Chinagolid

Wybiórczy agonista receptora dopaminowego D2, nie należący do grupy związków sporyszu lub ergoliny. Działanie dopaminergiczne warunkuje silne hamowanie wydzielania prolaktyny – hormonu przedniego płata przysadki – bez zmniejszenia prawidłowych stężeń pozostałych hormonów przysadkowych. U części pacjentów obniżeniu prolaktyny towarzyszą krótkotrwałe, niewielkie zwyżki stężenia hormonu wzrostu w osoczu o nieznanym znaczeniu klinicznym. Charakter działania i zastosowanie zbliżone do bromokryptyny, jednak jako związek nienależący do pochodnych sporyszu nie wiąże się z reakcjami włóknistymi ani skurczem naczyń.

Hiperprolaktynemia – samoistna lub wywołana mikrogruczolakiem bądź makrogruczolakiem przysadki wydzielającym prolaktynę.

Raz na dobę wieczorem, z niewielką ilością pokarmu. Dawkę optymalną ustala się indywidualnie, uwzględniając stopień zmniejszenia stężenia prolaktyny i tolerancję. Z uwagi na możliwe niedociśnienie ortostatyczne, nudności, wymioty i zawroty głowy związane z pobudzeniem dopaminergicznym, dawkę zwiększa się stopniowo. Dorośli: leczenie rozpoczyna się od 25 µg/dobę przez pierwsze 3 doby, następnie 50 µg/dobę przez kolejne 3 doby. Od siódmego dnia zalecana dawka wynosi 75 µg/dobę. W razie potrzeby dawkę dobową można stopniowo zwiększać o 75 µg w odstępach nie krótszych niż 1 tydzień, aż do uzyskania zadowalającego efektu leczniczego. Przeciętna dawka podtrzymująca: 75 lub 150 µg/dobę. U mniej niż 1/3 pacjentów konieczne jest 300 µg/dobę lub więcej; wówczas dawkę można zwiększać o 75 lub 150 µg w odstępach nie krótszych niż 4 tygodnie, do czasu uzyskania zadowalających efektów terapeutycznych lub do czasu, gdy zmniejszona tolerancja ogranicza dalsze zwiększanie dawki. Osoby w podeszłym wieku: doświadczenie ograniczone. Dzieci i młodzież: doświadczenie ograniczone.

Bezwzględne przeciwwskazania: - ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek Ostrożnie: - brak danych o stosowaniu przy zaburzeniach czynności nerek lub wątroby - niedociśnienie ortostatyczne mogące rzadko prowadzić do omdlenia, istotne u pacjentów z ciężkimi chorobami serca - epizody psychotyczne w wywiadzie, ze względu na ryzyko ostrej psychozy - senność wpływająca na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn - ryzyko zaburzeń kontroli impulsów (hazard, hiperseksualność, kompulsyjne wydawanie pieniędzy, napadowe objadanie się) - jednoczesne spożywanie alkoholu zmniejszającego tolerancję na lek

Równoczesne stosowanie leków o silnym działaniu antagonistycznym wobec dopaminy (np. neuroleptyków) może teoretycznie osłabiać zmniejszający stężenie prolaktyny efekt chinagolidu. Powinowactwo chinagolidu do receptorów 5-HT1 i 5-HT2 jest około 100 razy mniejsze niż do receptorów D2, przez co interakcja z receptorami 5-HT1a jest mało prawdopodobna. Mimo to zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków interferujących z tymi receptorami. Z uwagi na ograniczone dane dotyczące enzymu(ów) uczestniczącego(ych) w metabolizmie chinagolidu, potencjalne interakcje farmakokinetyczne są trudne do przewidzenia. Z tego względu zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami, zwłaszcza silnie hamującymi enzymy metabolizujące leki.

Większość reakcji zależy od wielkości dawki i ma charakter przemijający; rzadko są na tyle ciężkie, aby wymagały przerwania leczenia. Bardzo często: zawroty głowy, ból głowy; nudności, wymioty; uczucie zmęczenia. Często: jadłowstręt; bezsenność; niedociśnienie ortostatyczne; upośledzenie drożności nosa; ból brzucha, zaparcie, biegunka; osłabienie mięśniowe. Rzadko: senność; przemijająca ostra psychoza. Niedociśnienie ortostatyczne może rzadko prowadzić do omdlenia. Zaburzenia kontroli impulsów: uzależnienie od hazardu, zwiększone libido, hiperseksualność, kompulsyjne wydawanie pieniędzy lub kupowanie oraz kompulsyjne lub napadowe objadanie się. Nie można wykluczyć ryzyka wystąpienia reakcji nadwrażliwości. Opisywano senność w ciągu dnia u pacjentów otrzymujących agonistów dopaminy, w tym chinagolid.

Badania na zwierzętach nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego, jednak dane kliniczne u ciężarnych są ograniczone. Po potwierdzeniu ciąży leczenie należy przerwać, o ile jego kontynuacja nie jest uzasadniona medycznie. Odstawienie w tym okresie nie zwiększa częstości poronień. U ciężarnych z gruczolakiem przysadki, u których leczenie przerwano, konieczna staranna kontrola przez cały okres ciąży. Laktacja: przeciwwskazany – hamuje laktację, przez co karmienie piersią jest zwykle niemożliwe. Przy utrzymującej się laktacji podczas leczenia karmienie nie jest zalecane, gdyż nie wiadomo, czy chinagolid przenika do mleka kobiecego.

Na początku terapii możliwe upośledzenie sprawności reagowania w pierwszych dniach leczenia; istotne w sytuacjach wymagających wzmożonej czujności, np. podczas prowadzenia pojazdów. W razie senności i (lub) nagłych napadów snu należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów oraz od czynności, w których osłabienie sprawności mogłoby narazić chorego lub inne osoby na poważny uraz lub śmierć, do czasu ustąpienia objawów.

Szybko i dobrze wchłaniany z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Objętość dystrybucji po podaniu jednorazowej dawki oceniono na około 100 l; końcowy okres półtrwania leku macierzystego po podaniu jednorazowym wynosi 11,5 godziny, a w stanie równowagi 17 godzin. Metabolizm: w dużym stopniu metabolizowany podczas pierwszego przejścia przez wątrobę; ponad 95% dawki wydalane w postaci metabolitów. Główny metabolit N-deetylowy jest biologicznie aktywny, powstaje także pochodna N,N-dideetylowa. We krwi obecne niewielkie ilości chinagolidu i jego czynnej pochodnej N-deetylowej, natomiast główne metabolity krążące to nieczynne związki siarczanowe i glukuronowe. Wydalanie: całkowita radioaktywność niemal identyczna w kale i w moczu. W moczu głównymi metabolitami są związki glukuronowe i siarczanowe chinagolidu oraz jego pochodnych N-deetylowej i N,N-dideetylowej; w kale występują niezwiązane postacie wszystkich trzech związków. Wiązanie z białkami około 90%, nieswoiste. Farmakodynamika: klinicznie istotne zmniejszenie stężenia prolaktyny w ciągu 2 godzin od podania, maksimum w ciągu 4–6 godzin, utrzymuje się około 24 godzin. Wyraźna zależność dawka–odpowiedź dotyczy czasu trwania, a nie stopnia obniżenia prolaktyny – zmniejszenie było bliskie maksymalnemu już po dawce dobowej 50 mikrogramów, a większe dawki nie nasilały działania, lecz wydłużały jego czas.