Etanercept

Rekombinowana, rozpuszczalna postać ludzkiego receptora czynnika martwicy nowotworów (TNF); lek immunosupresyjny z grupy inhibitorów TNF-α. Etanercept jest rekombinowaną wersją rozpuszczalnego ludzkiego receptora TNF, który wiąże się swoiście z czynnikiem martwicy nowotworów i blokuje jego oddziaływanie z endogennymi powierzchniowymi receptorami komórkowymi TNF. Rola TNF w patogenezie: TNF jest główną cytokiną biorącą udział w procesie zapalnym w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów; zwiększone stężenie TNF stwierdzono także w błonie maziówkowej i blaszkach łuszczycowych u pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów, a w surowicy i tkance maziówkowej u pacjentów z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. W łuszczycy zwykłej (plackowatej) naciek komórek zapalnych, w tym komórek T, prowadzi do zwiększenia stężenia TNF w tkankach dotkniętych chorobą w porównaniu ze skórą niedotkniętą. Budowa i podstawa farmakologiczna: TNF i limfotoksyna to cytokiny prozapalne wiążące się z dwoma różnymi powierzchniowymi receptorami komórkowymi TNFR – o masie 55 kDa (p55) i 75 kDa (p75); oba receptory występują naturalnie w postaci przezbłonowej i rozpuszczalnej, a rozpuszczalne formy uważa się za regulatory aktywności biologicznej TNF. Białka TNF i limfotoksyny występują głównie w postaci homotrimerów, których aktywność biologiczna zależy od krzyżowego wiązania z receptorami TNFR; rozpuszczalne receptory w formie dimerycznej, takie jak etanercept, wykazują większe powinowactwo do TNF niż receptory monomeryczne i przez to są znacznie silniejszymi, kompetycyjnymi inhibitorami wiązania TNF z jego receptorami komórkowymi. Zastosowanie fragmentu Fc immunoglobuliny jako elementu wiążącego w budowie dimerycznego receptora wydłuża okres półtrwania w surowicy. Mechanizm działania: Większość zmian patologicznych w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa oraz patologii skóry w łuszczycy plackowatej przebiega z udziałem cząsteczek prozapalnych połączonych w sieć kontrolowaną przez TNF. Etanercept kompetycyjnie hamuje łączenie się TNF z jego powierzchniowymi receptorami komórkowymi TNFR i zapobiega w ten sposób zależnej od TNF odpowiedzi komórkowej, co czyni TNF biologicznie nieaktywnym. Może także modulować odpowiedzi biologiczne kontrolowane przez inne cząsteczki (np. cytokiny, cząsteczki adhezyjne lub proteinazy), które są indukowane lub regulowane przez TNF.

Reumatoidalne zapalenie stawów: w skojarzeniu z metotreksatem u dorosłych, w postaci o przebiegu umiarkowanym do ciężkiego, gdy odpowiedź na przeciwreumatyczne leki modyfikujące przebieg choroby, w tym metotreksat, jest niewystarczająca; w monoterapii przy nietolerancji metotreksatu lub gdy dalsze jego stosowanie jest nieodpowiednie; ponadto w ciężkiej, czynnej i postępującej postaci u dorosłych nieleczonych wcześniej metotreksatem. Pojedynczo lub w skojarzeniu z metotreksatem spowalnia postęp uszkodzenia struktury stawów (potwierdzone rentgenowsko) i poprawia sprawność fizyczną. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów: wielostawowe zapalenie stawów (z czynnikiem reumatoidalnym lub bez) oraz rozwinięte skąpostawowe zapalenie stawów u dzieci i młodzieży od 2. roku życia, przy niewystarczającej odpowiedzi na metotreksat lub potwierdzonej jego nietolerancji; łuszczycowe zapalenie stawów u młodzieży od 12. roku życia, przy niewystarczającej odpowiedzi na metotreksat lub potwierdzonej jego nietolerancji; zapalenie stawów na tle zapalenia przyczepów ścięgnistych u młodzieży od 12. roku życia, przy niewystarczającej odpowiedzi