Epoetyna alfa

Rekombinowana ludzka erytropoetyna, glikozylowany hormon białkowy i hematopoetyczny czynnik wzrostu; wydzielany głównie przez nerki, choć w niewielkich ilościach powstaje także w miejscach pozanerkowych, np. w wątrobie. Kod ATC B03XA01. Reguluje erytropoezę, stymulując różnicowanie i proliferację prekursorów erytroidalnych, uwalnianie retikulocytów do krążenia oraz syntezę hemoglobiny komórkowej. Uwalnianie erytropoetyny jest pobudzane przez hipoksję lub niedokrwistość – stężenie w surowicy może wzrosnąć nawet do 1000-krotności wartości prawidłowej, choć odpowiedź ta bywa upośledzona w niektórych stanach chorobowych, takich jak przewlekła niewydolność nerek. Główne działanie wywiera na poziomie prekursorów erytroidalnych. Po połączeniu z receptorem na powierzchni komórki aktywuje szlaki transdukcji sygnału zaburzające apoptozę i pobudza proliferację komórek erytroidalnych. Odpowiedź hematologiczna jest osłabiona przy niedostatecznej podaży żelaza. Epoetyna zeta jest rekombinowaną ludzką erytropoetyną o tych samych działaniach farmakologicznych co erytropoetyna endogenna. Cząsteczka wytwarzana w komórkach jajnika chomika chińskiego zawiera 165 aminokwasów – sekwencyjnie identycznych z ludzką erytropoetyną moczową, nieodróżnialnych w badaniach czynnościowych; masa cząsteczkowa wynosi od 32 000 do 40 000 daltonów. Receptory erytropoetynowe mogą ulegać ekspresji na powierzchni komórek różnych guzów.

Niedokrwistość objawowa w przebiegu przewlekłej niewydolności nerek: u dorosłych i dzieci w wieku od 1 roku do 18 lat poddawanych hemodializie oraz pacjentów dorosłych poddawanych dializie otrzewnowej; u dorosłych z niewydolnością nerek, która nie wymaga jeszcze leczenia dializą, w leczeniu ciężkiej niedokrwistości pochodzenia nerkowego, której towarzyszą objawy kliniczne. Niedokrwistość związana z chemioterapią: u dorosłych otrzymujących chemioterapię z powodu guzów litych, chłoniaka złośliwego lub szpiczaka mnogiego oraz pacjentów, u których transfuzja krwi może być konieczna ze względu na stan ogólny (np. stan układu krążenia, niedokrwistość na początku chemioterapii) – w leczeniu niedokrwistości i w celu zmniejszenia ilości przetaczanej krwi. Autotransfuzja przed zabiegiem: u dorosłych zakwalifikowanych do programu transfuzji w celu uzyskania większej ilości krwi autologicznej; jedynie u pacjentów z umiarkowaną niedokrwistością (stężenie hemoglobiny od 10 do 13 g/dl, bez niedoboru żelaza), gdy procedury oszczędzające krew są niedostępne lub niewystarczające, a planowy duży zabieg chirurgiczny elektywny wymaga znacznej objętości krwi (nie mniej niż 4 jednostki dla kobiet i nie mniej niż 5 jednostek dla mężczyzn). Przed dużymi operacjami ortopedycznymi: u dorosłych bez niedoboru żelaza przed dużymi operacjami ortopedycznymi elektywnymi, z dużym ryzykiem powikłań po transfuzji krwi, w celu zmniejszenia narażenia na transfuzję krwi allogenicznej; z ograniczeniem do chorych z umiarkowaną niedokrwistością (stężenie hemoglobiny od 10 do 13 g/dl), gdy brak możliwości transfuzji krwi autologicznej oraz przy przewidywanej umiarkowanej utracie krwi (od 900 do 1 800 ml). Zespoły mielodysplastyczne: niedokrwistość objawowa (stężenie hemoglobiny ≤ 10 g/dl) u dorosłych z pierwotnymi zespołami mielodysplastycznymi o niskim lub pośrednim-1 ryzyku, u których zawartość erytropoetyny w surowicy jest niska (< 200 mj./ml).

