Karbocysteina

Lek mukolityczny; wpływa na rodzaj i ilość glikoprotein śluzu wydzielanego przez drogi oddechowe. Początkowym etapem odpowiedzi na podrażnienie jest wzrost stosunku ilości glikoprotein kwaśnych do obojętnych w śluzie i przekształcenie komórek surowiczych w komórki śluzowe, po którym w normalnych warunkach występuje zwiększenie wydzielania. W doświadczeniach na zwierzętach poddanych czynnikom drażniącym wydzielane glikoproteiny pozostają na niezmienionym poziomie, a zastosowanie u zwierząt po ekspozycji na czynniki drażniące przyspiesza powrót do stanu prawidłowego. W badaniach przeprowadzonych u ludzi wykazano ograniczenie rozrostu komórek kubkowych. Pobudza syntezę sialomucyn, w wyniku czego zmniejsza się lepkość śluzu i ułatwia odkrztuszanie. Zmniejsza lepkość plwociny i zwiększa jej objętość. Przenika do tkanki płucnej i wydzieliny śluzowej dróg oddechowych.

Objawowe leczenie chorób układu oddechowego przebiegających z nadmiernym wytwarzaniem gęstej i lepkiej wydzieliny. Wspomagająco w leczeniu chorób układu oddechowego, w tym przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Zakres wiekowy zależny od postaci: u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku powyżej 2 lat, natomiast w innej postaci tylko u dorosłych.

Postaci doustne (syrop, tabletki do żucia/ssania): u dorosłych początkowo 15 ml trzy razy na dobę (2250 mg/dobę), po uzyskaniu efektu mukolitycznego zmniejszenie do 10 ml trzy razy na dobę (1500 mg/dobę). Dla młodzieży w wieku co najmniej 12 lat schemat analogiczny – dawka początkowa 15 ml trzy razy na dobę, następnie po zadowalającej odpowiedzi 10 ml trzy razy na dobę. Dzieci: w wieku od 6 do 12 lat 250 mg (5 ml syropu) trzy razy na dobę; w wieku od 2 do 5 lat od 125 mg do 250 mg (2,5–5 ml syropu) dwa razy na dobę. Przeciwwskazana u dzieci poniżej 2 lat. Tabletki do żucia lub ssania: u dorosłych początkowo jedna tabletka trzy razy na dobę, po uzyskaniu zadowalającej odpowiedzi zmniejszenie do jednej tabletki dwa razy na dobę. Nie ustalono bezpieczeństwa ani skuteczności u dzieci i młodzieży. Postać podawana na śluzówkę jamy ustnej: u dorosłych i młodzieży w wieku 12 lat i starszej początkowo jedna tabletka 3 razy na dobę (2250 mg), a po osiągnięciu zadowalającej odpowiedzi jedna tabletka 2 razy na dobę (1500 mg); nie zalecana u dzieci i młodzieży poniżej 12 lat. Czas leczenia: ograniczony do pięciu dni; po tym czasie, jeśli objawy nie ustąpią, wskazana konsultacja lekarska. Drogi i sposób podania: podanie doustne; postać płynną wstrząsnąć przed użyciem. Dawkę syropu u dziecka zaleca się popić wodą. Tabletki do żucia lub ssania. Osobna postać przeznaczona do podania na śluzówkę jamy ustnej. Nie stosować przed snem.

Bezwzględne przeciwwskazania: - czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy - wiek poniżej 2 lat - karmienie piersią Ostrożnie: - choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy w wywiadzie ze względu na możliwe uszkodzenie błony śluzowej żołądka przez leki mukolityczne - osoby starsze - jednoczesne stosowanie leków mogących powodować krwawienie z przewodu pokarmowego - astma oskrzelowa ze skurczem oskrzeli w wywiadzie - stany obturacyjne oskrzeli - ciężka niewydolność oddechowa oraz ostra niewydolność oddechowa - pacjenci osłabieni - osłabiony odruch kaszlu - zaburzony klirens rzęskowy - jednoczesne stosowanie leków przeciwkaszlowych oraz substancji zmniejszających wydzielanie śluzu oskrzelowego (atropina) - dzieci i młodzież poniżej 12 lat - fenyloketonuria - dziedziczna nietolerancja fruktozy - zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy oraz niedobór sacharazy-izomaltazy - cukrzyca (zawartość sacharozy)

W trakcie leczenia nie należy równocześnie stosować leków przeciwkaszlowych ani leków zmniejszających wydzielanie śluzu oskrzelowego.

