Fampridyna

Grupa farmakoterapeutyczna: inne leki działające na układ nerwowy; kod ATC N07XX07. Blokuje kanały potasowe. Wskutek blokowania kanałów potasowych ogranicza przepływ jonowy przez te kanały, przedłużając okres repolaryzacji i wzmacniając powstawanie potencjałów czynnościowych w pozbawionych mieliny aksonach oraz funkcje neurologiczne. Prawdopodobnie dzięki wzmocnieniu powstawania potencjałów czynnościowych zwiększa się przewodzenie impulsów w ośrodkowym układzie nerwowym. Wykazuje też właściwości nasilające uwalnianie acetylocholiny z zakończeń nerwowych.

Leczenie zaburzeń chodu u dorosłych ze stwardnieniem rozsianym i niewydolnością ruchową (EDSS 4–7).

Dostępna wyłącznie na receptę; podawana pod nadzorem lekarza mającego doświadczenie w leczeniu stwardnienia rozsianego. Podanie doustne. Zalecana dawka to jedna tabletka 10 mg dwa razy na dobę, w odstępach 12 godzin (jedna tabletka rano i jedna wieczorem). Nie należy podawać częściej ani w większych dawkach niż jest to zalecane. Tabletki należy przyjmować na czczo. Połykać w całości; nie wolno dzielić, kruszyć, rozpuszczać, ssać ani żuć. Pominięcie dawki: przestrzegać ustalonego schematu; nie przyjmować podwójnej dawki. Rozpoczęcie i ocena terapii: leczenie wstępne ograniczone do 2–4 tygodni, gdyż w tym czasie powinny ujawnić się korzyści kliniczne. Do oceny poprawy zdolności chodzenia po 2–4 tygodniach służy np. test szybkości chodzenia na odcinku 7,5 m (25 stóp) (T25FW) lub 12-czynnikowa skala oceny chodu w stwardnieniu rozsianym (MSWS-12). Przy braku poprawy lub gdy pacjent nie zgłasza korzyści klinicznych, leczenie należy przerwać. Ponowna ocena: w razie pogorszenia chodu rozważyć wstrzymanie leczenia, z odstawieniem i zbadaniem zdolności chodzenia; jeśli nie będzie poprawy, terapię przerwać. Osoby w podeszłym wieku: przed rozpoczęciem sprawdzić czynność nerek i regularnie ją kontrolować. Zaburzenia czynności nerek: przeciwwskazana u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Zaburzenia czynności wątroby: modyfikacja dawki nie jest wymagana. Dzieci i młodzież: nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności w wieku od 0 do 18 lat; dane niedostępne.

Bezwzględne przeciwwskazania: - jednoczesne stosowanie innych produktów zawierających famprydynę (4-aminopirydynę) - napady drgawkowe w wywiadzie lub obecnie występujące - umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min) - jednoczesne stosowanie z inhibitorami transportera kationów organicznych 2 (OCT2), np. cymetydyną Ostrożnie: - obecność innych czynników mogących obniżać próg drgawkowy - łagodne zaburzenia czynności nerek - jednoczesne stosowanie substratów OCT2, takich jak karwedilol, propranolol czy metformina - reakcje alergiczne w wywiadzie - sercowo-naczyniowe objawy zaburzeń rytmu oraz zaburzenia przewodzenia zatokowo-przedsionkowego lub przedsionkowo-komorowego - zwiększone ryzyko upadków wskutek zawrotów głowy i zaburzeń równowagi

Jednoczesne podawanie innych produktów zawierających famprydynę (4-aminopirydynę) jest przeciwwskazane. Famprydyna jest wydalana głównie przez nerki – około 60% eliminowane jest w drodze aktywnego wydzielania nerkowego, a białkiem pośredniczącym w tym aktywnym transporcie jest OCT2; z tego względu jednoczesne stosowanie z inhibitorami transportera OCT2, takimi jak cymetydyna, jest przeciwwskazane, natomiast przy jednoczesnym stosowaniu z substratami OCT2, takimi jak karwedilol, propranolol czy metformina, zaleca się zachowanie ostrożności. Bez istotnych interakcji farmakokinetycznych: przy jednoczesnym podawaniu z interferonem-beta nie stwierdzono interakcji farmakokinetycznych. Podobnie przy jednoczesnym podawaniu z baklofenem nie stwierdzono interakcji farmakokinetycznych. Badania dotyczące interakcji przeprowadzano wyłącznie u dorosłych.

