Ebastyna

Pochodna piperydyny; lek przeciwhistaminowy o długim czasie działania, nieuspokajający, bez istotnego działania sedatywnego ani antymuskarynowego. Silny, wysoce selektywny antagonista receptora histaminowego H1 o przedłużonym działaniu, pozbawiony działania antycholinergicznego w stosowanych dawkach leczniczych. Po podaniu doustnym ebastyna i jej metabolity bardzo słabo przenikają przez barierę krew-mózg, co odpowiada niskiemu profilowi sedatywnemu w badaniach wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Za działanie farmakologiczne odpowiada głównie czynny kwaśny metabolit – cerebastyna; aktywność przeciwhistaminowa odpowiada stężeniu tego metabolitu w osoczu. Po wielokrotnym podaniu hamowanie receptorów obwodowych utrzymuje się na stałym poziomie, bez tachyfilaksji; dawka co najmniej 10 mg wywołuje szybkie, intensywne i długotrwałe hamowanie obwodowych receptorów histaminowych H1, zgodne z podawaniem raz na dobę. Długotrwały efekt kliniczny: w badaniach nad bąblami/pęcherzami histaminowymi skóry działanie przeciwhistaminowe rozpoczyna się po 1 godzinie i trwa ponad 48 godzin, a po przerwaniu 5-dniowego cyklu utrzymuje się przez ponad 72 godziny.

Objawowe leczenie sezonowego i całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa lub zapalenia błony śluzowej nosa i związanego z nim zapalenia spojówek. Pokrzywka – w postaci o mocy 10 mg.

Droga podania doustna; tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej rozpuszcza się na języku, bez konieczności popijania wodą ani innym płynem; przyjmowanie niezależnie od posiłków. Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa oraz zapalenie błony śluzowej nosa z zapaleniem spojówek: dzieci ≥12 lat i dorośli – 10 mg ebastyny raz na dobę. W przypadku ciężkich objawów dawkę można zwiększyć do 20 mg raz na dobę. Pokrzywka: dorośli >18 lat – 10 mg ebastyny raz na dobę (dotyczy mocy 10 mg). Dzieci <12 lat: bezpieczeństwo i skuteczność nieustalone. Zaburzenia nerek i wątroby: bez konieczności modyfikacji dawki w łagodnych, umiarkowanych lub ciężkich zaburzeniach czynności nerek oraz w łagodnych do umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby. Brak danych dla dawek >10 mg w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby – nie przekraczać 10 mg. Czas stosowania: ustalany przez lekarza.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na ebastynę Ostrożnie: - wydłużony odstęp QTc w elektrokardiogramie - hipokaliemia - jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QTc lub hamujących CYP450 2J2, 4F12 lub 3A4 (azolowe leki przeciwgrzybicze, jak ketokonazol i itrakonazol, antybiotyki makrolidowe, jak erytromycyna, oraz ryfampicyna) - ciężkie zaburzenia czynności wątroby - fenyloketonuria (ze względu na zawartość aspartamu będącego źródłem fenyloalaniny)

Inhibitory CYP3A4 – ketokonazol, itrakonazol oraz erytromycyna zwiększają stężenie ebastyny w osoczu i w mniejszym stopniu jej metabolitu cerebastyny, bez istotnego klinicznie wpływu na farmakodynamikę. Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z ketokonazolem, itrakonazolem, erytromycyną, klarytromycyną i jozamycyną. Ryfampicyna – obniża stężenie ebastyny w osoczu i zmniejsza jej działanie przeciwhistaminowe. Może nasilać działanie innych leków przeciwhistaminowych. Pokarm – 1,5–2,0-krotny wzrost stężenia w osoczu i AUC głównego czynnego kwaśnego metabolitu, bez zmiany T max i bez zaburzenia działania klinicznego. Testy skórne – może wpływać na wyniki skórnych testów alergicznych; nie należy ich wykonywać przez 5–7 dni po zakończeniu leczenia. Bez istotnych interakcji: nie stwierdzono interakcji z teofiliną, warfaryną, cymetydyną i diazepamem.

