Monografia substancji czynnej
Kwas deoksycholowy
Acidum deoxycholicum
Monografia
Grupa: inne leki dermatologiczne; kwas deoksycholowy działa cytolitycznie – po wstrzyknięciu do podskórnej tkanki tłuszczowej fizycznie rozrywa błonę komórkową adipocytów. Rozpad adipocytów uruchamia odpowiedź tkankową z napływem makrofagów, które usuwają resztki komórkowe i lipidy, następnie rozkładane w naturalnych procesach metabolicznych. W dalszym etapie pojawiają się fibroblasty oraz dochodzi do zagęszczania przegród włóknistych, co wskazuje na wzrost całkowitej ilości kolagenu (neokolagenezę).
Umiarkowana lub ciężka wypukłość bądź pełny podbródek związane z nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w okolicy podbródka u dorosłych, gdy stan ten istotnie wpływa na kondycję psychiczną.
Wyłącznie do podania podskórnego. Wstrzykiwać 0,2 ml (2 mg) na każde miejsce wstrzyknięcia, oddalone od siebie o 1 cm. Maksymalna dawka na jeden zabieg: 10 ml (100 mg kwasu deoksycholowego, co odpowiada 50 wstrzyknięciom). Całkowitą wstrzykiwaną objętość oraz liczbę zabiegów dostosowuje się do rozkładu tkanki tłuszczowej w podbródku oraz planowanych efektów leczenia. Liczba i odstępy zabiegów: maksymalnie 6 zabiegów. U większości pacjentów poprawa po 2–4 zabiegach. Przerwa między kolejnymi zabiegami co najmniej 4 tygodnie. Kontrola bólu: w celu poprawy komfortu podczas wstrzyknięć można zastosować doustne leki przeciwbólowe lub NLPZ, miejscowe lub wstrzykiwane środki znieczulające (np. lidokainę) oraz chłodzenie miejsc wstrzyknięcia żelowymi wkładami chłodzącymi. Populacje specjalne: w zaburzeniach czynności nerek i wątroby dostosowanie dawki nie jest konieczne. U osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) dostosowanie dawki nie jest konieczne, lecz należy zachować szczególną ostrożność. Nie stosuje się u dzieci i młodzieży. Sposób podania: nie rozcieńczać. Igłę umieszcza się prostopadle do skóry. Właściwe umieszczenie igły względem żuchwy zmniejsza ryzyko urazu gałęzi brzeżnej żuchwy (gałęzi ruchowej nerwu twarzowego), którego uszkodzenie prowadzi do asymetrycznego uśmiechu wskutek niedowładu mięśnia obniżacza kąta ust. Aby uniknąć uszkodzenia gałęzi brzeżnej żuchwy: nie wykonywać wstrzyknięć powyżej brzegu dolnego żuchwy; nie wstrzykiwać w obszarze wyznaczonym linią 1–1,5 cm poniżej brzegu dolnego (od kąta żuchwy do bródki); wstrzyknięcia wykonywać tylko w obrębie docelowego obszaru tkanki tłuszczowej podbródka. Unikać wstrzyknięć w mięsień szeroki szyi. Przed każdym zabiegiem palpacyjnie zbadać obszar podbródka, aby upewnić się o odpowiedniej ilości tkanki tłuszczowej oraz zidentyfikować tkankę podskórną między skórą a mięśniem szerokim szyi w obrębie leczonego obszaru. Nie wstrzykiwać poza określone miejsca.
Bezwzględne przeciwwskazania: - zakażenie w planowanym obszarze wykonania wstrzyknięć Ostrożnie: - wstrzyknięcia w pobliżu wrażliwych struktur anatomicznych, zwłaszcza gałęzi brzeżnej żuchwy nerwu twarzowego, z ryzykiem neuropraksji i osłabienia mięśni twarzy - okolica gruczołów ślinowych, tarczycy, węzłów chłonnych i mięśni - otyłość (BMI ≥ 30) - dysmorfofobia - stan zapalny lub stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia - dysfagia - wcześniejszy zabieg chirurgiczny lub medycyny estetycznej w obrębie podbródka, z blizną lub zmienioną anatomią - podeszły wiek (65 lat i starsi)
Nie prowadzono badań klinicznych oceniających interakcje z innymi lekami.
