Florbetapir

Radiofarmaceutyk diagnostyczny do OUN. Florbetapir (18F) wiąże się z płytkami neurytycznymi z β-amyloidu. Powinowactwo potwierdzono w badaniach dotyczących tworzenia wiązań, polegających na zastosowaniu tradycyjnych metod pośmiertnego barwienia tkanek mózgu osób z chorobą Alzheimera. W stężeniach diagnostycznych florbetapir (18F) w małych stężeniach, w jakich występuje w produkcie, nie posiada wykrywalnej aktywności farmakologicznej. Wychwyt korowy oceniany wskaźnikiem SUVR (w odniesieniu do móżdżku): w badaniach klinicznych mierzono w sposób ilościowy poziom wychwytu florbetapiru (18F) w 6 wcześniej określonych obszarach kory mózgowej (w okolicy przedklinka, czołowej, przedniego i tylnego zakrętu obręczy, kory ciemieniowej i skroniowej); średnie wartości korowego wskaźnika SUVR są większe u pacjentów z chorobą Alzheimera niż u zdrowych ochotników. Kinetyka wiązania: średnie wartości SUVR dla kory mózgowej w stosunku do móżdżku u pacjentów z chorobą Alzheimera znacznie zwiększają się w sposób ciągły przez 30 minut od momentu podania znacznika, a po tym czasie obserwuje się jedynie niewielkie zmiany w okresie do 90 minut po podaniu. Równoczesne stosowanie leków typowo używanych w chorobie Alzheimera: u pacjentów przyjmujących leki często stosowane w chorobie Alzheimera nie stwierdzono żadnych różnic wartości SUVR w porównaniu z osobami, które nie przyjmowały takich leków.

Radiofarmaceutyk stosowany wyłącznie w diagnostyce. Znacznik do pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) służący obrazowaniu złogów β-amyloidu w mózgu u dorosłych z zaburzeniami poznawczymi, diagnozowanych z powodu podejrzenia choroby Alzheimera oraz innych schorzeń przebiegających z pogorszeniem funkcji poznawczych. Wynik badania interpretuje się łącznie z oceną kliniczną.

Podawany dożylnie. Zalecana dawka radioaktywności u osoby dorosłej o masie ciała 70 kg wynosi 370 MBq florbetapiru (18F). Objętość wstrzyknięcia nie mniejsza niż 1 ml i nieprzekraczająca 10 ml. Sposób podania: radioaktywność należy zmierzyć kalibratorem bezpośrednio przed wstrzyknięciem. Podanie w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), a następnie przepłukanie zestawu roztworem chlorku sodu do wstrzykiwań 9 mg/ml (0,9%) dla upewnienia się, że cała dawka została wstrzyknięta. Zastosowanie krótkiego cewnika dożylnego (o długości ok. 4 cm lub mniejszej) minimalizuje adsorpcję substancji czynnej w cewniku. Podanie musi być dożylne, aby uniknąć napromieniowania organizmu w wyniku miejscowego wynaczynienia oraz artefaktów obrazowania. Obrazowanie: badanie techniką PET wykonuje się w ciągu 10 minut, po ok. 30–50 minutach od wstrzyknięcia. Populacje szczególne: u osób w podeszłym wieku nie zaleca się modyfikacji dawki ze względu na wiek. W zaburzeniach czynności nerek i wątroby konieczne staranne rozważenie podawanej dawki radioaktywności ze względu na możliwość zwiększonego narażenia na promieniowanie. Brak właściwego zastosowania u dzieci i młodzieży.

Bezwzględne przeciwwskazania: Ostrożnie: - zaburzenia czynności nerek i wątroby, gdzie z uwagi na możliwe zwiększone narażenie na promieniowanie konieczne jest staranne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka - zaburzenia czynności wątroby, w których ekspozycja na promieniowanie może być zwiększona wskutek wydzielania florbetapiru (18F) głównie drogą wątrobowo-żółciową - narażenie na promieniowanie jonizujące, które musi być uzasadnione spodziewanymi korzyściami, przy podaniu możliwie najmniejszej dawki pozwalającej uzyskać wymagane dane diagnostyczne - unikanie bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży przez pierwsze 24 godziny po wstrzyknięciu - dodatni wynik badania nie jest jednoznaczny z rozpoznaniem choroby Alzheimera ani innych zaburzeń funkcji poznawczych, gdyż płytki neurytyczne występują też u bezobjawowych osób w podeszłym wieku oraz w przebiegu niektórych chorób neurodegeneracyjnych - nieustalona skuteczność w prognozowaniu rozwoju choroby Alzheimera oraz w monitorowaniu odpowiedzi na leczenie - ryzyko błędnej interpretacji obrazów z powodu szumów, stref atrofii ze ścieńczeniem warstwy korowej lub rozmazania obrazu - możliwość wyników fałszywie ujemnych przy ocenie gęstości płytek β-amyloidu w mózgu - interpretacja obrazów wyłącznie przez osoby doświadczone w analizie badań PET z florbetapirem (18F) - zwiększony wychwyt znacznika w strukturach pozamózgowych, takich jak ślinianki, skóra, mięśnie i kości

