Haloperydol

Pochodna butyrofenonu; lek przeciwpsychotyczny (neuroleptyk). Butyrofenon o właściwościach ogólnych zbliżonych do fenotiazyny – chlorpromazyny; działaniem najbardziej przypomina fenotiazyny z łańcuchem bocznym piperazynowym. Butyrofenony wykazują względnie wybiórcze powinowactwo do receptorów D2. Silny, ośrodkowo działający antagonista receptora dopaminowego typu 2; w zalecanych dawkach wykazuje niskie powinowactwo do receptorów adrenergicznych α1 oraz nie wykazuje aktywności przeciwhistaminowej ani przeciwcholinergicznej. W porównaniu z chlorpromazyną rzadziej wywołuje sedację, hipotensję i działania przeciwmuskarynowe, natomiast wiąże się z częstszym występowaniem objawów pozapiramidowych. Efekt przeciwpsychotyczny: zmniejszenie nasilenia omamów i urojeń jako bezpośrednia konsekwencja blokowania sygnałów dopaminergicznych w mezolimbicznym szlaku dopaminergicznym. Ośrodkowe blokowanie dopaminy zachodzi także w jądrach podstawnych (szlaku nigrostriatalnym). Wywołuje skuteczną sedację psychomotoryczną, co tłumaczy korzystne działanie w manii oraz zespołach przebiegających z pobudzeniem. Skutki blokady poszczególnych szlaków: oddziaływanie na jądra podstawne prawdopodobnie leży u podstawy niepożądanego wpływu na motorykę pozapiramidową (dystonia, akatyzja, parkinsonizm); działanie przeciwdopaminergiczne na laktotrofy w przedniej części przysadki wyjaśnia hiperprolaktynemię wywołaną osłabieniem dopamino-zależnego mechanizmu stałej inhibicji wydzielania prolaktyny. Blokada ośrodkowych receptorów dopaminowych D2 leży również u podstaw wpływu neuroleptyków na wydzielanie prolaktyny, hormonu wzrostu i tyreotropiny z przedniego płata przysadki. Postać depot (dekanonian): ester haloperydolu i kwasu dekanowego, neuroleptyk o przedłużonym działaniu z grupy pochodnych butyrofenonu. Po podaniu domięśniowym jest stopniowo uwalniany z tkanki mięśniowej i ulega powolnej hydrolizie do wolnego haloperydolu przechodzącego do krążenia ogólnego.

Dorośli (≥18 lat): schizofrenia i zaburzenia schizoafektywne; doraźne leczenie majaczenia po niepowodzeniu leczenia niefarmakologicznego; umiarkowane do ciężkich epizody manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej; ostre pobudzenie psychoruchowe w przebiegu zaburzeń psychotycznych lub w epizodach manii choroby afektywnej dwubiegunowej; utrzymująca się agresja oraz objawy psychotyczne w umiarkowanej do ciężkiej demencji w chorobie Alzheimera i demencji naczyniowej, gdy leczenie niefarmakologiczne się nie powiodło, a pacjent stanowi zagrożenie dla siebie lub innych; tiki, w tym zespół Gillesa de la Tourette'a, u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami funkcjonowania, po niepowodzeniu terapii edukacyjnej, psychoterapii i innego leczenia farmakologicznego; łagodna i umiarkowana pląsawica w chorobie Huntingtona, gdy inne leki są nieskuteczne lub nietolerowane. Dzieci i młodzież: schizofrenia u młodzieży w wieku 13–17 lat, gdy inna farmakoterapia nie jest skuteczna lub nie jest tolerowana; utrzymujące się ciężkie zachowania agresywne u dzieci i młodzieży w wieku 6–17 lat z autyzmem lub całościowymi zaburzeniami rozwoju, gdy inna farmakoterapia nie jest skuteczna lub nie jest tolerowana; tiki, w tym zespół Gillesa de la Tourette'a, u dzieci i młodzieży w wieku 10–17 lat ze znacznymi zaburzeniami funkcjonowania, po niepowodzeniu terapii edukacyjnej, psychoterapii i innego leczenia farmakologicznego. Postać o przedłużonym działaniu (dekanian): leczenie podtrzymujące schizofrenii oraz zaburzeń schizoafektywnych u dorosłych aktualnie skutecznie leczonych haloperydolem podawanym doustnie.

