Cyprofibrat

Pochodna kwasu fibrynowego (fibrat), lek regulujący gospodarkę lipidową; działanie na lipidy osocza zbliżone do bezafibratu. Zmniejszenie stężenia cholesterolu wynika z redukcji frakcji miażdżycorodnych o małej gęstości (VLDL, LDL) wskutek zahamowania biosyntezy cholesterolu w wątrobie. Towarzyszy temu zwykle wzrost frakcji ochronnej HDL, co poprawia dystrybucję cholesterolu w surowicy; znaczne zmniejszenie wskaźnika VLDL + LDL/HDL. Dodatkowo działanie przeciwpłytkowe oraz fibrynolityczne.

Uzupełnienie diety i metod niefarmakologicznych (aktywność fizyczna, redukcja masy ciała) w leczeniu ciężkiej hipertriglicerydemii, z małym stężeniem cholesterolu HDL lub bez. Hiperlipidemia mieszana, gdy statyny są przeciwwskazane lub źle tolerowane.

Doustnie, w skojarzeniu z odpowiednią dietą; długotrwałe leczenie objawowe, którego skuteczność należy okresowo kontrolować. Dorośli: 100 mg cyprofibratu na dobę; nie stosować większej dawki. Podeszły wiek: jak u dorosłych. Umiarkowane zaburzenia czynności nerek: zmniejszenie dawki do 100 mg co drugą dobę, z uważnym monitorowaniem. Ciężkie zaburzenia czynności nerek: nie stosować. Dzieci i młodzież: nie zaleca się stosowania, gdyż nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności w tej grupie.

Bezwzględne przeciwwskazania: - ciąża lub jej podejrzenie oraz karmienie piersią - ciężkie zaburzenia czynności wątroby - ciężkie zaburzenia czynności nerek - leczenie skojarzone z innym fibratem Ostrożnie: - zaburzenia czynności wątroby - zaburzenia czynności nerek oraz stany przebiegające z hipoalbuminemią, np. zespół nerczycowy (ryzyko miopatii) - niedoczynność tarczycy (wtórna dyslipidemia oraz ryzyko miopatii) - nadużywanie alkoholu (ryzyko miopatii) - wiek powyżej 70 lat (ryzyko miopatii) - dziedziczne choroby mięśni u pacjenta lub w wywiadzie rodzinnym oraz toksyczne działanie na mięśnie po innym fibracie w wywiadzie - jednoczesne stosowanie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (zwiększone ryzyko rabdomiolizy i mioglobinurii) - jednoczesne stosowanie doustnego leku przeciwzakrzepowego (konieczna redukcja dawki wg INR) - stosowanie u dzieci, ograniczone do ciężkich zaburzeń lipidowych ze względu na brak wystarczających danych o bezpieczeństwie i wpływie na wzrost

Przeciwwskazane łączenie z innymi fibratami: ryzyko rabdomiolizy i mioglobinurii może być większe, jeżeli cyprofibrat jest stosowany w skojarzeniu z innymi fibratami. Niezalecane ze statynami: ryzyko rabdomiolizy i mioglobinurii może być większe, jeżeli cyprofibrat jest stosowany w skojarzeniu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA. Doustne leki przeciwzakrzepowe: cyprofibrat wiąże się silnie z białkami osocza i dlatego może wypierać inne leki z miejsc wiązania z białkami osocza. Nasila działanie warfaryny, co powoduje, że jednocześnie stosowany doustny lek przeciwzakrzepowy należy podawać w mniejszej dawce, określonej na podstawie INR. Doustne leki przeciwcukrzycowe: cyprofibrat może nasilać ich działanie, jednak dostępne dane nie wskazują, że taka interakcja może mieć znaczenie kliniczne. Estrogeny: mogą zwiększać stężenie lipidów w osoczu.

Często: ze strony układu nerwowego – ból głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, senność, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego; ze strony żołądka i jelit – nudności, wymioty, biegunka, niestrawność, ból brzucha; skórne – wysypka, łysienie; ból mięśni; zmęczenie. Częstość nieznana: układ oddechowy – zapalenie płuc, zwłóknienie płuc; wątroba i drogi żółciowe – zaburzenia czynności wątroby obserwowane w badaniach, cholestaza, cytoliza (rozpad komórek), kamica żółciowa; skórne – pokrzywka, świąd, nadwrażliwość na światło, egzema; mięśniowo-szkieletowe – miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza; zaburzenia erekcji; hematologiczne – małopłytkowość.

Ciąża: brak danych o stosowaniu u kobiet w ciąży; przeciwwskazany w okresie ciąży. W badaniach teratogenności na zwierzętach nie wykazano działania teratogennego, jednak przy dużych dawkach obserwowano objawy toksyczności. Laktacja: przeciwwskazany – przenika do mleka u karmiących samic szczurów. Wobec braku danych dotyczących okresu karmienia piersią przeciwwskazany u kobiet karmiących.

Rzadko możliwe zawroty głowy, senność i zmęczenie – w razie ich wystąpienia odradza się prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn.

Po podaniu doustnym wchłania się szybko i niemal całkowicie; maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 2 godzin. W znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza. Wydalany z moczem w postaci niezmienionej oraz jako połączenia z kwasem glukuronowym. Okres półtrwania w osoczu ok. 17 godzin, co umożliwia podawanie raz na dobę. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek nie kumuluje się, a stężenia we krwi są proporcjonalne do podanej dawki. Niewydolność nerek: w ciężkiej niewydolności nerek klirens nerkowy zmniejszony, a okres półtrwania mniej więcej dwukrotnie wydłużony; łagodne upośledzenie czynności nerek spowalnia wydalanie z moczem, nie zmieniając jego całkowitego zakresu. Przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek. Przy umiarkowanej niewydolności nerek zaleca się zmniejszenie dawki do 100 mg co drugi dzień. Klirens nie ulega zmianie pod wpływem hemodializy.