lub potwierdzonej nietolerancji leczenia konwencjonalnego. Łuszczycowe zapalenie stawów: czynna i postępująca postać u dorosłych, gdy wcześniejsze leczenie przeciwreumatycznymi lekami modyfikującymi przebieg choroby było niewystarczające. Poprawia sprawność fizyczną, a u pacjentów z wielostawowym symetrycznym podtypem choroby spowalnia postęp uszkodzenia stawów obwodowych (potwierdzone rentgenowsko). Osiowa spondyloartropatia – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa: u dorosłych z ciężką, czynną postacią, przy niewystarczającej odpowiedzi na terapię konwencjonalną. Osiowa spondyloartropatia bez zmian radiologicznych: u dorosłych z ciężką postacią, z obiektywnymi objawami zapalenia, w tym zwiększonym stężeniem białka C-reaktywnego (CRP) i (lub) zmianami w rezonansie magnetycznym, przy niewystarczającej odpowiedzi na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Łuszczyca zwykła (plackowata): u dorosłych z postacią o przebiegu umiarkowanym do ciężkiego, którzy nie odpowiedzieli na leczenie, mają przeciwwskazania lub nie tolerują innych form terapii układowej, w tym cyklosporyny, metotreksatu lub naświetlania ultrafioletem A z psoralenami (PUVA); u dzieci i młodzieży: od 6. roku życia z przewlekłą, ciężką postacią, które nieadekwatnie odpowiadają na dotychczasowe leczenie lub nie tolerują innych terapii układowych bądź fototerapii.

Podawany we wstrzyknięciu podskórnym. Leczenie powinno być podejmowane i nadzorowane przez lekarza specjalistę, mającego doświadczenie w diagnostyce i terapii reumatoidalnego zapalenia stawów, młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, łuszczycowego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, osiowej spondyloartropatii bez zmian radiologicznych, łuszczycy zwykłej (plackowatej) lub dziecięcej postaci łuszczycy zwykłej (plackowatej). Dorośli: Reumatoidalne zapalenie stawów: 25 mg podawana dwa razy w tygodniu; alternatywnie, dawka 50 mg podawana raz w tygodniu wykazywała bezpieczeństwo i skuteczność. Łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa oraz osiowa spondyloartropatia bez zmian radiologicznych: 25 mg dwa razy w tygodniu lub 50 mg raz w tygodniu. Odpowiedź kliniczną w tych wskazaniach uzyskuje się zwykle w ciągu 12 tygodni leczenia; przy braku odpowiedzi w tym okresie kontynuację terapii należy starannie rozważyć. Łuszczyca zwykła (plackowata): 25 mg dwa razy w tygodniu lub dawka 50 mg raz w tygodniu. Alternatywnie, można stosować dawkę 50 mg dwa razy w tygodniu przez okres do 12 tygodni, a następnie, jeżeli istnieje taka potrzeba, dawkę 25 mg dwa razy w tygodniu lub 50 mg raz w tygodniu. Leczenie należy kontynuować do momentu osiągnięcia remisji, aż do 24 tygodni; u niektórych dorosłych pacjentów należy rozważyć terapię ciągłą, trwającą powyżej 24 tygodni. Przy braku odpowiedzi po upływie 12 tygodni leczenie należy przerwać. W razie ponownego leczenia obowiązują te same wskazówki dotyczące długości leczenia, w dawce 25 mg dwa razy w tygodniu lub 50 mg raz w tygodniu. Dzieci i młodzież: Dawkowanie zależy od masy ciała pacjentów. Przy masie ciała poniżej 62,5 kg należy podawać postać proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, w dawce przeliczonej na kg masy ciała; pacjenci ważący 62,5 kg lub więcej mogą stosować ampułkostrzykawkę lub wstrzykiwacz. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów: 0,4 mg/kg masy ciała (do dawki maksymalnej 25 mg) podawana we wstrzyknięciu podskórnym dwa razy w tygodniu z przerwami co 3–4 dni lub 0,8 mg/kg masy ciała (do dawki maksymalnej 50 mg) podawana raz w tygodniu. Należy rozważyć przerwanie leczenia u pacjentów, u których nie obserwuje się odpowiedzi po 4 miesiącach leczenia. Fiolka zawierająca dawkę 10 mg może być bardziej odpowiednia w przypadku podawania produktu dzieciom z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów, ważącym mniej niż 25 kg. Nie przeprowadzono formalnych badań klinicznych z udziałem dzieci w wieku od 2 do 3 lat; ograniczone dane z rejestru pacjentów sugerują jednak, że profil bezpieczeństwa u dzieci w wieku od 2 do 3 lat jest podobny do profilu u dorosłych i dzieci w wieku 4 lat i starszych przy podskórnym podawaniu raz w tygodniu w dawce 0,8 mg/kg masy ciała. Zasadniczo brak zastosowania u dzieci w wieku poniżej 2 lat w tym wskazaniu. Łuszczyca zwykła (plackowata) u dzieci i młodzieży (w wieku 6 lat i powyżej): 0,8 mg/kg masy ciała (do dawki maksymalnej 50 mg) podawana jeden raz w tygodniu przez okres do 24 tygodni. Leczenie powinno być przerwane u pacjentów, u których nie obserwuje się odpowiedzi po 12 tygodniach leczenia. W razie ponownego leczenia obowiązują te same wskazówki dotyczące długości leczenia, w dawce 0,8 mg/kg masy ciała (do dawki maksymalnej 50 mg) jeden raz w tygodniu. Zasadniczo brak zastosowania u dzieci w wieku poniżej 6 lat w tym wskazaniu. Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności u dzieci w wieku poniżej 2 lat; dane nie są dostępne. Specjalne grupy pacjentów: w zaburzeniach czynności nerek i wątroby nie ma potrzeby dostosowania dawki. U pacjentów w podeszłym wieku nie ma potrzeby modyfikacji dawki, a dawkowanie i sposób podawania są takie same jak u dorosłych w wieku 18–64 lat.

Bezwzględne przeciwwskazania: - posocznica lub zagrożenie jej wystąpieniem - czynne zakażenia, w tym przewlekłe lub miejscowe - czynna gruźlica Ostrożnie: - nawracające lub przewlekłe zakażenia w wywiadzie oraz choroby współistniejące sprzyjające zakażeniom, np. zaawansowana lub niewłaściwie kontrolowana cukrzyca - nieczynna („utajona”) gruźlica – wymaga leczenia przed rozpoczęciem terapii i wnikliwej oceny stosunku korzyści do ryzyka - wcześniejsze zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B - zapalenie wątroby typu C w wywiadzie - jednoczesne stosowanie anakinry (niezalecane) - jednoczesne stosowanie abataceptu (niezalecane) - nowotwory złośliwe w wywiadzie - łuszczyca (zwiększone ryzyko nieczerniakowego raka skóry) - zaburzenia składu krwi (dyskrazje) w wywiadzie - zespoły demielinizacyjne we wczesnej fazie lub w wywiadzie bądź zwiększone ryzyko ich rozwoju - stwardnienie rozsiane - zastoinowa niewydolność serca - umiarkowane do ciężkiego alkoholowe zapalenie wątroby (stosowanie w jego leczeniu jest niewskazane) - ziarniniakowatość Wegenera (niezalecany) - jednoczesne stosowanie leków przeciwcukrzycowych (ryzyko hipoglikemii) - jednoczesne podawanie żywych szczepionek - znacząca ekspozycja na wirus ospy wietrznej - podeszły wiek (zwłaszcza ryzyko zakażeń) - nadwrażliwość na lateks (dotyczy postaci z osłonką igły zawierającą lateks)

Anakinra: równoczesne stosowanie z etanerceptem zwiększa częstość ciężkich zakażeń w porównaniu z monoterapią którymkolwiek z leków; w kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą u dorosłych otrzymujących metotreksat jako lek podstawowy stwierdzono wyższy wskaźnik ciężkich zakażeń (7%) oraz neutropenii w grupie leczonej etanerceptem i anakinrą. Nie wykazano większych korzyści klinicznych z takiego skojarzenia, dlatego nie jest ono zalecane. Abatacept: równoczesne podawanie z etanerceptem prowadziło do zwiększenia liczby przypadków ciężkich działań niepożądanych; wobec braku dodatkowych korzyści klinicznych jednoczesne