazo-ujemne). Skuteczny zarówno w ostrych, jak i przewlekłych zakażeniach, np. w rzeżączkowym zapaleniu cewki moczowej. Skóra i tkanki miękkie: zapalenie skóry i przydatków skórnych wywołane przez Streptococcus pyogenes (paciorkowce grupy A), Staphylococcus aureus (w tym szczepy β-laktamazo-dodatnie; metycylinooporne są oporne) oraz Staphylococcus epidermidis (w tym szczepy β-laktamazo-dodatnie; metycylinooporne są oporne). Uwagi: lekiem z wyboru w leczeniu i profilaktyce zakażeń paciorkowcowych, w tym w zapobieganiu gorączce reumatycznej, jest penicylina. Cefaklor zwykle eradykuje paciorkowce z nosogardzieli, jednak brak danych o skuteczności w zapobieganiu następstwom zakażeń paciorkowcowych – chorobie reumatycznej i zapaleniu wsierdzia. Przed leczeniem zaleca się badania identyfikujące drobnoustrój i oceniające jego wrażliwość na cefaklor; leczenie można rozpocząć przed uzyskaniem wyników, a następnie w razie potrzeby zweryfikować.

Podanie doustne; wchłanianie z przewodu pokarmowego lepsze w obecności pokarmu, dlatego cefaklor dobrze się wchłania z przewodu pokarmowego, a lepsze wchłanianie następuje w obecności pokarmu, dlatego należy podawać podczas posiłku. Dorośli (w tym w podeszłym wieku) – postać o zmodyfikowanym uwalnianiu: zapalenie gardła, zapalenie migdałków, zapalenie oskrzeli, zakażenia skóry i przydatków skórnych – 375 mg dwa razy na dobę. Zakażenia dolnego odcinka układu moczowego – 375 mg dwa razy na dobę lub 500 mg raz na dobę. Zapalenie płuc – 750 mg dwa razy na dobę; zapalenie zatok – 750 mg dwa razy na dobę. Dzieci – postać zawiesiny doustnej: zwykle 20 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych podawanych co 8 godzin. W zapaleniu oskrzeli i zapaleniu płuc – 20 mg/kg mc. na dobę w 3 dawkach podzielonych. W cięższych zakażeniach, zapaleniu ucha środkowego oraz zakażeniach wywołanych przez mniej wrażliwe bakterie – 40 mg/kg mc. na dobę w dawkach podzielonych. Maksymalna dawka dobowa 1 g. W zapaleniu ucha środkowego i zapaleniu gardła dawkę dobową można podawać w 2 dawkach podzielonych co 12 godzin. Czas leczenia: w zakażeniach wywołanych przez Streptococcus pyogenes (paciorkowce grupy A) – co najmniej 10 dni; w zakażeniach wywołanych przez paciorkowce β-hemolizujące – co najmniej 10 dni. Populacje szczególne: u osób w podeszłym wieku z prawidłową czynnością nerek nie jest konieczna zmiana dawkowania. Zwykle nie jest konieczna zmiana dawkowania u pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek. Bezpieczeństwa i skuteczności postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu u dzieci nie określono; dla dzieci dostępny jest cefaklor w postaci zawiesin doustnych. Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci w wieku poniżej 1. miesiąca życia. Tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu nie należy dzielić, rozgryzać ani żuć.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na inne cefalosporyny Ostrożnie: - nadwrażliwość na penicyliny z uwagi na możliwość krzyżowej reakcji alergicznej na antybiotyki β-laktamowe, do wstrząsu anafilaktycznego włącznie - niewydolność nerek, ze względu na niewielkie doświadczenie kliniczne wymagająca dokładnej obserwacji i kontrolnych badań laboratoryjnych - obecne lub przebyte choroby przewodu pokarmowego, zwłaszcza zapalenie okrężnicy - ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit przy wystąpieniu biegunki w trakcie leczenia - długotrwałe stosowanie sprzyjające namnażaniu opornych drobnoustrojów - rzadkie dziedziczne zaburzenia tolerancji fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedobór sacharazy-izomaltazy - cukrzyca lub dieta niskokaloryczna, ze względu na zawartość sacharozy

Leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, acenokumarol): rzadko notowano zwiększenie czasu protrombinowego, niekiedy z krwawieniem o znaczeniu klinicznym; wskazana regularna kontrola czasu protrombinowego i w razie konieczności dostosowanie dawki. Mechanizm niepewny – nie wiadomo, czy interakcja wiąże się z zależną od witaminy K hipoprotrombinemią obserwowaną przy niektórych cefalosporynach, tym bardziej że cefaklor nie zawiera łańcucha bocznego zwykle odpowiedzialnego za tę reakcję. Probenecyd: hamuje nerkowe wydalanie cefakloru, podobnie jak innych antybiotyków β-laktamowych. Leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające wodorotlenek magnezu lub glinu: zmniejszają wchłanianie cefakloru, jeśli przyjęte w ciągu godziny od antybiotyku. Antagoniści receptora H2: nie wpływają na szybkość wchłaniania ani na ilość wchłoniętego leku. Wpływ na badania laboratoryjne: w trakcie leczenia cefalosporynami zgłaszano dodatni wynik testu Coombsa, który może być fałszywie dodatni w związku ze stosowaniem leku. Istotne przy badaniach hematologicznych, próbie krzyżowej przed przetoczeniem krwi, teście antyglobulinowym oraz teście Coombsa u noworodków matek leczonych cefalosporynami przed porodem. Ponadto cefaklor może dawać fałszywie dodatni wynik próby na obecność glukozy w moczu z roztworem Benedicta lub Fehlinga oraz z tabletkami z siarczanem miedzi.

Najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego. Biegunka (3,4%), nudności (2,5%), wymioty i niestrawność. Biegunka była najczęstszym działaniem, rzadko na tyle ciężkim, by konieczne było przerwanie stosowania. Zgłaszano zapalenie jelita grubego, w tym sporadycznie rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Objawy rzekomobłoniastego zapalenia jelit mogą wystąpić podczas lub po zakończeniu antybiotykoterapii. Zaburzenia układu immunologicznego: u ok. 1,7% pacjentów wysypka, pokrzywka lub świąd. Reakcje uczuleniowe: wysypka odropodobna, świąd i pokrzywka, zwykle ustępujące po odstawieniu. Objawy podobne do choroby posurowiczej – rumień wielopostaciowy, wysypka i inne objawy skórne z jednoczesnym zapaleniem lub bólem stawów, z gorączką lub bez; rzadko powiększenie węzłów chłonnych i białkomocz, bez krążących kompleksów immunologicznych i typowych następstw choroby. Reakcje te wynikają z nadwrażliwości, występują zwykle w trakcie leczenia lub po powtórnym podaniu, częściej u dzieci niż u dorosłych, pojawiają się w kilka dni po rozpoczęciu i mijają w kilka dni po zakończeniu leczenia. W badaniach klinicznych reakcja podobna do choroby posurowiczej wystąpiła u jednego pacjenta (0,03%). Rzadko zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka i anafilaksja, która może występować częściej u pacjentów uczulonych na penicylinę. Reakcje anafilaktoidalne mogą przebiegać jako pojedyncze objawy: obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, obrzęk (w tym twarzy i kończyn), duszność, parestezje, omdlenie lub rozszerzenie naczyń; rzadko objawy nadwrażliwości utrzymują się przez kilka miesięcy. Reakcje podobne do choroby posurowiczej mogą być częstsze niż przy niektórych innych doustnych antybiotykach, zwłaszcza u małych dzieci po wielokrotnych kuracjach cefaklorem; typowo obejmują odczyny skórne i bóle stawów. Z Japonii zgłaszano stosunkowo dużą częstość reakcji anafilaktycznych; opisano też zapalenie mięśnia sercowego jako reakcję nadwrażliwości u 12-letniego dziecka. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: eozynofilia, rzadko trombocytopenia; przemijająca limfocytoza i leukopenia, rzadko niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza oraz przemijająca neutropenia o możliwym znaczeniu klinicznym. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: rzadko przemijające zapalenie wątroby i żółtaczka cholestatyczna, niewielkie zwiększenie aktywności AspAT, AlAT oraz fosfatazy zasadowej. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: rzadko przemijające śródmiąższowe zapalenie nerek, niewielkie zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny oraz nieprawidłowe wyniki badania moczu. Zaburzenia układu nerwowego: bóle i zawroty głowy, senność. Rzadko przemijająca nadpobudliwość, pobudzenie, nerwowość, bezsenność, stan splątania, wzmożone napięcie, omamy. Niektórym antybiotykom β-laktamowym przypisuje się zdolność wywoływania drgawek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek przyjmujących standardowe dawki cefakloru; w razie ich wystąpienia należy przerwać leczenie i, gdy są wskazania, podać leki przeciwdrgawkowe. Zaburzenia układu rozrodczego: drożdżyca (2,5%) i zapalenie pochwy (1,7%). Swędzenie w okolicach narządów płciowych, kandydoza, dodatni wynik testu Coombsa. Inne: rzadko zwiększenie czasu protrombinowego u pacjentów stosujących jednocześnie warfarynę. U pacjentów przyjmujących inne antybiotyki β-laktamowe zgłaszano zapalenie okrężnicy, zaburzenia czynności nerek i nefropatię toksyczną.

