Florbetaben

Radiofarmaceutyk diagnostyczny do obrazowania OUN metodą PET; florbetaben (18F) wiąże się z blaszkami amyloidowymi w mózgu. In vitro wykazuje nanomolarne powinowactwo do syntetycznych włókien β-amyloidowych oraz homogenatu mózgu ze zmianami charakterystycznymi dla choroby Alzheimera. Wiązanie z płytkami β-amyloidowymi w pośmiertnych wycinkach mózgów pacjentów z AD potwierdzono autoradiograficznie, ze wsparciem immunohistochemii lub barwnika Bielschowsky'ego. In vivo oceniano ilościową korelację u pacjentów w schyłkowej fazie życia pomiędzy wychwytem florbetabenu (18F) w istocie szarej kory a złogami beta-amyloidu w próbkach sekcyjnych. Wiązanie in vivo z innymi strukturami amyloidowymi, innymi strukturami mózgu bądź receptorami pozostaje nieznane. W niskich stężeniach chemicznych nie wykazuje wykrywalnej aktywności farmakodynamicznej. Wychwyt oceniany ilościowo standardowymi wartościami wychwytu (SUV) w obszarach korowych i korze móżdżku; wskaźniki korowe SUV (w stosunku do kory móżdżku) są wyższe u pacjentów z AD niż u zdrowych ochotników.

Radiofarmaceutyk wyłącznie diagnostyczny. Znakowanie w badaniach metodą pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) obrazujących gęstość płytek neurytycznych β-amyloidu w mózgu dorosłych z zaburzeniami poznawczymi – w diagnostyce choroby Alzheimera i innych przyczyn tych zaburzeń. Wykorzystywany łącznie z oceną kliniczną. Wynik ujemny odpowiada niskiej lub zerowej gęstości korowych płytek β-amyloidowych i nie potwierdza rozpoznania choroby Alzheimera.

Podanie dożylne. Zalecana aktywność u osoby dorosłej wynosi 300 MBq florbetabenu (18F). Maksymalna dawka nie powinna być wyższa niż 360 MBq i nie może być niższa niż 240 MBq w chwili podawania. Objętość do wstrzyknięcia może wynosić od 0,5 do 10 mL, aby zapewnić docelową aktywność 300 MBq w czasie podawania dożylnego. Osoby w podeszłym wieku: nie zaleca się modyfikacji dawki w zależności od wieku. Zaburzenia czynności nerek i wątroby: szczególna uwaga na podawaną dawkę, gdyż w tej grupie możliwa jest zwiększona ekspozycja na promieniowanie. Dzieci i młodzież: brak wskazań do stosowania u dzieci i młodzieży. Sposób podania: przeznaczony do podawania dożylnego i do wielokrotnego dawkowania. Aktywność florbetabenu (18F) musi być zmierzona miernikiem aktywności (kalibratorem dawki) bezpośrednio przed wstrzyknięciem. Nie należy rozcieńczać. Dawkę podaje się przez powolne dożylne wstrzyknięcie bolusa (6 s/mL), a następnie przepłukanie dojścia dożylnego z zastosowaniem w przybliżeniu 10 mL roztworu chlorku sodu 9 mg/mL (0,9%) do wstrzykiwań w celu zapewnienia pełnego dostarczenia dawki. Jeżeli wstrzykiwana wartość mieści się w zakresie od 0,5 do 1 mL, należy stosować tylko strzykawki o odpowiedniej wielkości (1 mL) i przepłukać strzykawkę roztworem chlorku sodu. Wstrzyknięcie musi być dożylne, w celu uniknięcia napromieniowania w wyniku wynaczynienia miejscowego oraz artefaktów obrazu. Obrazowanie: 20-minutowy obraz PET powinien zostać uzyskany w przybliżeniu 90 minut po dożylnym podaniu.