stosowanie nie jest zalecane. Sulfasalazyna: u dorosłych otrzymujących ustalone dawki sulfasalazyny, do których dodano etanercept, wystąpiło znaczące statystycznie zmniejszenie liczby krwinek białych w porównaniu ze stosowaniem samej sulfasalazyny lub samego etanerceptu. Kliniczne znaczenie tej interakcji pozostaje nieznane, a decyzję o terapii skojarzonej należy podejmować ostrożnie. Brak istotnych interakcji: w badaniach klinicznych nie obserwowano interakcji przy jednoczesnym stosowaniu z glikokortykosteroidami, salicylanami (z wyjątkiem sulfasalazyny), NLPZ, lekami przeciwbólowymi i metotreksatem. Nie stwierdzono również klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych z metotreksatem, digoksyną i warfaryną.

Najczęstsze: reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, obrzęk, świąd, rumień, krwawienie w miejscu wkłucia), infekcje (górnych dróg oddechowych, oskrzeli, pęcherza moczowego, skóry), ból głowy, reakcje alergiczne, powstawanie autoprzeciwciał, świąd i gorączka. Ciężkie: antagoniści TNF działają immunosupresyjnie, mogą wpływać na obronę organizmu przeciw infekcjom i nowotworom; ciężkie zakażenia występują u mniej niż 1 na 100 leczonych. Zgłaszano zgony oraz zagrażające życiu infekcje i sepsę. Odnotowano różne nowotwory złośliwe – piersi, płuc, skóry oraz gruczołów limfatycznych (chłoniak). Ciężkie reakcje hematologiczne, neurologiczne i autoimmunologiczne, w tym rzadko pancytopenia, bardzo rzadko niedokrwistość aplastyczna; rzadkie i bardzo rzadkie zespoły demielinizacyjne odpowiednio ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego; rzadko toczeń rumieniowaty, zespoły toczniopodobne i zapalenie naczyń. Zakażenia i zarażenia pasożytnicze – Często: infekcja (górnych dróg oddechowych, oskrzeli, pęcherza, skóry). Niezbyt często: ciężkie infekcje (zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, bakteryjne zapalenie stawów, posocznica, zarażenia pasożytnicze). Rzadko: gruźlica, zakażenia oportunistyczne (inwazyjne grzybicze, pierwotniakowe, bakteryjne, atypowe mykobakteryjne, wirusowe, Legionella). Częstość nieznana: reaktywacja zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, listerioza. Nowotwory – Niezbyt często: nieczerniakowy rak skóry. Rzadko: czerniak, chłoniak, białaczka. Częstość nieznana: rak z komórek Merkla, mięsak Kaposiego. Krew i układ chłonny – Niezbyt często: trombocytopenia, anemia, leukopenia, neutropenia. Rzadko: pancytopenia. Bardzo rzadko: niedokrwistość aplastyczna. Częstość nieznana: histiocytoza z erytrofagocytozą (zespół aktywacji makrofagów). Układ immunologiczny – Często: reakcje alergiczne, powstawanie autoprzeciwciał. Niezbyt często: zapalenie naczyń, w tym z obecnością przeciwciał przeciw cytoplazmie granulocytów obojętnochłonnych (ANCA). Rzadko: ciężkie reakcje alergiczne/anafilaktyczne (obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli), sarkoidoza. Częstość nieznana: nasilenie objawów zapalenia skórno-mięśniowego. Układ nerwowy – Często: ból głowy. Rzadko: zespoły demielinizacyjne OUN (stwardnienie rozsiane lub ograniczone zespoły demielinizacji, jak zapalenie nerwu wzrokowego i poprzeczne zapalenie rdzenia), obwodowe polineuropatie demielinizacyjne, w tym zespół Guillaina-Barrégo, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, polineuropatia demielinizacyjna i wieloogniskowa neuropatia ruchowa, drgawki. Oko – Niezbyt często: zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie twardówki. Serce – Niezbyt często: nasilenie objawów zastoinowej niewydolności serca. Rzadko: nowo rozpoznana zastoinowa niewydolność serca. Układ oddechowy – Rzadko: choroba śródmiąższowa płuc (zapalenie płuc oraz zwłóknienie płuc). Żołądek i jelita – Niezbyt często: nieswoiste zapalenie jelit. Wątroba i drogi żółciowe – Niezbyt często: zwiększona aktywność enzymów wątrobowych. Rzadko: autoimmunologiczne zapalenie wątroby. Skóra i tkanka podskórna – Często: świąd, wysypka. Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy, łuszczyca (nowe zachorowanie lub nasilenie oraz łuszczyca krostkowa, głównie dłoni i stóp), pokrzywka, zmiany łuszczycopodobne. Rzadko: zespół Stevensa-Johnsona, zapalenie naczyń skóry (w tym z nadwrażliwości), rumień wielopostaciowy, reakcje liszajowate. Bardzo rzadko: martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Układ mięśniowo-szkieletowy i tkanka łączna – Rzadko: skórny toczeń rumieniowaty, podostry skórny toczeń rumieniowaty, zespół toczniopodobny. Nerki i drogi moczowe – Rzadko: kłębuszkowe zapalenie nerek. Zaburzenia ogólne i w miejscu podania – Bardzo często: reakcje w miejscu wstrzyknięcia (krwawienie, zasinienie, rumień, świąd, ból, obrzęk). Często: gorączka. Opis wybranych działań: częstość nowotworów była podobna do spodziewanej zachorowalności w populacji objętej badaniami. U pacjentów z chorobami reumatycznymi odczyny w miejscu wstrzyknięcia występowały znacznie częściej niż przy placebo (36% vs 9%), zwykle w pierwszym miesiącu leczenia, utrzymywały się średnio od około 3 do 5 dni. Były na ogół przemijające i nie nawracały w miarę kontynuacji leczenia. Ciężkie zakażenia: w kontrolowanych placebo badaniach nie obserwowano zwiększenia częstości ciężkich zakażeń (śmiertelnych, zagrażających życiu, wymagających leczenia szpitalnego lub dożylnych antybiotyków). Występowały u 6,3% pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów leczonych przez okres do 48 miesięcy. Odnotowane czynniki chorobotwórcze to bakterie, prątki (w tym gruźlicy), wirusy i grzyby. Niektóre zakażenia wystąpiły w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia u chorych z RZS ze współistniejącymi chorobami (cukrzyca, zastoinowa niewydolność serca, czynne lub przewlekłe zakażenia w wywiadzie). Może zwiększać śmiertelność w przypadkach rozpoznanej posocznicy. Zakażenia oportunistyczne: wystąpiły u 0,09% z 15 402 badanych; standaryzowany współczynnik ekspozycji 0,06 przypadku na 100 pacjento-lat. W przybliżeniu połowa zgłoszonych przypadków to inwazyjne zakażenia grzybicze – najczęściej Candida, Pneumocystis, Aspergillus i Histoplasma. Były przyczyną ponad połowy zgonów wśród pacjentów z zakażeniami oportunistycznymi; zgony głównie u pacjentów z pneumocystozą, niespecyficznymi układowymi zakażeniami grzybiczymi i aspergilozą. Autoprzeciwciała: nowe dodatnie ANA (≥1:40) częściej w grupie leczonej (11%) niż placebo (5%). Nowe dodatnie przeciwciała przeciw dwuniciowemu DNA metodą radioimmunologiczną 15% vs 4%, w teście z Crithidia luciliae 3% vs 0%. Odsetek przeciwciał antykardiolipinowych był podobny w obu grupach. Choroba śródmiąższowa płuc: w kontrolowanych badaniach częstość bez skojarzenia z metotreksatem 0,06% (rzadko), a w skojarzeniu z metotreksatem 0,47% (niezbyt często). Po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki pancytopenii i niedokrwistości aplastycznej, niekiedy kończące się zgonem. Równoczesne stosowanie anakinry: wyższy wskaźnik ciężkich infekcji niż przy monoterapii etanerceptem, u 2% pacjentów (3 ze 139) rozwinęła się neutropenia. Dzieci i młodzież: zdarzenia niepożądane u dzieci i młodzieży z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów były podobne pod względem częstości i rodzaju do obserwowanych u dorosłych. Zakażenia