Iksekizumab

Lek immunosupresyjny z grupy inhibitorów interleukiny; przeciwciało monoklonalne klasy IgG4 (podklasa 4 immunoglobuliny G) o wysokim powinowactwie wiążące IL-17A. Iksekizumab moduluje odpowiedź biologiczną indukowaną lub regulowaną przez IL-17A. Efekty farmakodynamiczne: zależne od dawki zmniejszenie grubości naskórka, liczby proliferujących keratynocytów, limfocytów T i komórek dendrytycznych oraz obniżenie miejscowego stężenia markerów stanu zapalnego w zmianach łuszczycowych. Bezpośrednim następstwem leczenia jest zmniejszenie rumienia, zgrubienia i złuszczania skóry w obrębie zmian łuszczycy plackowatej. W ciągu 1 tygodnia terapii następuje obniżenie stężenia białka C-reaktywnego – markera odczynu zapalnego. Kod ATC: L04AC13.

Łuszczyca plackowata: postać umiarkowana do ciężkiej u dorosłych wymagających leczenia ogólnego; u dzieci od 6 lat o masie ciała ≥25 kg oraz u młodzieży wymagających leczenia ogólnego. Łuszczycowe zapalenie stawów: aktywna postać u dorosłych, w monoterapii lub w skojarzeniu z metotreksatem, po niewystarczającej odpowiedzi na jeden lub więcej leków przeciwreumatycznych modyfikujących przebieg choroby (DMARD) albo ich nietolerancji. Spondyloartropatia osiowa – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (postać ze zmianami radiograficznymi): aktywna postać u dorosłych z niedostateczną odpowiedzią na leczenie konwencjonalne. Spondyloartropatia osiowa bez zmian radiograficznych: aktywna postać u dorosłych z obiektywnymi objawami zapalenia (podwyższone stężenie CRP i (lub) dodatni wynik rezonansu magnetycznego), przy niedostatecznej odpowiedzi na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów: aktywne młodzieńcze łuszczycowe zapalenie stawów (JPsA), w monoterapii lub w skojarzeniu z metotreksatem, u pacjentów ≥6 lat o masie ciała ≥25 kg, z niewystarczającą odpowiedzią na leki konwencjonalne lub ich nietolerancją; aktywne zapalenie stawów związane z zapaleniem przyczepów ścięgnistych (ERA), w monoterapii lub w skojarzeniu z metotreksatem, u pacjentów ≥6 lat o masie ciała ≥25 kg, z niewystarczającą odpowiedzią na leki konwencjonalne lub ich nietolerancją.

Podanie podskórne. Iksekizumab jest przeznaczony do podawania we wstrzyknięciach podskórnych. Miejsca wstrzyknięć można kolejno zmieniać; w miarę możliwości należy unikać wstrzykiwania w miejscach, w których na skórze występują zmiany łuszczycowe. Łuszczyca plackowata u dorosłych: 160 mg w tygodniu 0, następnie 80 mg w tygodniach 2, 4, 6, 8, 10 i 12, a następnie dawka podtrzymująca 80 mg raz na 4 tygodnie. Łuszczyca plackowata u dzieci (≥6 lat): brak dostępnych danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Dostępne dane nie przemawiają za podawaniem u osób o masie ciała mniejszej niż 25 kg. Dawkowanie wg masy ciała: powyżej 50 kg – dawka początkowa 160 mg (dwa wstrzyknięcia po 80 mg), następnie 80 mg; 25 do 50 kg – dawka początkowa 80 mg, następnie 40 mg, podawana następnie co 4 tygodnie. Nie zaleca się stosowania u dzieci o masie ciała poniżej 25 kg. Łuszczycowe zapalenie stawów: 160 mg w tygodniu 0, następnie 80 mg raz na 4 tygodnie. U pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów i współistniejącą łuszczycą plackowatą o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego zalecany schemat jest taki sam, jak w łuszczycy plackowatej. Spondyloartropatia osiowa (ze zmianami radiograficznymi i bez zmian radiograficznych): 160 mg w tygodniu 0, następnie 80 mg co 4 tygodnie. Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (młodzieńcze łuszczycowe zapalenie stawów lub zapalenie stawów związane z zapaleniem przyczepów ścięgnistych), wiek ≥6 lat: brak dostępnych danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania u dzieci w wieku poniżej 6 lat. Dostępne dane nie przemawiają za podawaniem u osób o masie ciała mniejszej niż 25 kg. Dawkowanie wg masy ciała: powyżej 50 kg – dawka początkowa 160 mg (dwa wstrzyknięcia po 80 mg), następnie 80 mg; 25 do 50 kg – dawka początkowa 80 mg, następnie 40 mg, podawana następnie co 4 tygodnie. Nie zaleca się stosowania u dzieci o masie ciała poniżej 25 kg. Ocena skuteczności: we wszystkich wskazaniach u pacjentów, u których po 16 do 20 tygodniach terapii stwierdzony zostanie brak odpowiedzi, należy rozważyć przerwanie leczenia. U niektórych pacjentów wykazujących początkowo odpowiedź częściową może później nastąpić poprawa w miarę kontynuacji leczenia przez ponad 20 tygodni. Szczególne grupy: u osób w wieku ≥65 lat nie jest konieczna modyfikacja dawki. Ilość informacji dotyczących osób w wieku ≥75 lat jest ograniczona. W zaburzeniach czynności nerek lub wątroby nie przeprowadzono badań i nie można określić zalecanej dawki.

