Feksofenadyna

Lek przeciwhistaminowy do stosowania ogólnego, blokujący receptory H1, pozbawiony działania sedatywnego; bez istotnego działania sedatywnego ani antymuskarynowego. Farmakologicznie czynny metabolit terfenadyny. Początek działania przeciwhistaminowego w ciągu godziny od podania, maksimum po 6 godzinach, utrzymuje się przez 24 godziny; bez rozwoju tolerancji po 28 dniach stosowania. W modelu reakcji skórnej wywołanej histaminą (pęcherze i zaczerwienienie) stwierdzono pozytywną zależność między dawką a reakcją w zakresie dawek doustnych od 10 mg do 130 mg; dla stałego działania utrzymującego się przez 24 godziny konieczna dawka co najmniej 130 mg, a maksymalne zahamowanie pęcherzy i zaczerwienienia przekraczało 80%. W leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa dawka 120 mg wystarczała do zapewnienia skutecznego działania przez 24 godziny. W badaniach doświadczalnych feksofenadyny chlorowodorek (5–10 mg/kg doustnie) hamuje indukowany antygenem skurcz oskrzeli u uczulonych świnek morskich, a w stężeniach większych niż lecznicze (10–100 µM) hamuje uwalnianie histaminy z otrzewnowych komórek tucznych. Bez istotnego wpływu na repolaryzację serca: w stężeniach 32 razy większych niż terapeutyczne u ludzi nie wpływa na wolne kanały potasowe sklonowane z komórek mięśnia sercowego człowieka. U pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa w dawkach do 240 mg dwa razy na dobę przez 2 tygodnie nie stwierdzono istotnych zmian odstępu QTc; również u zdrowych ochotników przy dawkach do 60 mg dwa razy na dobę przez 6 miesięcy, 400 mg dwa razy na dobę przez 6,5 dnia i 240 mg raz na dobę przez rok nie obserwowano istotnych zmian QTc. U dzieci w wieku 6 do 11 lat przy dawkach do 60 mg dwa razy na dobę przez 2 tygodnie nie obserwowano istotnych zmian QTc. Nie wydaje się przenikać przez barierę krew–mózg.

Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa: objawowe leczenie u dzieci w wieku od 6 do 11 lat; łagodzenie objawów u dorosłych i dzieci w wieku 12 lat i starszych. Łagodzenie objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa u dorosłych i młodzieży w wieku 12 lat i starszych. Łagodzenie objawów związanych z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną u dorosłych i młodzieży w wieku 12 lat i starszych.

Podanie doustne; dawkę przyjmuje się przed posiłkiem. Dorośli i młodzież ≥12 lat: 120 mg raz na dobę, przed posiłkiem; alternatywnie 180 mg raz na dobę, przed posiłkiem. Dzieci 6–11 lat: zalecana dawka wynosi 30 mg dwa razy na dobę. Dzieci <6 lat: nie określono skuteczności feksofenadyny u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Dzieci <12 lat: nie badano skuteczności i bezpieczeństwa dawki 120 mg u dzieci w wieku poniżej 12 lat; nie badano też skuteczności i bezpieczeństwa dawki 180 mg u dzieci w wieku poniżej 12 lat; dla dzieci w wieku od 6 do 11 lat właściwą postacią do podawania i dawkowania jest tabletka 30 mg. Szczególne grupy: u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek nie jest konieczne dostosowanie dawki; jednak ze względu na ograniczone dane feksofenadynę należy podawać ostrożnie w tych grupach. U dzieci: nie określono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności u dzieci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.

Bezwzględne przeciwwskazania: Ostrożnie: - u dzieci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby - u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby - u pacjentów z chorobą układu krążenia (obecnie lub w przeszłości) ze względu na możliwą tachykardię i kołatanie serca - u pacjentów z chorobą sercowo-naczyniową z ryzykiem zaburzeń rytmu serca