Reakcje w miejscu wstrzyknięcia dominują w profilu bezpieczeństwa. Bardzo często: ból, obrzęk, opuchlizna, znieczulenie, guzki, krwiaki, parestezje, stwardnienie, rumień oraz świąd w miejscu wstrzyknięcia. Często: krwotok, uczucie dyskomfortu, uczucie ciepła oraz odbarwienie w miejscu wstrzyknięcia. Niezbyt często: łysienie, pokrzywka, wrzody, nadwrażliwość oraz powstawanie blizny w miejscu wstrzyknięcia. Z częstością nieznaną: hipoestesia (osłabienie czucia), martwica, martwica tętnicy oraz zakażenie w miejscu wstrzyknięcia. Powstawanie blizny zgłaszano jako wynik owrzodzenia lub martwicy skóry oraz jako tkankę bliznowatą po wstrzyknięciu. Zakażenia w miejscu wstrzyknięcia obejmowały niekiedy zapalenie tkanki łącznej i ropień. Martwica opisywana była jako martwica tkanki tłuszczowej, martwica, martwica skóry i martwica tkanek miękkich, występująca w okolicy miejsca leczenia, z zajętym obszarem od 0,5 cm do 3 cm; w rzadkich przypadkach zajęta była cała okolica podbródka. Zaburzenia układu nerwowego: często – bóle głowy; niezbyt często – zaburzenia smaku; z częstością nieznaną – hipoestesia (osłabienie czucia jamy ustnej) oraz parestezja (czucie opaczne jamy ustnej). Ze strony układu oddechowego: niezbyt często – dysfonia. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: często – dysfagia oraz mdłości. Ze strony skóry: często – napięcie skóry. Urazy związane z zabiegiem: często – uszkodzenie nerwu w miejscu wstrzyknięcia; z częstością nieznaną – uraz naczyniowy spowodowany niezamierzonym wstrzyknięciem donaczyniowym. Większość reakcji ma charakter przemijający – większość działań niepożądanych ustępowała w czasie pomiędzy zabiegami. Niektóre reakcje zgłaszano jako trwające dłużej niż czas pomiędzy wstrzyknięciami wynoszący 4 tygodnie, ze średnim czasem do ustąpienia: ból w miejscu wstrzyknięcia (74,1%) – 12 dni; obrzęk (78,6%) – 15 dni; objawy czuciowe (66,4%) – 46 dni; znieczulenie (61,6%) – 50 dni; stwardnienie (23,4%) – 41 dni; guzki (12,0%) – 48 dni; parestezja (11,3%) – 27 dni; uszkodzenie nerwu w miejscu wstrzyknięcia (3,6%) – 53 dni; dysfagia (1,5%) – 22 dni. Część reakcji miejscowych – stwardnienie, guzki, znieczulenie, ból oraz obrzęk w miejscu wstrzyknięcia oraz uszkodzenie nerwu ruchowego – zgłaszano jako nieustępujące w trakcie trwania badań klinicznych.
Brak odpowiednich, kontrolowanych badań u kobiet w ciąży. Nie przeprowadzono badań z prawidłowo dobraną grupą kontrolną kobiet w ciąży; ze względów ostrożności stosowanie w okresie ciąży nie jest zalecane. W badaniach reprodukcyjnych na zwierzętach przy ekspozycji 1,8-krotnie (szczury) i 12-krotnie (króliki) przekraczającej maksymalną zalecaną ekspozycję u ludzi nie wykazano bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu na reprodukcję, choć u królików w badaniu toksyczności zarodkowo-płodowej stwierdzono brak pośredniego płata płuca, co nie doprowadziło do dodatkowych wniosków. Laktacja: brak danych o przenikaniu kwasu deoksycholowego do mleka kobiecego, o wpływie na karmione dziecko oraz na wytwarzanie mleka. Wobec braku badań u matek karmiących zaleca się szczególną ostrożność podczas stosowania w okresie karmienia piersią. Płodność: brak danych klinicznych dotyczących wpływu na płodność. W dawkach do 50 mg/kg (ok. pięcio- i trzykrotność granicznej maksymalnej dawki zalecanej u ludzi) nie wpływa na ogólną zdolność rozrodczą ani płodność u samców i samic szczurów.
Brak badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Wchłanianie: po wstrzyknięciu podskórnym kwas deoksycholowy ulega natychmiastowej absorpcji. Po maksymalnej zalecanej dawce na jeden zabieg (100 mg) stężenie maksymalne w osoczu obserwowano po ok. 6 minutach. Średnie Cmax wyniosło 1036 ng/ml, tj. 2,3-krotnie więcej niż stężenie endogenne. Po dawce 100 mg ekspozycja (AUC) była mniejsza niż dwukrotność ekspozycji endogennej. AUC0–24 rosło proporcjonalnie do dawki do 100 mg; stężenie w osoczu wracało do wartości endogennej po 24 h. Przy proponowanej częstości zabiegów nie przewiduje się kumulacji. Dystrybucja: objętość dystrybucji ok. 193 l, niezależna od dawki do 100 mg; silne wiązanie z białkami osocza (98%). Metabolizm i eliminacja: endogenny kwas deoksycholowy powstaje z metabolizmu cholesterolu i jest wydalany z kałem; frakcja egzogenna włączana jest do puli endogennej i wydzielana wraz z nią. Usuwany z krwi przez wątrobowe białka transporterowe do żółci, bez znaczącego wpływu na metabolizm. W większości podlega krążeniu wątrobowo-jelitowemu. Interakcje enzymatyczne/transporterowe (in vitro): nie hamuje izoenzymów CYP1A2, 2A6, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6 i 3A4. W stężeniu leczniczym nie indukuje CYP1A, 2B6 i 3A. Nie jest inhibitorem transporterów BSEP, MRP2, MRP4, MDR1, BCRP, OATP1B1, OATP1B3, OAT1, OAT3, OCT1, OCT2, OATP2B1 i ASBT. Hamuje NTCP z IC50 2,14 µM. Zaburzenia czynności nerek: kwasy żółciowe, w tym kwas deoksycholowy, są wydzielane z moczem w nieznacznej ilości, dlatego jest bardzo mało prawdopodobne, aby zaburzenia czynności nerek wpływały na jego farmakokinetykę. Zaburzenia czynności wątroby: z uwagi na częstość i przerwy w podawaniu, niewielką dawkę (ok. 3% całkowitej puli kwasów żółciowych) oraz dużą zmienność stężenia endogennego, wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę jest mało prawdopodobny. Podeszły wiek: dostosowanie dawki nie jest uważane za konieczne.
Informacje przedstawione w monografii substancji zostały opracowane na podstawie wybranych Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) leków zawierających tę substancję. Aktualna ChPL danego preparatu pozostaje zawsze ostatecznym i wiążącym źródłem informacji o leku.