Postać doustna. Zasada ogólna: rozpoczynanie od niskiej dawki początkowej z dostosowaniem wg odpowiedzi klinicznej i kontynuacja najmniejszą dawką skuteczną. Dorośli (≥18 lat). Schizofrenia i zaburzenia schizoafektywne: 2–10 mg/dobę w dawce pojedynczej lub w dwóch dawkach podzielonych; w pierwszym epizodzie zwykle skuteczne 2–4 mg/dobę, w wielokrotnych epizodach mogą być potrzebne dawki do 10 mg/dobę. Modyfikacja dawki co 1–7 dni. Dawka maksymalna 20 mg/dobę. Doraźne leczenie majaczenia (po niepowodzeniu leczenia niefarmakologicznego): 1–10 mg/dobę doustnie w dawce pojedynczej lub w 2–3 dawkach podzielonych; rozpoczynać od najniższej możliwej dawki, przy utrzymującym się pobudzeniu dostosowywać w odstępach 2–4 h aż do dawki maksymalnej 10 mg/dobę. Umiarkowane do ciężkich epizody manii w chorobie afektywnej dwubiegunowej: 2–10 mg/dobę w dawce pojedynczej lub w dwóch dawkach podzielonych; modyfikacja co 1–3 dni. Dawka maksymalna 15 mg/dobę. Ostre pobudzenie psychomotoryczne w przebiegu zaburzeń psychotycznych lub w epizodach manii choroby afektywnej dwubiegunowej: 5–10 mg doustnie, w razie potrzeby powtórnie po 12 h, bez przekraczania dawki maksymalnej 20 mg/dobę. Utrzymująca się agresja i objawy psychotyczne w umiarkowanej do ciężkiej demencji w chorobie Alzheimera i demencji naczyniowej (po niepowodzeniu leczenia niefarmakologicznego, gdy pacjent stanowi zagrożenie dla siebie lub innych): 0,5–5 mg/dobę doustnie w dawce pojedynczej lub w 2 dawkach podzielonych; modyfikacja co 1–3 dni; potrzebę kontynuacji weryfikować po nie więcej niż 6 tygodniach. Tiki, w tym zespół Gillesa de la Tourette'a (znaczne zaburzenia funkcjonowania, po niepowodzeniu terapii edukacyjnej, psychoterapii i innego leczenia farmakologicznego): 0,5–5 mg/dobę doustnie w dawce pojedynczej lub w 2 dawkach podzielonych; modyfikacja co 1–7 dni; weryfikacja kontynuacji co 6–12 miesięcy. Pląsawica o nasileniu łagodnym i umiarkowanym w chorobie Huntingtona (gdy inne leki nieskuteczne lub nietolerowane): 2–10 mg/dobę w dawce pojedynczej lub w dwóch dawkach podzielonych; modyfikacja co 1–3 dni. Zmiana z postaci iniekcyjnej. Przy zmianie z haloperydolu w postaci iniekcji domięśniowych na podanie doustne stosuje się przelicznik dawki 1:1, a następnie dostosowanie wg odpowiedzi klinicznej. Osoby w podeszłym wieku. Dawka początkowa: 0,5 mg/dobę w leczeniu agresji i objawów psychotycznych w demencji; w pozostałych wskazaniach – połowa najmniejszej zalecanej dawki dla dorosłych. Zaleca się ostrożne i stopniowe zwiększanie dawki; dawka maksymalna 5 mg/dobę; dawki powyżej 5 mg/dobę tylko u pacjentów tolerujących większe dawki i po powtórnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Zaburzenia czynności nerek. Nie ma potrzeby zmiany dawkowania, należy jednak zachować ostrożność; w ciężkich zaburzeniach może być konieczna mniejsza dawka początkowa i łagodniejsze zwiększanie w dłuższych odstępach. Zaburzenia czynności wątroby. Z uwagi na intensywny metabolizm wątrobowy zaleca się zmniejszenie dawki początkowej o połowę i łagodniejsze zwiększanie w dłuższych odstępach czasu. Dzieci i młodzież. Schizofrenia u młodzieży 13–17 lat (gdy inna farmakoterapia nieskuteczna lub nietolerowana): 0,5–3 mg/dobę doustnie w dawkach podzielonych (2–3 razy na