u pacjentów w wieku od 2 do 18 lat miały łagodny do umiarkowanego przebieg. Wśród ciężkich zdarzeń: ospa wietrzna z objawami aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (ustąpiły bez następstw), zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie żołądka i jelit, depresja/zaburzenia osobowości, owrzodzenia skóry, zapalenie przełyku/nieżyt żołądka, wstrząs septyczny w przebiegu zakażenia paciorkowcem grupy A, cukrzyca typu I, infekcje tkanek miękkich i ran pooperacyjnych. Częściej niż u dorosłych z RZS występowały: ból głowy (19%), nudności (9%), ból brzucha (19%) i wymioty (13%). Zgłoszono 4 przypadki zespołu aktywacji makrofagów.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny rozważyć skuteczną antykoncepcję – w trakcie leczenia oraz przez trzy tygodnie po jego przerwaniu. Ciąża: badania toksyczności rozwojowej u szczurów i królików nie wykazały zależnego od etanerceptu szkodliwego działania na płody lub noworodki szczurów. Wpływ na przebieg ciąży oceniano w dwóch obserwacyjnych badaniach kohortowych. W pierwszym, porównującym ciąże narażone w I trymestrze na etanercept (n = 370) z ciążami nienarażonymi na etanercept lub innych antagonistów TNF (n = 164), stwierdzono wyższy odsetek ciężkich wad wrodzonych (skorygowany iloraz szans 2,4; 95% CI: 1,0–5,5). Rodzaje zgłaszanych ciężkich wad były zgodne z najczęściej występującymi w populacji ogólnej i nie zidentyfikowano żadnego wzorca takich nieprawidłowości. Nie zaobserwowano zmiany odsetka samoistnych poronień, porodów martwych płodów ani drobnych wad wrodzonych. W drugim, międzynarodowym badaniu rejestrowym porównującym ryzyko niekorzystnego przebiegu ciąży między kobietami przyjmującymi etanercept w pierwszych 90 dniach ciąży (n = 425) a kobietami przyjmującymi leki niebiologiczne (n = 3497), nie stwierdzono zwiększonego ryzyka ciężkich wad wrodzonych (szacowany OR = 1,22; 95% CI: 0,79–1,90; skorygowany OR = 0,96; 95% CI: 0,58–1,60). Nie wykryto też zwiększonego ryzyka drobnych wad wrodzonych, porodów przedwczesnych, martwych urodzeń ani zakażeń w pierwszym roku życia niemowląt matek przyjmujących etanercept w ciąży. Stosować w ciąży tylko wówczas, gdy jest to bezspornie konieczne. Etanercept przenika przez łożysko i był wykrywany w surowicy niemowląt urodzonych przez pacjentki leczone w trakcie ciąży. Znaczenie kliniczne tego zjawiska jest nieznane, jednak niemowlęta mogą być narażone na zwiększone ryzyko zakażeń. Zasadniczo nie zaleca się podawania żywych szczepionek niemowlętom do 16 tygodni po ostatniej dawce przyjętej przez matkę. Laktacja: ograniczone – u karmiących samic szczurów po podaniu podskórnym etanercept przenikał do mleka i był wykrywany w surowicy młodych szczurów. Ograniczone dane z piśmiennictwa wskazują, że niewielkie stężenia etanerceptu są wykrywalne w mleku ludzkim. Stosowanie podczas karmienia piersią można rozważyć, z uwagi na korzyści z karmienia dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Choć oczekuje się, że ekspozycja ogólnoustrojowa u niemowląt karmionych piersią będzie mała, ponieważ etanercept jest w znacznym stopniu rozkładany w przewodzie pokarmowym, dostępne są jedynie ograniczone dane dotyczące tej ekspozycji. Można rozważyć podanie żywych szczepionek (np. BCG) niemowlęciu karmionemu piersią, gdy matka otrzymuje etanercept, po upływie 16 tygodni od zaprzestania karmienia (lub wcześniej, jeśli stężenie etanerceptu w surowicy niemowlęcia będzie niewykrywalne). Płodność: brak danych nieklinicznych z badań około- i pourodzeniowej toksyczności etanerceptu oraz jego wpływu na płodność i ogólne zdolności rozrodcze.