Profil działań niepożądanych zdominowany przez objawy neurologiczne wynikające z farmakologicznej aktywności substancji: napady drgawkowe, bezsenność, niepokój, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, parestezje, drżenie, ból głowy i astenia. Bardzo często: zakażenia układu moczowego – najczęstsze działanie niepożądane obserwowane w badaniach kontrolowanych placebo u chorych na stwardnienie rozsiane otrzymujących zalecaną dawkę (u ok. 12% pacjentów). Często: grypa, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zakażenie wirusowe; bezsenność, lęk; zawroty głowy nieukładowe, bóle głowy, zaburzenia równowagi, układowe zawroty głowy, parestezje, drżenie; kołatanie serca; duszność, ból w okolicy gardłowo-krtaniowej; nudności, wymioty, zaparcia, dyspepsja; bóle pleców; astenia. Niezbyt często: anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy, nadwrażliwość; napady drgawkowe, neuralgia nerwu trójdzielnego; tachykardia; hipotensja; wysypka, pokrzywka; dyskomfort w klatce piersiowej. Neuralgia nerwu trójdzielnego obejmuje zarówno objawy występujące po raz pierwszy, jak i zaostrzenie istniejącej neuralgii nerwu trójdzielnego. Hipotensja i dyskomfort w klatce piersiowej obserwowano w ramach reakcji nadwrażliwości. Reakcje nadwrażliwości: po dopuszczeniu do obrotu zgłaszano ciężkie reakcje nadwrażliwości (w tym reakcje anafilaktyczne), którym towarzyszył jeden lub więcej objawów: duszność, dyskomfort w klatce piersiowej, hipotensja, obrzęk naczynioruchowy, wysypka i pokrzywka.

Dane dotyczące stosowania u kobiet w ciąży są ograniczone. Istnieją tylko ograniczone dane dotyczące stosowania famprydyny u kobiet w okresie ciąży. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję. W celu zachowania ostrożności, zaleca się unikanie stosowania famprydyny w okresie ciąży. Laktacja: przeciwwskazany – brak wystarczających danych dotyczących przenikania famprydyny do mleka ludzkiego i mleka zwierząt. Nie wiadomo, czy famprydyna przenika do mleka ludzkiego i mleka zwierząt. Nie powinna być stosowana podczas karmienia piersią. Płodność: badania na zwierzętach nie wykazały wpływu na płodność.

Umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Farmakokinetyka liniowa (zależna od dawki); okres półtrwania w fazie terminalnej wynosi około 6 godzin. Cmax oraz, w mniejszym stopniu, AUC rosną proporcjonalnie do dawki. Wchłanianie: po podaniu doustnym szybko i całkowicie wchłaniana z przewodu pokarmowego. Biodostępność względna (w odniesieniu do roztworu wodnego) wynosi 95%. Postać o przedłużonym uwalnianiu – opóźnione wchłanianie, prowadzące do późniejszego i niższego stężenia maksymalnego, bez wpływu na stopień wchłaniania. Wąski wskaźnik terapeutyczny. Wpływ pokarmu: przy podaniu z posiłkiem AUC0-∞ maleje o ok. 2-7% (dawka 10 mg), co nie zmniejsza skuteczności, natomiast Cmax rośnie o 15-23%. Ze względu na związek Cmax z zależnymi od dawki działaniami niepożądanymi zaleca się przyjmowanie na czczo. Dystrybucja: rozpuszczalna w tłuszczach, z łatwością przenika barierę krew-mózg. Wiązanie z białkami osocza niewielkie (frakcja związana 3-7%). Objętość dystrybucji ok. 2,6 l/kg. Nie jest substratem P-glikoproteiny. Metabolizm: utleniana do 3-hydroksy-4-aminopirydyny, następnie sprzęgana do siarczanu 3-hydroksy-4-aminopirydyny. Metabolity in vitro nie wykazują aktywności farmakologicznej wobec badanych kanałów potasowych. 3-hydroksylację katalizuje cytochrom CYP2E1. Wykazano bezpośrednią, słabą inhibicję CYP2E1 (ok. 12% przy stężeniu 30 μM, ok. 100-krotnie przewyższającym średnie stężenie w osoczu dla tabletki 10 mg); w hodowli ludzkich hepatocytów nie indukuje lub indukuje jedynie w nieznacznym stopniu izoenzymy CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP2E1 i CYP3A4/5. Eliminacja: głównie nerkowa; w ciągu 24 godzin w moczu wykrywa się ok. 90% substancji czynnej. Klirens nerkowy (CLR 370 ml/min) znacznie przekracza wskaźnik filtracji kłębuszkowej, co wynika z połączenia filtracji kłębuszkowej i czynnego wydzielania z udziałem transportera OCT2. Mniej niż 1% dawki wydalane z kałem. Czynność nerek: brak istotnej klinicznie kumulacji przy dawkach zalecanych u osób z prawidłową czynnością nerek; u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek kumulacja zależna od stopnia zaburzenia. Konieczne kontrolowanie czynności nerek u pacjentów z upośledzeniem pracy nerek. W łagodnym zaburzeniu czynności nerek spodziewane stężenie ok. 1,7-1,9 raza wyższe niż przy prawidłowej czynności nerek. Przeciwwskazana w umiarkowanym i ciężkim zaburzeniu czynności nerek. Podeszły wiek: z uwagi na zmniejszanie się klirensu kreatyniny wraz z wiekiem zaleca się monitorowanie czynności nerek. Dzieci i młodzież: brak danych.