Erenumab

Grupa farmakoterapeutyczna: leki przeciwmigrenowe; kod ATC N02CD01. Ludzkie przeciwciało monoklonalne wiążące się z receptorem peptydu związanego z genem kalcytoniny (CGRP). Silnie i wybiórczo konkuruje o wiązanie z CGRP, hamując jego aktywność w obrębie receptora; bez istotnego wpływu na inne receptory z rodziny kalcytoniny. Podstawy patofizjologiczne: receptor CGRP występuje w strukturach istotnych dla patofizjologii migreny, m.in. w zwoju nerwu trójdzielnego. CGRP to neuropeptyd modulujący nocyceptywny szlak sygnałowy, o działaniu rozszerzającym naczynia, powiązany z patofizjologią migreny. W odróżnieniu od innych neuropeptydów jego stężenie znacząco wzrasta w trakcie napadu migreny i wraca do normy po ustąpieniu bólu głowy. Dożylny wlew CGRP wyzwala u pacjentów ból głowy o charakterze migrenowym. Hamowanie CGRP może teoretycznie osłabiać kompensacyjne rozszerzenie naczyń w stanach niedokrwiennych.

Profilaktyka migreny u dorosłych z co najmniej 4 dniami migreny w miesiącu.

Podanie podskórne. Zalecana dawka u dorosłych to 70 mg co 4 tygodnie. U części pacjentów korzyść może przynieść dawka 140 mg co 4 tygodnie. Dawkę 140 mg podaje się jako jedno wstrzyknięcie 140 mg lub dwa wstrzyknięcia po 70 mg. Leczenie inicjuje się u chorych, u których występują przynajmniej 4 dni z migreną w miesiącu. Przerwanie terapii należy rozważyć przy braku odpowiedzi po 3 miesiącach. Miejsca podania: brzuch, udo lub zewnętrzna powierzchnia górnej części ramienia (wstrzyknięcie w ramię tylko przez inną osobę niż pacjent). Miejsca wstrzyknięć należy zmieniać; nie podawać w skórę bolesną, stłuczoną, zaczerwienioną lub stwardniałą. Populacje szczególne: nie ma potrzeby dostosowania dawki ze względu na wiek, gdyż nie wpływa on na farmakokinetykę erenumabu. Bez dostosowania dawki w łagodnych do umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek lub wątroby. Nie ustalono bezpieczeństwa ani skuteczności u dzieci poniżej 18 lat.

Bezwzględne przeciwwskazania: - poważna lub ciężka reakcja nadwrażliwości na erenumab (wymaga zakończenia leczenia) Ostrożnie: - ciężkie choroby sercowo-naczyniowe – pacjentów wyłączono z badań klinicznych i brak danych o bezpieczeństwie w tej grupie - ryzyko poważnych reakcji nadwrażliwości, w tym wysypki, obrzęku naczynioruchowego i reakcji anafilaktycznych, mogących wystąpić od kilku minut do ponad tygodnia po podaniu - zaparcia w wywiadzie lub jednoczesne stosowanie leków zmniejszających ruchliwość przewodu pokarmowego, co zwiększa ryzyko cięższych zaparć i powikłań - ciężkie zaparcia z poważnymi powikłaniami, niekiedy wymagające hospitalizacji lub operacji - w przypadku ciężkich zaparć zaleca się rozważenie przerwania leczenia

Ze względu na szlaki metaboliczne przeciwciał monoklonalnych nie oczekuje się wpływu na ekspozycję innych jednocześnie stosowanych leków. U zdrowych ochotników nie obserwowano interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol i norgestymat) ani z sumatryptanem.

Profil bezpieczeństwa pozostawał spójny w trakcie długotrwałej, 5-letniej terapii. Większość reakcji miała nasilenie łagodne lub umiarkowane; z powodu działań niepożądanych terapię przerwało mniej niż 2% pacjentów. Często: reakcje w miejscu wstrzyknięcia, zaparcie, skurcze mięśni oraz świąd. Do reakcji nadwrażliwości występujących z częstością „często" należą reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy, wysypka, obrzęki oraz pokrzywka. Z częstością nieznaną: owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej (m.in. zapalenie błony śluzowej, owrzodzenie i pęcherze jamy ustnej), łysienie oraz wysypka (w tym wysypka grudkowa, złuszczająca, rumieniowa, pokrzywka, pęcherze). Reakcje związane ze wstrzyknięciem: łagodne i zwykle przemijające. Najczęściej ból miejscowy, zaczerwienienie i świąd; ból zwykle ustępuje w ciągu 1 godziny od podania. Reakcje skórne i nadwrażliwości: wysypka, świąd i obrzęk, w większości łagodne, niewymagające przerwania leczenia. Po wprowadzeniu do obrotu obserwowano anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy. Immunogenność: powstawanie przeciwciał przeciwko erenumabowi (część o działaniu neutralizującym in vitro). Nie miało to wpływu na skuteczność ani bezpieczeństwo stosowania.

Dane dotyczące stosowania erenumabu w ciąży są ograniczone. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję. Mimo to z ostrożności zaleca się unikanie stosowania w okresie ciąży. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy erenumab przenika do mleka kobiecego. Ludzkie IgG jest wydzielane do mleka w pierwszych dniach po porodzie, a jego stężenie szybko maleje wkrótce po porodzie, dlatego w tym krótkim okresie nie można wykluczyć ryzyka dla karmionego noworodka. Później stosowanie w okresie karmienia piersią rozważa się jedynie wówczas, gdy jest to klinicznie uzasadnione. Płodność: w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono wpływu na płodność samic i samców.

Brak wpływu lub wpływ nieistotny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Kinetyka nieliniowa wynikająca z wysycalnego wiązania z receptorem CGRP (CGRP-R); w dawkach terapeutycznych po podaniu podskórnym raz na 4 tygodnie farmakokinetyka jest głównie liniowa z uwagi na wysycenie wiązania z CGRP-R. Wchłanianie: po pojedynczej dawce podskórnej mediana największego stężenia w surowicy osiągana po 4–6 dniach, a szacunkowa bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 82%. Ekspozycja: po podskórnym podaniu 140 mg raz w miesiącu i 70 mg raz w miesiącu średnia Cmax wynosiła odpowiednio 15,8 i 6,1 µg/ml, a średnia AUClast odpowiednio 505 i 159 dni*µg/ml. Kumulacja najmniejszych stężeń w surowicy mniej niż 2-krotna, a stan stacjonarny osiągany po ok. 12 tygodniach podawania. Dystrybucja: po pojedynczej dawce dożylnej 140 mg średnia objętość dystrybucji w końcowej fazie eliminacji szacowana na 3,86 l. Eliminacja: dwufazowa; w małych stężeniach zachodzi głównie przez wysycalne wiązanie z receptorem docelowym (CGRP-R), a przy większych stężeniach głównie poprzez niespecyficzną proteolizę. Przez cały czas podawania eliminacja odbywa się głównie za pośrednictwem nieswoistej proteolizy, a efektywny okres półtrwania wynosi 28 dni. Metabolizm: jako ludzkie przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450, a klirens wątrobowy nie stanowi głównego szlaku usuwania. Zaburzenia czynności wątroby: nie przeprowadzono badań z udziałem pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.