dobę); dawki powyżej 3 mg/dobę wymagają oceny korzyści-ryzyko; dawka maksymalna 5 mg/dobę; czas leczenia ustalany indywidualnie. Utrzymujące się ciężkie zachowania agresywne u dzieci i młodzieży 6–13 lat z autyzmem lub całościowymi zaburzeniami rozwoju: 0,5–3 mg/dobę u dzieci 6–11 lat oraz 0,5–5 mg/dobę u młodzieży 12–17 lat, doustnie w dawkach podzielonych (2–3 razy na dobę); weryfikacja kontynuacji po 6 tygodniach. Tiki, w tym zespół Gillesa de la Tourette'a u dzieci i młodzieży 10–17 lat: 0,5–3 mg/dobę doustnie w dawkach podzielonych (2–3 razy na dobę); weryfikacja kontynuacji co 6–12 miesięcy. Brak danych u dzieci w wieku poniżej 3 lat. Zakończenie leczenia. Zaleca się stopniowe odstawianie. Sposób podania doustnego. Podanie doustne; roztwór można mieszać z wodą dla ułatwienia podania, nie wolno mieszać z innymi płynami, a rozcieńczony roztwór należy przyjąć niezwłocznie. Dla dawek pojedynczych mniejszych niż 1 mg należy zastosować postać kropli doustnych, ponieważ takich dawek nie można uzyskać z tabletek. Postać o przedłużonym działaniu (dekanonian, wyłącznie domięśniowo). Wielkość dawki zależy od nasilenia objawów oraz od aktualnie stosowanej dawki doustnego haloperydolu. Dorośli (≥18 lat). Zmiana z haloperydolu doustnego: dawka dekanonianu 10–15 razy większa od wcześniej stosowanej dawki doustnej. Na tej podstawie dawka początkowa u większości pacjentów wynosi 25–150 mg; w kontynuacji dawkę zwiększa się o 50 mg co 4 tygodnie aż do uzyskania optymalnego efektu. Najbardziej skuteczny zakres 50–200 mg; przy dawkach powyżej 200 mg co 4 tygodnie zalecana indywidualna ocena korzyści-ryzyko; nie wolno przekraczać dawki maksymalnej 300 mg raz na 4 tygodnie. Wstrzyknięcia zazwyczaj co 4 tygodnie; odstęp może wymagać dostosowania wg odpowiedzi pacjenta. Uzupełniające podawanie haloperydolu w postaci innej niż dekanonian można rozważyć podczas przestawiania, dostosowywania dawki lub w epizodach zaostrzenia; całkowita dawka z obu postaci nie może przekraczać maksymalnej dawki doustnej 20 mg/dobę. Osoby w podeszłym wieku. Zmiana z postaci doustnej: niska dawka dekanonianu 12,5–25 mg; dostosowywanie tylko gdy konieczne, aż do optymalnego efektu. Najbardziej skuteczny zakres 25–75 mg; dawki powyżej 75 mg raz na 4 tygodnie tylko u pacjentów tolerujących wyższe dawki i po ocenie korzyści-ryzyko. Całkowita dawka z obu postaci nie może przekraczać dawki odpowiadającej maksymalnej dawce doustnej 5 mg/dobę lub wcześniej podawanej doustnej dawki u pacjentów długotrwale przyjmujących doustny haloperydol. Zaburzenia czynności nerek i wątroby (postać dekanonianu) – analogicznie: brak potrzeby zmiany dawki z zachowaniem ostrożności, a w ciężkich zaburzeniach nerek możliwa mniejsza dawka początkowa i łagodniejsze zwiększanie w dłuższych odstępach; w niewydolności wątroby połowa dawki początkowej i łagodniejsze zwiększanie w dłuższych odstępach. Dzieci i młodzież. Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności dekanonianu poniżej 18 lat; brak danych. Sposób podania (dekanonian). Wyłącznie domięśniowo, nie wolno podawać dożylnie; podawany jako głębokie wstrzyknięcie w okolicy pośladkowej, naprzemiennie w obydwa mięśnie pośladkowe. Nie zaleca się wstrzykiwania objętości większej niż 3 ml ze względu na dyskomfort.

