Ikozapent etylowy

Etyloeikozapentaenian – lek modyfikujący stężenie lipidów (ATC C10AX06); stabilny ester etylowy kwasu tłuszczowego omega-3, tj. kwasu eikozapentaenowego (EPA). Mechanizm ograniczania zdarzeń sercowo-naczyniowych: nie jest w pełni poznany. Prawdopodobnie wieloczynnikowy – poprawa profilu lipoproteinowego z redukcją lipoprotein bogatych w triglicerydy, działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające, redukcja kumulacji makrofagów, poprawa czynności śródbłonka, zwiększenie grubości/stabilności czapeczki włóknistej oraz działanie przeciwpłytkowe. Poszczególne mechanizmy mogą korzystnie wpływać na rozwój, progresję i stabilizację blaszki miażdżycowej oraz na konsekwencje jej pęknięcia. Działanie przeciwzapalne – poprzez przemieszczenie prozapalnego kwasu arachidonowego (AA) oraz przekierowanie katabolizmu z eikozanoidów (prostaglandyny i tromboksany serii 2, leukotrieny serii 4) w stronę mediatorów nie- i przeciwzapalnych. Wpływ na lipidy: tłumienie enzymów syntezujących cholesterol, kwasy tłuszczowe i triglicerydy (TG), nasilenie β-oksydacji kwasów tłuszczowych oraz redukcja mikrosomalnego białka przenoszącego triglicerydy (MTP), co zmniejsza syntezę i uwalnianie wątrobowych TG oraz VLDL. Zwiększa ekspresję lipazy lipoproteinowej, nasilając usuwanie TG z krążących VLDL i chylomikronów. U pacjentów z podwyższonym stężeniem TG obniża TG, VLDL, cholesterol w lipoproteinach resztkowych oraz markery przeciwzapalne, takie jak białko C-reaktywne; samo obniżenie TG tylko nieznacznie przyczynia się do redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego.

Zmniejszenie ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych u leczonych statynami dorosłych z grupy wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, ze zwiększonym stężeniem triglicerydów (≥150 mg/dl [≥1,7 mmol/l]) oraz potwierdzoną chorobą układu sercowo-naczyniowego lub cukrzycą i co najmniej jednym innym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego.

Droga podania: doustna. Zalecana doustna dawka dobowa to 4 kapsułki przyjmowane w postaci dwóch kapsułek dwa razy na dobę. Przyjmowany z posiłkiem lub po posiłku. Kapsułki połyka się w całości, bez łamania, rozgniatania, rozpuszczania ani rozgryzania. W razie pominięcia dawki: należy ją przyjąć jak najszybciej po przypomnieniu, jednak przy pominięciu jednej dawki dobowej kolejna dawka nie powinna być podwójna. Podeszły wiek: u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) nie ma konieczności dostosowania dawki. Zaburzenia czynności nerek: nie zaleca się zmniejszenia dawki. Zaburzenia czynności wątroby: nie zaleca się zmniejszenia dawki.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na soję lub orzeszki ziemne - dziedziczna nietolerancja fruktozy Ostrożnie: - stwierdzona nadwrażliwość na ryby i (lub) skorupiaki - zaburzenia czynności wątroby z kontrolą AlAT i AspAT przed leczeniem i w jego trakcie - migotanie lub trzepotanie przedsionków w wywiadzie - jednoczesne stosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na ryzyko krwawienia

Nie wykazano istotnych interakcji z typowymi substratami cytochromu P450 – w badaniu z omeprazolem, rozyglitazonem, warfaryną i atorwastatyną nie zaobserwowano interakcji. Skojarzenie z lekami przeciwzakrzepowymi – przeciwpłytkowymi, w tym kwasem acetylosalicylowym, i (lub) przeciwkrzepliwymi – może zwiększać ryzyko krwawienia, dlatego wskazana okresowa kontrola.