Leczenie inicjowane pod kontrolą lekarza doświadczonego w danym wskazaniu. Przed rozpoczęciem leczenia i przed decyzją o zwiększeniu dawki należy ocenić inne przyczyny niedokrwistości (niedobór żelaza, kwasu foliowego lub witaminy B12, zatrucie glinem, zakażenie lub zapalenie, utrata krwi, hemoliza, włóknienie szpiku) i rozpocząć ich leczenie. Dla optymalnej odpowiedzi konieczne odpowiednie zapasy żelaza, w razie potrzeby suplementacja żelazem. Niedokrwistość objawowa w przewlekłej niewydolności nerek (dorośli). Docelowy zakres hemoglobiny 10–12 g/dl (6,2–7,5 mmol/l); podawana w celu zwiększenia hemoglobiny do wartości nie większej niż 12 g/dl (7,5 mmol/l). Należy unikać wzrostu hemoglobiny o więcej niż 2 g/dl (1,25 mmol/l) na cztery tygodnie. Przy wzroście hemoglobiny o więcej niż 2 g/dl (1,25 mmol/l) na miesiąc lub utrzymującym się stężeniu powyżej 12 g/dl (7,5 mmol/l) dawkę zmniejsza się o 25%. Gdy hemoglobina przekroczy 13 g/dl (8,1 mmol/l) – przerwać leczenie do spadku poniżej 12 g/dl (7,5 mmol/l), następnie wznowić dawką o 25% mniejszą od poprzednio stosowanej. Leczenie w dwóch etapach: faza wyrównania i faza podtrzymująca. Hemodializa (dorośli) – u pacjentów z łatwym dostępem żylnym preferowana droga dożylna. Faza wyrównania: początkowo 50 j.m./kg 3 razy w tygodniu; w razie potrzeby zwiększać lub zmniejszać o 25 j.m./kg (3 razy w tygodniu) aż do osiągnięcia hemoglobiny 10–12 g/dl (6,2–7,5 mmol/l), w etapach co najmniej czterotygodniowych. Faza podtrzymująca: całkowita dawka tygodniowa 75–300 j.m./kg, dostosowywana do utrzymania hemoglobiny 10–12 g/dl (6,2–7,5 mmol/l). Niewydolność nerek bez dializy (dorośli) – przy braku łatwego dostępu żylnego można podawać podskórnie. Faza wyrównania: początkowo 50 j.m./kg 3 razy w tygodniu, następnie zwiększanie etapami o 25 j.m./kg (3 razy w tygodniu) do osiągnięcia celu, w etapach co najmniej czterotygodniowych. Faza podtrzymująca: 3 razy w tygodniu, a przy podaniu podskórnym raz w tygodniu lub raz na 2 tygodnie. Wydłużone odstępy w dawkowaniu mogą wymagać zwiększenia dawki. Dawka maksymalna: 150 j.m./kg 3 razy w tygodniu, 240 j.m./kg (do maks. 20 000 j.m.) raz w tygodniu lub 480 j.m./kg (do maks. 40 000 j.m.) raz na 2 tygodnie. Dializa otrzewnowa (dorośli) – przy braku łatwego dostępu żylnego można podawać podskórnie. Faza wyrównania: początkowo 50 j.m./kg 2 razy w tygodniu. Faza podtrzymująca 25–50 j.m./kg 2 razy w tygodniu, w 2 równych wstrzyknięciach, dostosowywana do hemoglobiny 10–12 g/dl (6,2–7,5 mmol/l). Niedokrwistość wywołana chemioterapią (dorośli). Stosowana u pacjentów z niedokrwistością (np. hemoglobina ≤ 10 g/dl / 6,2 mmol/l). Dawka początkowa 150 j.m./kg podskórnie 3 razy w tygodniu; alternatywnie 450 j.m./kg podskórnie raz w tygodniu. Jeśli po 4 tygodniach hemoglobina wzrośnie o co najmniej 1 g/dl (0,62 mmol/l) lub liczba retikulocytów o ≥ 40 000/µl względem wartości wyjściowych – kontynuować 150 j.m./kg 3 razy w tygodniu lub 450 j.m./kg raz w tygodniu. Przy wzroście hemoglobiny o więcej niż 2 g/dl (1,25 mmol/l) na miesiąc lub przekroczeniu 12 g/dl (7,5 mmol/l) dawkę zmniejsza się o około 25–50%. Gdy hemoglobina przekroczy 13 g/dl (8,1 mmol/l) – przerwać do spadku poniżej 12 g/dl (7,5 mmol/l), potem wznowić dawką o 25% mniejszą od poprzedniej. Autologiczna transfuzja krwi (przygotowanie do zabiegu, dorośli). Pacjenci z łagodną niedokrwistością (hematokryt 33–39%) wymagający zapasu ≥ 4 jednostek krwi: 600 j.m./kg dożylnie 2 razy w tygodniu przez 3 tygodnie przed zabiegiem chirurgicznym. Podawana po zakończeniu procedury pobrania krwi. Duże planowe operacje ortopedyczne (dorośli). 