Bezwzględne przeciwwskazania: - stan śpiączki - depresja ośrodkowego układu nerwowego - choroba Parkinsona - otępienie z ciałami Lewy'ego - postępujące porażenie nadjądrowe - stwierdzone wydłużenie odstępu QTc lub wrodzony zespół wydłużonego QT - niedawno przebyty ostry zawał mięśnia sercowego - niewyrównana niewydolność serca - komorowe zaburzenia rytmu lub torsade de pointes w wywiadzie - niewyrównana hipokaliemia - jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT - uczulenie na orzeszki ziemne lub soję (postać do wstrzykiwań zawierająca olej arachidowy) Ostrożnie: - rzadkoskurcz i choroba serca - wydłużenie odstępu QTc w wywiadzie rodzinnym - nadużywanie alkoholu w przeszłości lub aktualnie - wolny metabolizm przez CYP2D6, zwłaszcza z jednoczesnym inhibitorem CYP3A4 - niedociśnienie tętnicze lub niedociśnienie ortostatyczne - obecność czynników ryzyka udaru - padaczka lub predyspozycja do drgawek (odstawienie alkoholu, uszkodzenie mózgu) - zaburzenia czynności wątroby - nadczynność tarczycy - nowotwór piersi w wywiadzie - hiperprolaktynemia oraz nowotwory prolaktynozależne - nabyte czynniki ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej - depresja jako objaw dominujący (nie stosować w monoterapii) - epizody maniakalne w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ryzyko zmiany fazy na depresyjną z zachowaniami samobójczymi) - podeszły wiek z psychozą związaną z otępieniem (zwiększone ryzyko zgonu) - otępienie z zaburzeniami behawioralnymi (brak wskazania) - dzieci i młodzież (ryzyko objawów pozapiramidowych i sedacji)

Badania interakcji prowadzono wyłącznie u dorosłych. Jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QTc jest przeciwwskazane. Dotyczy to m.in.: leków przeciwarytmicznych klasy IA (dyzopiramid, chinidyna); leków przeciwarytmicznych klasy III (amiodaron, dofetylid, dronedaron, ibutylid, sotalol); niektórych leków przeciwdepresyjnych (cytalopram, escytalopram); niektórych antybiotyków (azytromycyna, klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, telitromycyna); innych leków przeciwpsychotycznych (pochodne fenotiazyny, sertyndol, pimozyd, zyprazydon); niektórych leków przeciwgrzybiczych (pentamidyna); niektórych leków przeciwmalarycznych (halofantryna); niektórych leków stosowanych w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych (dolasetron); niektórych produktów onkologicznych (toremifen, wandetanib); a także beprydylu i metadonu. Ostrożność zaleca się przy kojarzeniu z lekami wpływającymi na równowagę elektrolitową. Metabolizm haloperydolu. Metabolizm przebiega kilkoma szlakami – głównie glukuronidacja i redukcja grupy ketonowej, przy udziale cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4 oraz, w mniejszym stopniu, CYP2D6. Hamowanie tych szlaków przez inne leki lub zmniejszenie aktywności CYP2D6 może zwiększać stężenie haloperydolu, a hamowanie CYP3A4 wraz ze zmniejszeniem aktywności