Najczęściej zgłaszane: krwawienie (11,8%), obrzęk obwodowy (7,8%), migotanie przedsionków (5,8%), zaparcia (5,4%), ból mięśniowo-szkieletowy (4,3%), dna (4,3%) i wysypka (3,0%). Bardzo często: krwawienie. Często: dna; migotanie lub trzepotanie przedsionków; zaparcia; odbijanie się; wysypka; ból mięśniowo-szkieletowy; obrzęk obwodowy. Niezbyt często: nadwrażliwość; zaburzenia smaku (rybny smak). Częstość nieznana: obrzęk gardła. Krwawienie: w badaniu z grupą kontrolną otrzymującą placebo krwawienie wystąpiło u 11,8% uczestników otrzymujących etyloeikozapentaenian wobec 9,9% otrzymujących placebo. Poważne krwawienia zgłaszano częściej w skojarzeniu z jednoczesnym leczeniem przeciwzakrzepowym (3,4% wobec 2,6%), natomiast występowały z taką samą częstością (0,2%) u osób nieprzyjmujących jednoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego/przeciwpłytkowego. Najczęstsze postacie: krwawienie żołądkowo-jelitowe (3,1%), stłuczenie (2,5%), krwiomocz (1,9%) i krwawienie z nosa (1,5%). Migotanie/trzepotanie przedsionków: wystąpiło u 5,8% uczestników otrzymujących etyloeikozapentaenian wobec 4,5% otrzymujących placebo. Migotanie lub trzepotanie przedsionków wymagające hospitalizacji przez 24 godziny lub więcej wystąpiło u 3% leczonych wobec 2% otrzymujących placebo. Zgłaszano je częściej u osób z migotaniem lub trzepotaniem przedsionków w wywiadzie (12,5% wobec 6,3%). Zaparcia: wystąpiły u 5,4% uczestników otrzymujących etyloeikozapentaenian wobec 3,6% otrzymujących placebo. Ciężkie zaparcia były mniej częste – 0,1% wobec 0,2% dla placebo. Po wprowadzeniu do obrotu, o nieustalonej częstości: zwiększenie stężenia triglicerydów we krwi, ból stawów, biegunka, dyskomfort w jamie brzusznej i ból kończyn.

Ciąża: ograniczone dane kliniczne u kobiet w ciąży; badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję. Z ostrożności zaleca się unikanie stosowania w okresie ciąży, chyba że korzyści przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla płodu. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy etyloeikozapentaenian przenika do mleka ludzkiego. Aktywny metabolit – kwas eikozapentaenowy (EPA) – przenika do mleka kobiecego na poziomie skorelowanym z dietą matki. W badaniach na zwierzętach wykazano przenikanie etyloeikozapentaenianu do mleka szczurów. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/dzieci. Decyzję o przerwaniu karmienia piersią albo wstrzymaniu leczenia podejmuje się z uwzględnieniem korzyści z karmienia dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki. Płodność: brak danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję.

Brak wpływu lub wpływ nieistotny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie: po podaniu doustnym etyloeikozapentaenian ulega deestryfikacji w trakcie wchłaniania, a aktywny metabolit EPA wchłania się w jelicie cienkim i trafia do krążenia układowego głównie drogą limfatyczną przewodu piersiowego. Maksymalne stężenie EPA w osoczu osiągane po ok. 5 h. Podawany z posiłkiem lub po posiłku; wpływu pokarmu nie badano. Dystrybucja: średnia objętość dystrybucji EPA w stanie stacjonarnym ok. 88 l. Większość krążącego EPA związana z estrami fosfolipidów, triglicerydów i cholesterylu. Metabolizm i eliminacja: EPA metabolizowany głównie w wątrobie w procesie beta-oksydacji, podobnie jak pokarmowe kwasy tłuszczowe – długi łańcuch węglowy rozszczepiany do acetylokoenzymu A, przekształcanego w energię w cyklu Krebsa. Metabolizm z udziałem cytochromu P450 stanowi drugorzędną drogę eliminacji. Całkowity klirens osoczowy w stanie stacjonarnym 684 ml/h. Okres półtrwania w fazie eliminacji ok. 89 h. Nie jest wydalany przez nerki. Zaburzenia czynności nerek i wątroby: farmakokinetyki nie badano u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby. W badaniu oceniającym bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe nie było potrzeby rutynowego dostosowywania dawki z powodu zaburzeń czynności nerek lub wątroby. Osoby w podeszłym wieku: farmakokinetyki nie badano u pacjentów ≥65 lat; w badaniach klinicznych nie wymagali rutynowego dostosowania dawki. Dzieci i młodzież: farmakokinetyki nie badano.