Lacydypina

Antagonista wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny, o dominującym działaniu naczyniowym; swoisty i silnie działający antagonista wapnia, o dominującym działaniu wybiórczym na kanały wapniowe mięśni gładkich naczyń krwionośnych. Główne działanie polega na rozszerzaniu tętniczek obwodowych, co powoduje zmniejszenie oporu obwodowego i w rezultacie obniżenie ciśnienia tętniczego. W obrębie klasy dihydropirydyn wykazuje szczególnie dużą wybiórczość względem mięśni gładkich naczyń; nikardypina i nowsze dihydropirydyny, takie jak amlodypina, felodypina, isradypina i lacydypina, mogą być jeszcze bardziej wybiórcze niż nifedypina względem mięśni gładkich naczyń. Jako dihydropirydynowy antagonista wapnia działa naczyniorozszerzająco – obwodowo i wieńcowo – przy czym w odróżnieniu od ograniczających częstość rytmu werapamilu czy diltiazemu wywiera niewielki lub żaden wpływ na przewodzenie w sercu, a ujemne działanie inotropowe rzadko występuje w dawkach terapeutycznych. Stosowanie prowadzi przede wszystkim do rozszerzenia naczyń ze zmniejszeniem oporu obwodowego, ciśnienia tętniczego i obciążenia następczego, zwiększeniem przepływu wieńcowego oraz odruchowym przyspieszeniem czynności serca, co z kolei zwiększa podaż tlenu do mięśnia sercowego i pojemność minutową. Nie wykazuje działania antyarytmicznego. Odmiennie niż większość dihydropirydyn, nie jest związkiem chiralnym: większość dihydropirydynowych antagonistów wapnia (wyjątkami są nifedypina i lacydypina) to związki chiralne stosowane w postaci mieszanin racemicznych.

Pierwotne nadciśnienie tętnicze. Stosowana w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi: beta-adrenolitykami, lekami moczopędnymi oraz inhibitorami konwertazy angiotensyny.

Podanie doustne; przyjmowany codziennie o tej samej porze, najlepiej rano, podczas posiłku lub niezależnie od posiłków. Dorośli (nadciśnienie): dawkowanie dostosowuje się do nasilenia choroby i indywidualnej reakcji pacjenta na leczenie. Zalecana dawka początkowa 2 mg raz na dobę. Dawkę można zwiększyć do 4 mg, a następnie w razie konieczności do 6 mg na dobę, po upływie czasu koniecznego do uzyskania pełnego działania farmakologicznego – w praktyce nie krótszego niż 3–4 tygodnie. Dawki dobowe większe niż 6 mg nie są znacząco bardziej skuteczne. Leczenie może być kontynuowane bezterminowo. Zaburzenia czynności wątroby: dawka początkowa 2 mg na dobę. Ze względu na metabolizm głównie wątrobowy możliwa większa biodostępność i nasilone działanie hipotensyjne; wymaga starannego monitorowania, a w ciężkich przypadkach zmniejszenia dawki. Zaburzenia czynności nerek: lacydypina nie jest wydalana przez nerki, dlatego modyfikacja dawki nie jest konieczna. Podeszły wiek: bez konieczności modyfikacji dawki. Dzieci i młodzież: nie zaleca się stosowania poniżej 18 lat ze względu na brak doświadczeń dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci.

Bezwzględne przeciwwskazania: - zwężenie zastawki aorty (pochodne dihydropirydyny zmniejszają przepływ krwi w tętnicach wieńcowych) - wstrząs kardiogenny - niestabilna dławica piersiowa - zawał mięśnia sercowego oraz pierwszy miesiąc po jego przebyciu - ciężka niewydolność lewej komory serca - wcześniejsza reakcja alergiczna na inną pochodną dihydropirydyny (ryzyko reakcji krzyżowej) – stosowanie bardzo ostrożne Ostrożnie: - uprzednio stwierdzone zaburzenia czynności węzła zatokowo-przedsionkowego i przedsionkowo-komorowego - wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT - jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy I i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwpsychotyczne, antybiotyki jak erytromycyna, niektóre leki przeciwhistaminowe jak terfenadyna) - mała rezerwa czynnościowa serca - zaburzenia czynności wątroby (możliwe nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego)

