Fosforan glinu

Lek zobojętniający kwas solny soku żołądkowego z grupy związków glinu. Właściwości farmakologiczne zbliżone do wodorotlenku glinu, jednak bez wywoływania niedoboru fosforanów. Po podaniu doustnym reaguje z kwasem solnym w żołądku, tworząc chlorek glinu o działaniu przeciwzapalnym i ściągającym. Działa osłaniająco na błonę śluzową przełyku, żołądka i dwunastnicy przez wytworzenie warstwy ochronnej. Związkom glinu przypisuje się prawdopodobne właściwości cytoprotekcyjne – ochronę komórek błony śluzowej żołądka przed czynnikami uszkadzającymi – co wiąże się z indukowaniem wydzielania wodorowęglanów i prostaglandyn. Wykorzystywany także jako adiuwant w szczepionkach adsorbowanych.

Leczenie wspomagające objawów nadkwaśności soku żołądkowego; choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (wspomagająco lub doraźnie w razie dolegliwości); choroba refluksowa przełyku; zapalenie błony śluzowej żołądka; refluks przełykowo-żołądkowy; zgaga.

Podanie doustne. Między posiłkami 5–15 ml zawiesiny, 3–5 razy na dobę. Zwykle 3 razy na dobę, przed jedzeniem lub 1–2 godz. po posiłku oraz bezpośrednio przed snem. Na noc dawka podwójna. Maks. dawka dobowa 100 ml.

Bezwzględne przeciwwskazania: - ciężka niewydolność nerek - przewlekła niewydolność nerek, zwłaszcza u pacjentów dializowanych - rzadkie dziedziczne zaburzenia: nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedobór sacharazy-izomaltazy Ostrożnie: - zaburzenia czynności nerek, z uwagi na możliwość kumulacji glinu - długotrwałe stosowanie u dializowanych, ze względu na ryzyko encefalopatii - schorzenia układu kostnego - choroba Alzheimera - dzieci poniżej 6 lat, zwłaszcza odwodnione lub z niewydolnością nerek - chorzy na cukrzycę, z powodu zawartości sacharozy - długotrwałe stosowanie zmniejszające wchłanianie fosforu, co może prowadzić do jego niedoboru

Zaburza wchłanianie innych leków, dlatego należy je podawać w odstępie co najmniej godziny przed zażyciem zawiesiny fosforanu glinu lub 2 godziny po jego zażyciu. Osłabia wchłanianie i działanie: tetracyklin (odstęp 3–4 godziny po ich zażyciu), cyprofloksacyny, norfloksacyny, fenytoiny, związków żelaza, glikozydów nasercowych, ketokonazolu oraz salicylanów i chinidyny; zmniejsza także działanie lewotyroksyny. Zaburza również wchłanianie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, doustnych leków przeciwzakrzepowych, digoksyny oraz witamin. Zmniejsza działanie antagonistów receptorów H2: cymetydyny, ranitydyny, famotydyny, a także sukralfatu. Może zmieniać miejsce działania leków w postaci tabletek dojelitowych – otoczka rozpuszcza się w żołądku zamiast w jelitach; leki te należy przyjmować na 1 godzinę przed lub 1 godzinę po podaniu.

Częstość nieokreślona. Zaparcia. Przy długotrwałym stosowaniu wzrost stężenia glinu we krwi oraz spadek stężenia fosforanów (hipofosfatemia). Objawy hipofosfatemii: brak łaknienia, złe samopoczucie, osłabienie mięśni, osteomalacja. Zaburzenia czynności nerek. Encefalopatia. Reakcje nadwrażliwości. U osób w podeszłym wieku ryzyko wystąpienia lub nasilenia objawów choroby Alzheimera.

Dane dotyczące stosowania fosforanu glinu w ciąży są ograniczone lub niedostępne. W ciąży dopuszczalny wyłącznie ostrożnie, zgodnie ze wskazaniami, bez zwiększania zalecanych dawek i bez długotrwałego stosowania. Wobec ograniczonych danych niezalecany w tym okresie oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji. Laktacja: ograniczone – brak wystarczających danych o przenikaniu fosforanu glinu i jego metabolitów do mleka kobiecego. W okresie karmienia piersią dopuszczalny ostrożnie, zgodnie ze wskazaniami, bez zwiększania zalecanych dawek i bez długotrwałego stosowania. Płodność: brak danych.

Bez wpływu lub o nieistotnym wpływie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie: jony glinu mogą w niewielkim stopniu wchłaniać się w jelicie cienkim i są wydalane z moczem. Średnia wchłonięta frakcja glinu z doustnego leku zobojętniającego wynosi ok. 0,006% (0,002–0,6%) dawki podanej. Metabolizm: fosforan glinu reaguje z kwasem solnym, tworząc chlorek glinu. W odróżnieniu od wodorotlenku glinu nie powoduje niedoboru fosforanów. Dystrybucja: maksymalne stężenie glinu w surowicy wynosi 54,5 μg/l po 30 min od podania doustnego, a powrót do wartości wyjściowej 6,8 μg/l następuje po 3 godzinach. Wydalanie: wchłonięte jony glinu wydalane są z moczem, a część wydalana jest z kałem. Czynność nerek: ze względu na niski odsetek wchłaniania i szybką eliminację jonów glinu przy wydolnych nerkach nie ma ryzyka tworzenia depozytów tkankowych ani zaburzeń neurologicznych. Metabolity mentolu: glukuronian mentolu wydalany jest głównie z żółcią oraz przez nerki.