CYP2D6 może dawać efekt addytywny. Przy jednoczesnym podawaniu z inhibitorem CYP3A4 i (lub) CYP2D6 stężenie w osoczu może wzrosnąć o 20–40%, a w niektórych przypadkach nawet o 100%. Stężenie zwiększają m.in.: inhibitory CYP3A4 – alprazolam, fluwoksamina, indynawir, itrakonazol, ketokonazol, nefazodon, posakonazol, sakwinawir, werapamil, worykonazol; inhibitory CYP2D6 – bupropion, chloropromazyna, duloksetyna, paroksetyna, prometazyna, sertralina, wenlafaksyna; inhibitory obu enzymów – fluoksetyna, rytonawir; a także buspiron (bez potwierdzonego mechanizmu). Podwyższone stężenie może zwiększać ryzyko zdarzeń niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QTc; wydłużenie QTc obserwowano przy jednoczesnym podawaniu ketokonazolu (400 mg/dobę) i paroksetyny (20 mg/dobę). Zaleca się monitorowanie objawów nasilonego lub wydłużonego działania haloperydolu i w razie potrzeby zmniejszenie dawki. Leki zmniejszające stężenie haloperydolu. Jednoczesne stosowanie z silnymi induktorami CYP3A4 może stopniowo zmniejszać stężenie w osoczu do stopnia obniżającego skuteczność; należą do nich karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna oraz ziele dziurawca zwyczajnego. Indukcję enzymów obserwuje się po kilku dniach leczenia, najsilniejszą zwykle po około 2 tygodniach; może się ona utrzymywać przez taki sam okres po odstawieniu induktora. Podczas leczenia induktorem CYP3A4 należy monitorować pacjenta i w razie potrzeby zwiększyć dawkę, a po odstawieniu induktora stężenie może stopniowo wzrastać, co może wymagać jej zmniejszenia. Walproinian sodu hamuje glukuronidację, ale nie wpływa na stężenie haloperydolu w osoczu. Wpływ haloperydolu na inne leki. Może nasilać depresję OUN wywoływaną przez alkohol lub leki hamujące OUN, w tym leki nasenne, uspokajające i silne leki przeciwbólowe. Donoszono o nasilonym wpływie na OUN przy jednoczesnym stosowaniu z metyldopą. Może działać przeciwstawnie do adrenaliny i innych leków sympatykomimetycznych (np. pochodnych amfetaminy) oraz odwracać działanie hipotensyjne leków blokujących receptory adrenergiczne, takich jak guanetydyna. Może zmniejszać działanie lewodopy i innych agonistów dopaminy. Jako inhibitor CYP2D6 hamuje metabolizm trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (np. imipraminy, dezypraminy), zwiększając ich stężenie w osoczu. Inne interakcje. W rzadkich przypadkach po jednoczesnym zastosowaniu litu i haloperydolu zgłaszano encefalopatię, zespół objawów pozapiramidowych, dyskinezy późne, złośliwy zespół neuroleptyczny, ostry zespół mózgowy oraz śpiączkę; większość objawów miała charakter przemijający, a ich odrębność kliniczna pozostaje niejasna. U pacjentów otrzymujących jednocześnie lit należy natychmiast przerwać leczenie w razie wystąpienia takich objawów. Skojarzenie z litem wymaga szczególnej ostrożności. Odnotowano działanie antagonistyczne haloperydolu wobec leku przeciwzakrzepowego, fenindionu.