600 j.m./kg podskórnie co tydzień przez trzy tygodnie (dni -21, -14, -7) przed operacją oraz w dniu operacji (dzień 0). Przy skróceniu przygotowania do operacji poniżej trzech tygodni: 300 j.m./kg podskórnie raz na dobę przez 10 kolejnych dni przed operacją, w dniu operacji i przez cztery dni po operacji. Jeśli w okresie przedoperacyjnym hemoglobina osiągnie ≥ 15 g/dl (9,38 mmol/l) – przerwać podawanie i nie podawać kolejnych dawek. Zespół mielodysplastyczny (MDS) o niskim lub pośrednim-1 ryzyku (dorośli). Stosowana u pacjentów z niedokrwistością objawową (np. hemoglobina ≤ 10 g/dl / 6,2 mmol/l). Dawka początkowa 450 j.m./kg (maks. całkowita 40 000 j.m.) podskórnie co tydzień, przy odstępach między dawkami nie krótszych niż 5 dni. Dawkę dostosowuje się do utrzymania hemoglobiny 10–12 g/dl (6,2–7,5 mmol/l); ocena początkowej odpowiedzi erytroidalnej 8–12 tygodni po rozpoczęciu; zmiana o jeden poziom dawkowania; unikać hemoglobiny powyżej 12 g/dl (7,5 mmol/l). Maksymalne zwiększenie dawki do 1 050 j.m./kg (całkowita 80 000 j.m.) na tydzień. Przy utracie odpowiedzi lub spadku hemoglobiny o ≥ 1 g/dl po zmniejszeniu – zwiększyć o jeden poziom dawkowania; między kolejnymi zwiększeniami co najmniej 4 tygodnie. Podawanie wstrzymuje się, gdy hemoglobina przekroczy 12 g/dl (7,5 mmol/l). Dzieci i młodzież – niedokrwistość w przewlekłej niewydolności nerek na hemodializie. Docelowy zakres hemoglobiny 9,5–11 g/dl (5,9–6,8 mmol/l); podawana w celu zwiększenia hemoglobiny do wartości nie większej niż 11 g/dl (6,8 mmol/l). Należy unikać wzrostu hemoglobiny o więcej niż 2 g/dl (1,25 mmol/l) na cztery tygodnie. U dzieci z łatwym dostępem żylnym preferowana droga dożylna. Faza wyrównania: początkowo 50 j.m./kg podskórnie 3 razy w tygodniu; zwiększanie lub zmniejszanie o 25 j.m./kg (3 razy w tygodniu) do osiągnięcia 9,5–11 g/dl (5,9–6,8 mmol/l), w etapach co najmniej czterotygodniowych. Faza podtrzymująca dostosowywana do hemoglobiny 9,5–11 g/dl (5,9–6,8 mmol/l). Dzieci o masie ciała poniżej 30 kg zwykle wymagają większych dawek podtrzymujących niż dzieci powyżej 30 kg i dorośli. Ograniczenia u dzieci i młodzieży. Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek przed rozpoczęciem dializy lub poddawanych dializie otrzewnowej – brak zaleceń dotyczących dawkowania. Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności u dzieci i młodzieży otrzymujących chemioterapię. Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności w przygotowaniu do autologicznej transfuzji krwi ani do dużych planowych operacji ortopedycznych – dane niedostępne. Sposób podania. W przewlekłej niewydolności nerek z rutynowym dostępem żylnym (hemodializa) preferowana droga dożylna; przy braku łatwego dostępu (pacjenci przed dializą lub bez dializy otrzewnowej) – podanie podskórne. W niedokrwistości wywołanej chemioterapią – podskórnie. W programie autologicznej transfuzji krwi – dożylnie. W dużych planowych operacjach ortopedycznych oraz w MDS – podskórnie. Podanie dożylne przez co najmniej jedną do pięciu minut, zależnie od dawki całkowitej. U chorych na hemodializie można podać w bolusie podczas sesji przez port żylny linii dializacyjnej lub na koniec sesji przez dren igły w przetoce, z następowym przepłukaniem 10 ml izotonicznego roztworu soli fizjologicznej. Wolniejsze podanie preferowane u pacjentów reagujących objawami grypopodobnymi. Nie podawać w infuzji dożylnej ani w połączeniu z roztworami innych leków. Podanie podskórne: zwykle nie przekraczać objętości 1 ml na jedno wstrzyknięcie, większe objętości podzielić na kilka miejsc; wstrzyknięcia w kończyny lub przednią ścianę brzucha.