Bezwzględne przeciwwskazania: - brak istotnych klinicznie przeciwwskazań poza nadwrażliwością Ostrożnie: - zaburzenia czynności nerek i wątroby ze względu na możliwą zwiększoną ekspozycję na promieniowanie, zwłaszcza że wydalanie odbywa się głównie drogą wątrobowo-żółciową - bliski kontakt z niemowlętami i kobietami w ciąży w pierwszych 24 godzinach po wstrzyknięciu - jednoczesne stosowanie z lekami zawierającymi glikol propylenowy lub etanol, zwłaszcza u małych dzieci o niedojrzałej lub małej zdolności metabolicznej, ze względu na ryzyko kumulacji etanolu

Nie prowadzono badań interakcji in vivo. In vitro w mikrosomach ludzkiej wątroby nie stwierdzono potencjału hamowania cytochromu P450. W testach wiązania radioligandów z szerokim panelem receptorów, kanałów jonowych i transporterów, zwierzęcych i ludzkich, nie wykazano istotnego wiązania. Testy wiązania in vitro z przeciwciałami skierowanymi przeciw amyloidowi nie ujawniły interakcji, co odpowiada odrębnym miejscom wiązania.

Często: ból oraz rumień w miejscu wstrzyknięcia. Niezbyt często: ze strony układu nerwowego – nerwoból, ból głowy, uczucie palenia oraz mimowolne drżenia; zaburzenia naczyniowe – niedociśnienie, zaczerwienienie i krwiak; ze strony przewodu pokarmowego – biegunka i nudności; zaburzenia czynności wątroby; skórne – toksyczne wykwity skórne, wysypka i nadmierne pocenie się; bóle i dyskomfort kończyn. W miejscu podania: gorączka, zmęczenie, uczucie gorąca, ból w miejscu przekłucia naczynia, ból w miejscu wprowadzenia cewnika, krwiak, podrażnienie, reakcja w miejscu nakłucia, dyskomfort oraz uczucie ciepła w miejscu wstrzyknięcia. W badaniach diagnostycznych: zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi. Ekspozycja na promieniowanie: promieniowanie jonizujące wiąże się z ryzykiem indukcji nowotworów i możliwością rozwoju wad wrodzonych. Przy dawce skutecznej ok. 5,8 mSv, podawanej wraz z maksymalną zalecaną aktywnością 300 MBq florbetabenu (18F), prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań jest niewielkie.

Brak badań u ciężarnych; nie prowadzono badań u kobiet w ciąży ani badań na zwierzętach oceniających wpływ florbetabenu (18F) na reprodukcję. Zabiegi z użyciem radionuklidów u ciężarnych narażają płód na dawki promieniowania. W ciąży dopuszczalne jedynie badania niezbędne, gdy spodziewane korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko dla matki i płodu. U kobiet w wieku rozrodczym brak miesiączki należy traktować jako ciążę do czasu wykluczenia. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy florbetaben (18F) przenika do mleka kobiecego. Przed podaniem karmiącej rozważa się wstrzymanie podania radionuklidu do zakończenia karmienia. Jeśli podanie jest konieczne, karmienie przerywa się na 24 godziny, a odciągnięty pokarm należy usunąć. Bliski kontakt z niemowlętami i kobietami w ciąży ograniczyć w ciągu pierwszych 24 godzin po wstrzyknięciu. Płodność: nie badano wpływu na płodność.

Bez wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wiązanie z białkami osocza wysokie, >98,5%. Po dożylnym bolusie ok. 2–3% wstrzykniętej aktywności utrzymuje się w osoczu krwi tętniczej po 10 min. Wychwyt mózgowy szybki – osiąga ok. 6% wstrzykniętej dawki promieniowania w 10 min po wstrzyknięciu. Eliminacja z osocza: średni biologiczny okres półtrwania u pacjentów z chorobą Alzheimera ok. 1 godz.; radioaktywność we krwi niemierzalna ok. 4 godz. po wstrzyknięciu. Fizyczny okres półtrwania fluoru (18F): 110 minut. W 12 godz. po wstrzyknięciu zanika 98,93% aktywności, a w 24 godz. – 99,99%. Metabolizm: na podstawie badań in vitro florbetaben (18F) metabolizowany głównie przez CYP2J2 oraz CYP4F2. Wydalanie nerkowe: w 12 godz. po wstrzyknięciu ok. 30% dawki radioizotopu 18F wydalane z moczem. Zaburzenia czynności nerek i wątroby: farmakokinetyka u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby nie została opisana.