Gadopiklenol

Paramagnetyczny środek kontrastowy do MRI, kod ATC V08CA12; makrocykliczny niejonowy kompleks gadolinu, w którym aktywne ugrupowanie zwiększa szybkość relaksacji protonów wody w swoim sąsiedztwie, prowadząc do wzrostu intensywności sygnału (jasności) tkanek. W polu magnetycznym skraca czasy relaksacji T1 i T2 w tkankach docelowych. Wysoka relaksacyjność w wodzie wynika ze struktury chemicznej – możliwość wymiany dwóch cząsteczek wody połączonych z gadolinem, uzupełniających jego liczbę koordynacyjną oprócz czterech azotów i trzech tlenów z grup karboksylowych chelatu; dzięki temu podawany w połowie dawki gadolinu w porównaniu z innymi nieswoistymi środkami kontrastowymi zawierającymi gadolin zapewnia takie samo wzmocnienie kontrastu.

Środek kontrastowy wyłącznie do celów diagnostycznych. Stosowany u dorosłych i dzieci od urodzenia w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego ze wzmocnieniem pokontrastowym – poprawa wykrywania i wizualizacji zmian przebiegających z przerwaniem bariery krew–mózg i (lub) nieprawidłowym unaczynieniem: w obrębie mózgu, kręgosłupa i powiązanych tkanek ośrodkowego układu nerwowego; a także wątroby, nerek, trzustki, piersi, płuc, gruczołu krokowego oraz układu mięśniowo-szkieletowego. Wskazany tylko wtedy, gdy uzyskanie niezbędnych informacji diagnostycznych nie jest możliwe w badaniu MRI bez wzmocnienia kontrastowego.

Podanie wyłącznie dożylne; zalecaną dawkę podaje się w postaci bolusa z szybkością ok. 2 ml/s, a następnie przepłukuje 0,9% roztworem chlorku sodu za pomocą wstrzyknięcia ręcznego lub wstrzykiwacza mechanicznego. Dorośli: zalecana dawka wynosi 0,1 ml/kg mc. (co odpowiada 0,05 mmol/kg mc.), aby zapewnić diagnostycznie odpowiedni kontrast we wszystkich wskazaniach. Dawkę oblicza się na podstawie masy ciała i nie należy przekraczać zalecanej dawki na kilogram masy ciała. Pacjenci w podeszłym wieku: nie ma konieczności dostosowania dawki, należy jednak zachować ostrożność. Zaburzenia czynności nerek: u pacjentów z jakimkolwiek stopniem niewydolności nerek nie ma konieczności dostosowywania dawkowania. Dzieci i młodzież: u dzieci stosuje się objętość dostosowaną do ilości podawanej do wstrzyknięcia w celu uzyskania lepszej precyzji wstrzykiwanej objętości. Obserwacja: podczas podania dożylnego pacjent powinien, o ile to możliwe, pozostawać w pozycji leżącej; większość działań niepożądanych występuje w ciągu kilku minut po podaniu, dlatego pacjent powinien pozostawać pod obserwacją w trakcie i po podaniu przez co najmniej pół godziny. Rejestracja obrazu: MRI ze wzmocnieniem kontrastowym można rozpocząć po wstrzyknięciu, zależnie od sekwencji impulsów i protokołu badania; optymalne wzmocnienie sygnału obserwuje się na ogół w fazie tętniczej i w okresie ok. 15 minut po wstrzyknięciu. Szczególnie odpowiednie do badań ze wzmocnieniem kontrastowym są sekwencje T1-zależne z czasami relaksacji podłużnej.

Bezwzględne przeciwwskazania: - podanie dooponowe, ze względu na ryzyko ciężkich, zagrażających życiu i śmiertelnych reakcji neurologicznych Ostrożnie: - ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym alergicznych (anafilaktycznych) i niealergicznych, także zagrażających życiu - wcześniejsza reakcja na środki kontrastowe zawierające gadolin, astma oskrzelowa lub alergia w wywiadzie - ostre lub przewlekłe ciężkie zaburzenie czynności nerek, z ryzykiem nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF) - wiek 65 lat i starszy, ze względu na możliwe zmniejszenie klirensu nerkowego - noworodki do 4. tygodnia życia oraz niemowlęta do 1. roku życia, ze względu na niedojrzałość funkcji nerek - obniżony próg pobudliwości drgawkowej - ciężkie choroby układu krążenia, wyłącznie po ocenie stosunku korzyści do ryzyka - ryzyko wynaczynienia podczas podawania

Nie badano interakcji formalnie. Leki mogące osłabiać kompensację sercowo-naczyniową zaburzeń ciśnienia – beta-adrenolityki, substancje wazoaktywne, inhibitory konwertazy angiotensyny oraz antagoniści receptora angiotensyny II – zmniejszają skuteczność tych mechanizmów; przed podaniem gadopiklenolu należy ustalić jednoczesne stosowanie tych substancji.