Bezwzględne przeciwwskazania: - niekontrolowane nadciśnienie - wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa po leczeniu jakąkolwiek erytropoetyną - zaawansowana choroba tętnic wieńcowych, obwodowych, szyjnych lub mózgowych, w tym świeży zawał mięśnia sercowego lub incydent mózgowo-naczyniowy, u kwalifikowanych do dużych planowych operacji ortopedycznych niebiorących udziału w programie autologicznej transfuzji krwi - niemożność zastosowania właściwej profilaktyki przeciwzakrzepowej u przygotowywanych do zabiegu chirurgicznego - wyjściowe stężenie hemoglobiny powyżej 13 g/dl Ostrożnie: - nieleczone, niewłaściwie leczone lub słabo kontrolowane nadciśnienie - padaczka, drgawki w wywiadzie lub stany predysponujące do drgawek, w tym zakażenia ośrodkowego układu nerwowego lub przerzuty do mózgu - przewlekła niewydolność wątroby - niescharakteryzowane bezpieczeństwo przy zaburzeniach czynności wątroby - czynniki ryzyka zdarzeń zakrzepowo-naczyniowych, w tym otyłość oraz zaburzenia zakrzepowe w wywiadzie (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, incydent mózgowo-naczyniowy) - porfiria - współistnienie wirusowego zapalenia wątroby typu C leczonego interferonem i rybawiryną (niedokrwistość w tym wskazaniu nieobjęta rejestracją) - skłonność do niedociśnienia lub przetoka tętniczo-żylna z powikłaniami u hemodializowanych (ryzyko zakrzepicy przetoki) - choroba nowotworowa z uwagi na możliwą stymulację wzrostu guza i wpływ na progresję - planowa duża operacja ortopedyczna, zwłaszcza przy współistniejącej chorobie sercowo-naczyniowej

Brak dowodów wskazujących, aby leczenie epoetyną alfa zmieniało metabolizm innych leków. Leki zmniejszające erytropoezę mogą osłabiać odpowiedź na epoetynę alfa. Cyklosporyna: z uwagi na wiązanie cyklosporyny z erytrocytami możliwa jest interakcja. Przy jednoczesnym stosowaniu z cyklosporyną należy kontrolować jej stężenie we krwi i korygować dawkę w razie wzrostu hematokrytu. W badaniach in vitro nie stwierdzono interakcji z czynnikiem stymulującym powstawanie granulocytów (G-CSF) ani czynnikiem stymulującym powstawanie granulocytów i makrofagów (GM-CSF) w zakresie różnicowania hematologicznego ani proliferacji komórek guza uzyskanych drogą biopsji. Trastuzumab: u pacjentek z przerzutowym nowotworem piersi jednoczesne podskórne podanie epoetyny alfa z trastuzumabem nie wpływało na farmakokinetykę trastuzumabu.

