Chlorek cetylopirydyniowy

Środek odkażający stosowany miejscowo w chorobach gardła; czwartorzędowy związek amoniowy o właściwościach antyseptycznych. Działa jako kationowy detergent o łagodnym, miejscowym działaniu odkażającym. Mechanizm: wiąże się z powierzchnią komórki bakteryjnej, dyfunduje przez nią i wiąże się z błoną cytoplazmatyczną, zwiększając jej przepuszczalność dla substancji małocząsteczkowych, głównie jonów potasowych. Następnie przenika do wnętrza komórki i zaburza jej czynność, prowadząc do śmierci komórki. Ponadto hamuje metabolizm bakterii poprzez blokowanie istotnych układów enzymatycznych oraz wpływa na mechanizmy cytoadhezyjne bakterii. Spektrum: działa bakteriobójczo na bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne; działa także na niektóre lipofilne wirusy i grzyby. Wśród grzybów aktywny wobec Candida albicans; nie wpływa na mykobakterie. Dzięki dobrej rozpuszczalności przenika do fałdów i zagłębień błon śluzowych, gdzie hamuje rozwój drobnoustrojów i je niszczy. Aktywność zależna od pH: w środowisku słabo zasadowym występuje w postaci zjonizowanej, warunkującej skuteczność; przy pH poniżej 3 całkowicie traci aktywność.

Miejscowo w leczeniu lekkich zakażeń jamy ustnej i gardła – zapalenie gardła, zapalenie krtani, początkowy okres zapalenia migdałków podniebiennych. Zapobiegawczo i leczniczo w lekkich i średniociężkich stanach zapalnych jamy ustnej i gardła.

Postać pastylek/tabletek do ssania; ssane powoli, pojedynczo. Nie stosować bezpośrednio przed jedzeniem ani w trakcie posiłku. Dorośli i młodzież: 1 tabletka co 1–2 godziny, maks. 8 na dobę; wg innego schematu 1 pastylka co 2–3 godziny, do 8 na dobę. Dzieci: powyżej 4 lat do 4 pastylek na dobę, od 10 do 12 lat do 6 pastylek na dobę, ssane co 3–4 godziny; wg innego schematu powyżej 6 lat 1 tabletka co 2–3 godziny, maks. 6 na dobę. Nie zaleca się stosowania poniżej 6 lat.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nietolerancja fruktozy - rany i nadżerki w jamie ustnej ze względu na spowolnienie gojenia - dzieci w wieku poniżej 4 lat - małe dzieci ze względu na ryzyko zakrztuszenia się tabletką Ostrożnie: - ciężkie zakażenia z wysoką gorączką, bólami głowy, nudnościami i wymiotami, zwłaszcza gdy objawy nasilają się lub utrzymują ponad trzy dni

Dla postaci tabletek do ssania o stężeniu 0,2% nie są znane interakcje. Aktywność zależy od pH środowiska: najskuteczniejsze działanie w środowisku słabo zasadowym, a w silnie kwaśnym następuje inaktywacja. Nie łączyć z mlekiem – mleko zmniejsza skuteczność przeciwdrobnoustrojowego działania chlorku cetylopirydyniowego.

Rzadko: zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i biegunka, przede wszystkim po dawkach większych od zalecanych. Bardzo rzadko: reakcje nadwrażliwości, takie jak podrażnienie i wysypka. Rzadko także reakcje alergiczne (pokrzywka, wysypka), uczucie pieczenia w jamie ustnej, przemijające zaburzenia smaku.

Brak wystarczających danych o bezpieczeństwie stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, choć substancja pozostaje w powszechnym użyciu od wielu lat bez wyraźnych następstw klinicznych. W badaniach na zwierzętach nie wykazano bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu oraz rozwój pourodzeniowy. Zaleca się ostrożność u kobiet w ciąży i karmiących piersią; w tym okresie stosowanie nie jest zalecane bez konsultacji z lekarzem.

Brak danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie z przewodu pokarmowego słabe – co najwyżej ok. 15%; jako czwartorzędowy związek amoniowy w zakresie 10–20%, a część niewchłonięta wydalana w postaci niezmienionej z kałem. Inaktywacja narastająca wraz ze wzrostem kwaśności treści przewodu pokarmowego oraz pod wpływem substancji anionowych i lipidów. Eliminacja w postaci niezmienionej.