Heksyloaminolewulinian

Grupa farmakoterapeutyczna: inne preparaty diagnostyczne; kod ATC V04CX06. Substancja diagnostyczna do wykrywania nowotworów pęcherza moczowego metodą fluorescencyjną. Po instylacji aminolewulinianu heksylu do pęcherza dochodzi do wewnątrzkomórkowego gromadzenia porfiryn w zmianach chorobowych ściany pęcherza. Porfiryny wewnątrzkomórkowe (w tym PpIX) są związkami fotoaktywnymi, fluoryzującymi – po wzbudzeniu światłem niebieskim emitują światło czerwone. Dzięki temu zmiany przednowotworowe oraz nowotworowe o charakterze złośliwym uwidaczniają się jako czerwona fluorescencja na niebieskim tle. U ludzi wykazano większy stopień gromadzenia porfiryn w zmianach chorobowych niż w prawidłowym nabłonku pęcherza. Badania in vitro wykazały znacznie zwiększoną fluorescencję porfiryn w złośliwych nowotworach nabłonka dróg moczowych po ekspozycji na aminolewulinian heksylu. Po godzinnym podaniu i naświetleniu światłem niebieskim guzy są łatwo rozpoznawalne metodą fluorescencyjną. Wyniki fałszywie dodatnie mogą wystąpić w przebiegu toczącego się stanu zapalnego.

Substancja o przeznaczeniu wyłącznie diagnostycznym. Stosowana w cystoskopii fluorescencyjnej w świetle niebieskim jako metoda wspomagająca standardową cystoskopię w świetle białym; poprawia diagnostykę i leczenie raka pęcherza moczowego u pacjentów z rozpoznaniem lub wysokim prawdopodobieństwem jego obecności.

Cystoskopię fluorescencyjną z użyciem tej substancji powinni wykonywać wyłącznie lekarze przeszkoleni w tego typu cystoskopii. Przed podaniem pęcherz powinien być opróżniony. Dorośli (w tym w podeszłym wieku): 50 ml roztworu o stężeniu 8 mmol/l podawane dopęcherzowo przez cewnik. Retencja płynu w pęcherzu przez około 60 minut. Po opróżnieniu pęcherza w ciągu około 60 minut należy rozpocząć badanie cystoskopowe w świetle niebieskim. Nie należy wykonywać badania po upływie ponad 3 godzin od instylacji do pęcherza. Gdy czas retencji w pęcherzu jest znacząco krótszy niż jedna godzina, badanie należy rozpocząć nie wcześniej niż po 60 minutach. Nie ustalono minimalnego czasu retencji, poniżej którego wynik badania nie dostarczałby właściwej informacji. W celu uzyskania optymalnego obrazu zaleca się zbadanie i mapowanie całego pęcherza w świetle białym i niebieskim przed każdym zabiegiem chirurgicznym; biopsje z uwidocznionych zmian wykonuje się w świetle białym, a całkowitą resekcję weryfikuje po zmianie na światło niebieskie. Cystoskopia fluorescencyjna w świetle niebieskim wymaga długości fali 380–450 nm. Dawka światła jest zmienna; typowy zakres dawek światła (niebieskiego i białego) wynosi od 180 do 360 J przy natężeniu 0,25 mW/cm2. Dzieci i młodzież: brak doświadczeń u chorych w wieku poniżej 18 lat.

Bezwzględne przeciwwskazania: - porfiria Ostrożnie: - ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym ciężkich reakcji anafilaktycznych lub anafilaktoidalnych, wymagające dostępności sprzętu do resuscytacji - zapalenie pęcherza moczowego, np. po BCG-terapii lub z umiarkowaną albo ciężką leukocyturią - rozległe zapalenie pęcherza, sprzyjające nadmiernemu gromadzeniu porfiryn, miejscowej toksyczności po naświetleniu i wynikom fałszywie dodatnim - rozległe zapalenie pęcherza stwierdzone w świetle białym, wykluczające badanie w świetle niebieskim - niedawny zabieg chirurgiczny na pęcherzu, zwiększający ryzyko wyniku fałszywie dodatniego w okolicy operowanej

Nie przeprowadzono szczegółowych badań nad interakcjami aminolewulinianu heksylu z innymi lekami.

Większość działań niepożądanych ma charakter przejściowy, łagodny lub umiarkowany. Profil objawów odpowiada spodziewanym po standardowej cystoskopii i przezcewkowej resekcji pęcherza (TURB). Najczęściej obserwowane dotyczą dróg moczowych. Często: skurcz pęcherza, ból pęcherza, bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, zatrzymanie moczu oraz krwiomocz; niezbyt często: ból w cewce moczowej, częstomocz, nagłe parcie na mocz i zaburzenia dróg moczowych. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (często): nudności, wymioty, zaparcie, biegunka. Często również: gorączka, ból po wykonaniu zabiegu; niezbyt często gorączka po zabiegu chirurgicznym. Niezbyt często: zakażenia dróg moczowych, zapalenie pęcherza, posocznica; ze strony krwi zwiększona liczba białych krwinek oraz niedokrwistość. Niezbyt często także: dna moczanowa, bezsenność, ból głowy, ból pleców, zapalenie żołędzi prącia. Ze strony wątroby (niezbyt często): zwiększone stężenie bilirubiny we krwi i zwiększona aktywność enzymów wątrobowych; ze strony skóry wysypka i świąd. Częstość nieznana: wstrząs anafilaktoidalny.

Ciąża: dane dotyczące stosowania aminolewulinianu heksylu u kobiet w ciąży są ograniczone lub niedostępne; w badaniach na zwierzętach nie wykazano bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję. Mimo to z ostrożności zaleca się unikanie stosowania w okresie ciąży. Laktacja: przeciwwskazany – nie wiadomo, czy aminolewulinian heksylu lub jego metabolity przenikają do mleka kobiecego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/dzieci. Na czas stosowania należy przerwać karmienie piersią. Płodność: w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono wpływu na płodność u samic. Wpływu na płodność u samców nie badano na zwierzętach.

Nie przeprowadzono badań nad wpływem na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

W badaniach autoradiograficznych in vivo u szczurów po podaniu do pęcherza moczowego wykazano wysokie stężenie w jego ścianie. Wchłanianie układowe niewielkie – po podaniu do pęcherza moczowego znakowanego radioizotopem u zdrowych ochotników biodostępność układowa całej radioaktywności wynosiła około 5–10%.