Do najczęstszych działań niepożądanych postaci innych niż dekanian należą zaburzenia pozapiramidowe (34%), bezsenność (19%), pobudzenie (15%), hiperkinezja (13%), ból głowy (12%), zaburzenia psychotyczne (9%), depresja (8%), zwiększenie masy ciała (8%), drżenie (8%), wzmożone napięcie mięśniowe (7%), niedociśnienie ortostatyczne (7%), dystonia (6%) oraz nadmierna senność (5%). W przypadku postaci depot (dekanian) profil częstości jest odmienny – najczęściej zgłaszano zaburzenia pozapiramidowe (14%), drżenie (8%), parkinsonizm (7%), sztywność mięśniową (6%) oraz nadmierną senność (5%). Zaburzenia układu nerwowego: bardzo często objawy zespołu pozapiramidowego, hiperkinezja, ból głowy; często dyskinezy późne, akatyzja, bradykinezja, dyskinezy, dystonia, hipokinezja, wzmożone napięcie mięśniowe, zawroty głowy, senność, drżenie mięśni; niezbyt często drgawki, parkinsonizm, sedacja, mimowolne skurcze mięśni, a rzadko złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia funkcji motorycznych i oczopląs; z częstością nieznaną bezruch, skokowa sztywność mięśni oraz twarz maskowata. W przypadku dekanianu akatyzja, parkinsonizm, twarz maskowata, drżenie mięśni, nadmierna senność i nadmierne uspokojenie klasyfikowane są jako często, natomiast bezruch, dyskinezy, dystonia, skokowa sztywność mięśniowa, wzmożone napięcie mięśniowe i ból głowy jako niezbyt często. Zaburzenia psychiczne: bardzo często pobudzenie i bezsenność; często zaburzenia psychotyczne i depresja; niezbyt często stan splątania, utrata libido, obniżone libido oraz niepokój psychoruchowy. Zaburzenia krwi i układu chłonnego: niezbyt często leukopenia; z częstością nieznaną pancytopenia, agranulocytoza, trombocytopenia oraz neutropenia. Zaburzenia układu immunologicznego: niezbyt często nadwrażliwość, a z częstością nieznaną reakcja anafilaktyczna. Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne: rzadko hiperprolaktynemia; z częstością nieznaną zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego oraz hipoglikemia. Zaburzenia serca: niezbyt często częstoskurcz; z częstością nieznaną migotanie komór, torsade de pointes, częstoskurcz komorowy oraz skurcze dodatkowe. Podczas stosowania haloperydolu zgłaszano wydłużenie odstępu QT w EKG, komorowe zaburzenia rytmu (migotanie komór, częstoskurcz komorowy), torsade de pointes oraz nagły zgon. Jako efekt klasy leków przeciwpsychotycznych odnotowano przypadki zatrzymania akcji serca. Zaburzenia naczyniowe: często niedociśnienie tętnicze oraz niedociśnienie tętnicze ortostatyczne. W kontekście klasy terapeutycznej odnotowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zatoru tętnicy płucnej oraz zakrzepicy żył głębokich, przy czym częstość ich występowania nie jest znana. Zaburzenia układu oddechowego: niezbyt często duszności; rzadko skurcz oskrzeli; z częstością nieznaną obrzęk krtani oraz skurcz krtani. Zaburzenia żołądka i jelit: często wymioty, nudności, zaparcia, suchość w jamie ustnej oraz nadmierne wydzielanie śliny. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: często nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby; niezbyt często zapalenie wątroby i żółtaczka; z częstością nieznaną ostra niewydolność wątroby oraz cholestaza. Zaburzenia skóry: często wysypka; niezbyt często nadwrażliwość na światło, pokrzywka, świąd i nadmierne pocenie się; z częstością nieznaną obrzęk naczynioruchowy, złuszczające zapalenie skóry oraz leukocytoklastyczne zapalenie naczyń. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: niezbyt często kręcz szyi, sztywność mięśni, skurcze mięśni i zesztywnienie mięśniowo-szkieletowe; rzadko szczękościsk i drżenie pęczkowe mięśni; z częstością nieznaną rabdomioliza. Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zatrzymanie moczu. Zaburzenia oka: często napadowe przymusowe patrzenie oraz zaburzenia widzenia, a niezbyt często niewyraźne widzenie. Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: często zaburzenia erekcji; niezbyt często brak miesiączki, mlekotok, bóle menstruacyjne, ból piersi i tkliwość piersi; rzadko obfite miesiączkowanie, zaburzenia miesiączkowania i zaburzenia seksualne; z częstością nieznaną priapizm i ginekomastia. Zaburzenia ogólne i w miejscu podania: niezbyt często wysoka gorączka, obrzęk i zaburzenia chodu; z częstością nieznaną nagły zgon, obrzęk twarzy oraz hipotermia. Dla postaci depot dodatkowo opisywano reakcję w miejscu wstrzyknięcia oraz ropień w miejscu wstrzyknięcia. Ciąża i okres okołoporodowy: z częstością nieznaną zespół objawów odstawienia u noworodka. Badania diagnostyczne: niezbyt często zwiększenie masy ciała i zmniejszenie masy ciała; rzadko wydłużenie odstępu QT w EKG.