Nie prowadzono swoistych badań interakcji in vivo. W badaniach wiązania in vitro nie wykazano, aby inne leki często stosowane w chorobie Alzheimera zakłócały wiązanie florbetapiru (18F) z płytkami β-amyloidu.

Reakcje w miejscu podania: krwotok w miejscu podania, podrażnienie w miejscu podania oraz ból w miejscu podania; wysypka w miejscu podania; świąd, pokrzywka. Narażenie na promieniowanie jonizujące wiąże się z możliwością wywołania rozwoju nowotworu, a także wad wrodzonych. Ponieważ dawka skuteczna wynikająca z podania zalecanej aktywności 370 MBq florbetapiru (18F) wynosi 7 mSv, prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych jest niewielkie.

Przed zastosowaniem u kobiety w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży; gdy brak jest miesiączki w spodziewanym terminie, do czasu potwierdzenia stanu odmiennego należy zakładać ciążę. W razie wątpliwości (brak miesiączki, bardzo nieregularne cykle) należy rozważyć techniki alternatywne, niewymagające promieniowania jonizującego. Ciąża: procedury z użyciem radionuklidów u ciężarnych narażają jednocześnie płód na dawkę promieniowania. W okresie ciąży dopuszczalne są wyłącznie badania niezbędne, gdy spodziewane korzyści wyraźnie przeważają nad ryzykiem dla matki i płodu. Brak badań u kobiet w ciąży; nie prowadzono też badań na zwierzętach dotyczących wpływu florbetapiru (18F) na rozrodczość. Laktacja: ograniczone – nie ustalono, czy florbetapir (18F) przenika do mleka kobiecego. Przed podaniem karmiącej należy rozważyć odroczenie badania do zakończenia laktacji lub wybór radiofarmaceutyku o mniejszym przenikaniu związków promieniotwórczych do mleka. Jeśli podanie jest konieczne, karmienie piersią należy przerwać na 24 godziny, a pokarm odciągnięty w tym czasie odrzucić. Przez pierwsze 24 godziny po wstrzyknięciu wskazane jest ograniczenie bliskiego kontaktu z niemowlęciem. Płodność: nie prowadzono badań dotyczących wpływu na płodność.

Bez wpływu lub wpływ nieistotny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Po podaniu dożylnym florbetapir (18F) rozprowadzany jest w całym organizmie w ciągu kilku minut, a następnie szybko metabolizowany. Maksymalny wychwyt w mózgu następuje w ciągu kilku minut po wstrzyknięciu; następnie związek jest szybko eliminowany z tkanek mózgu w okresie pierwszych 30 minut. Eliminacja: usuwany przede wszystkim w mechanizmie klirensu wątrobowego, wydalany do pęcherzyka żółciowego oraz jelit. Częściowo gromadzony lub wydalany także przez pęcherz moczowy; w moczu obecne radioaktywne polarne metabolity florbetapiru (18F). Największą ekspozycję wykazują narządy uczestniczące w eliminacji – głównie pęcherzyk żółciowy, wątroba i jelita. Klirens z krwi: bardzo szybki po podaniu dożylnym – mniej niż 5% wstrzykniętej dawki 18F utrzymuje się we krwi 20 minut po podaniu, a mniej niż 2% po 45 minutach. Pozostałości 18F w krążeniu w okresie obrazowania (30–90 minut) mają głównie postać polarnych form reaktywnych. Okres półtrwania: okres połowicznego rozpadu radioizotopu 18F wynosi 110 minut. Zaburzenia czynności nerek lub wątroby: nie określono farmakokinetyki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.