Metabolizm przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450 stanowi podłoże interakcji farmakokinetycznych. Ostrożność wskazana przy jednoczesnym stosowaniu z lekami hamującymi układ CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol) lub pobudzającymi ten układ (fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna). W razie konieczności należy dostosować dawkę. Skojarzenie z innymi lekami hipotensyjnymi: łączne podanie z innymi produktami o działaniu hipotensyjnym, w tym przeciwnadciśnieniowymi (leki moczopędne, beta-adrenolityki lub inhibitory konwertazy angiotensyny), może powodować addytywne działanie hipotensyjne. Cymetydyna: stężenie lacydypiny w osoczu może wzrastać podczas jednoczesnego stosowania cymetydyny. Sok grejpfrutowy: jako pochodnej dihydropirydyny nie należy przyjmować razem z sokiem grejpfrutowym, ponieważ może to wpływać na biodostępność lacydypiny. Kortykosteroidy i tetrakozaktyd: jednoczesne stosowanie z kortykosteroidami lub tetrakozaktydem może osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe. Silne wiązanie z białkami osocza: lacydypina silnie wiąże się z białkami osocza (ponad 95%) – z albuminą i alfa-1-glikoproteiną. Brak istotnych interakcji: w badaniach z powszechnie stosowanymi produktami przeciwnadciśnieniowymi (beta-adrenolitykami i lekami moczopędnymi) lub digoksyną, tolbutamidem lub warfaryną nie stwierdzono specyficznych interakcji. U pacjentów po przeszczepieniu nerki: w badaniach klinicznych u pacjentów przyjmujących cyklosporynę wykazano, że lacydypina zapobiega zmniejszeniu przepływu osocza przez nerki oraz współczynnika przesączania kłębuszkowego wywoływanym przez cyklosporynę.

Lacydypina jest zwykle dobrze tolerowana; część łagodnych działań niepożądanych wynika z jej znanego działania farmakologicznego rozszerzającego naczynia obwodowe – objawy te są zwykle przemijające i ustępują w trakcie dalszego leczenia tą samą dawką. Zaburzenia psychiczne. Bardzo rzadko: depresja. Zaburzenia układu nerwowego. Często: ból głowy, zawroty głowy; bardzo rzadko: drżenie; z częstością nieznaną zespół pozapiramidowy (obserwowany podczas stosowania niektórych antagonistów wapnia). Zaburzenia serca. Często: kołatanie serca, tachykardia; niezbyt często: omdlenie, nasilenie istniejącej dławicy piersiowej. Podobnie jak w przypadku innych pochodnych dihydropirydyny w pojedynczych przypadkach obserwowano nasilenie istniejącej dławicy piersiowej, zwłaszcza na początku leczenia, z większym prawdopodobieństwem u pacjentów z objawową chorobą niedokrwienną serca. Zaburzenia naczyniowe. Często: nagłe zaczerwienienie, zwłaszcza twarzy; niezbyt często: niedociśnienie. Zaburzenia żołądka i jelit. Często: objawy niestrawności, nudności; niezbyt często: rozrost dziąseł. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej. Często: wysypka, rumień, świąd skóry; rzadko: obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe. Rzadko: kurcze mięśni. Zaburzenia nerek i dróg moczowych. Często: wielomocz. Zaburzenia ogólne. Często: osłabienie, obrzęk. Badania diagnostyczne. Często: przemijające zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, przy czym klinicznie istotne zwiększenie występuje niezbyt często.

Brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. Brak dostępnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania lacydypiny u kobiet w ciąży. Mimo że niektórzy antagoniści wapnia wykazują teratogenne działanie u zwierząt, badania z zastosowaniem lacydypiny na zwierzętach nie wykazały występowania wad rozwojowych. Podczas stosowania dużych dawek u zwierząt obserwowano śmiertelność zarodków i płodów oraz toksyczność. Może osłabiać czynność skurczową mięśnia macicy w czasie porodu. Dopuszczalna w ciąży tylko wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu lub noworodka. Laktacja: przeciwwskazany – w badaniach na zwierzętach wykazano, że lacydypina (lub jej metabolity) przenika do mleka zwierząt; przenikanie do mleka matki uznaje się za prawdopodobne. Zaleca się unikanie stosowania w okresie karmienia piersią; jeśli podawanie jest konieczne, należy przerwać karmienie piersią. Stosowanie dopuszczalne jedynie, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla dziecka. Płodność: u niektórych pacjentów leczonych antagonistami wapnia odnotowano występowanie odwracalnych zmian biochemicznych w główce plemników, które mogą zaburzać zapłodnienie.

Może wywoływać zawroty głowy. W razie ich wystąpienia lub powiązanych z nimi objawów nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Związek wysoce lipofilny; po podaniu doustnym szybko, lecz w małym stopniu wchłaniany z przewodu pokarmowego, z nasilonym efektem pierwszego przejścia przez wątrobę. Całkowita biodostępność ok. 10% (wg leksykonu podawano 2–9%, a czulszą metodą 18,5%, zakres 4–52%). Wiązanie z białkami osocza >95%. Maksymalne stężenia w osoczu po 30–150 min od podania. Metabolizm i eliminacja: usuwany drogą metabolizmu wątrobowego z udziałem cytochromu P450 CYP3A4; nie indukuje ani nie hamuje aktywności enzymów wątrobowych. Powstają cztery główne metabolity o bardzo małej lub zerowej aktywności farmakodynamicznej. Ok. 70% dawki wydalane w postaci metabolitów z kałem, pozostała część z moczem. Okres półtrwania w fazie eliminacji w stanie stacjonarnym 13–19 h.