Eflornityna

Zaliczana do leków dermatologicznych. Przeciwpierwotniak działający jako nieodwracalny inhibitor dekarboksylazy ornityny – enzymu ograniczającego szybkość biosyntezy poliamin; trypanosomy są bardziej wrażliwe na eflornitynę niż ludzie, prawdopodobnie z powodu wolniejszej wymiany tego enzymu. Nieodwracalnie hamuje dekarboksylazę ornityny – enzym biorący udział w wytwarzaniu trzonu włosa przez mieszki włosowe. Działanie w hamowaniu porostu owłosienia przypisuje się nieodwracalnemu zahamowaniu dekarboksylazy ornityny w mieszkach włosowych. Zmniejsza porost włosów.

Leczenie nadmiernego owłosienia twarzy u kobiet (hirsutyzm).

Stosowany miejscowo na skórę twarzy i podbródka objętą nadmiernym owłosieniem, cienką warstwą, dwa razy na dobę, w odstępie co najmniej ośmiogodzinnym. Skuteczność wykazano wyłącznie dla owłosienia na twarzy i podbródku, dlatego stosowanie ograniczone do tych okolic. Maksymalna bezpieczna dawka do 30 g na miesiąc. Efekt: poprawę można zauważyć w ciągu ośmiu tygodni od rozpoczęcia leczenia. Kontynuacja może przynieść dalszą poprawę i jest niezbędna do utrzymania efektu. Po przerwaniu owłosienie może powrócić w ciągu ośmiu tygodni do stanu sprzed leczenia. Jeśli w ciągu czterech miesięcy brak korzystnych wyników – leczenie należy przerwać. Łączenie z innymi metodami: dopuszczalne równoczesne golenie lub wyrywanie, przy czym kremu nie nakłada się przed upływem pięciu minut po zgoleniu lub innej metodzie depilacyjnej, gdyż wcześniejsza aplikacja może nasilać pieczenie lub palenie skóry. Dla najlepszych rezultatów leczonej skóry nie oczyszczać przez cztery godziny po nałożeniu. Kosmetyki (w tym z filtrami przeciwsłonecznymi) można stosować nie wcześniej niż po pięciu minutach od nałożenia. Osoby w podeszłym wieku: powyżej 65 lat bez potrzeby dostosowania dawki. Dzieci i młodzież: nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności w wieku od 0 do 18 lat; brak danych. Zaburzenia czynności nerek: ostrożnie w ciężkich zaburzeniach czynności nerek, bez badań bezpieczeństwa w tej grupie.

Bezwzględne przeciwwskazania: Ostrożnie: - nadmierne owłosienie wtórne do poważnej choroby, np. zespołu policystycznych jajników lub nowotworu wydzielającego androgeny - nadmierne owłosienie wywołane substancjami czynnymi, m.in. cyklosporyną, glikokortykosteroidami, minoksydylem, fenobarbitonem, fenytoiną, hormonalną terapią zastępczą estrogenowo-androgenową - stosowanie wyłącznie na skórę, z unikaniem kontaktu z oczami oraz błoną śluzową nosa i jamy ustnej - skóra otarta lub skaleczona, gdzie nałożenie może wywołać przemijające pieczenie lub palenie skóry - podrażnienie lub nietolerancja skórna, wymagające zmniejszenia częstości podawania, a przy utrzymywaniu się objawów przerwania leczenia

Brak badań oceniających interakcje.

Podanie układowe (dożylne): mielosupresja z niedokrwistością, leukopenią i małopłytkowością; supresja szpiku może prowadzić do niedokrwistości, leukopenii i małopłytkowości. Opisywano utratę słuchu oraz łysienie. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zwłaszcza biegunka. Drgawki wystąpiły u ok. 8% leczonych, choć mogły wynikać z choroby, a nie z leczenia. Utrata słuchu: zależna od dawki skumulowanej i nasilona u osób z wcześniej istniejącym ubytkiem słuchu. Zaburzenia serca: opisywano śmiertelne zatrzymanie krążenia oraz nagłe zgony po wlewie u krytycznie chorych pacjentów z AIDS. Podanie miejscowe (skórne): działania niepożądane dotyczą głównie skóry, w większości łagodne, ustępujące bez leczenia i bez konieczności przerywania stosowania. Po zastosowaniu miejscowym opisywano podrażnienie skóry, takie jak rumień lub uczucie kłucia bądź pieczenia. Bardzo często: trądzik, w większości przypadków lekki. Często: palenie skóry, suchość skóry, świąd, rumień, mrowienie skóry, podrażnienie skóry, wysypka, zapalenie mieszków włosowych. Niezbyt często: wysypka grudkowa, krwawienia skórne, opryszczka zwykła, wyprysk, zapalenie warg, czyraczność, kontaktowe zapalenie skóry, nieprawidłowa struktura włosów, nieprawidłowy wzrost włosów, hipopigmentacja, zaczerwienienie skóry, drętwienie warg, bolesność skóry. Rzadko: wysypka plamisto-grudkowa, torbiele skóry, wysypka pęcherzykowo-pęcherzowa, zaburzenia skóry, hirsutyzm, napięta skóra. Dzieci i młodzież: działania niepożądane u młodzieży podobne do obserwowanych u dorosłych.

Ograniczone dane kliniczne z udziałem niewielkiej liczby ciężarnych (22) nie wykazały klinicznych dowodów niekorzystnego wpływu na płód i przebieg ciąży. Spośród 22 przypadków ciąży tylko 19 pacjentek zaszło w ciążę w trakcie stosowania. Wynikiem 19 ciąż było urodzenie 9 zdrowych noworodków, 5 aborcji z wyboru, 4 samoistne poronienia oraz 1 noworodek z wadą rozwojową (zespół Downa u dziecka kobiety 35-letniej). Brak innych danych epidemiologicznych w tym zakresie. W badaniach na zwierzętach stwierdzono toksyczny wpływ na rozrodczość, a potencjalne ryzyko u ludzi pozostaje nieznane. Kobiety ciężarne lub planujące ciążę powinny stosować inne metody usuwania nadmiernego owłosienia twarzy. Laktacja: przeciwwskazany – nie wiadomo, czy eflornityna i (lub) jej metabolity przenikają do mleka kobiecego, dlatego stosowanie w okresie karmienia piersią jest niewskazane. Brak danych dotyczących płodności.

Bez wpływu lub wpływ nieistotny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłania się z przewodu pokarmowego. Po podaniu miejscowym na skórę twarzy przezskórna penetracja w stanie stacjonarnym wynosi ok. 0,8%. Stan stacjonarny osiągany po upływie czterech dni; stężenia maksymalne i minimalne w stanie równowagi odpowiednio ok. 10 ng/ml i 5 ng/ml; 12-godzinne AUC ok. 92,5 ng·h/ml. Brak dowodów na metabolizm eflornityny. Eliminacja głównie nerkowa: wydalana głównie z moczem; po podaniu dożylnym ok. 80% wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 24 h. Ulega dystrybucji do płynu mózgowo-rdzeniowego. Okres półtrwania: końcowy okres półtrwania w fazie eliminacji ok. 3 h (po podaniu dożylnym); w stanie stacjonarnym okres półtrwania w osoczu ok. osiem godzin. Niewydolność nerek: dawkę należy zmniejszyć u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.