Jopromid

Niejonowy, monomeryczny, jodowany środek kontrastowy do diagnostyki rentgenowskiej. Trójjodowy, rozpuszczalny w wodzie, o masie cząsteczkowej 791,12, przeznaczony do stosowania w rentgenografii. Zawiera ok. 48,1% jodu. Po wstrzyknięciu powoduje wycieniowanie naczyń krwionośnych lub jam ciała leżących na drodze przepływu środka kontrastowego, umożliwiając radiologiczną wizualizację wewnętrznych struktur organizmu do czasu jego istotnego rozcieńczenia.

Środek kontrastowy stosowany wyłącznie w diagnostyce. Znajduje zastosowanie w tomografii komputerowej (TK), arteriografii, wenografii, cyfrowej angiografii subtrakcyjnej (DSA) po podaniu dożylnym lub dotętniczym, urografii dożylnej, endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ERCP), artrografii oraz w obrazowaniu innych jam ciała. Mammografia: u dorosłych kobiet w mammografii ze wzmocnieniem kontrastowym do oceny i wykrywania znanych lub podejrzewanych zmian w piersi – jako uzupełnienie mammografii (z USG lub bez) albo jako alternatywa dla rezonansu magnetycznego (MRI), gdy MRI jest przeciwwskazany lub niedostępny. Kardiologia: stężenie 370 zalecane w angiokardiografii. Drogi podania: dożylnie, dotętniczo oraz do jam ciała.

Dawkę dobiera się indywidualnie w zależności od wieku i masy ciała pacjenta oraz problemu diagnostycznego i techniki badania; podane zakresy odnoszą się do pojedynczych wstrzyknięć u zdrowej osoby dorosłej o masie 70 kg, w przeliczeniu na 1 kg mc. Dawki nieprzekraczające 1,5 g jodu/kg mc. są na ogół dobrze tolerowane. Ogrzanie do temperatury ciała przed podaniem poprawia tolerancję oraz zmniejsza lepkość cieczy, ułatwiając wstrzykiwanie. Podanie donaczyniowe – angiografia konwencjonalna: angiografia łuku aorty 50–80 ml (stężenie 300); angiografia selektywna 6–15 ml (300); aortografia piersiowa 50–80 ml (300/370); aortografia brzuszna 40–60 ml (300); arteriografia kończyn górnych 8–12 ml (300), kończyn dolnych 20–30 ml (300); angiokardiografia komór serca 40–60 ml (370), tętnic wieńcowych 5–8 ml (370); wenografia kończyn górnych 15–30 ml (300), kończyn dolnych 30–60 ml (300). Dożylna cyfrowa angiografia subtrakcyjna dużych naczyń tułowia: 30–60 ml (300/370) w jednorazowym bolusie z szybkością 8–12 ml/s przy podaniu do żyły łokciowej lub 10–20 ml/s do żyły głównej. Podanie bolusa izotonicznego roztworu chlorku sodu tuż po środku kontrastowym zmniejsza ilość pozostającego kontrastu w żylnym łożysku naczyniowym przy zachowaniu efektu diagnostycznego. Dorośli: 30–60 ml (300/370). Dotętnicza cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA): można stosować mniejsze dawki niż w konwencjonalnej angiografii. Tomografia komputerowa – podanie dożylne w jednorazowym wstrzyknięciu, najlepiej automatyczną strzykawką. Przy aparatach o długim czasie przebiegu skanu połowę dawki całkowitej można podać w bolusie, a pozostałą część w ciągu 2–6 min. W spiralnej TK zaleca się jednorazową dawkę dożylną 80–150 ml (300) z zastosowaniem techniki bolus tracking. TK czaszki, dorośli: stężenie 300 – 1,0–2,0 ml/kg mc.; stężenie 370 – 1,0–1,5 ml/kg mc. Urografia dożylna: u noworodków konieczne są stosunkowo duże dawki z uwagi na niewielką zdolność niedojrzałych nefronów do zagęszczania. Noworodki: 1,2 g I/kg mc. = 4,0 ml/kg mc. (stężenie 300); przy wstrzyknięciu w ciągu 1–2 min silne wykontrastowanie miąższu nerek następuje po 3–5 min, a miedniczek nerkowych i dróg moczowych po 8–15 min. Pierwsze zdjęcie zwykle po 2–3 min od podania. U noworodków, niemowląt i pacjentów z zaburzoną czynnością nerek lepszą wizualizację układu moczowego uzyskuje się na zdjęciach w fazie opóźnionej. Podanie do jam ciała: wstrzyknięcia w artrografii, histerosalpingografii oraz ERCP wykonuje się pod kontrolą fluoroskopową. Artrografia: 5–15 ml (300/370); w ERCP dawkę dobiera się w zależności od problemu diagnostycznego oraz rozmiarów badanej okolicy. Mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym (CEM) – podanie dożylne, najlepiej automatycznym wstrzykiwaczem; akwizycja obrazu po ok. 2 min od podania. Dorosłe kobiety: stężenie 300/370 – 1,5 ml/kg mc. Szczególne grupy: u noworodków (wiek <1 miesiąca) i niemowląt (1 miesiąc–2 lata), a zwłaszcza noworodków, występuje szczególne zagrożenie zaburzeniami elektrolitowymi i zmiennymi warunkami hemodynamicznymi. Należy zachować ostrożność przy ustalaniu dawki, doborze parametrów badania radiologicznego oraz monitorowaniu stanu pacjenta. U pacjentów z niewydolnością nerek eliminacja jopromidu jest wydłużona, ponieważ jest on wydalany niemal wyłącznie w postaci niezmienionej przez nerki. W celu zmniejszenia ryzyka dodatkowego uszkodzenia nerek indukowanego środkiem kontrastowym u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek stosuje się minimalną możliwą dawkę.