Nie wywiera wpływu lub wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest nieistotny.

Wchłania się powoli z miejsca podania podskórnego; stężenie maksymalne w surowicy osiąga po około 48 godzinach od podania pojedynczej dawki. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 76%. Po podskórnym podaniu jednej dawki 25 mg średnie maksymalne stężenie w surowicy u zdrowych ochotników wynosiło 1,65 ± 0,66 µg/ml, a AUC 235 ± 96,6 µg•h/ml. Podczas podawania dwa razy na tydzień stężenie w stanie stacjonarnym jest około dwa razy większe niż po podaniu jednorazowym. Dawka 50 mg/ml w pojedynczym wstrzyknięciu jest biorównoważna z dwoma równoczesnymi wstrzyknięciami 25 mg/ml. Dystrybucja dwuwykładnicza: do opisania krzywej zmian stężenia w czasie wymagane jest równanie krzywej dwuwykładniczej; objętość dystrybucji kompartmentu centralnego wynosi 7,6 l, a objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym 10,4 l. Eliminacja powolna: okres półtrwania jest długi i wynosi około 70 godzin. Klirens u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów wynosi około 0,066 l/h i jest nieco mniejszy niż klirens o wartości 0,11 l/h obserwowany u zdrowych ochotników. Powtarzane podawanie skutkowało u części pacjentów dwu- do siedmiokrotnym wzrostem stężenia etanerceptu w surowicy. Farmakokinetyka w reumatoidalnym zapaleniu stawów, w zesztywniającym zapaleniu stawów i w łuszczycy plackowatej jest podobna. Liniowość: nie przeprowadzano odpowiednich badań proporcjonalności stężenia do dawki, ale w zakresie badanych dawek nie dochodzi do wysycenia klirensu. Płeć i wiek podeszły bez wpływu: nie stwierdzono różnic w farmakokinetyce między kobietami i mężczyznami. Klirens i objętość dystrybucji u pacjentów w wieku 65–87 lat były podobne do wartości u pacjentów poniżej 65 lat. Zaburzenia czynności nerek: mimo że po podaniu etanerceptu znakowanego izotopem radioaktywnym wykrywano radioaktywność w wydalanym moczu, nie zaobserwowano zwiększenia stężenia u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek. Zaburzenie czynności nerek nie wymaga zmiany dawkowania. Zaburzenia czynności wątroby: nie zaobserwowano zwiększenia stężenia u pacjentów z ostrą niewydolnością wątroby; zaburzenie czynności wątroby nie wymaga zmiany dawkowania. Dzieci i młodzież: przy dawce 0,4 mg/kg mc. dwa razy na tydzień profile stężeń w surowicy były podobne do obserwowanych u dorosłych z reumatoidalnym zapaleniem stawów. U najmłodszych dzieci (w wieku 4 lat) klirens był zmniejszony (zwiększony po uwzględnieniu masy ciała) w porównaniu z dziećmi starszymi (12 lat) i dorosłymi; symulacje wskazują, że stężenia u dzieci starszych (10–17 lat) odpowiadają stężeniom u dorosłych, natomiast u młodszych dzieci są znacznie mniejsze.