Przewód pokarmowy: niezbyt często nudności, wymioty, biegunka; częstość nieznana – ból brzucha, nadżerki żołądka, dyskomfort w jamie brzusznej; bardzo rzadko krwawienia z przewodu pokarmowego. Układ nerwowy: rzadko ból głowy, zawroty głowy, nietrzymanie moczu, kołatanie serca. Układ oddechowy: rzadko duszności; częstość nieznana – śluzotok oskrzelowy. Reakcje immunologiczne/skórne: rzadko pokrzywka i skurcz oskrzeli; rzadko wysypka; częstość nieznana – skórne reakcje alergiczne, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy. Skurcz oskrzeli – szczególna ostrożność u chorych na astmę ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli; w takich przypadkach zaleca się przerwanie stosowania. Endokrynologiczne: częstość nieznana – przejściowa niedoczynność tarczycy. Przejściowa niedoczynność tarczycy związana ze stosowaniem karbocysteiny wystąpiła u pacjenta z upośledzoną czynnością tarczycy; wymaga to szczególnej uwagi u pacjentów z zaburzoną czynnością tarczycy. Serce i naczynia: częstość nieznana – palpitacje; częstość nieznana – obrzęki, hemoroidy. Mięśniowo-szkieletowe: częstość nieznana – ból mięśni.

Brak danych lub istnieją tylko ograniczone dane dotyczące stosowania karbocysteiny u kobiet w okresie ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego karbocysteiny, choć wg innych danych badania na zwierzętach dotyczące szkodliwego wpływu na reprodukcję są niewystarczające. Nie zaleca się stosowania w pierwszym trymestrze ciąży. W ujęciu ogólnym nie jest zalecana do stosowania w czasie ciąży, w tym u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej metody antykoncepcji. Laktacja: przeciwwskazany – brak wystarczających danych dotyczących przenikania karbocysteiny/metabolitów do mleka ludzkiego lub mleka zwierząt. Nie można wykluczyć zagrożenia dla noworodków/dzieci. Przeciwwskazana w okresie karmienia piersią. Płodność: wyniki badań nie wykazały wpływu karbocysteiny na płodność samic i samców szczura. Brak dostępnych danych dotyczących negatywnego wpływu karbocysteiny podawanej doustnie na płodność u ludzi.

Nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Wchłanianie: niemal całkowite i szybkie z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, ze stężeniem maksymalnym w osoczu w ciągu 1–2 godzin od podania. Biodostępność mała, prawdopodobnie wskutek metabolizmu w przewodzie pokarmowym i efektu pierwszego przejścia przez wątrobę. Po podaniu wielokrotnym nie stwierdzono kumulacji. Dystrybucja: pozorna objętość dystrybucji ok. 60 l; brak danych o stopniu wiązania z białkami. Przenika do tkanki płuc i wydzieliny dróg oddechowych, co sugeruje działanie miejscowe. Metabolizm: główne szlaki przemian to acetylacja, dekarboksylacja i sulfoksydacja; sulfoksydacja może podlegać polimorfizmowi genetycznemu, z wyraźnym zróżnicowaniem międzyosobniczym wzorców metabolicznych. Eliminacja: okres półtrwania w fazie eliminacji 1,5–2,1 godziny. Główną drogą wydalania (>80% dawki po 168 godzinach) jest wydalanie nerkowe – w postaci niezmienionej i metabolitów.