Umiarkowane dane kliniczne (>400 zakończonych ciąż) nie wykazują wad rozwojowych ani toksycznego wpływu haloperydolu na płód/noworodka. Pojedyncze zgłoszenia uszkodzenia płodu dotyczyły głównie skojarzenia z innymi lekami. W badaniach na zwierzętach wykazano szkodliwy wpływ na reprodukcję. Jako środek ostrożności pożądane jest unikanie stosowania w okresie ciąży. III trymestr: ograniczone – noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych (w tym haloperydolu) w trzecim trymestrze ciąży są zagrożone wystąpieniem działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych i (lub) objawów odstawienia, których nasilenie i czas trwania po urodzeniu mogą być różne. Opisywano pobudzenie, wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe, drżenie, senność, niewydolność oddechową, a także zaburzenia dotyczące ssania. Zalecane uważne monitorowanie stanu noworodka. Laktacja: ograniczone – haloperydol przenika do mleka ludzkiego. Niewielkie ilości haloperydolu wykryto w osoczu i w moczu noworodków karmionych piersią przez kobiety, które przyjmowały haloperydol. Dane dotyczące wpływu haloperydolu na dzieci karmione piersią nie są wystarczające. Decyzję o przerwaniu karmienia lub leczenia należy podjąć, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Płodność: haloperydol zwiększa stężenie prolaktyny. Hiperprolaktynemia może hamować wydzielanie gonadoliberyny przez podwzgórze, czego skutkiem może być zmniejszone wydzielanie gonadotropin przez przysadkę; może to spowodować zahamowanie aktywności reprodukcyjnej, poprzez zaburzenie procesu steroidogenezy w gonadach, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Możliwa pewnego stopnia senność lub zaburzenia koncentracji, szczególnie w przypadku stosowania dużych dawek oraz na początku leczenia. Alkohol może nasilać te objawy. Zaleca się powstrzymanie od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w trakcie leczenia do czasu ustalenia indywidualnej reakcji na leczenie.

Dostępność biologiczna haloperydolu po podaniu tabletki lub roztworu doustnego wynosi średnio 60 do 70%. Maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest zazwyczaj w ciągu 2 do 6 godzin po podaniu doustnym. Ze względu na metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie stężenia w osoczu po dawkach doustnych są niższe niż po wstrzyknięciu domięśniowym. Stan równowagi osiągany jest w ciągu 1 tygodnia od rozpoczęcia leczenia. Charakterystyczna jest duża zmienność osobnicza stężenia w osoczu. W praktyce nie wykazano jednak silnej korelacji między stężeniem w osoczu a efektem terapeutycznym. Zależność między wielkością dawki a stężeniem w osoczu u dorosłych jest liniowa. Dystrybucja: wiązanie z białkami osocza u dorosłych wynosi średnio około 88 do 92% i podlega dużej zmienności osobniczej. Szybko dystrybuowany do różnych tkanek i narządów, na co wskazuje duża objętość dystrybucji (średnio 8 do 21 l/kg po podaniu dożylnym); z łatwością przenika barierę krew-mózg, przenika również przez łożysko i do mleka ludzkiego. Metabolizm: intensywnie metabolizowany w wątrobie; do głównych szlaków należą glukuronidacja, redukcja grupy ketonowej, oksydacyjna N-dealkilacja i tworzenie metabolitów pirydynowych. Redukcja grupy ketonowej prowadzi do powstania alkoholu znanego jako zredukowany haloperydol. Metabolity wydają się nie przyczyniać w istotny sposób do aktywności, jednak