Bardzo często: biegunka, nudności, wymioty; gorączka i ból głowy – najczęściej występujące działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych. Najczęstszym działaniem jest zależne od dawki podwyższenie ciśnienia krwi lub nasilenie istniejącego nadciśnienia krwi. Objawy grypopodobne mogą wystąpić zwłaszcza na początku leczenia. Często: ból głowy; nadciśnienie, zakrzepica żylna i tętnicza; kaszel; wysypka; ból stawów, ból kości, ból mięśni, bóle kończyn; gorączka; dreszcze, objawy grypopodobne, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, obrzęk obwodowy. Zakrzepowe zdarzenia naczyniowe obejmują tętnicze i żylne zdarzenia prowadzące do zgonu lub nie, takie jak zakrzepica żył głębokich, zatory płucne, zakrzepica siatkówki, zakrzepica tętnicza (w tym zawał mięśnia sercowego), incydenty mózgowo-naczyniowe (w tym zawał mózgowy i krwotok mózgowy), przemijające napady niedokrwienia, zakrzepica przetoki (dotyczy także sprzętu do dializy) i zakrzepica w obrębie tętniaka przetoki tętniczo-żylnej. U pacjentów otrzymujących ESA obserwowano zwiększoną częstość zakrzepowych zdarzeń naczyniowych. Niezbyt często: hiperkaliemia (często w przypadku dializy); nadwrażliwość; drgawki; niedrożność dróg oddechowych; pokrzywka. W badaniach z wydłużonymi odstępami w dawkowaniu u dorosłych pacjentów z niewydolnością nerek niepoddawanych uprzednio dializie zgłaszano niedrożność dróg oddechowych obejmującą przypadki niedrożności górnych dróg oddechowych, niedrożności nosa i zapalenia nosogardzieli. Rzadko: wybiórcza aplazja czerwonokrwinkowa, nadpłytkowość; reakcja anafilaktyczna; ostra porfiria; dodatni wynik oznaczenia przeciwciał przeciwko erytropoetynie. Wybiórczą aplazję czerwonokrwinkową związaną z przeciwciałami neutralizującymi zgłaszano rzadko u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. Częstość nieznana: przełom nadciśnieniowy; obrzęk naczynioruchowy; nieskuteczność produktu leczniczego. Podczas leczenia pacjentów z uprzednio prawidłowym lub niskim ciśnieniem krwi występował przełom nadciśnieniowy z encefalopatią i drgawkami, wymagający natychmiastowej interwencji lekarskiej i intensywnej opieki medycznej; sygnałem ostrzegawczym mogą być nagłe kłujące bóle głowy o typie migreny. Reakcje nadwrażliwości: zgłaszano reakcje obejmujące przypadki wysypki (w tym pokrzywkę), reakcję anafilaktyczną i obrzęk naczynioruchowy. Ciężkie reakcje nadwrażliwości opisywano rzadko. Skóra: w związku z leczeniem epoetyną zgłaszano ciężkie działania niepożądane skórne, w tym SJS i TEN, mogące mieć przebieg śmiertelny lub zagrażający życiu. Zdarzenia zakrzepowe: nadciśnienie jest częste, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, i wiąże się z szybkim wzrostem hematokrytu; opisywano przełom nadciśnieniowy z encefalopatią i drgawkami, nawet u pacjentów z początkowo prawidłowym lub niskim ciśnieniem krwi. U pacjentów dializowanych mogą wystąpić zakrzepy w przetokach tętniczo-żylnych, a z powodu zwiększonego hematokrytu możliwe jest zamknięcie układu dializacyjnego. Elektrolity: u pacjentów otrzymujących rekombinowaną ludzką erytropoetynę mogą wystąpić hiperkaliemia i hiperfosfatemia. Krew: podczas leczenia epoetyną w zakresie wartości prawidłowych może wystąpić niewielkie zwiększenie liczby płytek krwi. W badaniu u dorosłych pacjentów z MDS o niskim lub pośrednim-1 ryzyku u 4 (4,7%) pacjentów wystąpiły TVE (nagły zgon, udar niedokrwienny, zatorowość i zapalenie żył); wszystkie zaburzenia zakrzepowe wystąpiły w grupie otrzymującej epoetynę alfa w pierwszych 24 tygodniach badania, przy czym trzy z nich były potwierdzonymi TVE, a w jednym przypadku (nagły zgon) epizod zakrzepowo-zatorowy nie został potwierdzony.

