Monografia substancji czynnej
Hydroasparaginian cynku
Zinci hydroaspartas
Monografia
Grupa farmakoterapeutyczna: preparaty uzupełniające niedobory związków mineralnych; cynk; kod ATC A12CB. Pierwiastek śladowy o wielokierunkowym działaniu ustrojowym. Niezbędny w syntezie kwasów nukleinowych; uczestniczy w podziale i wzroście komórek. Przy niedoborze w komórkach szybko dzielących się, np. w regenerujących się komórkach wątroby czy tkance nowotworowej, synteza DNA ulega zahamowaniu. Metabolizm węglowodanów: udział w syntezie, magazynowaniu i wydzielaniu insuliny; niedobór może zmniejszać stężenie insuliny w surowicy i zaburzać tolerancję glukozy. Oddychanie komórkowe: reguluje zużycie tlenu przez mitochondria – hamując transport elektronów w mitochondrialnym łańcuchu oddechowym, zwiększa powinowactwo hemoglobiny do tlenu. Układ hormonalny: wpływ na czynność przysadki mózgowej oraz kory nadnerczy; regulacja wytwarzania i działania hormonu wzrostu oraz hormonów płciowych poprzez bezpośredni wpływ na jajniki i jądra. Niezbędny do wytwarzania nasienia i komórek jajowych. Niezbędny w procesie dojrzewania płciowego mężczyzn; znaczny niedobór może wywołać karłowatość i niedorozwój narządów płciowych. Układ odpornościowy: warunkuje aktywność hormonów grasicy; długotrwały niedobór prowadzi do atrofii grasicy, co może zaburzać specjalizację i mobilizację limfocytów. Udział w wytwarzaniu prostaglandyn z kwasów tłuszczowych. Niedobór zmniejsza wydolność układu immunologicznego, zwiększając podatność na infekcje i alergie.
Niedobór cynku, gdy nie można go wyrównać odpowiednio zróżnicowaną dietą.
Podanie doustne, po posiłku, popijając wodą. Dzieci do 5 lat: 1 tabletka raz na dobę; dzieci od 5 do 15 lat: 1 tabletka 2 razy na dobę; dorośli i młodzież powyżej 15 lat: 1 tabletka 3 razy na dobę. Wg innego schematu u dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat 1 tabletka na dobę. Bez konsultacji z lekarzem nie należy stosować dłużej niż 30 dni. Małym dzieciom nie podaje się tabletek w całości.
Bezwzględne przeciwwskazania: - niewydolność nerek - rzadkie dziedziczne nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedobór sacharazy-izomaltazy Ostrożnie: - dawka większa niż zalecana może działać przeczyszczająco
Nie zaleca się jednoczesnego podawania z pochodnymi tetracykliny, kwasem acetylosalicylowym, ibuprofenem, indometacyną, tiazydowymi lekami moczopędnymi, glikokortykosteroidami, związkami wapnia oraz substancjami chelatującymi, np. penicylaminą. Wpływ na inne substancje: cynk zmniejsza wchłanianie miedzi i pochodnych tetracykliny. Czynniki obniżające biodostępność cynku: związki wapnia, żelaza, miedzi, substancje chelatujące (np. penicylamina) oraz dieta mleczna zmniejszają wchłanianie cynku.
Przy zalecanym dawkowaniu nie zgłaszano działań niepożądanych. Większe dawki związków cynku mogą wywoływać zaburzenia żołądkowo-jelitowe – nudności, bóle brzucha, biegunkę; metaliczny smak w ustach; ból głowy. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do niedoboru miedzi i niedokrwistości.
Cynk przenika przez barierę łożyska. Brak badań klinicznych u kobiet w ciąży oraz danych dotyczących wpływu na jej przebieg i rozwój płodu. Stosowanie w ciąży dopuszczalne jedynie gdy korzyść dla matki przeważa nad potencjalnym zagrożeniem dla płodu. W laktacji cynk przenika do mleka ludzkiego; stosowanie w okresie karmienia piersią nie jest zalecane. Płodność: brak stosownych badań wpływu na płodność.
Brak danych o szkodliwym wpływie na sprawność psychofizyczną oraz zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Wchłanianie z przewodu pokarmowego cechuje się dużą zmiennością, z przyswajalnością wahającą się od 10 do 40%. Stopień wchłaniania zależy od zawartości i biologicznej dostępności cynku w diecie, obecności innych związków mineralnych i witamin, czynników dziedzicznych, równowagi hormonalnej, a także od stanu emocjonalnego, miejsca zamieszkania i stylu życia. Absorpcja zachodzi w całym jelicie cienkim, głównie w jelicie czczym, drogą transportu aktywnego. W enterocytach wiąże się z indukowanym białkiem – metalotioneiną. Dystrybucja tkankowa: gromadzi się głównie w krwinkach czerwonych i białych, a także w mięśniach, kościach, skórze, nerkach, wątrobie, trzustce, siatkówce i gruczole krokowym. Frakcja wydzielona do przewodu pokarmowego ulega w znacznym stopniu ponownemu wchłonięciu. Eliminacja następuje głównie z kałem.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.