Bezwzględne przeciwwskazania: - nadwrażliwość na jod Ostrożnie: - przebyte reakcje na środki kontrastowe w wywiadzie - astma lub inne alergie w wywiadzie - wcześniejsza reakcja nadwrażliwości na jakikolwiek jodowy środek kontrastowy - jednoczesne stosowanie beta-adrenolityków - choroby układu naczyniowego - podejrzenie lub rozpoznanie wola bądź nadczynności tarczycy - znane lub podejrzewane choroby tarczycy z ryzykiem niedoczynności - dzieci poniżej 3 lat, zwłaszcza noworodki i wcześniaki - wrodzone wady serca u dzieci - zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego - obniżony próg drgawkowy, w tym drgawki w wywiadzie - szpiczak mnogi, cukrzyca, wielomocz, skąpomocz lub hiperurykemia - noworodki, niemowlęta, małe dzieci i osoby w podeszłym wieku

Metformina (biguanidy): u chorych z ostrą niewydolnością nerek lub ciężką przewlekłą chorobą nerek eliminacja biguanidu może ulec spowolnieniu, prowadząc do jego kumulacji i kwasicy mleczanowej; ponieważ jopromid może prowadzić do zaburzeń czynności nerek lub nasilenia niewydolności nerek, u pacjentów leczonych metforminą wzrasta ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza przy niewydolności nerek w wywiadzie. Przerwanie podawania metforminy należy rozważyć na podstawie parametrów czynności nerek. Interleukina 2: wcześniejsze leczenie interleukiną 2 w ciągu kilku tygodni poprzedzających badanie kontrastowe zwiększa ryzyko opóźnionych reakcji. Radioizotopy: wskutek zmniejszonego wychwytu radioizotopu w okresie do kilku tygodni od podania może dojść do zmniejszenia skuteczności diagnostyki i leczenia chorób tarczycy izotopami radioaktywnymi.

Do najczęstszych działań niepożądanych (≥ 4%) należą bóle głowy, nudności i rozszerzenie naczyń krwionośnych. Najpoważniejsze działania niepożądane to: wstrząs rzekomoanafilaktyczny, zatrzymanie oddechu, skurcz oskrzeli, obrzęk krtani, obrzęk gardła, astma, śpiączka, zawał mózgu, udar, obrzęk mózgu, drgawki, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca, niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, bradykardia, sinica, niedociśnienie tętnicze, wstrząs, duszność, obrzęk płuc, niewydolność oddechowa i aspiracja. Układ nerwowy – często: zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia odczuwania smaku; niezbyt często: reakcje wazowagalne, stan splątania, niepokój ruchowy, parestezje / niedoczulica, senność; częstość nieznana: śpiączka, niedokrwienie / zawał mózgu, udar, obrzęk mózgu, drgawki, przemijająca ślepota korowa, utrata przytomności, pobudzenie, amnezja, drżenia, zaburzenia mowy, niedowład / porażenie, encefalopatia po podaniu środka kontrastującego. Układ immunologiczny – niezbyt często reakcje nadwrażliwości / rzekomoanafilaktyczne: wstrząs rzekomoanafilaktyczny, zatrzymanie oddechu, skurcz oskrzeli, obrzęk krtani / gardła, obrzęk twarzy, obrzęk języka, skurcz krtani / gardła, astma, zapalenie spojówek, łzawienie, kichanie, kaszel, obrzęk śluzówek, nieżyt nosa, chrypka, podrażnienie gardła, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy. Serce – często: ból / dyskomfort w klatce piersiowej; niezbyt często: niemiarowość; rzadko: zatrzymanie akcji serca, niedokrwienie mięśnia sercowego, kołatanie serca; częstość nieznana: zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, bradykardia, częstoskurcz, sinica. Naczynia – często: nadciśnienie tętnicze, rozszerzenie naczyń krwionośnych; niezbyt często: niedociśnienie tętnicze; częstość nieznana: wstrząs, powikłania zakrzepowo-zatorowe, skurcz naczyń. Układ oddechowy – niezbyt często: duszność; częstość nieznana: obrzęk płuc, niewydolność oddechowa, aspiracja. Przewód pokarmowy – często: wymioty, nudności; niezbyt często: bóle brzucha; częstość nieznana: zaburzenia połykania, powiększenie ślinianek, biegunka. Oko – często: nieostre widzenie / zaburzenia widzenia. Endokrynologia – częstość nieznana: przełom tarczycowy, zaburzenia czynności tarczycy. Zaburzenia psychiczne – rzadko: niepokój. Ucho – częstość nieznana: zaburzenia słuchu. Skóra – częstość nieznana: zespoły pęcherzowe (np. zespół Stevensa-Johnsona lub zespół Lyella), wysypka, rumień, nadmierne pocenie, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi. Nerki i drogi moczowe – częstość nieznana, wyłącznie po podaniu donaczyniowym: zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe – częstość nieznana: zespół ciasnoty (międzypowięziowej) w przypadku wynaczynienia. Zaburzenia ogólne i miejsce podania – często: ból, reakcje w miejscu wstrzyknięcia różnego rodzaju (m.in. ból, ciepło, obrzęk, zapalenie i uszkodzenie tkanek miękkich w przypadku wynaczynienia), uczucie ciepła; niezbyt często: obrzęki; częstość nieznana: złe samopoczucie, dreszcze, bladość. Po podaniu podczas badania ERCP opisywano, z nieznaną częstością, podwyższenie aktywności enzymów trzustkowych i zapalenie trzustki. Po podaniu do jam ciała większość reakcji wystąpiła w ciągu kilku godzin od podania.