Bezwzględne przeciwwskazania: - klinicznie istotne czynne zakażenia, w tym czynna gruźlica Ostrożnie: - klinicznie istotne przewlekłe lub nawracające zakażenia w wywiadzie - gruźlica utajona (rozważyć leczenie przeciwgruźlicze przed rozpoczęciem terapii) - nieswoiste zapalenie jelit, w tym choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego - ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego, obrzęku naczynioruchowego i pokrzywki, także reakcji późnych po 10–14 dniach - jednoczesne stosowanie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje

Jednoczesne podawanie doustnych kortykosteroidów, NLPZ, sulfasalazyny lub metotreksatu nie wpływa na klirens iksekizumabu. 12-tygodniowe stosowanie iksekizumabu jednocześnie z substancjami metabolizowanymi przez CYP3A4 (midazolam), CYP2C9 (warfaryna), CYP2C19 (omeprazol), CYP1A2 (kofeina) lub CYP2D6 (dekstrometorfan) nie wywiera klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę tych substancji. Nie oceniano bezpieczeństwa łączenia iksekizumabu z innymi lekami immunomodulującymi ani z fototerapią.

Najczęstsze: odczyny w miejscu wstrzyknięcia oraz infekcje górnych dróg oddechowych, najczęściej nieżyt błony śluzowej nosa i gardła. Zakażenia: bardzo często – infekcja górnych dróg oddechowych; często – zakażenie grzybicze, śluzówkowo-skórne zakażenie wirusem opryszczki pospolitej; niezbyt często – grypa, nieżyt błony śluzowej nosa, kandydoza jamy ustnej, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki łącznej; rzadko – kandydoza przełyku. Krew i układ chłonny (niezbyt często): neutropenia, małopłytkowość. Zaburzenia immunologiczne: niezbyt często – obrzęk naczynioruchowy; rzadko – wstrząs anafilaktyczny. Układ oddechowy (często): ból jamy ustnej i gardła. Przewód pokarmowy: często – nudności; niezbyt często – nieswoiste zapalenie jelit. Skóra i tkanka podskórna: niezbyt często – pokrzywka, wysypka, wyprysk, wyprysk dyshidrotyczny; rzadko – złuszczające zapalenie skóry. Odczyny w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często): najczęściej rumień i ból, przeważnie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, nieprowadzące do przerwania leczenia. Neutropenia: wystąpiła u 9% leczonych, przy czym w większości przypadków liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosiła ≥ 1000 komórek/mm3. Może się utrzymywać, okresowo zmieniać lub mieć charakter przemijający. Dzieci i młodzież: profil bezpieczeństwa odpowiada obserwowanemu u dorosłych, z wyjątkiem częstszego występowania zapalenia spojówek, grypy oraz pokrzywki (często). Nieswoiste zapalenie jelit również występowało częściej, ale nadal niezbyt często. W badaniu z udziałem dzieci i młodzieży choroba Crohna wystąpiła u 0,9% pacjentów w okresie kontrolowanym placebo, a łącznie w okresach leczenia kontrolowanego placebo i podtrzymującego u 2,0% leczonych.

Ilość danych dotyczących stosowania iksekizumabu u kobiet w ciąży jest ograniczona. W badaniach na zwierzętach nie wykazano bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka i (lub) płodu, przebieg porodu ani rozwój pourodzeniowy. W ramach środków ostrożności zaleca się unikanie stosowania w czasie ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia oraz przez co najmniej 10 tygodni po jego zakończeniu. Laktacja: ograniczone – nie wiadomo, czy iksekizumab przenika do mleka kobiecego ani czy wchłania się po spożyciu. Wykazano natomiast, że w niewielkich ilościach przenika do mleka samic makaka jawajskiego. Decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub odstawieniu leczenia podejmuje się z uwzględnieniem korzyści z karmienia dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki. Płodność: wpływu iksekizumabu na płodność u ludzi nie oceniano. W badaniach na zwierzętach nie wykazano bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na płodność.

Nie wpływa lub wpływa w stopniu nieistotnym na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie: po podaniu podskórnym szczytowe stężenia w osoczu osiągane w ciągu 4–7 dni w przedziale dawek 5–160 mg; po dawce początkowej 160 mg średnie C max wynosiło 19,9 µg/ml. Po dawce początkowej 160 mg stężenie stanu stacjonarnego osiągane przed upływem 8 tygodni przy schemacie 80 mg co 2 tygodnie. Średnia biodostępność po podaniu podskórnym 54–90%. Dystrybucja: średnia całkowita objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym 7,11 l. Metabolizm: jako przeciwciało monoklonalne rozkładany do niewielkich cząsteczek peptydów i aminokwasów na szlakach katabolicznych w ten sam sposób co endogenne immunoglobuliny. Eliminacja: średni klirens w surowicy 0,0161 l/h; klirens niezależny od dawki. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji ok. 13 dni u pacjentów z łuszczycą plackowatą. Ekspozycja ustrojowa (AUC) zwiększa się proporcjonalnie do dawki w zakresie 5–160 mg. Osoby w podeszłym wieku: klirens zbliżony u pacjentów w podeszłym wieku i w wieku poniżej 65 lat. Zaburzenia czynności nerek/wątroby: nie przeprowadzono specjalnych badań oceniających wpływ zaburzeń czynności nerek i wątroby na farmakokinetykę. Jako przeciwciało klasy IgG usuwany przez nerki w postaci niezmienionej w niewielkich, nieistotnych ilościach; usuwany głównie w mechanizmie katabolizmu wewnątrzkomórkowego, dlatego przewiduje się, że zaburzenia czynności wątroby nie wpływają na klirens.