szlak redukcyjny odpowiada za około 23% biotransformacji i nie można wykluczyć wstecznej konwersji zredukowanych metabolitów do haloperydolu. W metabolizmie uczestniczą enzymy CYP3A4 i CYP2D6; hamowanie lub indukcja CYP3A4 lub CYP2D6 może wpływać na metabolizm haloperydolu. Hamowanie aktywności CYP2D6 może spowodować wzrost stężenia haloperydolu. Eliminacja: okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi średnio 24 godziny po podaniu doustnym i 21 godzin po podaniu domięśniowym, przy zakresie po dawce doustnej od 15 do 37 godzin. W wyniku podania dekanonianu haloperydolu w postaci iniekcji domięśniowej o przedłużonym uwalnianiu wolny haloperydol uwalniany jest powoli i długotrwale, a stężenie w osoczu wzrasta stopniowo, osiągając maksimum zazwyczaj w ciągu 3 do 9 dni od iniekcji; stan równowagi osiągany jest w ciągu 2 do 4 miesięcy u pacjentów otrzymujących iniekcje raz na miesiąc, a okres półtrwania w fazie eliminacji po podaniu domięśniowym dekanonianu wynosi około 3 tygodni. Ester dekanonianowy jest bardzo powoli wchłaniany z miejsca wstrzyknięcia, dzięki czemu nadaje się do iniekcji depot, i po stopniowym uwolnieniu do krwiobiegu jest szybko hydrolizowany do haloperydolu. Pozorny klirens po podaniu pozanaczyniowym waha się od 0,9 do 1,5 l/h/kg, a u osób wolno metabolizujących z udziałem CYP2D6 jest niższy; obniżona aktywność CYP2D6 może zwiększać stężenie haloperydolu. Zmienność osobniczą klirensu oszacowano na 44% na podstawie analizy populacyjnej u pacjentów ze schizofrenią. Po podaniu dożylnym 21% dawki wydalono z kałem, a 33% w moczu; mniej niż 3% wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej. Istnieją też dane wskazujące na krążenie jelitowo-wątrobowe. Dla postaci dekanonianowej farmakokinetyka jest zależna od dawki, a zależność dawka–stężenie w osoczu jest w przybliżeniu liniowa dla dawek do 450 mg. Zaburzenia czynności nerek: nie oceniano wpływu zaburzeń czynności nerek na parametry farmakokinetyczne; około jednej trzeciej dawki wydalane jest z moczem, głównie w postaci metabolitów. Chociaż nie wydaje się, aby zaburzenia czynności nerek wpływały na eliminację w klinicznie istotnym zakresie, należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, a w szczególności u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, z powodu długiego okresu półtrwania haloperydolu i jego zredukowanego metabolitu oraz możliwości kumulacji. Usuwalność w dializie: ze względu na dużą objętość dystrybucji oraz znaczne wiązanie z białkami osocza tylko bardzo niewielka ilość jest usuwana za pomocą dializy. Zaburzenia czynności wątroby: nie oceniano wpływu zaburzeń czynności wątroby na parametry farmakokinetyczne, jednak ponieważ haloperydol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie, zaburzenia jej czynności mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę; zaleca się dostosowanie dawkowania i zachowanie ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Osoby w podeszłym wieku: stężenie w osoczu było wyższe niż u młodszych dorosłych otrzymujących tę samą dawkę, a niewielkie badania wskazują na niższy klirens i dłuższy okres półtrwania w fazie eliminacji; zaleca się odpowiednie dostosowanie dawki. Dzieci i młodzież: podobnie jak u dorosłych obserwowano dużą zmienność osobniczą stężenia w osoczu, ze stwierdzoną tendencją do krótszego okresu półtrwania niż u dorosłych.