Dane dotyczące stosowania w ciąży są ograniczone lub niedostępne. W badaniach na zwierzętach wykazano szkodliwy wpływ na reprodukcję. Zastosowanie w ciąży dopuszczalne wyłącznie, gdy oczekiwana korzyść przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Nie zaleca się u ciężarnych zakwalifikowanych do programu autologicznej transfuzji krwi. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy egzogenna epoetyna alfa przenika do mleka kobiecego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/dzieci. W okresie karmienia piersią zalecana ostrożność. Decyzję o przerwaniu karmienia albo o zaprzestaniu leczenia podejmuje się z uwzględnieniem korzyści z karmienia dla dziecka oraz korzyści terapeutycznych dla matki. Nie zaleca się u kobiet karmiących piersią zakwalifikowanych do programu autologicznej transfuzji krwi. Płodność: nie prowadzono badań oceniających wpływ na płodność u mężczyzn i kobiet.

Brak wpływu lub nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie po podaniu podskórnym powolne i niepełne; biodostępność bezwzględna po iniekcji podskórnej wynosi około 20% u zdrowych osób, a szczytowe stężenie w surowicy występuje w okresie od 12 do 18 godzin po podaniu. Brak kumulacji po wielokrotnym podaniu dawki 600 j.m./kg podawanej podskórnie raz w tygodniu. Dystrybucja: po podaniu dożylnym zdrowym osobom średnia objętość dystrybucji ok. 49,3 ml/kg; u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek od 57 do 107 ml/kg po dawce pojedynczej (12 j.m./kg) i od 42 do 64 ml/kg po podaniu wielokrotnym (48–192 j.m./kg) – nieco większa niż przestrzeń w osoczu. Okres półtrwania: po iniekcji podskórnej ok. 24 h; po podaniu dożylnym ok. 4 h u osób zdrowych i ok. 5 h u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, a u dzieci ok. 6 h. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek półtrwanie po podaniu dożylnym jest nieco przedłużone, o ok. 5 godzin w porównaniu ze zdrowymi osobami. Klirens: średnia wartość CL/F dla schematu 150 j.m./kg 3 razy w tygodniu i 40 000 j.m. raz w tygodniu wynosiła u osób zdrowych odpowiednio 31,2 i 12,6 ml/h/kg, a u pacjentów z niedokrwistością i z nowotworami odpowiednio 45,8 i 11,3 ml/h/kg. U większości pacjentów z niedokrwistością i nowotworami otrzymujących chemioterapię cykliczną CL/F po dawkach podskórnych był niższy w porównaniu z wartościami u osób zdrowych. Liniowość: u osób zdrowych proporcjonalny do dawki wzrost stężenia po dożylnym podaniu 150 i 300 j.m./kg 3 razy w tygodniu; po pojedynczych dawkach podskórnych od 300 do 2 400 j.m./kg liniowa zależność między Cmax a dawką i między AUC a dawką, przy czym u osób zdrowych zaobserwowano odwrotną zależność między pozornym klirensem a dawką. Przy wydłużonych odstępach dawkowania (40 000 j.m. raz w tygodniu oraz 80 000, 100 000 i 120 000 j.m. co dwa tygodnie) zależność między Cmax a dawką i między AUC a dawką jest liniowa, ale nie proporcjonalna do dawki, w stanie stacjonarnym. Działanie na parametry hematologiczne zależne od dawki i niezależne od drogi podawania. Populacje szczególne: u dzieci i młodzieży z przewlekłą niewydolnością nerek półtrwanie po wielokrotnym podaniu dożylnym ok. 6,2–8,7 h, a profil farmakokinetyczny zbliżony do obserwowanego u dorosłych. Dane farmakokinetyczne u noworodków są ograniczone; u przedwcześnie urodzonych noworodków z bardzo niską urodzeniową masą ciała objętość dystrybucji ok. 1,5–2 razy większa, a klirens 3 razy większy niż u zdrowych dorosłych. Wydzielanie i pochodzenie hormonu: erytropoetyna jest glikozylowanym hormonem białkowym i hematopoetycznym czynnikiem wzrostu, wydzielanym głównie przez nerki, choć niewielkie ilości powstają pozanerkowo, m.in. w wątrobie.