Ciąża: w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono zaburzeń płodności ani działania teratogennego; brak odpowiednich, dobrze kontrolowanych badań u kobiet w ciąży – stosowanie dopuszczalne wyłącznie w razie zdecydowanej konieczności. Poród: stosowanie jedynie w razie zdecydowanej konieczności. Laktacja: ograniczone – po jednorazowej dawce 500 mg do mleka kobiecego przenikają niewielkie ilości – średnie stężenie do 5 h ≤0,2 µg/ml, a po kolejnej godzinie już tylko ilości śladowe. Wpływ na dziecko karmione piersią nieznany, dlatego wymagana szczególna ostrożność.

Brak danych w dostarczonych dokumentach.

Dobrze wchłania się po podaniu doustnym na czczo; pokarm nie wpływa na ilość wchłoniętego leku. Przyjęcie po posiłku obniża maksymalne stężenia w surowicy do 50–75% wartości uzyskiwanych na czczo, z opóźnieniem o ok. 3/4–1 h. Na czczo: po dawkach 250, 500 i 1000 mg średnie stężenia maksymalne w surowicy wynoszą odpowiednio 7, 13 i 23 mg/l, osiągane w ciągu 30–60 min. Postać o zmodyfikowanym uwalnianiu, po posiłku: po dawkach 375, 500 i 750 mg średnie stężenia maksymalne wynoszą odpowiednio 4, 8 i 11 mikrogramów/ml i występują po 2,5–3 godzinach. Przy dawkowaniu dwa razy na dobę nie stwierdzono kumulacji. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 25%. Ulega szerokiej dystrybucji w organizmie; przenika przez łożysko, a małe stężenia wykrywano w mleku kobiecym. Metabolizm: brak dowodów na metabolizowanie cefakloru w organizmie człowieka. Eliminacja głównie nerkowa: około 60–85% dawki wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 8 h, w większości w ciągu pierwszych 2 godzin. Średnie stężenia maksymalne w moczu w ciągu 8 h po dawkach 250, 500 i 1000 mg wynosiły odpowiednio 600, 900 i 1900 mg/l. Okres półtrwania: u osób zdrowych ok. 0,6–0,9 h; w niewydolności nerek okres półtrwania w osoczu jest nieco dłuższy. U pacjentów z bezmoczem okres półtrwania niezmienionego cefakloru w surowicy wynosi 2,3–2,8 h; dróg wydalania w ciężkiej niewydolności nerek nie ustalono. Czynność nerek: u pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową lub nieznacznie osłabioną czynnością nerek zmiana dawkowania nie jest konieczna, gdyż zwiększenie stężenia maksymalnego i AUC nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Interakcja wpływająca na eliminację: probenecyd znacznie wydłuża czas półtrwania cefakloru. Usuwalność w dializie: hemodializa skraca okres półtrwania o 25–30%.