Do najczęstszych zdarzeń należą: ból w miejscu wstrzyknięcia, ból głowy, nudności, uczucie zimna w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia i biegunka. Często: ból głowy; reakcja w miejscu wstrzyknięcia. Reakcje miejscowe obejmują ból, obrzęk, uczucie zimna, ciepło, krwiak i rumień w miejscu wstrzyknięcia. Niezbyt często: nadwrażliwość; zaburzenia smaku; biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty; zmęczenie, uczucie gorąca. W ramach nadwrażliwości występują reakcje natychmiastowe (alergiczne zapalenie skóry, rumień, duszność, dysfonia, ucisk w gardle, podrażnienie gardła, parestezje w jamie ustnej i uderzenia gorąca) oraz opóźnione (obrzęk okołooczodołowy, obrzęk, wysypka i świąd). Reakcje natychmiastowe z nadwrażliwości mogą obejmować jeden lub kilka objawów pojawiających się równocześnie lub kolejno; najczęściej są to reakcje skórne, ze strony układu oddechowego i (lub) sercowo-naczyniowego. Każdy objaw może zwiastować rozpoczynający się wstrząs, a w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do zgonu. W związku ze stosowaniem innych środków kontrastowych zawierających gadolin zgłaszano odosobnione przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF). Populacja pediatryczna: profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży w porównaniu z dorosłymi nie budził szczególnych obaw. W tej grupie za związane z substancją uznano rumień i wysypkę plamisto-grudkową.

Dane dotyczące stosowania środków kontrastowych na bazie gadolinu, w tym gadopiklenolu, u kobiet w ciąży są ograniczone. Gadolin może przenikać przez łożysko. Nie wiadomo, czy narażenie na gadolin może mieć niekorzystne działanie na płód. W badaniach na zwierzętach stwierdzono niewielkie przenikanie przez łożysko oraz brak bezpośredniego i pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję. Stosowanie w ciąży ograniczone do sytuacji, gdy stan kliniczny kobiety wymaga zastosowania gadopiklenolu. Laktacja: ograniczone – związki zawierające gadolin przenikają w bardzo małych ilościach do mleka matki. W dawkach klinicznych nie jest spodziewany wpływ na niemowlę ze względu na małą ilość wydalaną z mlekiem i słabe wchłanianie z jelita. Decyzję o kontynuowaniu karmienia piersią lub o jego przerwaniu na okres 24 godzin po podaniu podejmuje lekarz wraz z karmiącą matką. Płodność: w badaniach na zwierzętach nie wykazano upośledzenia płodności.

Nie wpływa lub wpływa w stopniu nieistotnym na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Podawany wyłącznie dożylnie, bezwzględna biodostępność gadopiklenolu u ludzi wynosi 100%. Po podaniu dożylnym ulega szybkiej dystrybucji w płynach pozakomórkowych; objętość dystrybucji Vd wynosi ok. 12,9 l. Wiązanie z białkami osocza nieistotne – 153Gd-gadopiklenol wiąże się w 0,0–1,8% z białkami ludzkiego osocza i w 0,0–0,1% z krwinkami czerwonymi, niezależnie od stężenia. Nie ulega metabolizmowi. Brak metabolizmu potwierdzono in vitro na mikrosomach ludzkiej wątroby inkubowanych z 153Gd-gadopiklenolem – po 120 min ≥95% pozostawało w postaci niezmienionej. Eliminacja nerkowa: szybko wydalany w postaci niezmienionej przez nerki na drodze przesączania kłębuszkowego. U zdrowych ochotników z prawidłową czynnością nerek okres półtrwania t1/2 wynosi ok. 1,5–1,7 h, a klirens ok. 96–100 ml/min. Wydalanie z moczem jest główną drogą eliminacji – ok. 98% dawki wydalane w ciągu 48 h, niezależnie od dawki. Farmakokinetyka liniowa – w zakresie dawek od 0,05 do 0,6 ml/kg mc. (0,025–0,3 mmol/kg mc.), bez różnic między płciami; Cmaks. i AUCinf wzrastają proporcjonalnie do dawki. Zaburzenia czynności nerek: okres półtrwania t1/2 wydłuża się wraz ze stopniem zaburzenia czynności nerek. Po dawce 0,2 ml/kg mc. (0,1 mmol/kg mc.) Cmaks. rośnie 1,1–1,4-krotnie, a AUCinf odpowiednio 1,5-, 2,5- i 8,7-krotnie u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Dzieci i młodzież: parametry znormalizowane wg masy ciała są podobne u dorosłych i dzieci; mediana klirensu od 0,08 l/h/kg (12–17 lat) do 0,12 l/h/kg (3–23 mies.). Mediana końcowego okresu półtrwania: 1,78 h (12–17 lat), 1,61 h (7–11 lat), 1,75 h (2–6 lat), 1,45 h (3–23 mies.) i 2,10 h (poniżej 3 mies.). Farmakokinetyka u dzieci porównywalna z dorosłymi. Masa ciała: stosunki mediany AUCinf między osobą o masie 70 kg a osobami o masie 40 kg i 150 kg wynosiły odpowiednio 0,86 i 2,06.