Brak biotransformacji wątrobowej, stąd nie wchodzi w interakcję z innymi produktami leczniczymi metabolizowanymi w wątrobie. Substrat glikoproteiny P (P-gp) oraz polipeptydu transportującego aniony organiczne (OATP). Jednoczesne podawanie z inhibitorami lub induktorami P-gp może wpływać na ogólny wpływ feksofenadyny na organizm. Inhibitory P-gp: erytromycyna lub ketokonazol powodują 2–3-krotne zwiększenie stężenia feksofenadyny w osoczu; zmiany te nie miały wpływu na odstęp QT i nie powodowały zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych w porównaniu z sytuacją, gdy każdy z tych leków podawany był oddzielnie. W badaniach na zwierzętach wzrost stężenia feksofenadyny w osoczu przy jednoczesnym podaniu erytromycyny lub ketokonazolu wydaje się być spowodowany zwiększeniem wchłaniania w przewodzie pokarmowym oraz odpowiednio spadkiem wydalania z żółcią lub spadkiem wydzielania żołądkowo-jelitowego. Induktory P-gp: jednoczesne podanie apalutamidu (słabego induktora P-gp) i pojedynczej dawki doustnej 30 mg feksofenadyny powodowało zmniejszenie AUC feksofenadyny o 30%. Nie stwierdzono interakcji z omeprazolem. Leki zobojętniające kwas solny: podanie leku zawierającego wodorotlenek glinu i magnezu na 15 minut przed feksofenadyną powodowało zmniejszenie biodostępności, najprawdopodobniej w wyniku wiązania w przewodzie pokarmowym; zaleca się zachowanie 2-godzinnej przerwy między podaniem feksofenadyny i takich leków.

Jako lek przeciwhistaminowy o działaniu nieuspokajającym nie wykazuje znaczącego działania sedatywnego ani przeciwmuskarynowego. Zaburzenia rytmu serca: opisano omdlenie u 67-letniego mężczyzny po 2 miesiącach przyjmowania feksofenadyny w dawce 180 mg na dobę, z nieprawidłowo wydłużonym odstępem QT w EKG, który ulegał skróceniu po odstawieniu leku; w badaniach u zdrowych osób dawki do 480 mg na dobę (4-krotność dawki zalecanej w sezonowym alergicznym nieżycie nosa) nie wydłużały odstępu QT. Skóra: opisano zaostrzenie łuszczycy w związku ze stosowaniem feksofenadyny.

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży; brak wystarczających danych dotyczących stosowania feksofenadyny chlorowodorku u kobiet w ciąży. Ograniczone dane z badań na zwierzętach nie wykazują bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, przebieg porodu lub rozwój pourodzeniowy. Nie stosować w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Laktacja: brak danych dotyczących stężenia feksofenadyny w mleku kobiecym po podaniu feksofenadyny chlorowodorku. Jednak podczas podawania terfenadyny kobietom karmiącym piersią stwierdzono obecność feksofenadyny w mleku matki. Z tego względu nie zaleca się stosowania feksofenadyny chlorowodorku u kobiet karmiących piersią. Płodność: brak danych dotyczących wpływu feksofenadyny chlorowodorku na płodność u ludzi. Badania przeprowadzone na myszach nie wykazują szkodliwego wpływu feksofenadyny chlorowodorku na reprodukcję.

Biorąc pod uwagę profil farmakodynamiczny i zgłaszane działania niepożądane, jest mało prawdopodobne, aby feksofenadyny chlorowodorek wywierał wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W obiektywnych badaniach wykazano, że nie wywiera on znaczącego wpływu na czynność ośrodkowego układu nerwowego, co oznacza, że pacjenci mogą prowadzić pojazdy lub wykonywać zadania wymagające koncentracji. W celu identyfikacji wrażliwych osób, u których występuje nietypowa reakcja na leki, zaleca się sprawdzenie indywidualnej reakcji przed prowadzeniem pojazdu lub wykonywaniem skomplikowanych zadań.

Wchłanianie: szybkie po podaniu doustnym, Tmax po ok. 1–3 h. Cmax zależne od dawki: ok. 427 ng/ml po 120 mg raz na dobę; ok. 494 ng/ml po 180 mg raz na dobę; ok. 128 ng/ml po pojedynczej dawce 30 mg u dzieci. Dystrybucja: wiązanie z białkami osocza 60–70%. Nie przenika przez barierę krew–mózg. Metabolizm: metabolizowana w minimalnym stopniu (w wątrobie i poza wątrobą); jedyny związek stwierdzany w moczu i kale. Ok. 5% dawki ulega metabolizmowi, głównie w błonie śluzowej jelita, a jedynie 0,5–1,5% podlega przemianom wątrobowym przez układ cytochromu P450. Eliminacja: stężenia w osoczu maleją dwuwykładniczo, z okresem półtrwania w końcowej fazie eliminacji 11–15 h po podaniu wielokrotnym. Główną drogą eliminacji jest wydalanie z żółcią, a do 10% dawki wydalane w postaci niezmienionej z moczem. Liniowość: farmakokinetyka liniowa w zakresie dawek doustnych do 120 mg dwa razy na dobę; dawka 240 mg dwa razy na dobę powodowała nieco większe (o 8,8%) niż wprost proporcjonalne zwiększenie AUC w stanie stacjonarnym, co wskazuje na praktycznie liniowy przebieg w zakresie dawek dobowych 40–240 mg. Zaburzenia czynności nerek: okres półtrwania może być wydłużony u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.