Najczęściej zgłaszane w kontrolowanych placebo badaniach klinicznych: suchość w jamie ustnej i senność. Profil działań niepożądanych u dzieci był podobny do obserwowanego u dorosłych. Często: senność; suchość w jamie ustnej. Bardzo często: bóle głowy. Częstość nieznana: reakcje nadwrażliwości (m.in. anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy); nerwowość, bezsenność; zawroty głowy, hipoestezja, zaburzenia smaku, zaburzenia czucia; krwawienie z nosa, zapalenie gardła, zapalenie błony śluzowej nosa; kołatanie serca, tachykardia; ból brzucha, wymioty, nudności, niestrawność; zapalenie wątroby, cholestaza oraz nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych (wzrost aktywności aminotransferaz, gamma-GT, fosfatazy alkalicznej i stężenia bilirubiny); pokrzywka, wysypka, zapalenie skóry, egzema; bolesne miesiączkowanie; obrzęk, astenia; zwiększenie masy ciała.

Ciąża: dane u ludzi ograniczone; badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję. Z uwagi na ograniczone dane u kobiet w ciąży, w celu zachowania ostrożności zaleca się unikanie stosowania w czasie ciąży. Laktacja: przeciwwskazany – przenikanie substancji czynnej do mleka kobiecego nie zostało ustalone. Silne wiązanie z białkami (>97%) ebastyny oraz jej głównego metabolitu – cerebastyny – przemawia przeciwko przenikaniu do mleka. Wykazano natomiast przenikanie do mleka u szczurów. Dla zachowania ostrożności zaleca się unikanie stosowania w okresie karmienia piersią. Płodność: brak danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono niekorzystnego wpływu na płodność.

W zalecanych dawkach terapeutycznych ebastyna nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Funkcja psychomotoryczna była szeroko badana i nie wykazano żadnego działania. U osób wrażliwych, wyjątkowo reagujących na ebastynę, wskazane jest sprawdzenie indywidualnej reakcji przed prowadzeniem pojazdu lub wykonywaniem skomplikowanych czynności – mogą wystąpić senność lub zawroty głowy.

Wchłanianie i metabolizm: szybko wchłaniana; po podaniu doustnym ulega w znacznym stopniu metabolizmowi pierwszego przejścia. Niemal całkowicie przekształcana w czynny metabolit – cerebastynę. Szlaki CYP: metabolizm do cerebastyny zachodzi głównie przez izoenzymy CYP450 2J2, 4F12 i 3A4 (badania in vitro na ludzkich mikrosomach wątrobowych). Jednoczesne podanie ketokonazolu lub erytromycyny (inhibitory CYP450 3A4) istotnie zwiększa stężenia ebastyny i cerebastyny w osoczu. Parametry stężeń: po dawce doustnej 10 mg maksymalne stężenie cerebastyny 80–100 ng/ml osiągane po 2,6–4 h; po pojedynczej dawce 20 mg średnie maksymalne stężenie cerebastyny 195 ng/ml po 3–6 h. Po wielokrotnym podaniu 10 mg/d stan stacjonarny osiągany w ciągu 3–5 dni, na poziomie 130–160 ng/ml. Kinetyka: liniowa w zakresie dawek terapeutycznych 10–20 mg. Wiązanie z białkami: ponad 95% ebastyny i cerebastyny wiązane z białkami osocza. Wpływ pokarmu: jednoczesne przyjęcie z pokarmem (tabletki powlekane) powoduje 1,5–2,0-krotny wzrost stężenia cerebastyny w osoczu i 50% wzrost AUC, przy niezmienionym Tmax; bez zmiany skuteczności klinicznej. Eliminacja i okres półtrwania: okres półtrwania metabolitu 15–19 h; 66% wydalane z moczem w postaci sprzężonych metabolitów. Zaburzenia czynności nerek i wątroby: u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby, leczonych 20 mg/d, stężenia ebastyny i cerebastyny w pierwszym i piątym dniu były zbliżone do wartości u zdrowych ochotników – profil farmakokinetyczny ebastyny i jej metabolitów nie zmienia się istotnie u pacjentów z różnymi stopniami niewydolności wątroby lub nerek. W zaburzeniach czynności nerek okres półtrwania cerebastyny w fazie eliminacji wydłuża się do 23–26 h, a w zaburzeniach czynności wątroby wynosi 27 h. Wiek podeszły: brak zmian farmakokinetyki w porównaniu z młodymi osobami dorosłymi.