Brak odpowiednio zaprojektowanych, kontrolowanych badań u kobiet w ciąży. Nie przeprowadzono dobrze zaplanowanych badań, z precyzyjnie dobraną grupą kontrolną, dotyczących kobiet w ciąży. W badaniach na zwierzętach nie wykazano szkodliwego wpływu na ciążę, rozwój embrionalny i płodowy, przebieg porodu ani na rozwój po urodzeniu przy ekspozycji odpowiadającej diagnostycznym dawkom jopromidu u ludzi. Laktacja: dozwolony – brak badań bezpieczeństwa u niemowląt karmionych piersią. Środki kontrastowe przenikają do mleka kobiecego w niewielkim stopniu, wobec czego ryzyko szkodliwego działania na niemowlę jest małe.

Brak danych w dostarczonych dokumentach.

Wysoko hydrofilowy, biologicznie obojętny; po podaniu dożylnym stężenie w osoczu szybko maleje wskutek dystrybucji w przestrzeni pozakomórkowej; objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym ok. 16 l, co odpowiada objętości przestrzeni zewnątrzkomórkowej. Wiązanie z białkami pomijalne (ok. 1%). Nie przenika w niezmienionej postaci przez barierę krew–mózg. W badaniach na zwierzętach niewielka ilość przenikała przez łożysko (≤0,3% dawki w płodach króliczych). Metabolizm: jopromid nie jest metabolizowany. Eliminacja: okres półtrwania eliminacji przy prawidłowej czynności nerek ok. 2 h, niezależny od dawki. średni klirens całkowity do 106 ± 12 ml/min, zbliżony do klirensu nerkowego (102 ± 15 ml/min) – wydalanie wyłącznie przez nerki. Z kałem w ciągu 3 dni wydala się zaledwie ok. 2% dawki. Po podaniu dożylnym ok. 60% dawki wydalane z moczem w ciągu 3 h, ≥93% w ciągu 12 h, a wydalanie zasadniczo zakończone po 24 h. Farmakokinetyka liniowa: Cmax i AUC zmieniają się proporcjonalnie do dawki, a Vss oraz t1/2 są od dawki niezależne. Po podaniu do dróg żółciowych/przewodu trzustkowego podczas ECPW: jodowe środki kontrastowe wchłaniają się układowo, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1–4 h; maksymalne stężenie jodu w surowicy po średniej dawce ok. 7,3 g jodu było ok. 40-krotnie niższe niż po odpowiednich dawkach dożylnych. Stężenie jodu w surowicy wracało do wartości sprzed podania w ciągu 7 dni. Podeszły wiek: u osób 65–70 lat bez istotnej niewydolności nerek klirens osoczowy nieznacznie niższy (72–110 ml/min, średnia 89) niż u młodych zdrowych, a końcowy okres półtrwania podobny; różnice odpowiadają fizjologicznie obniżonej filtracji kłębuszkowej. Niewydolność nerek: okres półtrwania w osoczu wydłuża się proporcjonalnie do obniżenia filtracji kłębuszkowej. Przy łagodnej i umiarkowanej niewydolności (80 > CLCR > 30 ml/min/1,73 m²) klirens osoczowy obniżony do 49,4 ml/min/1,73 m², a przy ciężkiej (CLCR = 30–10 ml/min/1,73 m²) do 18,1 ml/min/1,73 m², niezależnie od dializ. Średni końcowy okres półtrwania: 6,1 h w niewydolności łagodnej/umiarkowanej oraz 11,6 h w ciężkiej. Odzysk w moczu odpowiednio zmniejszony (w ciągu 6 h: 38% i 26%; w ciągu 24 h: 60% i 51%, wobec >83% i >95% u zdrowych). Usuwalny w hemodializie – ok. 60% dawki podczas 3-godzinnego zabiegu. Niewydolność wątroby: nie wpływa na eliminację, ponieważ jopromid nie jest metabolizowany, a z kałem wydala się jedynie 2% dawki.